ដោយ៖ វឌ្ឍនៈ

ភ្នំពេញ ៖ នៅក្នុងការវិនិយោគក៏ដូចជាការរកស៊ី មិនមែនសុទ្ធតែជោគជ័យទាំងអស់ហើយក៏មិនមែនសុទ្ធតែបរាជ័យទាំងអស់នោះទេ ។ លោកឧកញ៉ាបណ្ឌិតគីម ហ៊ាង ដែលចាត់ទុកជាបុគ្គលជោគជ័យម្នាក់ ផ្ដើមចេញពីដើមទុនតិចតួចបំផុត ក្លាយជាអ្នកវិនិយោគរាប់លានដុល្លារក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ចែករំលែក។

លោកឧកញ៉ា បណ្ឌិត គីម ហ៊ាង បានមានប្រសាសន៍ នៅក្នុងវេទិកាមួយ កាលពីចុងសប្ដាហ៍កន្លងទៅថា ការប្រើប្រាស់ដើមទុនមិនត្រឹមត្រូវនឹងនាំឱ្យគម្រោងវិនិយោគ ឬគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍ជាប់គាំង។ ការប្រើប្រាស់ដើមទុនមិនមានប្រសិទ្ធភាព គឺប្រើប្រាស់មិនចំរឿង មិនចំគោលដៅ។

លោកឧកញ៉ាបន្តថា យើងមានដើមទុន គឺត្រូវទិញនូវអ្វី ដែលមានតម្រូវការពិតប្រាកដ មិនមែនទៅទិញអ្វី ដែលគ្រាន់តែយើងចង់នោះទេ ហើយកុំយកលុយឬដើមទុនរបស់យើង ទៅប្រើប្រាស់លើចំណង់ឱ្យសោះ។ យើងគួរប្រើប្រាស់លុយទៅលើអ្វី ដែលយើងមានតម្រូវការពិតប្រាកដ។

លោកបន្ថែមថា ជាធម្មតា នៅពេលដែលយើងចាយទៅលើគម្រោងមួយ ត្រូវចាយទៅលើបី ទី១ ត្រូវចាយលុយទៅលើសំណង់ ទី២ ត្រូវចាយលុយទៅកំលាំងពលកម្ម និងទី៣ត្រូវចាយទៅលើការប្រាក់ធនាគារ (សម្រាប់គម្រោងដែលយកលុយធនាគារមកអភិវឌ្ឍន៍)។

លោកថា ”គម្រោងជាច្រើនត្រូវបរាជ័យ ដោយសារតែគាត់លក់បានលុយពីអតិថិជន ហើយគាត់យកទៅទិញឡានទំនើបជិះ យកលុយនោះទៅធ្វើការងារផ្សេងៗ ដែលមិនចំគោលដៅ ដែលកំពុងតែធ្វើរាល់ថ្ងៃ។ យើងគិតទៅមើល គាត់យកលុយពីគម្រោងទៅទិញឡានទំនើបតំរៀបជួរគ្នា បួនដប់គ្រឿងនិងទិញរបស់ផ្សេងៗ ហើយនៅពេលការដ្ឋានត្រូវការលុយ តើគាត់បានលុយមកពីណា”។

លោកឧកញ៉ាបញ្ជាក់ថា យោបល់របស់លោកតែមួយឃ្លាគត់ សម្រាប់អ្នកវិនិយោគ ដែលមិនចង់មានបញ្ហា លើគម្រោងវិនិយោគ គឺ ”ប្រើលុយឱ្យចំនឹងខ្ទង់ចំណាយ ប្រើប្រាស់ដើមទុនឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព”៕

ដោយ៖ លាងហួរ

អាមេរិក៖ សហរដ្ឋអាមេរិកមានបំណងរៃអង្គាសប្រាក់ចំនួន២០០ពាន់លានដុល្លារ ជាមូលនិធិឯកជន និងសាធារណៈ ក្នុងរយៈពេល៥ឆ្នាំ ដើម្បីផ្តល់ជំនួយដល់ការកសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធចាំបាច់ នៅក្នុងប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍។

បើតាមការលើកឡើងរបស់ប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិក លោកចូ បៃដិន ក្នុងកិច្ចប្រជុំ G7 កាលពីថ្ងៃអាទិត្យ ឱ្យដឹងថា គម្រោងខាងលើនេះ ស្ថិតនៅក្រោមគំនិតផ្តួចផ្តើម G7 ក្នុងគោលបំណងប្រឆាំងនឹងគម្រោងខ្សែក្រវាត់និងផ្លូវ ដែលមានតម្លៃរាប់ពាន់លានដុល្លាររបស់ប្រទេសចិន។

នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំប្រចាំឆ្នាំ ដែលធ្វើឡើងនៅក្នុងប្រទេសអាល្លឺម៉ង់មួយនេះ លោកចូបៃដិនបានលាតត្រដាងពីផែនការ ចំពោះមុខក្រុមមេដឹកនាំទាំងប្រាំពីររបស់G7 ក្នុងនោះមានសមាជិក G7 ខ្លះ បានបង្ហាញគំនិតផ្តួចផ្តើម ដាច់ដោយឡែករបស់ពួកគេ។

គម្រោងខ្សែក្រវាត់ និងផ្លូវ របស់ប្រទេសចិន បាននាំឱ្យមេដឹកនាំ G7 រៀបចំផែនការគម្រោងកាលពីឆ្នាំមុន ហើយកំពុងចាប់ផ្តើមផែនការនេះជាផ្លូវការ ក្រោមឈ្មោះថ្មី “ភាពជាដៃគូសម្រាប់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងការវិនិយោគសកល”។

លោក ចូ បៃដិន បានបង្ហាញគម្រោងជាក់លាក់មួយចំនួន នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំG7 ដែលចូលរួមដោយមេដឹកនាំមកពីចក្រភពអង់គ្លេស អាល្លឺម៉ង់ ជប៉ុន សហភាពអឺរ៉ុប និងកាណាដា ដោយប្តេជ្ញាផ្តោតលើគម្រោង ដែលជួយដោះស្រាយការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ក៏ដូចជាការកែលម្អវិស័យសុខាភិបាលពិភពលោក  សមភាពយេនឌ័រ និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធឌីជីថល ជាដើម។

លោក ចូ បៃដិន បានមានប្រសាសន៍ថា មូលនិធិនេះនឹងត្រូវបានរៃអង្គាសតាមរយៈជំនួយឥតសំណង និងមូលនិធិសហព័ន្ធ និងតាមរយៈការបង្កើនការវិនិយោគលើវិស័យឯកជន។

លោកបានបន្តថា ទឹកប្រាក់រាប់រយពាន់លានដុល្លារ ដែលត្រូវការដើម្បីអភិវឌ្ឍគម្រោង “ភាពជាដៃគូសម្រាប់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងការវិនិយោគសកល” អាចបានមកពីធនាគារអភិវឌ្ឍន៍ពហុភាគី ស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុអភិវឌ្ឍន៍ មូលនិធិទ្រព្យសម្បត្តិអធិបតេយ្យ និងផ្សេងៗទៀត។

គម្រោងគំនិតផ្តួចផ្តើមខ្សែក្រវ៉ាត់និងផ្លូវ (BRI) ដែលប្រធានាធិបតីចិន លោក ស៊ី ជីនពីង បានចាប់ផ្តើមក្នុងឆ្នាំ២០១៣ ពាក់ព័ន្ធនឹងការផ្តួចផ្តើមគំនិតអភិវឌ្ឍន៍ និងការវិនិយោគនៅក្នុងប្រទេសជាង១០០ជាមួយនឹងគម្រោងជាច្រើន រួមមាន ផ្លូវរថភ្លើង កំពង់ផែ និងផ្លូវហាយវេ ជាដើម៕

ដោយៈ ជេស៊ីកា

ភ្នំពេញៈ ក្រុមហ៊ុនលំដាប់យក្សអង់គ្លេស ដ៏ល្បីល្បាញ Foster& Partners បាននិងកំពុងឌីសាញអាគារកប់ពពកថ្មីមួយ នៅលើទីក្រុងកោះនរា ដែលអាគារនេះគ្រោងនឹងសាងសង់កំពស់រហូតដល់៦០០ម៉ែត្រ។

ប្រភពព៌តមានដែលគួរឲ្យទុកចិត្តបាន ពីក្រុមហ៊ុនOCICបានឲ្យដឹងកាលពីពេលថ្មីៗនេះ ក្នុងលក្ខខ័ណ្ឌមិនបញ្ចេញឈ្មោះថា ដោយសារទម្រង់អាគារចាស់មិនសូវមានភាពទាក់ទាញ ទើបអ្នកឧកញ៉ាពុង ឃាវសែប្រធានអគ្គនាយកក្រុមហ៊ុនOCIC បានជ្រើសរើសក្រុមហ៊ុនFoster &Partnersរៀបចំឌីសាញអាគារកប់ពពក នៅលើទីក្រុងកោះនរា ដែលដើមឡើយអាគារមេនៃទីក្រុងនេះ គ្រោងសាងសង់កំពស់ត្រឹម៥០០ម៉ែត្រប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែក្រោ​យមកផែនការបានផ្លាស់ប្តូរ។

ក្រុមហ៊ុនFoster& Partnersជាអ្នកដេញថ្លៃឈ្នះ លើការឌីសាញគំរោងអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិតេជោ ក្រុងតាខ្មៅ និងកំពុងដំណើរការ​សាងសង់ព្រលានយន្តហោះនេះផងដែរ។

យោងតាមប្រភព៌តមានបានឲ្យដឹងថា ផែនការសាងសង់អាគារមេ និងមានកំពស់៦០០ម៉ែត្រនេះ អាចនឹងពន្យាពេលរយៈពេល ព្រោះបច្ចុប្បន្នក្រុមហ៊ុនOCIC កំពុងប្រឈមបញ្ហាថវិកាផងដែរ ដែលធ្វើឲ្យផែនការសាងសង់ព្រលានយន្តហោះអន្តរជាតិតេជោ ក្រុងតាខ្មៅ អាចពន្យាពេលក្នុងការបញ្ចប់ដំណាក់កាលទី១តាមការគ្រោងទុក។

អគ្គនាយករងក្រុមហ៊ុនOCIC លោកទូច សំណាងធ្លាប់បានមានប្រសាសន៍ឲ្យដឹងថា តាមផែនការការសាងសង់
អគារកប់ពពក នៅលើទីក្រុងកោះនរា គ្រោងនឹងធ្វើឡើងនៅដើមឆ្នាំនេះ ប៉ុន្តែដោយសារវិបត្តិកូវីដ១៩បានធ្វើឲ្យគំរោងនេះ ត្រូវបានពន្យាពេល។

ទីក្រុងកោះនរា មានទំហំសរុបចំនួន១២៥ហិកតា ដែលបាននិងកំពុងចាក់បំពេញខ្សាច់ និងរៀបចំហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ឋជាទីក្រុងឆ្លាតវៃ ដោយប្រព័ន្ឋខ្សែបណ្តាញអគ្គិសនីទាំងអស់ត្រូវកប់ក្រោមដី៕

ដោយៈ សុផារី

ភ្នំពេញៈ មុននឹងឈានទៅជា “តំបន់អភិវឌ្ឍន៍ពាណិជ្ជកម្មថ្មី (CBD)” តំបន់មួយត្រូវឆ្លងកាត់ នូវការអភិវឌ្ឍជាច្រើនដំណាក់កាល ដោយត្រូវសម្លឹង និងវាយតម្លៃលើកត្តាកំណើនប្រជាសាស្រ្ត ការវិនិយោគ ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ឋ ជាដើម។

ខណ្ឌទួលគោក កំពុងតែវិវត្តន៍ខ្លួន ដោយមានគម្រូនៃការអភិវឌ្ឍស្រដៀងគ្នាទៅនឹងតំបន់បឹងកេងកង និងខណ្ឌដូនពេញ ដែលជាតំបន់អភិវឌ្ឍន៍ពាណិជ្ជកម្មដែរ។

អ្នកជំនាញនៃក្រុមហ៊ុនអន្តរជាតិ CBRE អ្នកនាង ជិន ដាលុច្ស បានមានប្រសាសន៍ប្រាប់ Property Area Asia តាមប្រព័ន្ធទូរស័ព្ទកាលពីពេលថ្មីៗនេះថា ការឈានក្លាយទៅជា តំបន់អភិវឌ្ឍន៍ពាណិជ្ជកម្មថ្មី តំបន់ ណាមួយនោះ គឺត្រូវឆ្លងកាត់ការវិវត្តន៍មួយចំនួន។ ជាក់ស្តែង ដំណើរការអភិវឌ្ឍន៍នៃខណ្ឌទួលគោក ស្រដៀងគ្នាទៅនឹងតំបន់បឹងកេងកងដែរ ដោយមានការចាប់ផ្ដើមពីប្រភេទវីឡាទាបៗ ហើយមានវីឡាធំៗ មានសាលារៀនអន្តរជាតិ មានអាផាតមិនសម្រាប់ជួល មានខុនដូ ឈានទៅមានផ្សារទំនើប និងអាគារការិយាល័យបែបស្តង់ដារ។

អ្នកនាងលើកឧទាហរណ៍ថា ជាក់ស្តែង គេឃើញមាន TK Central នៅជិតអង់តែនទួលគោក និងអាគារការិយាល័យជាច្រើនទៀត កំពុងលេចវត្តមាននៅក្នុងខណ្ឌមួយនេះ។

អ្នកនាងមានប្រសាសន៍ថា “អាគារប្រភេទពាណិជ្ជកម្ម ចាប់ផ្តើមមានការអភិវឌ្ឍនៅក្នុងខណ្ឌទួលគោក ដែលធ្វើឱ្យសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ច ពាណិជ្ជកម្ម ងាកទៅប្រមូលផ្តុំនៅក្នុងខណ្ឌទួលគោកច្រើនជាងមុន”។

យ៉ាងណាក្តី បើតាមអ្នកជំនាញរូបនេះអះអាងថា ខណ្ឌទួលគោក នៅមិនទាន់អាចប្រៀបធៀប ទៅនឹងតំបន់បឹងកេងកង និងខណ្ឌដូនពេញបាននៅឡើយទេ ដោយសារខណ្ឌទាំងពីរនេះជា CBD ដំបូងដែលមានសកម្ម​ភាពខ្លាំងក្លាជាង។

ដោយឡែក ខណ្ឌទួលគោកគឺជាខណ្ឌបន្ទាប់ ដែលកំពុងប្រែក្លាយខ្លួនជាតំបន់អភិវឌ្ឍន៍ពាណិជ្ជកម្មថ្មីមួយទៀតរបស់ក្រុងភ្នំពេញ។

អ្នកនាងបញ្ជាក់ថា “ខណ្ឌទួលគោកគឺជាខណ្ឌបន្ទាប់ ដែលត្រូវបានមើលឃើញថា សកម្មភាពទាំងអស់ហ្នឹងកំពុងផ្លាស់ប្តូរទៅ។ ប្រភេទអចលនទ្រព្យមានការផ្លាស់ប្តូរពីតំបន់លំនៅឋានទាប ទៅខ្ពស់ ហើយមានការចូលមកនៃប្រភេទអាគារពាណិជ្ជកម្មមកអភិវឌ្ឍន៍នៅក្នុងតំបន់នេះដែរ”។

ជាមួយគ្នានេះ លោកស្រី គ្រេស រចនី ហ្វុង នាយិកាប្រតិបត្តិក្រុមហ៊ុន Century 21 Cambodia ក៏បានលើកឡើងថា ទួលគោកគឺជាខណ្ឌ CBD ថ្មីមួយបន្ទាប់ពីតំបន់បឹងកេងកង។

លោកស្រីបន្តថា “បឹងកេងកងជាCBD តែឥលូវនេះ ខណ្ឌថ្មីមួយដែលកំពុងតែរីកលូតលាស់លើអាគារពាណិជ្ជកម្ម គឺទួលគោក”។

អ្នកជំនាញរូបនេះឱ្យដឹងថា ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធក្នុងខណ្ឌទួលគោកមានភាពល្អប្រសើរ គេសង្គេតឃើញហាងប្រេន និងភោជនីយដ្ឋានធំៗ បានចូលមកកាន់ខណ្ធមួយនេះផងដែរ៕

ដោយៈគង់ សូរិយា

ភ្នំពេញៈ ស្របពេលគំរោងសាងសង់ខ្សែរថភ្លើងលើអាកាស និងក្រោមដីបានសិក្សាបញ្ចប់ អ្នកជំនាញអន្តរជាតិបានលើកឡើង ពីផលវិបាកនៃការចាប់ផ្តើមគំរោងនេះ ដោយសារលក្ខខ័ណ្ឌមួយចំនួន។

គំរោងសាងសង់ខ្សែរថភ្លើងនេះ បានបញ្ចប់ហើយ និងត្រូវបានលោកទេសរដ្ឋមន្រ្តីស៊ុន ចាន់ថុលរដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងសាធារណៈការ និងដឹកជញ្ជូនបានអះអាងឲ្យដឹងកាលពីសប្តាហ៍មុនថា គំរោងនេះ កំពុងត្រូវបានបញ្ចួនទៅសម្តេចតេជោហ៊ុន សែននាយករដ្ឋមន្រ្តីនៃកម្ពុជា ដើម្បីជ្រើសរើសយកជម្រើ​សណាមួយ មុនពេលសម្រេចឲ្យមានការសិក្សា លើផែនការចំណាយជាក់លាក់។

អ្នកជំនាញអន្តរជាតិនៃក្រុមហ៊ុន លំដាប់យក្សមួយបាននិយាយក្នុងលក្ខខ័ណ្ឌមិនបញ្ចេញឈ្មោះថា ការសាងសង់ខ្សែរថភ្លើងនេះ អាចចំណាយប្រាក់ខ្ទង់ពាន់លានដុល្លារ ព្រោះក្រុមហ៊ុនដែលនឹងទទួលសាងសង់ខ្សែរថភ្លើងក្នុងជម្រើសណាមួយ នឹងត្រូវចំណាយលើថ្លៃដីរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ ដែលមានតម្លៃខ្ពស់នៅទីក្រុងភ្នំពេញ ប៉ុន្តែបើសិនជារដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាជួយផ្តល់ដី​ដល់ក្រយមហ៊ុន អ្វីៗនឹងអាចកើតឡើងឆាប់។

លោកបន្តថា “នៅប្រទេសថៃ វៀតណាម ម៉ាឡេស៊ី​ ហ្វីលីពីនជាដើម រដ្ឋាភិបាលប្រទេសនោះ ជាអ្នកផ្តល់ដីដល់ក្រុមហ៊ុនវិនិយោគ ដោយឥតគិតថ្លៃ”។លោកបន្តថា “ប៉ុន្តែតាមខ្ញុំដឹងនៅកម្ពុជា គឺក្រុមហ៊ុននឹងទទួលទិញដី​ប្រជាពលរដ្ឋដោយខ្លួនឯង ដែលធ្វើឲ្យគំរោងនេះ ពិបាកនឹងកើតឡើងណាស់”។

ជាមួយគ្នានេះ លោកក៏ប្រមើលមើលពីនិន្នាការ និងឥរិយាបទរបស់ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជាផងដែរថា តើពួកគេនឹងប្រើប្រាស់សេវាកម្មរថភ្លើងបែបនេះឬទេ? ព្រោះនៅពេលមានរថយន្តសាធារណៈ ក៏ប្រជាពលរដ្ឋភាគច្រើនមិនបានប្រើប្រាស់នៅឡើយ។

យ៉ាងណាអ្នកជំនាញអន្តរជាតិរូបនោះបានព្រមានថា រាជធានីភ្នំពេញ នឹងជួបបញ្ហាកកស្ទះចចរាចរណ៍ ដ៏អាក្រក់នៅរយៈពេល៥ឆ្នាំខាងមុខ ដែលស្ថានភាពនេះ អាចដូចនៅប្រទេសថៃ ដែលរថយន្តអាចគាំងនៅលើថងផ្លួវមិនអាចរំកិលបាន ព្រោះបច្ចុប្បន្នការកកស្ទះ បានកើតមានរួចទៅហើយ ស្របពេលចំនួនយានយន្តនៅរាជធានីភ្នំពេញ បានកើនឡើងយ៉ាងច្រើនពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ៕

ដោយៈ គង់ សូរិយា

បាត់ដំបងៈ ក្នុងគោលដៅទាក់ទាញទេសចរណ៍អន្តរជាតិ និងលើកកំពស់នូវគុណតម្លៃសំណង់សម័យអាណានិគម អាជ្ញាធរខេត្តបាត់ដំបង បានធ្វើការស្នើសុំឲ្យប្រទេសបារាំង ជួយពិនិត្យមើលលទ្ធភាពក្នុងការជួយអភិរក្សសំណង់អគារ​បុរាណក្នុងក្រុងបាត់ដំបង។

គោលដៅនៃការស្នើសុំនេះ ដើម្បីខេត្តបាត់ដំបងអាចរកចំណូល តាមរយៈភ្ញៀវទេសចរមកទស្សនាកំសាន្ត ។​

អភិបាលនៃគណអភិបាលខេត្តបាត់ដំបង លោកសុខ លូ បានស្នើសុំ លោកហ្សាក់ ប៉ឺឡេ  ឯកអគ្គរដ្ឋទូតបារាំងប្រចាំកម្ពុជាលើផែនការនេះ កាលពីសប្តាហ៍មុន ដោយលោកបានមានប្រសាសន៍ឲ្យដឹងថា រដ្ឋបាលខេត្តបាត់ដំបង បានយកចិត្តទុកដាក់ថែរក្សាសំណង់អគារបុរាណ និងហាមឃាត់ប្រជាពលរដ្ឋ មិនឲ្យជួសជុលផ្ទះ ដែលជាសំណង់បុរាណ ដោយខុសពីទម្រង់ដើមនៃអគារនោះឡើយ។

លោកបន្តថា “ដោយសារខ្ចះខាតលើការងារបច្ចេកទេ​ស និងថវិកា សំណង់បុរាណមួយចំនួន និងផ្សារមួយដែលជាសំណង់ តាំងពីសម័យអាណានិគមបារាំង បាននិងកំពុងជួបប្រទះហានិភ័យ”។

ជាការឆ្លើយតប លោកហ្សាក់ ប៉ឺឡេ បានឲ្យដឹងថា បារាំងក៏បាននិងកំពុងគិតគូអំពី ការអភិរក្សសំណង់បេតិកភ័ណ្ឌនៅកម្ពុជា ដោយបានរៀបចំផែនការអភិវឌ្ឍន៍ និងអភិរក្សសំណង់បេតិកភណ្ឌសតវត្សន៍ទី២០ ដែលត្រូវធ្វើការសិក្សាអំពីប្លង់ឲ្យបានលំអិត និងធ្វើការពិភាក្សាជាមួយដៃគូនានានៅ​ប្រទេសបារាំងជាមុនសិន។

លើសពីនេះ លោកអភិបាលខេត្ត ក៏បានស្នើឲ្យអ្នកវិនិយោគបារាំង ពិនិត្យលទ្ធភាព
ដាក់ទុនវិនិយោគសាងសង់រោងចក្រកែច្នៃ ផ្លែឈើក្នុងខេត្តបាត់ដំបងផងដែរ ដើម្បីងាយស្រួលនាំចេញទៅក្រៅប្រទេស៕