ដោយ: គង់ លាងហួរ

ម៉ានីល: ប្រទេសហ្វីលីពីន គ្រោងចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយកម្ពុជា នៅឆ្នាំក្រោយ ដែលនឹងលុបបំបាត់ការយកពន្ធត្រួតគ្នា ខណៈទីក្រុងម៉ានីល ក៏បានបើកការចរចារនេះជាមួយដៃគូផ្សេងទៀត ក្នុងតំបន់អាស៊ាន ក្នុងគោលបំណងបន្ធូរបន្ថយបន្ទុកពន្ធរបស់អ្នកនាំចេញ។

ក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុហ្វីលីពីន (DOF) បានគូសបញ្ជាក់ឱ្យដឹងនៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ថា វិធានការនេះ នឹងបង្កើនការប្រកួតប្រជែងផលិតផលហ្វីលីពីន នៅក្នុងទីផ្សារកម្ពុជា។

ដើមឡើយ កិច្ចព្រមព្រៀងស្តីពី ការលុបចោលការយកពន្ធត្រួតគ្នា (DTA) នេះគ្រោងនឹងចុះហត្ថលេខា នៅខែតុលាឆ្នាំនេះ។ ប៉ុន្តែ កាលបរិច្ឆេទត្រូវបានពន្យារពេល បន្ទាប់ពីភាគីកម្ពុជាបានស្នើសុំឱ្យកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ ត្រូវបានចុះហត្ថលេខា នៅខែកុម្ភៈឆ្នាំក្រោយជំនួសវិញ។

លោក​ Charlito Mendoza អនុរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុហ្វីលីពីនបានលើកឡើងថា “កិច្ច​ព្រម​ព្រៀង​ទាំង​នេះ​ ការពារ​សិទ្ធិ​ពន្ធ​របស់​យើង​ និង​ជួយ​សម្រួល​ដល់​ពាណិជ្ជកម្ម​ និង​ការ​វិនិយោគ​ឆ្លង​ព្រំដែន”។

លោកបន្តថា “ការពង្រីកបណ្តាញDTAរបស់យើង ជាពិសេ សនៅក្នុងតំបន់អាស៊ាន នឹងអនុញ្ញាតឱ្យក្រុមហ៊ុនហ្វីលីពីនអាចធ្វើពិពិធកម្មទីផ្សាររបស់ពួកគេ ជាមួយនឹងបន្ទុកពន្ធតិចជាងមុន និងជំរុញការប្រកួតប្រជែងរបស់ពួកគេ នៅក្នុងទីផ្សារបរទេស”។

នៅក្រោមលក្ខខណ្ឌនៃកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ ភាគីកម្ពុជា និងហ្វីលីពីន បានព្រមព្រៀងគ្នាកាត់បន្ថយបន្ទុក នៃការយកពន្ធត្រួតគ្នាលើបុគ្គល និងអាជីវកម្ម ដែលធ្វើប្រតិបត្តិការឆ្លងដែន ដើម្បីអាចរួមចំណែក ដល់ការលុបបំបាត់របាំងពាណិជ្ជកម្ម ការវិនិយោគ និងការលើកទឹកចិត្ត ដល់សកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ចឆ្លងដែន។

កិច្ចព្រមព្រៀង ដែលគ្រោងចុះហត្ថលេខា នៅឆ្នាំ២០២៥ខាងមុខនេះរួមបញ្ចូល នូវការយកពន្ធលើប្រាក់ចំណូល ដែលពលរដ្ឋ និងនិវេសនកជនហ្វីលីពីន និងកម្ពុជាទទួលបាន ហើ យរៀបរាប់ពីរបៀប ដែលរដ្ឋបាលពន្ធ របស់ប្រទេសនីមួយៗត្រូវដាក់ និងពន្ធឥណទាន ដែលបានបង់ស្របតាមច្បាប់ចំណូ លនៅក្នុងប្រទេសទាំងពីរ។

ការចរចាលើកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ បានចាប់ផ្តើមនៅឆ្នាំ២០១៨ នៅទីក្រុងម៉ានីល ប្រទេសហ្វីលីពីន ហើយត្រូវបានបន្តរហូតដល់ឆ្នាំ២០១៩ នៅខេត្តសៀមរាប ប្រទេសកម្ពុជា៕ប្រភព: Inquirer.net៕

ដោយ: គង់ លាងហួរ
អន្តរជាតិ: តម្លៃហាងឆេងមាសបានងើបឡើងថ្លៃ ក្នុងការជួញដូរនៅព្រឹកថ្ងៃពុធនេះ ដោយសារការធ្លាក់ថ្លៃចុះវិញនៃប្រាក់ដុល្លារអាមេរិក ខណៈដែលក្រុមអ្នកវិនិយោគកំពុងរង់ចាំអ៊ុតមើលការចេញផ្សាយទិន្នន័យអតិផរណា និងការធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពជាថ្មីអំពីកំណើនសេដ្ឋកិច្ចរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក។

តួយ៉ាង តម្លៃមាស Spot Gold បានងើបឡើង០,២៣ភាគរយដល់២៦៣៧,៨២ដុល្លារក្នុងមួយអោន ខណៈតម្លៃហាងឆេងមាសរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក U.S. gold futures បានងើបឡើង០,៦៨ភាគរយដល់២៦៣៩,១០ដុល្លារក្នុងមួយអោន គិតត្រឹមម៉ោង១០:៣៦នាទីព្រឹក។

គិតត្រឹមពេលបិទការជួញដូរកាលពីថ្ងៃអង្គារម្សិលមិញ តម្លៃមាស Spot Gold បានបិទនៅត្រឹម២៦៣១,៨៩ដុល្លារក្នុងមួយអោន ខណៈតម្លៃមាស U.S. gold futures បានបិទនៅត្រឹម២៦២១,៣០ដុល្លារក្នុងមួយអោន។

យោងតាមឧបករណ៍ CME FedWatch បានឱ្យដឹងថា បច្ចុប្បន្ន ទីផ្សារមើលឃើញឱកាសចំនួន៦៥ភាគរយ ដែលធនាគារកណ្តាលអាមេរិក(Fed) អាចនឹងទម្លា6ក់អត្រាការប្រាក់ចំនួន០,២៥ភាគរយបន្ថែមទៀតក្នុងកិច្ចប្រជុំនៅខែធ្នូខាងមុខ។

សន្ទស្សន៍ប្រាក់ដុល្លារ ដែលវាស់វែងរូបិយប័ណ្ណប្រាក់ដុល្លារអាមេរិកធៀបនឹងរូបិយប័ណ្ណធំៗចំនួន៦ ដូចជាប្រាក់យ៉េន និងប្រាក់អឺរ៉ូ បានធ្លាក់ថ្លៃចុះដល់១០៦,៨៥ពិន្ទុនៅព្រឹកថ្ងៃពុធនេះ បន្ទាប់ពីបានបិទការជួញដូរក្នុងរង្វង់១០៧,០១ពិន្ទុកាលពីថ្ងៃអង្គារម្សិលមិញ។

តម្លៃលោហៈធាតុប្រាក់ Spot silver បានងើបឡើង០,៤៦%ដល់៣០,៥៤ដុល្លារ ក្នុងមួយអោន ខណៈតម្លៃផ្លាទីនបានងើបឡើង០,២៤%ដល់៩៣២,១០ដុល្លារក្នុងមួយអោន ហើយតម្លៃ palladium បានធ្លាក់ចុះ០,៥៨%ដល់៩៩១ដុល្លារក្នុងមួយអោន គិតត្រឹមម៉ោង១០:៣៩នាទីព្រឹក៕

ដោយៈ គង់ សូរិយា

       ភ្នំពេញៈ អាចជាដំណឹងល្អមួយ សម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋខេត្តកំពង់ឆ្នាំង ដោយសម្តេចធិបតីនាយករដ្ឋមន្រ្តីនៃកម្ពុជា នឹងជម្រុញឲ្យមានការវិនិយោគតំបន់ឧស្សាហកម្ម កសិឧស្សាហកម្ម ទេសចរណ៍នៅខេត្តកំពង់ឆ្នាំង។

        សម្តេចបានថ្លែងក្នុងពិធីបិទសន្និបាត ការងាររបស់ក្រសួងរៀបចំដែនដី នគរូបនីយកម្ម និងសំណង់នាល្ងាចថ្ងៃទី២៦ វិច្ឆិកាថា ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង ជាខេត្តដែលគេមកផុត ទៅផុត ហេតុនេះ សម្តេចនឹងជម្រុញឲ្យមានការវិនិយោគ តំបន់ឧស្សាហកម្ម តំប​ន់​សេដ្ឋកិច្ចពិសេសក្នុងខេត្តនេះ និងបណ្តាខេត្តជាប់បឹងទន្លេរសាប ដើម្បីផ្តល់ការងារដល់ប្រជាពលរដ្ឋ ក្នុងការលើកកំពស់ជីវភាពប្រជាពលរដ្ឋ។

        សម្តេចបន្តថា “ប្រសិនជាប្រជាពលរដ្ឋ ធ្វើស្រែ១០០ហិកតា ក្នុងមួយឆ្នាំមួយហិតតាបានស្រូវ៥តោន គឺបានស្រូវតែ៥០០តោន មិនបានចំណូលច្រើនទេ ប៉ុន្តែបើរដ្ឋាភិបាលបង្កើតតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេស តំបន់ទេសចរណ៍ ប្រជាពលរដ្ឋនឹងមានការងារធ្វើ ហើយទទួលបានផលប្រយោជន៍ ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចច្រើនជាង”។

ជាមួយគ្នានេះ សម្ដេចបវរធិបតី ក៏បានឯកភាពតាមការស្នើសុំរបស់អភិបាលខេត្តកំពង់ធំ ក្នុងការបង្កើតតំបន់ឧស្សាហកម្មស្វាយចន្ទីរ ដើម្បីបង្កើតប្រភពចំណូលថ្មី ដល់ប្រជាពលរដ្ឋ ដែលរស់នៅលើដីតំបន់៣។

សម្ដេចបវរធិបតីបានបញ្ជាក់ថា “ខ្ញុំឯកភាព ដីរបស់រដ្ឋយើ​ងយកទៅបង្កើតទៅ មិនមែនបង្កើតឱ្យឯកជនទេ គឺនៅតែជាដីរបស់រដ្ឋដដែល។ រដ្ឋចេញដី ឯកជនចេញគម្រោង ធ្វើរួមគ្នា បង្កើតតំបន់កសិឧស្សាហកម្ម ស្វាយចន្ទីនៅកំពង់ធំ បង្កើតប្រជាជនដែលនៅតំបន់៣ និងនៅតំបន់ក្បែរនោះ សម្រាកធ្វើស្រែ ហើយទៅធ្វើការនៅទីនោះ មានការងារដល់ទៅ១២ខែ។

សម្ដេចបវរធិបតី បានបន្តថា សម្ដេចនឹងជម្រុញគ្រប់ខេត្តទាំងអស់ សូមអភិបាលរាជធានី ខេត្តទាំងអស់ធ្វើកិច្ចការងារបែបនេះបន្ត ដើម្បីឱ្យយើងបានផលចំណេញ គ្រប់កន្លែងទាំងអស់ មានដូចជា កន្លែងតំបន់ឧស្សាហកម្ម តំបន់កសិឧស្សាហកម្ម ក្នុងគោលបំណងប្រែក្លាយសេដ្ឋកិច្ច។ ដូច្នេះហើយការពឹងផ្អែកជីវភាព ទៅលើតំបន់៣នោះក៏លែងមាន ថ្ងៃក្រោយយើងគ្រប់គ្រងបាន ដោយបង្កើតប្រភពចំណូល សម្រាប់ប្រជាជននៅទីនោះ៕

ដោយៈ គង់ សូរិយា

       ភ្នំពេញៈ សម្ដេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ដ្រីនៃកម្ពុជា នៅថ្ងៃទី២៦ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៤នេះ បានបង្ហើបអំពីគម្រោងក្នុងការរៀបចំក្រុងថ្មី ដោយត្រូវកំណត់ឲ្យបានច្បា​ស់​លាស់តំបន់ពាណិជ្ជកម្ម តំបន់រស់នៅ និងតំបន់សប្បាយដ្ឋានផ្សេងៗ។

សម្តេចជម្រុញធ្វើយ៉ាងណា មិនឲ្យនៅប្រមូលផ្ដុំគ្នានោះឡើយ ចៀសវាងផលរំខាន់ដល់ការរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ របស់ប្រជាពលរដ្ឋក្នុងមូលដ្ឋាន។

ការបង្ហើបពីគម្រោងក្នុងកំណត់ទីតាំង ដោយចែកឲ្យដាច់ពីតំបន់ពាណិជ្ជកម្ម តំបន់រស់នៅ និងតំបន់សប្បាយដ្ឋាននេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីសម្ដេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត មើលឃើញថា នៅពេលបច្ចុប្បន្ននេះ តំបន់ទាំងអស់នោះបានប្រមូ​លផ្ដុំគ្នា ដោយមិនមានការកំណត់ច្បាស់លាស់។ ដូច្នេះក្នុងករណីក្រុងថ្មីត្រូវបានបង្កើត ក្រសួងរៀបចំដែនដី នគរូបនីយកម្ម និងសំណង់ ត្រូវរៀបចំផែនការមេក្នុងការកំណត់នេះ។

ក្នុងឱកាសអញ្ជើញជាអធិបតី ក្នុងពិធីបិទសន្និបាតបូកសរុបលទ្ធផលការងារឆ្នាំ២០២៤ និងលើកទិសដៅបន្ដរបស់ក្រសួងរៀបចំដែនដី សម្ដេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានបញ្ជាក់ថា “ខ្ញុំតែងតែឲ្យគិតនៅពេលរៀបចំក្រុងថ្មី ត្រូវកំណត់កន្លែងណាជាតំបន់ពាណិជ្ជកម្ម តំបន់រស់នៅ នៅពេលចេញអាជ្ញាប័ណ្ណ ចៀសវាងការយកបៀហ្គាឌិន ទៅដាក់កន្លែងតំបន់រស់នៅ ដោយកំណត់ទីតាំងច្បាស់លាស់នៅម្ដុំ ជៀសវាងបង្កើតបញ្ហា”។

សម្ដេចមហាបវរធិបតីបានបន្តថា កន្លងទៅសម្ដេចធ្លាប់ទទួលបាននូវ សំណូមពរឲ្យជួយដោះស្រាយ ពីផលរំខានដោ​យសារការធ្វើអាជីវកម្មផ្ទះត្រចៀកកាំ នៅជាមួយភូមិឋានរបស់ប្រជាពលរដ្ឋរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ។ ដូច្នេះចាប់ពីពេលនេះទៅ សម្ដេ​ចបានណែនាំថា មុននឹងចេញអាជ្ញាប័ណ្ណ ត្រូវពិនិត្យឲ្យបានគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ ដើម្បីកុំឲ្យមានការរំខាន់ដល់ការរស់នៅ។

បើទោះបីមិនទាន់បង្ហើបថា ក្រុងថ្មីត្រូវបានបង្កើននៅតំបន់ណាក្ដី ប៉ុន្ដែសម្ដេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានណែនាំទៀតថា ទាំងការរៀបចំសោភណ្ឌភាព និងរៀបចំផ្លូវសម្រាប់ធ្វើចរាចរណ៍ឲ្យបានធំទូលាយ ពិសេសផ្លូវសម្រាប់រថយន្ដក្រុងដែលធ្វើដំណើរជារួម មិនអាចតូចដូចផ្លូវសម្រាប់មធ្យោបាយឯកជននោះទេ ពោលការរៀបចំគន្លងផ្លូវឲ្យបានធំ ដើម្បីកាត់បន្ថយការកកស្ទះចរាចរណ៍។

សម្ដេចប្រមុខនៃរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ណែនាំឲ្យបន្តជំរុញរៀបចំផែនការមេ អភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធទីក្រុង ដើម្បីឆ្លើយតបបានទៅនឹងតម្រូវការអភិរក្ស និងអភិវឌ្ឍទីក្រុង ទីប្រជុំជនជាពិសេសការគិតគូរពង្រីកបន្ថែម លើការរៀបចំសួនសាធារណៈ និងឧទ្យានបៃតង ដើម្បីប្រែក្លាយទៅជាទីក្រុង ទីប្រជុំជន ដែល​អាច​រស់នៅបាន សម្រាប់ទាំងអស់គ្នា ប្រកបដោយសោភណ្ឌភាព, ទស្សនីយភាព សុវត្ថិ​ភាព បរិស្ថានល្អគួរឲ្យរស់នៅ។

ជាមួយគ្នានេះ សម្ដេចស្នើឲ្យក្រសួងរៀបចំដែនដី ប្រែក្លា​យទស្សនទាន​នៃការរៀបចំភូមិគំរូ បុរីជនបទ ភូមិឋានក្សេម​ក្សា​ន្ត និងទ្រនំសុភមង្គល ឲ្យក្លាយទៅជាសកម្មភាពជាក់ស្តែង ឲ្យបានឆាប់ ដោយឈរលើគោលនយោបាយ និងផែនការសក​ម្មភាពជាក់ស្ដែង ដើម្បីឈានឆ្ពោះទៅកសាងសង្គមសុខដុម ដែលប្រជាជនគ្រប់រូប អាចរស់នៅបានប្រកបដោយ ចំណេះដឹង និងមានភាតរភាពជាបងប្អូន៕