ដោយ: គង់ លាងហួរ

អន្តរជាតិ: ទស្សនាវដ្ដី Forbes បានចេញផ្សាយចំណាត់ថ្នាក់ប្រចាំឆ្នាំទី២០ស្តីពី ក្រុមហ៊ុនកំពូលៗ ដែលបានដំណើរការនៅលើពិភពលោកសម្រាប់ឆ្នាំ២០២៣នេះ ដោយធនាគារអាមេរិកJP Morgan ទទួលបានតំណែងលេខ១ជាលើកដំបូង ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១១។

តាមពីក្រោយយ៉ាងប្រកៀកប្រកិតរបស់ធនាគារJP Morgan គឺក្រុមហ៊ុន Saudi Aramco ដែលជាក្រុមហ៊ុនថាមពលយក្សរបស់អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត និងធនាគាររដ្ឋចិនស្ថិតនៅលេខរៀងទី៣។  ក្រុមហ៊ុនដែលគួរឱ្យកត់សម្គាល់ផ្សេងទៀត នៅក្នុងតារាងចំណាត់ថ្នាក់កំពូលទាំង១០ រួមមានក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាយក្ស Alphabet ជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ទី៧ ក្រុមហ៊ុនMicrosoft ជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ទី៩ និងក្រុមហ៊ុន Apple ជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ទី១០។

បញ្ជី Global 2000 ចាត់ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុមហ៊ុន ចុះបញ្ជីធំជាងគេបំផុតរបស់ពិភពលោក ពីទីផ្សារភាគហ៊ុនផ្សេងៗ នៅទូទាំងពិភពលោក។ បញ្ជីនេះដាក់បញ្ចូលក្រុមហ៊ុនមកពី៥៨ប្រទេស ដោយសហរដ្ឋអាមេរិក ទទួលតំណាងខ្ពស់បំផុត ដែលមានក្រុមហ៊ុនចំនួន៦១១ បន្ទាប់មក គឺប្រទេសចិនដែលមាន៣៥៦ក្រុមហ៊ុន។

ចំណែក ប្រទេស​ថៃ​មាន​ក្រុមហ៊ុន​ចំនួន១៧ ដែល​ទទួល​បាន​កិត្តិយស​ក្នុង​បញ្ជី​ឈ្មោះ​ Global 2000 ក្នុងឆ្នាំ​២០២៣នេះ។

លក្ខណៈវិនិច្ឆ័យនៃការជ្រើសរើស គឺផ្អែកលើកត្តាចំនួន៤ ដូចជា ប្រាក់ចំណូល ប្រាក់ចំណេញ ទ្រព្យសកម្ម និងតម្លៃទីផ្សារ។

យោងតាមទិន្នន័យហិរញ្ញវត្ថុ ក្នុងរយៈពេល១២ខែចុងក្រោយបំផុតរហូតដល់ថ្ងៃទី៥ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៣ ត្រូវបានប្រើប្រាស់សម្រាប់ការគណនា។ ចំណែក រូបិយប័ណ្ណយោងសម្រាប់ធ្វើការវាយតម្លៃចំណាត់ថ្នាក់ គឺជាប្រាក់ដុល្លារសហរដ្ឋអាមេរិក។
ខាង​ក្រោម​នេះ​គឺ​ជា​បណ្តាក្រុមហ៊ុន​Top10 ដែល​ត្រូវបាន​ចាត់ដាក់បញ្ចូល​ក្នុង​បញ្ជី Global 2000 សម្រាប់​ឆ្នាំ២០២៣នេះ រួមមានដូចជា
១.ធនាគារអាមេរិក JP Morgan
២.ក្រុមហ៊ុន Saudi Aramco
៣. ធនាគារ the Industrial and Commercial Bank of China 
៤. ធនាគារ China Construction Bank
៥.ធនាគារ Agricultural Bank of China
៦.ធនាគារ Bank of America
៧.ក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាយក្ស Alphabet
៨.ក្រុមហ៊ុនExxonMobil៩.ក្រុមហ៊ុន Microsoft

និងលេខរៀងទី១០ គឺក្រុមហ៊ុន Apple

ដោយៈ សហការី

        ភ្នំពេញៈ សមាគមវិនិយោគិននវានុវត្តន៍ និងអភិវឌ្ឍន៍ (IDI) និងក្រុមហ៊ុន ID Capital Plc. (IDC) ក្រោមអធិបតីភាព លោកបណ្ឌិត ហោ សេរីវឌ្ឍន៍ ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាភិបាល លោក ចាប សុភ័គ អគ្គលេខាធិការសមាគម និងជាប្រធាននាយកប្រតិបត្តិIDCផងដែរ។

ពិធីជួបជុំនេះ មានការចូលរួមពីសមាជិក ក្រុមប្រឹក្សាភិបាលជាច្រើនរូបទៀត បានដឹកនាំរៀបចំកម្មវិធីតម្រង់ទិសលើកទី៤ ដើម្បីទទួលយកបេក្ខភាពសមាជិកថ្មីចំនួន៨៥នាក់។

ក្នុងឱកាសនេះដែរ ក៏មានការចុះអនុស្សារណៈយោគយល់រវាងសមាគមIDI និងសមាគមអ្នកផលិតចំណីអាហារកម្ពុជា (CFMA) តំណាងដោយ លោកមៀវ សុខទ្រី ប្រធានសមាគម ព្រមទាំងសហការី ដោយស្ថាប័នទាំងពីរ នឹងបង្កើតកិច្ចសហប្រតិបត្តិការគាំទ្រគ្នាទៅវិញទៅមក ដើម្បីអប់រំ និងគាំទ្រផលិតផលចំណីអាហារកម្ពុជា ក្នុងការនាំចេញទៅកាន់ទីផ្សារបរទេស។ទន្ទឹមនឹងនេះ ស្ថាប័នទាំងពីរនឹងសហការ ផ្តួចផ្តើមយុទ្ធនាការទីផ្សារ ឬព្រឹត្តិការណ៍ផ្គូផ្គងអាជីវកម្ម ដើម្បីផ្សព្វផ្សាយលើកស្ទួយវិស័យផលិតផលចំណីអាហារកម្ពុជា។

លោកបណ្ឌិត ហោ សេរីវឌ្ឍន៍ បានសំដែងនូវមតិស្វាគមន៍ទៅកាន់បេក្ខភាព សមាជិកទាំងអស់ដែលបានចូលរួម និងបានបកស្រា​យពីប្រវត្តិនៃការកកើតសមាគម IDI រហូតមកទល់បច្ចុប្បន្ន ក៏ដូចជាសមិទ្ធិផលនានា ដែលសមាគមសម្រាច់បាននាឆ្នាំកន្លងមក។ជាមួយគ្នានេះ លោក ចាប សុភ័គ បានឡើងធ្វើបទបង្ហាញដែលក្នុងនោះចំណុចសំខាន់ៗ រួមមាន (១) ប្រតិបត្តិការរបស់សមាគម IDI និងក្រុមហ៊ុន IDC (២)គម្រោងវិនិយោគសក្ដានុពល (៣)អត្ថប្រយោ​ជន៍នៃសមាជិកភាព IDI និង (៤)ការចុះឈ្មោះជាសមាជិក IDI។

អត្ថប្រយោជន៍នៃសមាជិកភាពIDI រួមមានដូចជា ផលចំណេញលើគម្រោងវិនិយោគ និងធុរកិច្ច លទ្ធភាពស្នើសុំទុនសម្រាប់គម្រោងវិនិយោគ ការចូលរួមបណ្តាក់ទុន ក្នុងគម្រោងវិនិយោគសក្ដានុពល កា​របង្ហាញវត្តមានជាសាធារណៈ ការទទួលបានអតិថិជនសក្ដានុពល និងដៃគូអាជីវកម្ម ការផ្គូផ្គង់អាជីវកម្ម និងបណ្ដាញទំនាក់ទំនង ការប្រឹក្សាបច្ចេកទេស សិទិ្ធពិសេសទទួលបានសេវាកម្ម ពីស្ថាប័នដៃគូ និងការណែនាំ ឬផ្ដល់អាជីវកម្មឲ្យ។លោកបណ្ឌិត ហោ សេរីវឌ្ឍន៍ បានថ្លែងអំណរគុណដល់សមាជិកទាំងអស់ ដែលបានលះបង់ពេលវេលា ដ៏មានតម្លៃចូលរួមកម្មវិធីតម្រង់ទិសសម្រាប់សមាជិកថ្មី ហើយសន្យាថានឹងដឹកនាំ IDI និង IDC ឲ្យកាន់តែមានភាពលូតលាស់ រីកចម្រើនថែមទៀត ដើម្បីជាប្រយោជន៍ចូលរួមលើកស្ទួយ និងអភិវឌ្ឍន៍បរិយាកាសវិនិយោគ និងសង្គមជាតិ នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា៕

ដោយ: គង់ លាងហួរ

អន្តរជាតិ: ប្រធានក្រុមហ៊ុន Charoen Pokphand Group លោក Dhanin Chearavanont បានលើកឡើងថា អ្នកជំនួញ និងអ្នកវិនិយោគមកពីប្រទេសចិន មិនគួរខកខានឱកាសក្នុងការវិនិយោគនៅក្នុងច្រករបៀងសេដ្ឋកិច្ចភាគខាងកើត នៃប្រទេសថៃ។

តំបន់នេះ ត្រូវបានរដ្ឋាភិបាលកំណត់ថា នឹងក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌ​លឧស្សាហកម្ម បច្ចេកវិទ្យាជាន់ខ្ពស់របស់ប្រទេសថៃ។ លោក Dhanin បានធ្វើការអំពាវនាវបែបនេះ ក្នុងអំឡុងសុន្ទរកថា នៅឯអនុសញ្ញាសហគ្រិនចិនពិភពលោក លើកទី១៦ ដែលរៀបចំឡើង  ចិននៅមជ្ឈមណ្ឌលសន្និបាតជាតិ Queen Sirikit ដែលលោកធ្វើជាប្រធានកិត្តិយស កាលពីថ្ងៃអាទិត្យម្សិលមិញនេះ។យោងតាមកាសែត Bangkok Post បានឱ្យដឹងថា ព្រឹត្តិការណ៍នេះ នឹងបញ្ចប់កាលពីថ្ងៃចន្ទ ដោយមានការចូលរួមពីសហគ្រិនជាង៣.០០០នាក់ ដែលមានដើមកំណើតចិនមកពីជាង៥០ប្រទេស។

លោក Dhanin បានមានប្រសាសន៍ថា ដោយសារសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មរវាងចិន និងសហរដ្ឋអាមេរិកកាន់តែខ្លាំងក្លា ប្រទេសទាំងអស់ ត្រូវតែបង្វែរការយកចិត្តទុកដាក់ ឆ្ពោះទៅរកការកែលម្អវិស័យបច្ចេកវិទ្យា និងសេវាកម្មរបស់ពួកគេ។

លោក​បាន​មានប្រសាសន៍បន្ត​ថា “ជនជាតិ​ជប៉ុន​បាន​ចំណាយ​ប្រាក់​ចូល​ក្នុង​ប្រទេស​នេះ ​ដើម្បី​កសាង​សមត្ថភាព​របស់​ប្រទេស​ថៃ​ទៅជា​មជ្ឈមណ្ឌល​ផលិតកម្ម”។ លោកបានបន្ថែមថា “ប្រទេសចិន ដែលជាប្រភពវិនិយោគផ្ទាល់ ពីបរទេសធំជាងគេទីពីរ របស់ពិភពលោក អាចដើរតួនាទីក្នុងទិសដៅអនាគតរបស់ប្រទេសថៃ”។

លោកបានបញ្ជាក់ថា ច្រករបៀង EEC ត្រូវបានផ្តួចផ្តើមឡើងដោយរដ្ឋាភិបាល ក្នុងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែង ដើម្បីកែលម្អប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីឧស្សាហកម្មរបស់ប្រទេសថៃ តាមរយៈការទាក់ទាញបច្ចេកវិទ្យា និងនវានុវត្តន៍ កម្រិតខ្ពស់បន្ថែមទៀតទៅកាន់តំបន់នេះ។លោកបញ្ជាក់ថា “ដូច្នេះខ្ញុំ​សូម​ប្រើ​ឱកាស​នេះ ​ដើម្បី​អញ្ជើញ​សហគ្រិន​ចិន ​ធ្វើ​ដំណើរ​ទៅ​ប្រទេស​ថៃ ​ដើម្បី​វិនិយោគ​ក្នុង​គម្រោង EEC”។ លោកDhanin ផ្ទាល់​យល់ឃើញ​ថា​ ថាមពល​នុយក្លេអ៊ែរ​ជា​ជម្រើស​ដ៏​មាន​ប្រសិទ្ធភាព ​សម្រាប់​ការ​ផលិត​អគ្គិសនី ​ក្នុង​ប្រទេស​ថៃ។

លោក​បាន​អះអាងថា បណ្តាប្រទេស​ជា​ច្រើន​ រួម​ទាំង​ប្រទេស​ចិន​ផងដែរ មិន​ប្រឆាំង​នឹង​ថាមពល​នុយក្លេអ៊ែរ​ ដែល​មាន​តម្លៃ​វិនិយោគ​ទាប​នោះ​ទេ។ លោកបានបន្ថែមថា រោងចក្រវារីអគ្គិសនី និងទួរប៊ីនខ្យល់ នឹងក្លាយជាប្រភពថាមពលស្អាត ដ៏សំខាន់នាពេលអនាគត៕

ដោយ: គង់ លាងហួរ

អន្តរជាតិ: សមាគមសណ្ឋាគារថៃ (THA) បានឯកភាពបទប្បញ្ញ ត្តិថ្មីរបស់ក្រសួងមហាផ្ទៃ ដែលនឹងអនុញ្ញាតឱ្យកន្លែងស្នាក់នៅតូចៗដំណើរការមុនឆ្នាំ២០១៦ អាចចុះឈ្មោះជាសណ្ឋាគារបាន ដោយ     រដ្ឋាភិបាល នឹងអាចទទួលបានប្រាក់ចំណូលពន្ធបន្ថែមទៀត។

លោក Udom Srimahachota អនុប្រធានរបស់សមាគម THA បានលើកឡើងថា ការបន្ថែមសណ្ឋាគារ ដែលបានចុះបញ្ជីថ្មីនឹងជំរុញការប្រកួតប្រជែង ដោយយុត្តិធម៌សម្រាប់សណ្ឋាគារ លំដាប់ផ្កាយ២ ដល់ផ្កាយ៣ ដែលស្ថិតនៅលំដាប់ដូចគ្នា ជាមួយនឹងកន្លែងស្នាក់នៅតូចៗ ជាពិសេសទាក់ទងនឹងការបង់ពន្ធ។កាលពីថ្ងៃទី២០ ខែមិថុនា ក្រសួងមហាផ្ទៃបានប្រកាសថា បទប្បញ្ញត្តិដែលអនុញ្ញាត ឱ្យអគារប្រភេទផ្សេងទៀត ដែលមិនសមស្របតាមនិយមន័យនៃ “សណ្ឋាគារ” ដែលស្របទៅតាមច្បាប់ស្តីពីសណ្ឋា​គារ ប៉ុន្តែបានបើកដំណើរការមុនថ្ងៃទី ១៩ ខែសីហា ឆ្នាំ២០១៦ អាចចុះឈ្មោះបានសម្រាប់អាជ្ញាប័ណ្ណសណ្ឋាគារ។

នៅក្រោមបទប្បញ្ញត្តិនេះ គេមិនតម្រូវឱ្យកែតម្រូវធាតុផ្សំ នៃរចនាសម្ព័ន្ធ ដូចជា កន្លែងទំនេរចាំបាច់  និងជណ្តើរនោះទេ ប៉ុន្តែអគាររបស់ពួកគេត្រូវតែមានគ្រឹះរឹងមាំ និងវិធានការសុវត្ថិភាពអគ្គីភ័យនៅនឹងកន្លែង។

ចំណែកឯ តម្រូវការបន្ថែមគឺជាភស្តុតាង នៃការបង់ពន្ធលើអចលនទ្រព្យ និងដីធ្លី និងការផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម តាមគេហទំព័រ ដើម្បីធានាថា កន្លែងស្នាក់នៅរបស់ពួកគេ បានដំណើរការតាំងពីមុនថ្ងៃទី១៩ ខែសីហា ឆ្នាំ២០១៦។

មុនពេលបទប្បញ្ញត្តិចុងក្រោយនេះ ត្រូវបានដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់ ក្រសួងមហាផ្ទៃ ធ្លាប់បានបន្ធូរបន្ថយយ៉ាងខ្ជាប់ខ្ជួន នូវច្បាប់នានាដើម្បីអនុញ្ញាតឱ្យប្រតិបត្តិករខ្នាតតូច ចុះឈ្មោះជាសណ្ឋាគារបាន។

ទោះបីជាយ៉ាងណាក្តី ដោយសារតែមានឧបសគ្គទាក់ទងនឹងរចនាសម្ព័ន្ធអគារដែលមានស្រាប់ ដែលមិនអាចផ្លាស់ប្តូរ ឬកែសម្រួ​លបាន កន្លែងស្នាក់នៅតូចៗភាគច្រើន មិនអាចចុះឈ្មោះនៅក្រោមច្បាប់សណ្ឋាគារបាននោះទេ។

លោក Udom បានអះអាងថា ការចោទជាសំណួរទាក់ទងនឹងការប្រព្រឹត្តអយុត្តិធម៌ អាចកើតមានឡើង ពីសំណាក់ប្រតិបត្តិករមួយចំនួន ដែលបានបោះទុនវិនិយោគ ក្នុងការកែតម្រូវអចលនទ្រព្យរបស់ពួកគេឱ្យស្របតាមច្បាប់ពីមុន ដូចជា ការកាត់បន្ថយចំនួនបន្ទប់ ដើម្បីពង្រីកទំហំSpace បន្ថែមទៀត៕

ដោយៈ គង់ ម៉ាលីនណា

        ភ្នំពេញៈ ទឹកប្រាក់​ជាង១,២៥​ពាន់​លាន​ដុល្លារ ​ត្រូវបាន​កម្ពុជា​ប្រមូលបាន​ពី​ការនាំចេញ​ម៉ាស៊ីន ឧបករណ៍​អគ្គិសនី និង​បំណែក​របស់​វា នា​រយៈពេល​៥ ខែ​ដើមឆ្នាំ​ ២០២៣ កើន​ជិត១០០​ភាគ​​រយ​បើ​ធៀប​នឹង​រយៈពេល​ដូចគ្នា​ឆ្នាំមុន។

ខណៈ​ក្នុង​ខែឧសភា ឆ្នាំ​២០២៣ ការ​នាំចេញ​កើន​លើស​១០០​ ភាគរយ​។ នេះ​បើតាម​ស្ថិតិ​ពាណិជ្ជកម្ម​នាំចេញ​នៃ​អគ្គនាយកដ្ឋាន​គយ និង​រដ្ឋាករ​កម្ពុជា​។​

យោងតាម​ស្ថិតិ​ទំនិញ​ពាណិជ្ជកម្ម​នាំ​ចេញ ​នៃ​អគ្គនាយកដ្ឋាន​គយ និង​រដ្ឋាករ​កម្ពុជាបានឲ្យដឹងថា ចន្លោះ​ពី​ខែមករា ដល់​ខែឧសភា ឆ្នាំ ​២០២៣ ការនាំចេញ​ទំនិញ​ស្ថិតក្នុង​ជំពូក​ (HS ២​ខ្ពង់​)​ លេខ​កូដ ៨៥ ដែល​រួមមាន​ម៉ាស៊ីន ឧបករណ៍​អគ្គិសនី និង​បំណែក​របស់​វា មាន​ទឹកប្រាក់​សរុប ១២៥៣,៤៦​លាន​ដុល្លារ កើន៩៦​ភាគ​​រយ​ធៀប​រយៈពេល​ដូចគ្នា​ឆ្នាំ​ ២០២២ ដែលមាន ៦៣៩,៦​ លាន​ដុល្លារ​។ ទឹក​​ប្រាក់​នេះ​ស្មើ១៣,៦​ភាគរយ ​នៃ​ការនាំ​ចេញ​សរុប​របស់​កម្ពុជា​ ដែលមាន​ចំនួន​ទឹកប្រាក់ជាង៩១៨៣លាន​ដុល្លារ​។​

ដោយឡែក​សម្រាប់​ខែឧសភា ឆ្នាំ ​២០២៣ ការនាំចេញ​ផលិត​ផល​ខាង​លើ មាន​ចំនួន២៧៤,៤១លាន​ដុល្លារ កើនឡើង១០២,៤ ​ភាគរយ​ បើ​ធៀប​នឹង​ខែឧសភា ឆ្នាំ​២០២២ ដែលមាន១៣៥,៥៦​ លាន​ដុល្លារ​។

អនុប្រធាន​សភាពាណិជ្ជកម្ម​កម្ពុជា លោកឧកញ៉ាលឹម ហេង បានមានប្រសាសន៍ថា ​កម្ពុជា​បានក្លាយ​ជាទី​តាំង ​ផលិត​គ្រឿង​ម៉ាស៊ីន ឧបករណ៍​អគ្គិសនី និង​គ្រឿង​បង្គុំ សម្រាប់​ផ្គត់ផ្គង់​ទីផ្សារ​ពិភពលោក​។ កំណើន​ទឹកប្រាក់​នាំចេញ​ ផលិតផល​ទាំងនេះ​បង្ហាញថា​កម្ពុជា​ពេលនេះ ​មិន​ពឹងផ្អែក​ខ្លាំង​លើ​ការនាំចេញ​ផលិតផល​ ក្នុង​វិស័យ​វាយ​ន​ភណ្ឌ​ទៀត​ទេ​។លោក​បន្តថា សម្រាប់​មូលហេតុ ​ដែល​រោងចក្រ​ផលិត​ផលិត​​ផល​ទាំងអស់នេះ ​មាននៅ​កម្ពុជា​កាន់​តែ​ច្រើន គឺ​ដោយសារ​កម្ពុជា​មានច្បាប់​វិនិយោគ​ទាក់ទាញ សម្បូរ​កម្លាំង​ពល​កម្ម​ជំនាញ ​និង​មានតម្លៃ​សមរម្យ មាន​ទីផ្សារ​ទទួល​ទិញ​ច្រើន និង​ជាពិសេស​កម្ពុ​ជាមាន​ប្រព័ន្ធ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ​នាំចូល ​ទំនិញ​ទៅកាន់​ប្រទេស​ជាច្រើន​៕​

ក្រុមប្រឹក្សា​អភិវឌ្ឍន៍​កម្ពុជា កាលពី​សប្តាហ៍​មុន ទើប​អនុម័ត​ឱ្យ​ក្រុមហ៊ុន៣សាងសង់​ រោងចក្រ​ផលិត​ឧបករណ៍​អគ្គិសនី និង​បំណែក​របស់​វា ដោយ​រួម​មាន ក្រុមហ៊ុន Rongdasheng Industrial Co., Ltd, ក្រុមហ៊ុន TG-Brother Electronic Lighting Co., Ltd. និង​ក្រុមហ៊ុន Boxu Crafts Co., Ltd.​។ គម្រោង​ទាំង ៣ មាន​ទុន​វិ​និ​យោគ​សរុប១២,៥​លាន​ដុល្លារ​៕