ការជួល​ការិយាល័យ​នៅ​សង្កាត់ ​Manhattan រ​បស់​ទីក្រុងញុវយ៉ក​កើន​ឡើង​ខ្ពស់​បំផុត​ក្នុង​រយៈ​ពេល​២០​ឆ្នាំ​

ដោយ: សហសេវិក
អន្តរជាតិ: ទីផ្សារការិយាល័យនៅសង្កាត់ Manhattan ក្នុងទីក្រុងញូវយ៉ករបស់សហរដ្ឋអាមេរិក កំពុងងើបឡើងវិញយ៉ាងខ្លាំង ដោយការជួលការិយាល័យបានឈានដល់កម្រិតខ្ពស់បំផុតក្នុងរយៈពេលជាង២០ឆ្នាំ។

ជាក់ស្តែង ទំហំការិយាល័យចំនួន ១១,០២ លានហ្វីតការ៉េត្រូវបានជួលនៅក្នុងត្រីមាសទី២ ឆ្នាំ ២០២៦។នេះបើយោងតាមការដកស្រង់ចុះផ្សាយដោយសារព័ត៌មាន CNBC។

តួលេខខាងលើបង្ហាញពីការកើនឡើង១៩ភាគរយ បើប្រៀបធៀបទៅនឹងរយៈពេលដូចគ្នាកាលពីឆ្នាំមុន និងមានកម្រិតខ្ពស់ជាងមធ្យមភាគរយៈពេល៥ឆ្នាំ និង១០ឆ្នាំ។

នេះក៏ជាលើកដំបូងផងដែរចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០០២ ដែលការជួលការិយាល័យប្រចាំត្រីមាសកើនឡើងលើសពី ១១ លានហ្វីតការ៉េក្នុងរយៈពេល៣ត្រីមាសជាប់ៗគ្នា។

នៅក្នុងឆមាសទី១ ឆ្នាំ២០២៦ តម្រូវការជួលការិយាល័យមានភាពរឹងមាំបំផុតក្នុងរយៈពេលជាងពីរទសវត្សរ៍ ខណៈអត្រាការិយាល័យទំនេរនៅតែមានកម្រិតទាបបំផុត។

ការងើបឡើងវិញកំពុងត្រូវបានជំរុញដោយសារបុគ្គលិកកាន់តែច្រើនវិលត្រឡប់មកការិយាល័យវិញ ភាពរឹងមាំនៃតម្រូវការពីក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យា/បញ្ញាសិប្បនិម្មិត ផ្នែកច្បាប់ ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និងសេវាកម្មហិរញ្ញវត្ថុ។

ជាមួយគ្នានេះ អគារការិយាល័យកំពុងត្រូវបានផ្លាស់ប្តូរទៅជាលំនៅឋាន សណ្ឋាគារ ឬការប្រើប្រាស់ផ្សេងទៀត ដែលកាត់បន្ថយការផ្គត់ផ្គង់ការិយាល័យ៕ប្រភព: CNBC៕

តម្រូវ​ការ​ជួល​ការិយាល័យ​នៅ​ឥណ្ឌា​សម្រេច​បាន​កំណើន​ខ្ពស់​បំផុត​មិន​ធ្លាប់​មាន​នៅ​ឆមាស​ទីមួយ​

ដោយ: សហសេវិក
អន្តរជាតិ: តម្រូវការការិយាល័យនៅប្រទេសឥណ្ឌាសម្រេចបានកំណើនខ្ពស់បំផុតមិនធ្លាប់មាននៅឆមាសទីមួយ ឆ្នាំ២០២៦ ខណៈក្រុមហ៊ុនពហុជាតិសាសន៍បានពង្រីកការជួលការិយាល័យ និងបានចុះកិច្ចព្រមព្រៀងធំៗ ទោះបីជាមានភាពមិនប្រាកដប្រជាខាងភូមិសាស្ត្រនយោបាយក្តី។

យោងតាមក្រុមហ៊ុនប្រឹក្សាយោបល់ផ្នែកអចលនទ្រព្យ CBRE បានឱ្យដឹងថា ការជួលការិយាល័យនៅប្រទេសឥណ្ឌាបានកើនឡើងដល់ទំហំចំនួន ៤៥.៥ លានហ្វីតការ៉េក្នុងឆមាសទី១ ឆ្នាំ២០២៦ ដែលមានទំហំប្រហែលទីលានបាល់ទាត់ចំនួន ៤០០ កន្លែង។

តួលេខខាងលើនេះ​ជា​ចំនួន​សរុប​ប្រចាំឆមាសខ្ពស់​បំផុត​មិន​ធ្លាប់​មាន និងកើនឡើងក្នុងរង្វង់៩,៦ភាគរយ ​បើប្រៀបធៀបនឹង​រយៈពេល​ដូច​គ្នា​កាល​ពី​ឆ្នាំ​មុន។

ទិន្នន័យនេះគូសបញ្ជាក់ថា ប្រទេសឥណ្ឌានៅតែជាគោលដៅសំខាន់សម្រាប់ក្រុមហ៊ុនពហុជាតិសាសន៍ដែលកំពុងពង្រីកមជ្ឈមណ្ឌលសមត្ថភាពសកល (GCCs) និងប្រតិបត្តិការបច្ចេកវិទ្យា ទោះបីជាភាពតានតឹងផ្នែកភូមិសាស្ត្រនយោបាយ និងភាពមិនប្រាកដប្រជាផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចបានជះឥទ្ធិពលដល់ទំនុកចិត្តយ៉ាងណាក្តី។

លោក Ram Chandnani អ្នកជំនាញនៅក្រុមហ៊ុន CBRE India បានអះអាងថា «ក្រុមហ៊ុនពហុជាតិសាសន៍កំពុងបន្តពង្រីកប្រតិបត្តិការដែលមានស្រាប់នៅប្រទេសឥណ្ឌា ដោយការសម្រេចចិត្តត្រូវបានជំរុញដោយអាទិភាពអាជីវកម្មរយៈពេលវែងជាជាងព្រឹត្តិការណ៍ភូមិសាស្ត្រនយោបាយរយៈពេលខ្លី»។

បណ្តាក្រុមហ៊ុន GCCs គ្របដណ្តប់ចំនួន៤៣ភាគរយនៃការជួលការិយាល័យទាំងអស់នៅក្នុងឆមាសទីមួយ ដោយចំនួននៃកិច្ចព្រមព្រៀងជួលការិយាល័យរបស់ GCC កើនឡើង៣០ភាគរយធៀបនឹងឆ្នាំមុន៕ប្រភព: The Business Times៕

ការ​លក់​លំនៅឋាន​នៅ​ទីក្រុងឌូបៃ​កើន​ឡើង​នៅ​ឆមាស​ទី១ ​ខណៈសកម្មភាព​ទិញ​នៅ​តែបន្ត ​ទោះមាន​ជម្លោះ​ក្នុង​តំបន់

ដោយ: សហសេវិក
អន្តរជាតិ: យោងតាមក្រុមហ៊ុន ​​Knight Frank បានឱ្យដឹងថា ទីផ្សារអចលនទ្រព្យរបស់ទីក្រុងឌូបៃបានបំបែកកំណត់ត្រាថ្មីមួយនៅក្នុងឆមាសទីមួយនៃឆ្នាំ ២០២៦ ខណៈការលក់ផ្ទះដែលមានតម្លៃលើសពី ១០ លានដុល្លារបានកើនឡើង១៤ភាគរយដល់ទឹកប្រាក់ ៥,១ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក។

ការលក់ភាគច្រើនត្រូវបានព្រមព្រៀងគ្នាមុនជម្លោះអ៊ីរ៉ង់-អ៊ីស្រាអែលកើតឡើង ហើយបានចុះបញ្ជីជាផ្លូវការក្នុងរយៈពេល៤ទៅ៦ សប្តាហ៍ក្រោយមក។ ក្រុមហ៊ុន Knight Frank បានអះអាងថា សកម្មភាពទិញនៅតែបន្ត ទោះបីជាមានជម្លោះក្តី ពីព្រោះមូលដ្ឋានគ្រឹះទីផ្សារនៅតែមានភាពរឹងមាំ។

ក្នុងនោះ ការលក់ផ្ទះប្រណីតបានកើនឡើងដល់ចំនួន ២៩៦យូនីតនៅឆមាសទី១ (១៦៥ យូនីតក្នុងត្រីមាសទី ១ និង ១៣១ យូនីតក្នុងត្រីមាសទី ២)។ ផ្ទះចំនួន ២៦ ដែលមានតម្លៃជាង ២៥ លានដុល្លារអាមេរិកត្រូវបានលក់ចេញ ដែលជាចំនួនខ្ពស់បំផុតមិនធ្លាប់មាន។

បើទោះបីជាទីក្រុងឌូបៃបានក្លាយទៅជាគោលដៅមួយនៃការវាយប្រហាររបស់ប្រទេសអ៊ីរ៉ង់យ៉ាងណាក្តី ក៏ទីផ្សារអចលនទ្រព្យប្រណីតនៅតែមានភាពរឹងមាំ។ ទោះជាយ៉ាងណា វិស័យផ្សេងៗ ដូចជាទេសចរណ៍បានរងផលប៉ះពាល់។

ក្រុមហ៊ុន Knight Frank បានលើកឡើងថា ស្ថានភាពទីផ្សារបច្ចុប្បន្នមានស្ថិរភាពជាងឆ្នាំ ២០០៨ ដោយសារអ្នកទិញកាន់តែច្រើនកំពុងទិញផ្ទះសម្រាប់រស់នៅជាជាងសម្រាប់ការវិនិយោគ។ នៅឆ្នាំ ២០០៨ ផ្ទះចំនួន ២៥% ត្រូវបានលក់បន្ត (resale) ក្នុងរយៈពេលមួយឆ្នាំ បើប្រៀបធៀបទៅនឹង ៤% ប៉ុណ្ណោះនៅឆ្នាំ ២០២៥។

ទោះបីជាយ៉ាងណាក្តី ជម្លោះនេះបានជះផលប៉ះពាល់ដល់ផ្នែកមួយចំនួននៃទីផ្សារលំនៅឋានផងដែរ ដែលតម្លៃផ្ទះបានធ្លាក់ចុះចន្លោះពី៥ភាគរយទៅ ២០ភាគរយអាស្រ័យលើទីតាំង៕ប្រភព: Bloomberg៕

មន្រ្តី​ជាន់ខ្ពស់​ផ្តោត​លើភស្តុភរកម្ម​ដើម្បី​ជំរុញ​កំណើនពាណិជ្ជកម្ម​ពីអន្តរជាតិ និង​ទាក់ទាញ​ការ​វិនិយោគ​ពីបរទេស

ដោយៈ គង់ សូរិយា

    ភ្នំពេញៈ មន្រ្តីជាន់ខ្ពស់រដ្ឋាភិបាល បានបើកកិច្ចប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាជាតិភស្តុភារកម្ម លើកទី១១ សំដៅធ្វើឱ្យកាន់តែប្រសើរឡើងនូវវិស័យភស្តុភារកម្មជាតិ ដើម្បីជំរុញកំណើនពាណិជ្ជកម្មពីអន្តរជាតិ និងទាក់ទាញការវិនិយោគពីបរទេស។

ព័ត៌មាននេះត្រូវបានលើកឡើង ក្នុងឱកាសលោកស៊ុន ចាន់ថុល ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី អនុប្រធានទី១ ក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា (ក.អ.ក.) និងជាប្រធានក្រុមប្រឹក្សាជាតិភស្តុភារកម្ម (ក.ជ.ភ.) បានអញ្ជើញដឹកនាំកិច្ចប្រជុំ ក.ជ.ភ. លើកទី១១។ កិច្ចប្រជុំកម្រិតខ្ពស់នេះ មានការអញ្ជើញចូលរួមពី លោកប៉េង ពោធិ៍នា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន និងជាប្រធានគណៈកម្មាធិការជាតិភស្តុភារកម្ម (គ.ជ.ភ.) ព្រមទាំងវត្តមានចូលរួមពីសំណាក់ពីមន្រ្តីពាក់ព័ន្ធនិងតំណាងវិស័យឯកជនជាច្រើន ។

កិច្ចប្រជុំលើកទី១១ នេះ ត្រូវបានរៀបចំឡើងក្នុងគោលបំណងពិនិត្យ តាមដាន និងវាយតម្លៃលើវឌ្ឍនភាពការងារគន្លឹះៗ ចំនួន៣ រួមមាន ទី១. ការប្រមូលសូចនាករប្រតិបត្តិការភស្តុភារកម្ម (២.០) ទី២. ការរៀបចំប៉ាណូឡិកាភស្តុភារកម្ម (Logistics Dashboard) និង
៣. សេចក្ដីព្រាងច្បាប់ស្ដីពី “ភស្តុភារកម្ម”។

ទន្ទឹមនឹងការពិនិត្យវឌ្ឍនភាពការងារខាងលើនេះ អង្គប្រជុំក៏បានពិភាក្សា និងដាក់ចេញនូវទិសដៅយុទ្ធសាស្ត្រថ្មីៗ សំដៅតម្រង់ទិស និងធ្វើឱ្យកាន់តែប្រសើរឡើង នូវប្រព័ន្ធភស្តុភារកម្មជាតិ និងការដឹកជញ្ជូននៅកម្ពុជា ឱ្យកាន់តែមានភាពប្រកួតប្រជែងខ្ពស់ និងមានសមាហរណកម្មខ្លាំងក្លាទៅក្នុងខ្សែច្រវាក់ផ្គត់ផ្គង់តំបន់ និងសកលលោក។

ក្នុងបរិបទនៃកិច្ចពិភាក្សា អង្គប្រជុំទទួលបានការចូលរួមផ្តល់មតិយោបល់ និងការផ្លាស់ប្តូរទស្សនៈយ៉ាងផុលផុសពីសំណាក់ សមាជិក សមាជិកា ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីធាតុចូលយុទ្ធសាស្រ្តដ៏សំខាន់ ក្នុងការបន្តទិសដៅការងារទៅមុខប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព ស័ក្តិសិទ្ធិភាព ស្មារតីសហការ និងការទទួលខុសត្រូវខ្ពស់ សំដៅរួមគ្នាជំរុញការអភិវឌ្ឍវិស័យភស្តុភារកម្មជាតិឱ្យមានវឌ្ឍនភាព និងប្រកបដោយចីរភាព។

ឆ្លៀតក្នុងឱកាសដ៏មានសារៈសំខាន់នេះដែរ លោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី បានរំលេចជូនអង្គប្រជុំអំពីលទ្ធផល ប្រកបដោយផ្លែផ្កានៃកិច្ចប្រជុំជាមួយសភាពាណិជ្ជកម្មអឺរ៉ុបប្រចាំនៅកម្ពុជា (EuroCham) កាលពីថ្ងៃទី៦ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ កន្លងទៅថ្មីៗនេះ នៅកំពង់ផែស្វយ័តក្រុងព្រះសីហនុ។

កិច្ចប្រជុំនាឱកាសនោះ បានពិនិត្យ និងពិភាក្សាយ៉ាងស៊ីជម្រៅជុំវិញសូចនាករនានាពាក់ព័ន្ធ នឹងការដឹកជញ្ជូននាំចេញ-នាំចូល ដែល EuroCham បានប្រមូល រៀបចំ វិភាគសិក្សា និងធ្វើការប្រៀបធៀបជាមួយបណ្តាប្រទេសជិតខាងនៅក្នុងតំបន់ សំដៅស្វែងរកដំណោះស្រាយដើម្បីកាត់បន្ថយថ្លៃដើម និងបង្កើនល្បឿននៃការដឹកជញ្ជូនរបស់កម្ពុជា។

ក្នុងនាមជាប្រធាន ក.ជ.ភ. លោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី បានសម្តែងនូវការថ្លែងអំណរគុណយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ និងវាយតម្លៃខ្ពស់ចំពោះកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែង និងកិច្ចសហការយ៉ាងជិតស្និទ្ធរវាងក្រសួង-ស្ថាប័នសមាជិកទាំងអស់ ដែលបានរួមចំណែកយ៉ាងសកម្មក្នុងការគាំទ្រយន្តការការងារអន្តរក្រសួង-ស្ថាប័ន ព្រមទាំងការបើកចំហលំហសហប្រតិ​បត្តិការយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយវិស័យឯកជន ដើម្បីរួមគ្នាដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមនានា និងបង្កើតកាលានុវត្តភាពថ្មីៗ សម្រាប់វិស័យភស្តុភារកម្មជាតិ។

លោកបញ្ជាក់ជាថ្មីម្តងទៀតថា “វិស័យភស្តុភារកម្មជាតិ គឺជាសរសៃឈាមសេដ្ឋកិច្ចដ៏សំខាន់ ហេតុនេះការបង្កើនសមត្ថភាព និងការធ្វើឱ្យកាន់តែប្រសើរឡើងនូវវិស័យមួយនេះ គឺជាគន្លឹះយុទ្ធសាស្ត្រដែលមិនអាចខ្វះបាន ក្នុងការជំរុញទំហំពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិ និងការទាក់ទាញការវិនិយោគពីបរទេស សំដៅចូលរួមសម្រេចឱ្យបាននូវចក្ខុវិស័យវែងឆ្ងាយរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ក្នុងការធ្វើពិពិធកម្មសេដ្ឋកិច្ច បង្កើនឧត្តមភាពប្រកួតប្រជែងជាតិ នៅលើឆាកអន្តរជាតិ និងការប្រែក្លាយកម្ពុជា ទៅជាប្រទេសមានចំណូលខ្ពស់នៅឆ្នាំ២០៥០ តាមរយៈការកសាងគ្រឹះសេដ្ឋកិច្ចជាតិមួយដ៏រឹងមាំ និងមានភាពធន់”៕

តើ​វិស័យ​អ្វី​ជា​កម្លាំង​ចលករ​ជម្រុញ​កំណើន​សេដ្ឋកិច្ច​អាមេរិក​ខ្លាំង​ នៅ​ឆ្នាំ២០២៦នេះ?​

ដោយៈ ម៉ាណា

    ភ្នំពេញៈ សេដ្ឋកិច្ចសហរដ្ឋអាមេរិកនៅឆ្នាំ២០២៦ កំពុងត្រូវបានគាំទ្រដោយវិស័យជាច្រើន ជាជាងពឹងផ្អែកលើវិស័យតែមួយ។

យោងតាមអ្នកវិភាគ មកពីមូលនិធិរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិ ធនាគារពិភពលោក Goldman Sachs និង JPMorgan Chase បានវិភាគលើវិស័យដែលមានអំណាចខ្លាំងបំផុត។

១. បញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI) និងបច្ចេកវិទ្យា

កម្មវិធីAI និងការគណនាលើពពក បន្តទាក់ទាញការវិនិយោគយ៉ាងច្រើន ដោយតម្រូវការសម្រាប់បន្ទះឈីបAI មជ្ឈមណ្ឌលទិន្នន័យ និងAI សហគ្រាសនៅតែខ្លាំង។

ក្រុមហ៊ុនលំដាប់យក្សធំៗរួមមាន NVIDIA, Microsoft, Amazon និងAlphabet កំពុងរីកចម្រើន និងកើបប្រាក់ចំណេញយ៉ាងច្រើន។

២. ក្រុមហ៊ុនផលិតបន្ទះឈីបអេឡិចត្រូនិច

ការផលិតបន្ទះឈីបក្នុងស្រុក បន្តពង្រីកដោយមានការគាំទ្រពីគោលនយោបាយឧស្សាហកម្មរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក។

តម្រូវការរបស់វាត្រូវបានជំរុញដោយAI យានយន្តអគ្គិសនី និងគ្រឿងអេឡិចត្រូនិចទំនើប។

៣. ការពារជាតិ និងអវកាស

ការព្រួយបារម្ភអំពីសន្តិសុខសកល កើនឡើងបានធ្វើឱ្យការចំណា​យលើការការពារជាតិខ្ពស់។
• ក្រុមហ៊ុនដូចជា Lockheed Martin, RTX និង Northrop Grumman បន្តទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍យ៉ាងលើសលុប។

៤. ថែរទាំសុខភាព និងជីវបច្ចេកវិទ្យា

ប្រជាជនវ័យចំណាស់ និងការច្នៃប្រឌិតជាបន្តបន្ទាប់ នៅក្នុងឱសថ និងបច្ចេកវិទ្យាវេជ្ជសាស្ត្រគាំទ្រ ដល់កំណើនស្ថិរភាព។ ការថែរ​ទាំសុខភាពជាទូទៅ ត្រូវបានចាត់ទុកថា ជាវិស័យការពារជាតិក្នុងអំឡុងពេលនៃភាពមិនប្រាកដប្រជាផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច។

៥. ថាមពល

សហរដ្ឋអាមេរិកនៅតែជាប្រទេសផលិតប្រេង និងឧស្ម័នធម្មជាតិធំជាងគេបំផុតមួយរបស់ពិភពលោក។ ការវិនិយោគក៏កំពុងកើនឡើងផងដែរ លើថាមពលកកើតឡើងវិញ ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធអគ្គិសនី និងបច្ចេកវិទ្យាថ្ម។

៦. ផលិតកម្មឧស្សាហកម្ម

ការសាងសង់រោងចក្រ គម្រោងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងការរៀបចំខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ឡើងវិញ បន្តគាំទ្រសកម្មភាពផលិតកម្ម។

អ្នកព្យាករណ៍ភាគច្រើនរំពឹងថា បញ្ញាសិប្បនិម្មិត និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធឌីជីថល នឹងនៅតែជាម៉ាស៊ីនឈានមុខគេ នៃកំណើនសេដ្ឋកិច្ចរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំខាងមុខ ខណៈដែលវិស័យថែទាំសុខភាព ការពារជាតិ និងផលិតកម្មឧស្សាហកម្មផ្តល់ការគាំទ្ររយៈពេលវែងដែលមានស្ថេរភាពជាងមុន៕

អ្នកបន្តវេន​ចាប់​ផ្តើម​ស្វែង​យល់​ពី​អរិយធម៌ខ្មែរ​អាថ៌កំបាំងប្រាសាទបុរាណ

ដោយៈ នាង សំណាង

    សៀមរាបៈ ក្រុមយុវជនជំនាន់ក្រោយ បាននិងកំពុងចាប់ផ្តើមសិក្សាស្វែងយល់ពីអរិយធ៌ម ដែលបានបាត់បង់ ដោយស្វែងយល់ពីអាថ៌កំបាំងប្រាសាទបុរាណ។

ការសិក្សាពីប្រវត្តិសិល្បៈ មិនត្រឹមតែជាការទស្សនាទស្សនីយភាពនៃសំណង់បុរាណប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាគឺជាសោគន្លឹះ ដ៏សំខាន់ក្នុងការបើកកកាយអាថ៌កំបាំង និងតម្រុយប្រវត្តិសាស្ត្រ នៃប្រាសាទនានា ដូចជាសម័យកាលនៃការសាងសង់ និងទម្រង់វិវត្តនៃស្ថាបត្យកម្មពីសម័យកាលមួយទៅសម័យកាលមួយ។

លោក អន សុភាព បុរាណវិទូនៃអាជ្ញាធរជាតិអប្សរា បានពន្យល់ថា ក្រៅពីទិន្នន័យអាយុកាល ដែលបានមកពីការធ្វើកំណាយស្រាវជ្រាវតាមបែបបុរាណវិទ្យា ការសិក្សាប្រៀបធៀបទៅលើ “រចនាបថសិល្បៈ” របស់ប្រាសាទនីមួយៗ គឺជាវិធីសាស្ត្រគន្លឹះដែលជួយឱ្យអ្នកស្រាវជ្រាវអាចកំណត់ប្រវត្តិ នៃការសាងសង់របស់ប្រាសាទទាំងនោះបានយ៉ាងច្បាស់លាស់។

លោកបន្តថា “វិវត្តនៃរចនាបថសិល្បៈខ្មែរ ពីមុនសម័យអង្គរដល់សម័យអង្គរ បានបង្ហាត់បង្ហាញនៅក្នុងវគ្គបណ្តុះបណ្តាល នៃកម្មវិធីអប់រំបេតិកភណ្ឌ ជូនដល់សិស្សានុសិស្សនៃវិទ្យាល័យ ហ៊ុន សែន ប្រាសាទបាគង”។ លោកបញ្ជាក់ថា “ផ្អែកលើការសិក្សាកន្លងមក អ្នកជំនាញបានបែងចែករចនាបថសិល្បៈក្នុងសម័យបុរាណជា២ ដំណាក់កាលធំៗរួមមាន១៤ រចនាបថផ្សេងគ្នា”។

រចនាបទទាំងនោះរួមមាន – មុនសម័យអង្គរ (មាន៤រចនាបថ)៖រចនាបថភ្នំដា សំបូរព្រៃគុក ព្រៃក្មេង និងកំពង់ព្រះ។

– សម័យអង្គរ (មាន១០រចនាបថ)៖ រចនាបថគូលែន ព្រះគោ បាខែង កោះកេរ ប្រែរូប បន្ទាយស្រី ឃ្លាំង បាភួន អង្គរវត្តនិងបាយ័ន។

តើហេតុអ្វីបានជាត្រូវបែងចែករចនាបថសិល្បៈ? ពីព្រោះប្រា​សាទបុរាណមួយចំនួនធំ ពុំមានបន្សល់ទុកសិលាចារឹក ដើម្បីប្រាប់យើងពីព័ត៌មានទូទៅនោះឡើយ។

តួយ៉ាង ប្រាសាទអង្គរវត្ត ដែលជាកំពូលស្ថាបត្យកម្មដ៏ធំស្កឹមស្កៃ ក៏ពុំមានសិលាចារឹកណាមួយ បញ្ជាក់ផ្ទាល់ពីកាលបរិច្ឆេទនៃការសាងសង់នោះដែរ។ ហេតុនេះហើយ ទើបអ្នកបុរាណវិទ្យាត្រូវប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រ “សិក្សាប្រៀបធៀប” ដោយផ្អែកលើធាតុផ្សំសំខាន់ៗចំនួន២គឺ៖ ផ្នែកស្ថាបត្យកម្ម និងលម្អស្ថាបត្យកម្ម ដែលពិនិត្យមើលរូបរាងប្លង់ ផ្តែរ ហោជាង សសរពេជ្រ និងសសរផ្អោប និងផ្នែកបដិមាសាស្ត្រ ឬចម្លាក់ ដោយសិក្សាទៅលើទម្រង់ រូបរាង ចរិតលក្ខណៈនៃរូបបដិមា និងរឿងរ៉ាវដែលឆ្លាក់រៀបរាប់នៅលើជញ្ជាំងប្រាសាទ។

ការសិក្សាស្វែងយល់ពីប្រវត្តិសិល្បៈខ្មែរ គឺជារឿងរ៉ាវដ៏មានតម្លៃដែលមិនអាចមើលរំលងបានឡើយ ព្រោះវាជាមត៌កវប្បធម៌ដ៏សម្បូរបែបដែលបានចាក់ឫសយ៉ាងជ្រៅ និងបន្តរស់រានរហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន។

លោក អន សុភាព បានសង្កត់ធ្ងន់ថា ក្នុងនាមជាយុវជនបន្តវេន ជាពិសេសប្អូនៗយុវជន ដែលរស់នៅតំបន់ជុំវិញរមណីយដ្ឋានប្រាសាទបុរាណផ្ទាល់ គឺមានតួនាទីយ៉ាងសំខាន់មិនអាចខ្វះបាន ក្នុងការសិក្សាឈ្វេងយល់ ចូលរួមថែរក្សា និងអភិរក្សមត៌កបេតិកភណ្ឌជាតិដ៏អស្ចារ្យទាំងនេះ ឱ្យបានគង់វង្សស្ថិតស្ថេរជាដរាបរៀងទៅអនាគត៕

គម្រោង​សាងសង់​ឡើង​វិញ​នូវ​ផ្លូវជាតិលេខ៨​ត្រូវ​បាន​លើក​យក​មក​សិក្សា​លំអិត​ពី​មន្រ្តី​ជំនាញ ​និង​ដៃ​គូ​អភិវឌ្ឍន៍​

ដោយៈ គង់ ម៉ាណា

    ភ្នំពេញៈ ក្រុមមន្រ្តី និងដៃគូអភិវឌ្ឍន៍បានបើកកិច្ចប្រជុំពិនិត្យ និងពិភាក្សាលើ Interim Progress Report នៃគម្រោងផ្លូវជាតិលេខ៨ ជាមួយក្រុមហ៊ុនទីប្រឹក្សាបច្ចេកទេស។

កិច្ចប្រជុំនេះ ដឹកនាំដោយលោកឈួន វិន រដ្ឋលេខាធិការ ក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន និងជានាយកគម្រោង បានអញ្ជើញដឹកនាំកិច្ចប្រជុំដោយផ្ទាល់ និងតាមរយៈប្រព័ន្ធវីដេអូពីចម្ងាយ លើវឌ្ឍនភាពការងារគម្រោង និងពិភាក្សាលើ Interim Progress Report នៃគម្រោងផ្លូវជាតិលេខ៨ ជាមួយក្រុមហ៊ុនទីប្រឹក្សាបច្ចេក​ទេស ដោយមានការអញ្ជើញចូលរួមពីថ្នាក់ដឹកនាំ សមាជិក សមាជិកា គម្រោង តំណាងធនាគារវិនិយោគហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធអាស៊ី(AIIB) និងតំណាងក្រុមហ៊ុនទីប្រឹក្សាបច្ចេកទេស។

កិច្ចប្រជុំនេះរៀបចំឡើង ដើម្បីពិនិត្យលើ Interim Progress Report ការប្រមូលធាតុចូលបន្ថែម ការពិនិត្យលើបញ្ហាប្រឈម និងស្វែងរកដំណោះស្រាយរួមគ្នា ដើម្បីពន្លឿនការងារគម្រោងឱ្យបានកាន់តែឆាប់រហ័ស ទាន់ពេលវេលា និងប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។

បន្ថែមពីនេះ លោករដ្ឋលេខាធិការ បានថ្លែងអំណរគុណតំណាងក្រុមហ៊ុនទីប្រឹក្សាបច្ចេកទេស ដែលបានមករាយការណ៍អំពីវឌ្ឍនភាពនៃការអនុវត្តគម្រោង និងបានផ្តល់នូវធាតុចូល និងចំណុចពិចារណាសំខាន់ៗមួយចំនួន ដែលនឹងចូលរួមចំណែកឱ្យការរៀបចំ គម្រោងនេះកាន់តែមានលក្ខណៈល្អប្រសើរ មានភាពគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ ត្រឹមត្រូវតាមលក្ខណៈបច្ចេកទេស សមស្របទៅនឹងបរិបទនៃការវិវឌ្ឍរបស់ប្រទេសនិងតំបន់។

គម្រោងសាងសង់កំណាត់ផ្លូវជាតិលេខ៨ មានចំណុចចាប់ផ្ដើមពីរង្វង់មូលព្រែកតាមាក់ ក្នុងស្រុកខ្សាច់កណ្ដាល ខេត្តកណ្ដាល ភ្ជាប់ទៅចំណុចប្រសព្វផ្លូវជាតិលេខ៧ ស្រុកពញាក្រែក ខេត្តត្បូងឃ្មុំ និងមានផ្លូវខ្នែងលេខ៨៨ ភ្ជាប់ទៅកាន់ព្រំដែនអន្តរជាតិកម្ពុជា-វៀតណាម(ម៉ឺនជ័យ-តឺនណាម) មានប្រវែងសរុប១២៩គីឡូម៉ែត៕

គម្រោងផ្លូវជាតិលេខ៨
គម្រោងផ្លូវជាតិលេខ៨
គម្រោងផ្លូវជាតិលេខ៨
គម្រោងផ្លូវជាតិលេខ៨

ដំណឹងល្អៈ គំរោង​សាងសង់​ស្ពាន​ឆ្លង​កាត់​ទន្លេ​មេគង្គ​ក្រោម​ជំនួយ​ជប៉ុន​បង្ហាញ​រូប​រាង​ស្ពាន​ហើយ​

ដោយៈ ចំណាន

    ភ្នំពេញៈ ក្រុមមន្រ្តីនិងអ្នកជំនាញជប៉ុន បានបើកសិក្ខាសាលាស្ដីពី ការផ្សព្វផ្សាយលើកទី២ លើការសិក្សាគម្រោងធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងវិញកំណាត់ផ្លូវជាតិលេខ១ និងសាងសង់ស្ពានឆ្លងកាត់ទន្លេមេគង្គ។

ព័ត៌មាននេះត្រូវបានលើកឡើង ក្នុងឱកាសលោក ឈឹម ផល្លា ប្រធាននាយកដ្ឋានផ្លូវថ្នល់ តំណាងក្រសួសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន និងលោកឯក ឃុនឌឿន អភិបាលរង រាជធានីភ្នំពេញបានចូលរួមជាសហអធិបតីក្នុងសិក្ខាសាលាស្ដីពី ការផ្សព្វផ្សាយលើកទី២ លើការសិក្សាគម្រោងធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងវិញ កំណាត់ផ្លូវជាតិលេខ១ និងសាងសង់ ស្ពានឆ្លងកាត់ទន្លេមេគង្គ។

សិក្ខាសាលានេះ មានការចូលរួមពីតំណាងទីភ្នាក់ងារសហប្រតិ​បត្តិការ នៃប្រទេសជប៉ុន (JICA) តំណាងក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ និងតំណាងមន្ទីរ-អង្គភាពពាក់ព័ន្ធផងដែរ។

គោលបំណង នៃសិក្ខាសាលានេះ គឺដើម្បីលើកឡើងពីលទ្ធផល ដែលក្រុមការងារបានសិក្សាគម្រោងកន្លងមករួមមាន៖ ១). ការវាយតម្លៃ នៃលទ្ធភាពគម្រោង ២). ការរៀបចំរចនាបទបឋម និងការប៉ាន់ស្មានប្រមាណតម្លៃ ៣). ការរៀបចំរបាយការណ៍សិក្សាវាយតម្លៃហេតុប៉ះពាល់បរិស្ថាន (IESIA)។

៤). ការសិក្សារៀបចំផែនការសកម្មភាព ការតាំងទីលំនៅឡើងវិញ (RAP)។ ក្រោយពីបានពិភាក្សា និងផ្លាស់ប្តូរយោបល់យ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់លើគ្រប់ទិដ្ឋភាព អង្គសិក្ខាសាលាបានឯកភាព និងគាំទ្រលើការសិក្សាគម្រោង៕

កម្ពុជា ឡាវពិភាក្សាពីការតភ្ជាប់ផ្លូវថ្នល់ ផ្លូវដែក និងបណ្តាញផ្លូវទឹករវាងប្រទេសទាំងពីរ

ដោយៈ ម៉ាលីនណា

    ភ្នំពេញៈ មន្រ្តីជាន់ខ្ពស់រដ្ឋាភិបាល បានពិភាក្សាជាមួយភាំគីឡាវ លើប្រព័ន្ធភស្តុភារកម្ម លើការជម្រុញការតភ្ជាប់បណ្តាញផ្លូវថ្នល់ ផ្លូវដែក និងបណ្តាញផ្លូវទឹករវាងប្រទេសទាំងពីរ។

ព័ត៌មាននេះ ត្រូវបានលើកឡើងក្នុងឱកាសលោកស៊ុន ចាន់ថុល ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី អនុប្រធានទី១ ក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា (ក.អ.ក.) បានទទួលជួបសម្តែងការគួរសម និងពិភាក្សាការងារជាមួយ លោក Sonexay Vannaxay ឯកអគ្គរ​ដ្ឋទូតឡាវ ដែលទើបទទួលបានការតែងតាំងថ្មីប្រចាំកម្ពុជា ក្នុងគោលបំណងពង្រឹង និងពង្រីកទំនាក់ទំនងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការទ្វេភាគី ឱ្យកាន់តែរីកចម្រើនទ្វេឡើងថែមទៀត ជាពិសេសលើវិស័យពាណិជ្ជកម្ម វិនិយោគ​ ការតភ្ជាប់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ថាមពល និងទេសចរណ៍។

ជាកិច្ចចាប់ផ្តើម លោកឯកអគ្គរដ្ឋទូត បានគូសបញ្ជាក់ថា កម្ពុជា និងឡាវ ជាអ្នកជិតខាងល្អដែលមានប្រវត្តិសាស្ត្រ វប្បធម៌ និងប្រពៃណីផ្សារភ្ជាប់គ្នាយ៉ាងជិតស្និទ្ធ ហើយកិច្ចសហប្រតិបត្តិការដ៏ល្អរវាងប្រទេសទាំងពីរ តែងតែត្រូវបានថែរក្សា និងលើកកម្ពស់ជាបន្តបន្ទាប់ពីមួយជំនាន់ទៅមួយជំនាន់។

ជាការឆ្លើយតប លោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី បានបង្ហាញនូវជំនឿចិត្តថា អាណត្តិបេសកកម្មការទូតរបស់ឯកឧត្តមនៅកម្ពុជា នឹងដើរតួនាទីជាស្ពានចម្លងដ៏សំខាន់ និងជាកាតាលីករក្នុងការជម្រុញទំនាក់ទំនងទ្វេភាគី ឱ្យកាន់តែមានភាពស្អិតរមួត និងឈានឡើងដល់កម្រិតខ្ពស់ថ្មីមួយទៀត។

ទន្ទឹមនឹងនេះ លោកឯកអគ្គរដ្ឋទូត ក៏បានធ្វើការកត់សម្គាល់ដោយក្តីកោតសរសើរ ចំពោះការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច -សង្គមរបស់កម្ពុជា ក្រោមការដឹកនាំ ប្រកបដោយគតិបណ្ឌិតរបស់ប្រមុខរាជរដ្ឋាភិបាល។ ជាក់ស្តែង ឯកឧត្តមបានលើកឡើង នូវចំណាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំងលើការរីកចម្រើន នៃប្រព័ន្ធហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធដឹកជញ្ជូន និងបណ្តាញផ្លូវថ្នល់ខ្វាត់ខ្វែង ដោយលោកបានចែករំលែក នូវបទពិសោធន៍ផ្ទាល់ខ្លួនយ៉ាងរីករាយ ក្នុងការបើកបររថយន្តដោយផ្ទាល់ពីរាជធានីភ្នំពេញ ឆ្ពោះទៅកាន់ខេត្តស្ទឹងត្រែង និងបន្តដំណើរទៅកាន់ទឹកដីប្រវត្តិសាស្ត្រនៃខេត្តសៀមរាប។

តាមរយៈការធ្វើដំណើរផ្ទាល់នេះ លោកឯកអគ្គរដ្ឋទូត បានវាយតម្លៃខ្ពស់ចំពោះគុណភាពផ្លូវថ្នល់ ភាពងាយស្រួល សុវត្ថិភាព និងការតភ្ជាប់ដ៏មានប្រសិទ្ធភាពរវាងរាជធានី និងបណ្តាខេត្តនានា ដែលនេះគឺជាសក្ខីកម្មដ៏រស់រវើកឆ្លុះបញ្ចាំង ពីសមិទ្ធផលពិតប្រាកដ ក្នុងការអភិ​វឌ្ឍជាតិ។

នៅក្នុងជំនួបនារសៀលនេះ លោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងលោក ឯកអគ្គរដ្ឋទូត បានពិភាក្សាផ្លាស់ប្តូរទស្សនៈ និងគំនិតយោបល់គន្លឹះសំខាន់ៗ ដែលមានខ្លឹមសារជាអាទិ៍ដូចខាងក្រោម៖ ១. ការតភ្ជាប់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងភស្តុភារកម្ម៖ ភាគីទាំងពីរបានបង្ហាញឆន្ទៈរួមក្នុងការពិនិត្យលទ្ធភាពជំរុញ និងពន្លឿនការតភ្ជាប់ ប្រព័ន្ធហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធរូបវន្ត រួមមាន ផ្លូវថ្នល់ ផ្លូវដែក និងបណ្តាញផ្លូវទឹក ដែលជាសរសៃឈាមសេដ្ឋកិច្ចដ៏សំខាន់ ដោយបានសង្កត់ធ្ងន់លើការសម្របសម្រួល និងការធ្វើសាមញ្ញកម្ម នៃនីតិវិធីដឹកជញ្ជូនឆ្លងកាត់ព្រំដែន ដើម្បីកាត់បន្ថយពេលវេលា និងថ្លៃដើមភស្តុភារកម្ម ដែលជាកត្តាជំរុញដ៏មានឥទ្ធិពលដល់លំហូរពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគី វិស័យទេសចរណ៍ និងការធ្វើដំណើរទៅមកដោយរលូនរបស់ប្រជាជននៃប្រទេសទាំងពីរ។

២. ការលើកកម្ពស់ទំហំពាណិជ្ជកម្ម និងការវិនិយោគទ្វេភាគី៖ ភាគីទាំងពីរ បានពិភាក្សាគ្នាយ៉ាងស៊ីជម្រៅ និងផ្តល់តម្លៃខ្ពស់លើការស្វែងរកកិច្ចសហការរួមគ្នា ដើម្បីបើកទំព័រថ្មីមួយទៀត ក្នុងការជំរុញទំហំពាណិជ្ជកម្ម និងលំហូរវិនិយោគទ្វេភាគី ឱ្យស្របតាមសក្តានុពលជាក់ស្តែងនៃប្រទេសទាំងពីរ។

ក្នុងន័យនេះ ភាគីទាំងពីរបានបង្ហាញឆន្ទៈរួម ក្នុងការបង្កលក្ខណៈងាយស្រួលដល់ធុរជន វិនិយោគិន និងសហគ្រាសនៃប្រទេសទាំងពីរ ក្នុងការស្វែងរកឱកាសវិនិយោគ បង្កើតដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រ និងការបង្កើតបណ្តាញទំនាក់ទំនងធុរកិច្ច។

៣. ការអភិវឌ្ឍលើវិស័យថាមពល៖ ភាគីទាំងពីរបានបង្ហាញការយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់ លើកិច្ចសហប្រតិបត្តិការអភិវឌ្ឍន៍ វិស័យថាម​ពល ដើម្បីធានាបាននូវសន្តិសុខថាមពល និងការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាពនៅក្នុងតំបន់ ដោយបានពិភាក្សាលើគម្រោងតភ្ជាប់បណ្តាញអគ្គិសនីអាស៊ាន (ASEAN Power Grid) ដែលជាគំនិតផ្តួចផ្តើមយុទ្ធសាស្ត្រ ក្នុងការរួមចំណែកធ្វើសមាហរណកម្មថាមពល និងការបែងចែកប្រភពថាមពលកកើតឡើងវិញ (Renewable Energy)ឱ្យកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព៕

X Capital Investment Commits to Promoting Cambodia’s Tourism Potential to the Chinese

By MoT

Phnom Penh, X Capital Investment Commits to Promoting Cambodia’s Tourism Potential to the Chinese and International Markets through the Angkor App, Cambodia National Shop, and Angkor Smile Exhibition.

H.E. Huot Hak, Minister of Tourism, received a courtesy call from Mr. Tong David, Director General of X Capital Investment Co., Ltd. and Honorary President of the Cambodia–China Friendship Cooperation Promotion Association, together with his delegation on reviewing the progress of cooperation in promoting Cambodia’s tourism, advancing digital tourism development, and accelerating the implementation of X Capital Investment’s priority projects.

 

Both sides also exchanged in-depth views on mechanisms to strengthen the promotion of Cambodia as a tourism destination and to attract more Chinese tourists and investors to Cambodia at the Ministry of Tourism.

During the meeting, Mr. Tong David expressed his sincere appreciation to H.E. the Minister for granting the company the opportunity to meet and discuss cooperation. He briefed the Minister on the achievements of X Capital Investment Co., Ltd. and the Association in promoting Cambodia’s tourism potential, particularly through digital tourism initiatives, which are among the company’s priority investment projects supporting the development of Cambodia’s tourism sector. Mr. Tong highlighted the company’s three flagship initiatives: Angkor Smile Exhibition – organizing exhibitions in China to promote Cambodia; Cambodia National Shop – establishing a Cambodian national products store in China; and Angkor App-developing a mobile application to provide tourism information and services to visitors. These initiatives aim to promote the Angkor civilization, Cambodia’s cultural heritage, national products, and tourism potential to Chinese and international audiences through digital technology. He also requested the Ministry of Tourism’s continued support to facilitate the effective implementation and success of these projects.

 

In response, H.E. the Minister highly appreciated and commended the company and the Association for their active contributions to strengthening the friendship and cooperation between Cambodia and China through the promotion of Cambodia’s culture and tourism. H.E. the Minister further encouraged the company to continue enhancing its digital tourism platforms to make them more efficient and user-friendly. He also requested the company to actively communicate the true situation in Cambodia, emphasizing that the country continues to enjoy peace, stability, security, and safety, fundamental conditions for tourism development and for attracting international tourists and investors. These achievements are made possible under the visionary leadership of Samdech Moha Borvor Thipadei Hun Manet, Prime Minister of the Kingdom of Cambodia, who has identified tourism as a key pillar for driving national economic growth.

 

It is worth noting that X Capital Investment was established in 2023 with a focus on investment and project development in the fields of culture, tourism, and digital innovation. The company is currently implementing three priority projects: the Angkor Smile Exhibition, Cambodia National Shop, and Angkor App, all of which are designed to promote the Angkor civilization, Cambodia’s cultural heritage, national products, and tourism potential to the Chinese and international markets.

 

The first Angkor Smile Exhibition, held in Beijing, attracted more than 7,000 visitors and reached over 2 million Chinese audiences through digital promotional campaigns, demonstrating the strong potential to expand Cambodia’s tourism market and enhance the country’s visibility and reputation in China.