ដោយ ម៉ាណេត
ភ្នំពេញ៖ កម្ពុជា ថៃ ម៉ាឡេស៊ី និងវៀតណាមសុទ្ធសឹងតែឃើញចំនួនទេសចរណ៍ពីបរទេសកើនឡើង និងពង្រីកវិស័យនេះ ខណៈសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មអាមេរិក និងចិន និងជម្លោះពាណិជ្ជកម្មកូរ៉េខាងត្បូង និងជប៉ុននៅតែបន្តរំខានដល់សង្វាក់តម្លៃពិភពលោក និងធ្វើឱ្យមានការធ្លាក់ចុះនូវវិស័យផ្សេងទៀតនៅក្នុងតំបន់អាស៊ី។
ភាគច្រើននៃកំណើននេះគឺដោយសារតែភ្ញៀវទេសចរជនជាតិចិន កូរ៉េខាងត្បូង និងជប៉ុនបានជ្រើសរើសហោះហើរឆ្ពោះទៅទិសខាងត្បូង ទិសដៅអាស៊ានជំនួសឱ្យទីតាំងអាស៊ីខាងកើត។
ក្រុមអ្នកវិភាគបានសន្មត់ថា កំណើនទេសចរណ៍អាស៊ាននឹងថយចុះស្របនឹងវិស័យផ្សេងទៀតដែលបានធ្លាក់ចុះ ដោយសារផលប៉ពាល់នៃពាណិជ្ជកម្មរវាងអាមេរិក និងចិនដែលមានរយៈពេល ១៦ ខែ និងការកើតឡើងជម្លោះពាណិជ្ជកម្មកូរ៉េខាងត្បូង និងជប៉ុន។
ទោះយ៉ាងណាទិន្នន័យនាពេលថ្មីៗនេះ បានបង្ហាញថា ការរីកចម្រើននៃឧស្សាហកម្មទេសចរណ៍គឺផ្តើមចេញពីភ្ញៀវទេសចរអាស៊ីបូព៌ាដែលសម្រេចចិត្តហោះហើរទៅភាគខាងត្បូងសម្រាប់វិស្សមកាល និងថ្ងៃឈប់សម្រាក ខណៈភាពតានតឹងពាណិជ្ជកម្មកើនឡើងនៅអាស៊ីឦលាន។
ក្រសួងទេសចរណ៍កម្ពុជាបានបង្ហាញថា ចំនួនភ្ញៀវទេសចរណ៍បរទេសបានកើនឡើង ១០ ភាគរយក្នុងរយៈពេល ៣ ត្រីមាសដំបូងនៃឆ្នាំនេះ បើប្រៀបធៀបទៅនឹងឆ្នាំមុន។
របាយការណ៍របស់ក្រសួងទេសចរណ៍បានឱ្យដឹងថា ជនបរទេសជិត ៥ លាននាក់បានមកទស្សនាកម្ពុជាក្នុងរយៈពេល ៩ ខែដំបូងនៃឆ្នាំនេះ។ក្រសួង បានឱ្យដឹងថា ចំនួនជនជាតិចិនបានចូលរួមចំណែកនៃទីផ្សារទេសចរបរទេសច្រើនជាងគេនៅកម្ពុជា។
ទេសចរចិនមានចំនួន ៤០ ភាគរយនៃភ្ញៀវទេសចរបរទេសទាំងអស់ដែលបានមកដល់កម្ពុជា ដោយមានចំនួនជាង ២ លាននាក់ដែលបានរំពឹងថានឹងមកដល់នៅចុងឆ្នាំនេះ។ ទន្ទឹមនឹងនេះដែរ វិស័យទេសចរណ៍ថៃរំពឹងថានឹងមានការធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំងនៅក្នុងឧស្សាហកម្មនេះ ស្របជាមួយវិស័យផ្សេងទៀតនៅក្នុងប្រទេសដែលពឹងផ្អែកលើពាណិជ្ជកម្ម។ វិស័យទេសចរណ៍គឺជាសមាសធាតុដ៏សំខាន់មួយនៃសេដ្ឋកិច្ចថៃដែលមានចំនួនស្មើនឹង ១ ភាគ ៥ នៃ GDP របស់ប្រទេសនេះ។
ធនាគារកណ្តាលថៃបានទម្លាក់អត្រាការប្រាក់នៅខែនេះជាលើកទី ២ នៅឆ្នាំនេះដើម្បីទប់ស្កាត់កំណើនប្រាក់បាតដែលនឹងប៉ះពាល់ដល់វិស័យទេសចរណ៍ និងជំរុញសេដ្ឋកិច្ចដែលកំពុងធ្លាក់ចុះ។
ក្រុមអ្នកវិភាគជឿជាក់ថា ការឡើងថ្លៃប្រាក់បាតដែលជារូបិយប័ណ្ណអាស៊ីឡើងថ្លៃខ្ពស់បំផុតនៅឆ្នាំនេះនឹងរារាំងភ្ញៀវទេសចរបរទេសដែលគិតពីថវិកាចេញឆ្ងាយពីថៃ ដោយសារអំណាចចំណាយរបស់ពួកគេមានការថយចុះទាក់ទងនឹងការឡើងថ្លៃរូបិយប័ណ្ណនេះ។
ទោះយ៉ាងណា វិស័យទេសចរណ៍ថៃនៅតែមានកំណើនពេញមួយឆ្នាំ ២០១៩ ជាមួយនឹងកំណើនភ្ញៀវទេសចរបរទេសមកទស្សនាប្រទេសនេះយ៉ាងច្រើន។ក្រសួងទេសចរណ៍ និងកីឡាថៃបានបង្ហាញថា ភ្ញៀវទេសចរបរទេសចំនួន ២៩.៥ លាននាក់បានចូលមកប្រទេសនេះក្នុងរយៈពេល ៩ ខែដំបូងនៃឆ្នាំនេះដែលជាការកើនឡើង ៣,៥ ភាគរយ ធៀបនឹងឆ្នាំ ២០១៨។
វិស័យទេសចរណ៍បានបង្កើតប្រាក់ចំណូលចំនួន ៤៧ ពាន់លានដុល្លារគិតចាប់ពីខែ មករា ដល់ខែ កញ្ញា។លើសពីនេះទៀត វិស័យទេសចរណ៍ម៉ាឡេស៊ីបានកើនឡើង ៣,៧ ភាគរយដោយមានភ្ញៀវទេសចរជាង ២០ លាននាក់បានចូលមកទស្សនាក្នុងរយៈពេល ៩ ខែដំបូងនៃឆ្នាំ។ នេះបើយោងតាមក្រសួងទេសចរណ៍ សិល្បៈ និងវប្បធម៌ម៉ាឡេស៊ី។ វិស័យនេះរកចំណូលបានជិត ១៦ ពាន់លានដុល្លារចាប់ពីខែ មករា ដល់ខែ កញ្ញា ឆ្នាំនេះដែលមានកំណើនប្រចាំឆ្នាំ ៧ ភាគរយ។
វិស័យទេសចរណ៍នៅតែមានទោះបីជាមានការថយចុះនៃវិស័យនានា ដោយសារសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មរវាងអាមេរិក និងចិន។ យោងតាមធនាគារកណ្តាល Negara Malaysia (BNM) កំណើនសេដ្ឋកិច្ចបានធ្លាក់ចុះបន្តិចពី ៤,៩ ភាគរយនៃកំណើនផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបនៅត្រីមាសទី ២ ដល់ ៤,៤ ភាគរយនៅក្នុងត្រីមាសទី ៣។របាយការណ៍ប្រចាំត្រីមាសបានបង្ហាញថា “កំណើនសេដ្ឋកិច្ចម៉ាឡេស៊ីមានកម្រិតមធ្យមដល់ ៤,៤ ភាគរយនៅក្នុងត្រីមាសទី ៣ នៃឆ្នាំ ២០១៩ ដែលបណ្តាលមកពីកំណើនសេដ្ឋកិច្ចទាបក្នុងវិស័យសំខាន់ និងសកម្មភាពរុករករ៉ែ និងសំណង់ធ្លាក់ចុះ។ ផ្នែកខាងតម្រូវការ តម្រូវការក្នុងស្រុក និងការនាំចេញសុទ្ធភាគច្រើនមានសន្ទុះកំណើនយឺតជាងមុន”។
យោងតាមការិយាល័យស្ថិតិទូទៅរបស់វៀតណាម (GSO) ស្របនឹងប្រទេសជិតខាងនៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍របស់ខ្លួន វិស័យទេសចរណ៍វៀតណាមមានការកើនឡើង ១៣ ភាគរយនៅក្នុងឆ្នាំនេះ ដោយមានចំនួនភ្ញៀវទេសចរ ១៤,៥ លាននាក់បានមកទស្សនាវៀតណាមក្នុងរយៈពេល ១០ ខែឆ្នាំ ២០១៩ ដែលមានជនជាតិចិន និងកូរ៉េខាងត្បូងមានចំនួនជាង ៥៦ ភាគរយនៃចំនួនភ្ញៀវទេសចរណ៍ទាំងអស់៕
