ដោយ: គង់ លាងហួរ

អន្តរជាតិ: យោងតាមរបាយការណ៍ របស់អង្គការសហប្រជាជាតិ (UN) បានឱ្យដឹងថា បំណុលសាធារណៈសកល បានហក់ឡើងដល់កំណត់ត្រា៩២ទ្រីលានដុល្លារក្នុងឆ្នាំ២០២២។

ការកើនឡើងនៃបំណុលនេះ ដោយសាររដ្ឋាភិបាលបណ្តាប្រ​ទេសនានា បានខ្ចីប្រាក់ដើម្បីទប់ទល់នឹងវិបត្តិនានា ដូចជាជំងឺរាតត្បា​តកូវីដ-១៩ ដោយបន្ទុកបំណុលបានជះផលប៉ះពាល់ យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍។​

បំណុលក្នុងស្រុក និងបំណុលខាងក្រៅទូទាំងពិភពលោកបានហក់ឡើងជាង៥ដង ក្នុងរយៈពេល២ទសវត្សរ៍ចុងក្រោយនេះ ពោលគឺកើនលើសពីអត្រាកំណើនសេដ្ឋកិច្ចទៅទៀត ខណៈផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប បានកើនឡើងត្រឹមតែ៣ដងប៉ុណ្ណោះ បើគិតចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០០២។ លោក Antonio Guterres អគ្គលេខាធិការអង្គការសហប្រជាជាតិ បានប្រាប់អ្នកយកព័ត៌មានថា “ទីផ្សារ​ប្រហែល​ជា​មិន​សូវ​រងផលអាក្រក់នៅ​ឡើយ​ទេ ប៉ុន្តែមនុស្សកំពុងរងទុក្ខ ហើយប្រទេសក្រីក្របំផុតមួយចំនួននៅលើពិភពលោក កំពុងបង្ខំចិត្តឱ្យជ្រើសរើសរវាងការបម្រើបំណុលរបស់ពួកគេ ឬបម្រើប្រជាជនរបស់ពួកគេ”។

បណ្តាប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ ជំពាក់ជិត៣០ភាគរយ នៃបំណុលសាធារណៈសកល ដែលក្នុងនោះ៧០ភាគរយ ត្រូវបានតំណាងដោយប្រទេសចិន ឥណ្ឌា និងប្រេស៊ីល។  បណ្តាប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ចំនួន៥៩ ប្រឈមមុខនឹងសមាមាត្របំណុលធៀបទៅនឹង GDP លើសពី៦០ភាគរយ ដែលបង្ហាញពីកម្រិតជំពាក់បំណុលខ្ពស់។របាយការណ៍របស់អង្គការសហប្រជាជាតិបានបន្ថែមថា “បំណុ​លបាន និងកំពុងប្រែក្លាយជាបន្ទុកដ៏ធំ សម្រាប់ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ ដោយសារលទ្ធភាពទទួលបានហិរញ្ញប្បទាន របស់ពួកគេនៅមានកម្រិត ការកើនឡើងថ្លៃដើមលើការខ្ចីប្រាក់ ការធ្លាក់ថ្លៃនៃរូបិយប័ណ្ណ និងកំណើនសេដ្ឋកិច្ចដើរយឺត”៕

ដោយៈ គង់ សូរិយា

        ភ្នំពេញៈ និយ័តករអាជីវកម្មអចលនវត្ថុ និងបញ្ចាំបានប្រកាសពីការទទួលពាក្យបណ្តឹង និងសំណើរសុំអន្តរាគមន៍ពាក់ព័ន្ឋ នឹងអាជីវកម្មអភិវឌ្ឍន៍អចលនវត្ថុ។

យោងតាមសេចក្តីប្រកាសរបស់ និយ័តករអាជីវកម្មអចលនវត្ថុ និងបញ្ចាំ (ន.អ.ប.)បានឲ្យដឹងថា សូមជម្រាបជូនសាធារណជនទាំងអស់មេត្តាជ្រាបថា៖ អនុលោមតាមច្បាប់ស្ដីពី ការរៀបចំនិងការប្រព្រឹ​ត្តទៅនៃអាជ្ញាធរសេវាហិរញ្ញវត្ថុ មិនមែនធនាគារ ដែលត្រូវបានប្រកាស ឱ្យប្រើដោយព្រះរាជក្រមលេខ នស/ រកម/ ០១ ២១/០០៣ ចុះថ្ងៃទី១៦ ខែមករា ឆ្នាំ២០២១។

អនុក្រឹត្យលេខ១១៣ អនក្រ.បក ចុះថ្ងៃទី១៤ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២១ស្តីពី ការរៀបចំនិងការប្រព្រឹត្តទៅ របស់អង្គភាពក្រោមឱវាទរបស់ អាជ្ញាធរសេវាហិរញ្ញវត្ថុមិនមែនធនាគារ និងអនុក្រឹត្យលេខ៥០ អនក្រ.បក ចុះថ្ងៃទី២ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៣ ស្តីពីការគ្រប់គ្រងអាជីវកម្មអភិវឌ្ឍអចលនវត្ថុ បានផ្ដល់សមត្ថកិច្ចដល់ ន.អ.ប. ជាស្ថាប័នតែមួយគត់ដែលមានតួនាទី និងភារកិច្ចក្នុងការគ្រប់គ្រង និងត្រួតពិនិត្យរាល់សកម្មភាពពាក់ព័ន្ធ អាជីវកម្មអភិវឌ្ឍអចលនវត្ថុ ទទួលពាក្យបណ្តឹង ឬពាក្យស្នើសុំអន្តរាគមន៍ ក្នុងការសម្របសម្រួល និងផ្សះផ្សាវិវាទនានា និងស៊ើបអង្កេតស្រាវជ្រាវ ព្រមទាំងទប់ស្កាត់ រាល់អំពើល្មើសទាំង​ឡាយណា ពាក់ព័ន្ធអាជីវកម្មអភិវឌ្ឍអចលនវត្ថុ តាមគ្រប់រូបភាព ទោះបីមាន ឬគ្មានអាជ្ញាបណ្ណក្តី។

សេចក្តីប្រកាសបានបន្តថា ក្នុងន័យនេះ ន.អ.ប. សូមជម្រាបជូនដល់សាធារណជនទាំងអស់មេត្តាជ្រាបថា ក្នុងករណីមានវិវាទ ឬអប្រក្រតីភាពណាមួយ កើតឡើងពាក់ព័ន្ធការលក់ទិញ ឬជួលអចលនវត្ថុ ភាគីនៃកិច្ចសន្យា ឬភាគីពាក់ព័ន្ធណាមួយអាច ដាក់ពាក្យបណ្ដឹង ឬសំណើសុំអន្តរាគមន៍មក ន.អ.ប. ដែលមានអាសយដ្ឋាននៅអគារ១៦៨F (ជាន់ទី៧) ផ្លូវ៥៩៨ សង្កាត់ច្រាំងចំនេះ១ ខណ្ឌប្ញស្សីកែវ រាជធានីភ្នំពេញ ឬទំនាក់ទំនងតាមតេឡេក្រាមលេខ ០១១ ៥៩៨ ៣៧២ និង ៧១៨៦។២ ០៦៩ ៥១៧ ១៨៦។

និយ័តករអាជីវកម្មអចលនវត្ថុ និងបញ្ចាំ អគារ១៦៨F (ជាន់ទី៧)ផ្លូវ៥៩៨ សង្កាត់ច្រាំងចំនេះ១ ខណ្ឌឬស្សីកែវ រាជធានីភ្នំពេញ កម្ពុជា Building 168F (Floor), Street 598, Sangkat Chraing Chamrch 1, Khan Russey Keo, Phnom Penh, Cambodia៕

ដោយៈ គង់ សូរិយា

        ភ្នំពេញៈ រដ្ឋមន្ដ្រីក្រសួងប្រៃសណីយ៍ និងទូរគមនាគមន៍ លោកជា វ៉ាន់ដេត បានបញ្ជាក់ឲ្យដឹងថា ក្រសួងនឹងធ្វើការផាកពិន័យ ចំពោះក្រុមហ៊ុនប្រតិបត្ដិករទូរស័ព្ទចល័តណា ដែលបម្រើសេវាមិនបានល្អដល់ប្រជាពលរដ្ឋ។

ការបញ្ជាក់ឲ្យដឹងបែបនេះ ធ្វើឡើងក្នុងឱកាសដែល លោក ជា វ៉ាន់ដេត អញ្ជើញចូលរួមក្នុងពិធីបញ្ចុះបឋមសិលា បើកការដ្ឋានសាងសង់អគារមជ្ឍមណ្ឌលទិន្នន័យជាតិ នាព្រឹកថ្ងៃទី១៩ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៣។ ពិធីនេះរៀបចំធ្វើឡើង នាទីស្ដីការក្រសួងប្រៃសណីយ៍ និងទូរគមនាគមន៍។

លោកជា វ៉ាន់ដេត បានបញ្ជាក់ថា “ក្រសួងបានខិតខំប្រឹងប្រែងណាស់ ហើយក្រសួងបានចេញMPTC Speed Test ដើម្បីឲ្យអ្នកប្រើប្រាស់ទាំងអស់ ប្រើទូរស័ព្ទនៅទីណាក៏ដោយ បើទូរស័ព្ទអត់មានសេវា គឺអាចប្ដឹងមកក្រសួង ក្រសួងនឹងហៅក្រុមហ៊ុនមក ហើយនៅពេលនោះនឹងមើលឃើញទាំងអស់គ្នា”។បន្ថែមពីនោះទៀត រដ្ឋមន្ដ្រីក្រសួងប្រៃសណីយ៍ និងទូរគ​មនាគមន៍ បានគូសបញ្ជាក់ថា “នៅពេលដែលទីតាំងណាមួយ មានអ្នកប្ដឹងមកក្រសួងជាច្រើនដង ហើយទីតាំងនោះពិតជាគ្មានសេវាមែន ក្រសួ​ងអាចនឹងហៅក្រុមហ៊ុនមក រួចហើយអាចនឹងមានការពិន័យ ចំពោះក្រុមហ៊ុន។

លោកជា វ៉ាន់ដេត បានឲ្យដឹងផងដែរថា ដើម្បីចាត់វិធានការនេះ ក្រសួង ក៏បានចេញនូវសេចក្ដីប្រកាសអំពីគុណភាពសេវា ដែលសម្ដេ​ចតេជោ ហ៊ុន សែននាយករដ្ឋមន្ដ្រីនៃកម្ពុជា បានឯកភាពរយៈពេល៨ខែមកហើយ ដោយទុករយៈពេល៨ខែ ដើម្បីឲ្យក្រុមហ៊ុនធ្វើការបង្កើនគុណភាពសេវា។រដ្ឋមន្ដ្រី ជា វ៉ាន់ដេត បានសង្កត់ធ្ងន់ថា បន្ទាប់ពីរយៈពេល៨ខែនេះទៅ បើសិនជាក្រុមហ៊ុនណា មិនបានបង្កើនគុណភាពសេវាបានល្អ គឺក្រសួងនឹងធ្វើការផាកពិន័យ ដែលនេះគឺជាវិធានការ ដើម្បីធ្វើឲ្យសេវាទូរស័ព្ទល្អ”។

កម្មវិធី MPTC Speed Test នេះ ងាយស្រួលប្រើ ហើយបង្ហាញលទ្ធផលច្បាស់លាស់ អំពីល្បឿនទាញយក (Download Speed) ល្បឿនបង្ហោះឡើង (Upload Speed) ភាពយឺតយ៉ាវ (Latency) ភាពរំខាន (Jitter) និងកម្រិតគុណភាពនៃការមើលវីដេអូ តាមយូធូបជាដើម ដែលជាព័ត៌មានចាំបាច់ សម្រាប់ការប្រើប្រាស់អ៊ីនធឺណិតប្រចាំថ្ងៃ។

មិនតែប៉ុណ្ណោះ លទ្ធផលនៃការវាស់ស្ទង់ របស់អ្នកប្រើប្រាស់នឹងក្លាយជាទិន្នន័យចាំបាច់ សម្រាប់យកទៅវិភាគ និងរកដំណោះស្រាយ សំដៅពង្រឹងគុណភាពសេវាទូរគមនាគមន៍ ឲ្យកាន់តែប្រសើរ។

កម្មវិធី MPTC Speed Test ត្រូវបានបង្កើតឡើង ដោយក្រសួងប្រៃសណីយ៍ និងទូរគមនាគមន៍ ក្នុងគោលបំណងការពារសិទ្ធិ និងផលប្រយោជន៍របស់អ្នកប្រើប្រាស់ ក្នុងការទទួលបានសេវាទូរគមនា​គមន៍ ប្រកបដោយគុណភាព និងដើម្បីលើកកម្ពស់តម្លាភាព នៃការផ្តល់ទិន្នន័យ និងព័ត៌មានជាក់លាក់អំពីស្ថានភាពអ៊ីនធឺណិត និងសេវាទូរសព្ទរបស់អ្នកប្រើប្រាស់។

គិតត្រឹមខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៣ កម្ពុជាមានអ្នកប្រើប្រាស់សេវាអ៊ីនធឺណិតចល័តជាង១៧លានស៊ីម និងសេវាអ៊ីនធឺណិតអចល័តជាង៣១ម៉ឺន ប្រតិបត្តិករផ្តល់សេវាអ៊ីនធឺណិតចំនួន៣៨ប្រតិបត្តិករ។ក្រុមហ៊ុនដែលបាននិងកំពុងមានបញ្ហាច្រើនជាងគេ គឺក្រុមហ៊ុនSmart ដែលប្រជាពលរដ្ឋមានការរអ៊ូរទាំ ពាសពេញបណ្តាញទំនាក់ទំនងសង្គម ប៉ុន្តែជាលទ្ឋផលក្រុមហ៊ុននេះ មិនបានបំពេញកាតព្វកិច្ចទទួលខុសត្រូវ ក្នុងនាមជាក្រុមហ៊ុន​មានវិជ្ជាជីវៈ និងក្រមសីលធ៌មនៅឡើយ៕

ដោយ: គង់ លាងហួរ

ភ្នំពេញ: កម្ពុជាជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ទី៨២ ក្នុងសន្ទស្សន៍​លិខិត​ឆ្លងដែន​សាកល Henley Passport Index ខណៈ​ពលរដ្ឋ​អាច​ធ្វើដំណើរទៅកាន់​៥៥គោលដៅ​ នៅលើពិភពលោក ​ដោយ​ពុំចាំបាច់​សុំទិដ្ឋាការ។

ផ្អែកតាម​សន្ទស្សន៍​នេះ ពលរដ្ឋកម្ពុជា​ដែល​កាន់លិខិត​ឆ្លងដែន​កម្ពុជា អាច​ធ្វើដំណើរ​ចេញចូល​ក្នុង​ប្រទេស ឬគោលដៅ​ធ្វើដំណើរ​សរុប​ចំនួន ៥៥ក្នុងចំណោម​ប្រទេស ឬគោលដៅ​ធ្វើដំណើរ​សរុបចំនួន២២៧នៅទូទាំង​ពិភពលោក ដោយ​ពុំចាំបាច់​សុំទិដ្ឋាការ។

ចំណែក ប្រទេស​ដែល​ជាប់លេខ១ ខាង​លិខិតឆ្លងដែន​មាន​ឥទ្ធិពល​ខ្លាំងជាងគេ​បំផុត​នៅលើ​ពិភពលោក គឺ​ប្រទេសសិង្ហបុរី ដែល​ពលរដ្ឋ ​កាន់​លិខិត​ឆ្លងដែន​នៃ​ប្រទេស​នេះ ​អាច​ធ្វើ​ដំណើរ​ចេញចូល​ដោយ​ពុំចាំបាច់ ​ស្នើសុំ​ទិដ្ឋាការ​ទៅកាន់១៩២ប្រទេស​ ឬគោលដៅ​ធ្វើដំណើរ​នៅទូទាំង​ពិភពលោក។

ប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ អ៊ីតាលី និង អេស្ប៉ាញឈរនៅលេខរៀងទី២ ដែលពលរដ្ឋ​របស់ប្រទេសទាំង៣នេះ អាច​ធ្វើដំណើរទៅកាន់១៩០គោលដៅ​នៅលើពិភពលោក ​ដោយ​ពុំចាំបាច់​សុំទិដ្ឋាការ។

ចំណែក ប្រទេសអូទ្រីស ហ្វាំងឡង់ បារាំង ជប៉ុន លុចសំបួរ កូរ៉េខាងត្បូង និងស៊ុយអែតឈរនៅចំណាត់ថ្នាក់លេខ៣ ខណៈពលរដ្ឋ​អាច​ធ្វើដំណើរទៅកាន់១៨៩គោលដៅ ​នៅលើពិភពលោក​ដោយ​ពុំចាំបាច់​សុំទិដ្ឋាការ។

ប្រទេសដាណឺម៉ាក អៀរឡង់ ហូឡង់ និងអង់គ្លេស ជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ទី៤ ដែលពលរដ្ឋអាចធ្វើដំណើរ ទៅកាន់១៨៨គោលដៅនៅលើពិភពលោកដោយ​ពុំចាំបាច់​សុំទិដ្ឋាការ៕

ដោយៈ គង់ ហ្វីអូណា

        ភ្នំពេញៈ រដ្ឋមន្រ្តី​ក្រសួង​ការងារ និងបណ្តុះបណ្តាល​វិជ្ជាជីវៈ លោកអ៊ិត សំហេងបាន​ឱ្យដឹងថា លោក​នឹង​រៀបចំដាក់​កម្មវិធីបណ្ដុះបណ្ដាល​ផ្នែកតូរ្យតន្រ្តី ទៅក្នុង​គម្រោង​នៃគោលនយោបាយ​បណ្ដុះបណ្ដាល​ជំនាញវិជ្ជាជីវៈ​ របស់​រាជរដ្ឋាភិបាល​ជូនប្រជាពលរដ្ឋ និងយុវជន១,៥លាននាក់ ដែល​រាជរដ្ឋាភិបាល នឹងផ្តល់​ការបណ្តុះបណ្តាល​ដោយមិនគិតថ្លៃ ហើយថែមទាំងផ្តល់នូវប្រាក់ឧបត្ថម្ភ ក្នុងកំឡុងពេលបណ្តុះបណ្តាលទៀត។

ការថ្លែង​បញ្ជាក់​របស់លោក អ៊ិត សំហេង ធ្វើឡើង​ក្នុងកិច្ចប្រជុំ​មួយ​ជាមួយ​ប្រតិភូ សមាគម​អ្នកភ្លេងដឹកនាំដោយលោកម៉ិញ សុធីវណ្ណ ប្រធានប្រតិបត្តិសមាគម កាលពី​ព្រឹកថ្ងៃទី១៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៣ នៅទីស្ដីការ​ក្រសួងការងារ។លោក​លើកឡើង​ថា “សេវាកម្មតូរ្យ​តន្ត្រី​ ក៏មានទីផ្សារ​ការងារ​គួរសមដែរ ខណៈ​នៅតាម​សណ្ឋាគារ ភោជនីយដ្ឋាន រង្គសាលនានា​ក៏ត្រូវការ​សេវាកម្មតូរ្យ​តន្ត្រីនេះច្រើន ដែលជាមុខរបរមួយសម្រាប់​ជួយជីវភាព​ផង និង​ចូលរួម​លើកស្ទួយ​ដល់វប្បធម៌ជាតិ​យើងផង”។

នាឱកាសនោះ លោក ម៉ិញ សុធីវណ្ណ បានឱ្យដឹងថា ចក្ខុវិស័យ និងគោលបំណងរបស់សមាគមអ្នកភ្លេង គឺការអភិរក្ស និងអភិវឌ្ឍន៍សិល្បៈវប្បធម៌ខ្មែរ ប្រមូលធនធានមនុស្ស ដោយឈរលើស្មារតីរួបរួមគ្នា បើកចិត្តឱ្យទូលាយ សាមគ្គីគ្នា ជួយគ្នាដោយឈរលើគោលការណ៍បីយ៉ាងគឺ ជួយគិត ជួយធ្វើ និងរួមគ្នាទទួលខុសត្រូវ។សមាគមប្រកាន់យកពាក្យស្លោក ឧបសគ្គគឺជាសាលារៀន ការលំបាក គឺជាឱកាស។ សមាគមចែករំលែក និងផ្ទេរចំណេះដឹង បទពិសោធន៍ ដែលពួកគាត់ភាគច្រើន សុទ្ធតែមានបទពិសោធនន៍ខ្ពស់ ហើយឆ្លងកាត់៥ជំនាន់ ដើម្បីរួមគ្នាបណ្តុះបណ្តាលដល់យុវជនជំនាន់ក្រោយដែលមានទេពកោសល្យខាងតូរតន្រ្តី។

លោកបណ្ឌិត អ៊ិត សំហេង បានសំដែងនូវការពេញចិត្ត និងគាំទ្រ ចំពោះគំនិតផ្តួចផ្តើមប្រមែប្រមូល ធនធានមនុស្សវ័យចំណាស់ជំនាន់មុន ដែលមានទេពកោសល្យ និងបានឆ្លងកាត់បទពិសោធន៍ច្រើនជំនាន់ ហើយបានបង្កើតបាននូវស្នាដៃ ក្នុងជំនាន់នីមួយៗ ដើម្បីប្រមូលផ្តុំគ្នាជាក្រុមជួយជ្រោមជ្រែង ថែរក្សាមរតកពីយូរយាណាស់មកហើយ ដើម្បីទុកឱ្យក្មេងជំនាន់ក្រោយបានចេះ បានដឹង ចូលរួមលើកស្ទួយវប្បធម៌ ថែរក្សាតម្លៃនៃសិល្បៈវប្បធម៌ជាតិ។លោកលើកឡើងថា បច្ចុប្បន្ន តែងមានរំហូរវប្បធម៌ពីប្រទេសមួយទៅប្រទេសមួយ ពិសេសតាមរយៈបណ្ដាញសង្គម តួយ៉ាងការវិវត្តនៃសិល្បៈតន្ត្រី ចម្រៀងនៅកម្ពុជា ទោះបីចម្រៀងតន្ត្រីសម័យមានការពេញនិយមខ្លាំងក្នុងស្រទាប់យុវវ័យ ក៏អត្ថន័យចម្រៀនមរតកដើមនៅតែពីរោះ មានខ្លឹមសារអប់រំល្អៗច្រើន ដែលយើងជាកូនចៅជំនាន់ក្រោយគួរតែសិក្សារៀនសូត្រតាម អភិរក្សថែរក្សាមរតកដើមដូនតាជំនាន់មុន និងបន្តស្នាដៃឱ្យបានល្អទៅថ្ងៃអនាគត។

លោកបន្តថា សិល្បៈក៏ជាការបញ្ជ្រាបចំណេះដឹង ស្មារតីស្រឡា​ញ់ជាតិ ស្រឡាញ់សមិទ្ធផលដែលជាតិធ្លាប់មាន កំពុងកសាង និងបណ្ដុះបណ្ដាលស្មារតីចូលរួម សម្រាប់យុវជន យុវតី ដូច្នេះសមាគមអ្នកភ្លេង ក៏អាចចូលរួមបញ្ជ្រាបគំនិតទាំងអស់នេះបានផងដែរ៕