ដោយ: គង់ លាងហួរ

បាងកក: រដ្ឋាភិបាល​ថៃ​ បាន​ប្រកាស​បើក​ច្រក​ព្រំដែន​អចិន្ត្រៃយ៍​ថ្មី​រវាង​ថៃ និង​កម្ពុជា ព្រមទាំង​ពន្យារ​ម៉ោង​ប្រតិបត្តិការ​នៃ​ប៉ុស្តិ៍​ត្រួតពិនិត្យ​ដែល​មាន​ស្រាប់។

វិធានការទាំងនេះ សំដៅជំរុញទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្ម និងទេសចរណ៍រវាងប្រទេសទាំងពីរ។

ទស្សនាវដ្តី Royal Gazette បានចេញផ្សាយសេចក្តីប្រកាសចំនួនពីររបស់ក្រសួងមហាផ្ទៃ ដែលចុះហត្ថលេខាដោយលោកស្រីនាយករដ្ឋមន្ត្រី Paethongtarn Shinawatra និងលោក Anutin Charnvirakul ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ។

សេចក្តីប្រកាសទាំងនេះត្រូវបានគរំពឹងថា នឹងជួយពង្រឹងទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសថៃ និងកម្ពុជា ក្នុងគោលបំណងសម្រ​បសម្រួលពាណិជ្ជកម្ម និងទេសចរណ៍រវាងប្រទេសទាំងពីរ។

ក្នុងនោះសេចក្តីប្រកាសទី១ មានខ្លឹមសារស្តីពីការបើកច្រកព្រំដែនអចិន្ត្រៃយ៍ នៅស្ពានមិត្តភាពកម្ពុជា-ថៃ ស្ទឹងបត់-បានណងអៀន ស្ថិតក្នុងស្រុកអារញ្ញប្រាថេត ខេត្តស្រះកែវ ប្រទេសថៃ។

ខេត្តស្រះកែវមានទីតាំង នៅទល់មុខនឹងច្រកព្រំដែនអន្តរជាតិស្ទឹងបត់ ក្នុងក្រុងប៉ោយប៉ែត ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ប្រ​ទេ​សកម្ពុជា ដែលដំណើរការជារៀងរាល់ថ្ងៃ ចាប់ពីម៉ោង៦ព្រឹក ដល់ម៉ោង១០យប់។

ការបង្កើតប៉ុស្តិ៍ត្រួតពិនិត្យថ្មីនេះ នឹងជួយកាត់បន្ថយការកកស្ទះ នៅច្រកបានកុងលឿក ឬច្រកអារញ្ញប្រាថេត ក្នុងគោលដៅជួយសម្រួល ដល់ការដឹកជញ្ជូនទំនិញ ការបង្កើនពា​ណិជ្ជកម្ម និងជំរុញវិស័យទេសចរណ៍នៅតំបន់ព្រំដែន។

ចំណែក សេចក្តីប្រកាសទី២ បានរៀបរាប់លម្អិតអំពីការបន្ថែមម៉ោងប្រតិបត្តិការ សម្រាប់ច្រកព្រំដែន Chong Sa-ngam ក្នុងស្រុកភូស៊ីង ខេត្តស៊ីសាកេត ប្រទេសថៃ ដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅទល់មុខច្រកចុងចោម ក្នុងស្រុកអន្លង់វែង ខេត្តឧត្តរមានជ័យ ប្រទេសកម្ពុជា។

ប៉ុស្តិ៍ត្រួតពិនិត្យនេះ នឹងបើកដំណើរការពីម៉ោង៧ព្រឹកដល់ម៉ោង១០យប់ជារៀងរាល់ថ្ងៃ កើនឡើងចំនួន២ម៉ោង បើប្រៀបធៀបនឹងកាលវិភាគចាស់ ដែលធ្វើការចាប់ពីម៉ោង៧ព្រឹកដល់ម៉ោង៨យប់។ ការពង្រីកម៉ោងធ្វើការនេះ ក៏ដោយសារការកើនឡើង នៃសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ចនៅច្រកព្រំដែន ដែលជំរុញដោយកំណើនពាណិជ្ជកម្ម។

លោកស្រី Traisulee Traisoranakul អ្នកនាំពាក្យក្រសួងមហាផ្ទៃថៃបានលើកឡើងថា ការសម្រេចបើកប៉ុស្តិ៍ត្រួតពិនិត្យថ្មី និងការបង្កើនម៉ោងប្រតិបត្តិការ ជាសូចនាករចង្អុលបង្ហា​ញពីការរីកចម្រើន នៃទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្ម និងទេសចរណ៍រវាងប្រទេសថៃ និងប្រទេសកម្ពុជា។

វិធានការថ្មីនេះត្រូវបានគេរំពឹងថា នឹងមិនត្រឹមតែជួយធ្វើឱ្យប្រសើរឡើង នូវប្រសិទ្ធភាពផ្នែកភស្តុភារ និងទំហំពាណិជ្ជកម្មប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងជំរុញទំនាក់ទំនងវប្បធម៌ និងសង្គ​មកាន់តែរឹងមាំ រវាងប្រទេសជិតខាងទាំង២ផងដែរ៕ប្រភព: Thaiger៕

ដោយ: គង់ លាងហួរ

អន្តរជាតិ: ទុនបម្រុង(Forex) ជាប្រាក់ដុល្លារអាមេរិកចំនួន៦,៤ទ្រីលានដុល្លារ នៅតំបន់អាស៊ីកំពុងជំរុញឱ្យវិនិយោគិនមានទំនុកចិត្តថា ធនាគារកណ្តាលក្នុងតំបន់ នឹងមានដើមទុនគ្រប់គ្រាន់ ដើម្បីប្រយុទ្ធនឹងការហក់ឡើងថ្លៃ នៃតម្លៃប្រាក់ដុល្លារ ដោយសារការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីអាមេរិក។

រូបិយប័ណ្ណរបស់តំបន់អាស៊ី បានស្ថិតក្រោមសម្ពាធកាលពីខែតុលា ដោយសារតែការកើនឡើង នៃឱកាសជ័យជំនះរបស់លោកអតីតប្រធានាធិបតី ដូណាល់ត្រាំ និងភាពមិនច្បា​ស់លាស់ លើល្បឿននៃការបន្ធូរបន្ថយ អត្រាការប្រាក់របស់ធនា​គារកណ្តាលអាមេរិក (Federal Reserve)។

ក្រុមអ្នកយុទ្ធសាស្រ្តទីផ្សារព្យាករណ៍ថា រូបិយប័ណ្ណរបស់តំបន់អាស៊ី នឹងបន្តធ្លាក់ថ្លៃចុះ ជាពិសេសប្រសិនបើលោកដូណាល់ត្រាំ ត្រឡប់មកកាន់អំណាចនៅសេតវិមាន និងបង្កឱ្យមានសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មឡើងវិញ។

ទោះជាយ៉ាងណាក្តី ការកើនឡើងនៃទុនបម្រុងforex នឹងជួយធនាគារកណ្តាល ក្នុងការទប់ទល់នឹងភាពប្រែប្រួល នៃអត្រាប្តូរប្រាក់។ នេះបើយោងតាមធនាគារអង់គ្លេស ​​​​Barclays  និងធនាគារជប៉ុន MUFG Bank។

ថាមពលភ្លើងនោះមានសារៈសំខាន់ ចាប់តាំងពី Fed លែងស្ថិតក្នុងវដ្តនៃការរឹតបន្តឹង ដែលធ្វើឱ្យការដំឡើងអត្រាការប្រាក់ដល់  គាំទ្ររូបិយប័ណ្ណជាជម្រើសដ៏លំបាក សម្រាប់ធនាគារកណ្តាលអាស៊ី។

ម្យ៉ាងវិញទៀត ធនាគារកណ្តាលអាមេរិក(Fed) បានបញ្ចប់គោលនយោបាយរឹតបន្តឹង អត្រាការប្រាក់កាលពីខែកញ្ញា ដោ​យធ្វើឱ្យការដំឡើងអត្រាការប្រាក់ ដើម្បីគាំទ្ររូបិយប័ណ្ណក្លាយជាជម្រើសដ៏លំបាក សម្រាប់បណ្តាធនាគារកណ្តាល ក្នុងតំបន់អាស៊ី។

លោក Mitul Kotecha ប្រធានផ្នែកទីផ្សារ Forex និងម៉ាក្រូទីផ្សារ សម្រាប់តំបន់អាស៊ីនៅធនាគារ Barclays បានអះអាងថា “ទុនបម្រុងForex របស់តំបន់អាស៊ីបានបន្តកើនឡើង ហើយធនាគារកណ្តាលរបស់ពួកគេ ពិតជាមានមធ្យោបាយច្រើនដើម្បីការពាររូបិយប័ណ្ណក្នុងស្រុក”។

យ៉ាងណាមិញ លោក Mitul Kotecha បានមានប្រសាសន៍ឱ្យដឹងថា រូបិយប័ណ្ណរបស់តំបន់អាស៊ី នឹងទទួលរងនូវសម្ពាធបន្ថែមទៀត ប្រសិនបើលោកដូណាល់ត្រាំ វិលត្រឡប់ទៅកាន់សេតវិមានវិញ៕ប្រភព: Bloomberg៕

ដោយ: គង់ លាងហួរ

អន្តរជាតិ: ទីផ្សារការិយាល័យ នៅក្នុងបណ្តាប្រទេសមួយចំនួន ក្នុងតំបន់អាស៊ានមានការប្រែប្រួល អាស្រ័យលើបរិបទនៃប្រទេសនីមួយៗ។

ខាងក្រោមនេះ ជាតម្លៃជួលការិយាល័យ ក្នុងទីក្រុងរបស់បណ្តាប្រទេសចំនួន៣ ក្នុងតំបន់អាស៊ាន នៅត្រីមាសទី៣ ឆ្នាំ២០២៤:។

ទី១: ទីក្រុងគូឡាឡាំពួរ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី

តម្លៃជួលការិយាល័យគ្រប់កម្រិតជាមធ្យម នៅក្នុងតំបន់ Greater Kuala Lumpur ទាំងមូលបានថយចុះ០,៦២ភាគរយ មកនៅត្រឹម១,៤២ដុល្លារ ក្នុងមួយហ្វីតការ៉េ ក្នុងមួយខែធៀបនឹងត្រីមាសទី២។ នេះបើយោងតាមក្រុមហ៊ុន ប្រឹក្សាអចលនទ្រព្យ Cushman &Wakefield។

តម្លៃជួលការិយាល័យជាមធ្យម នៅតំបន់ពាណិជ្ជកម្មកណ្តាល (CBD) នៃទីក្រុងគូឡាឡាំពួរ និងតំបន់ជាយក្រុងគូឡាឡាំពួរ (Fringe) បានថយចុះមកនៅត្រឹម១,៦០ដុល្លារអាមេរិក និង១,៥៣ដុល្លារក្នុងមួយហ្វីតការ៉េរៀងគ្នា។

ចំណែក អត្រាការិយាល័យទំនេរជាមធ្យម បានកើនឡើងសន្សឹមៗដល់២៨,៣៧ភាគរយ ដោយសារការចាក់បញ្ចូលអគារការិយាល័យ ដែលទើបសាងសង់រួចរាល់ថ្មីៗ ទៅក្នុងទីផ្សារ។

ទី២: ទីក្រុងហ្សាការតា ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី

តម្លៃជួលការិយាល័យកម្រិត A ជាមធ្យមនៅតំបន់ពាណិជ្ជកម្មកណ្តាល (CBD) នៃទីក្រុងហ្សាការតា បានធ្លាក់ចុះមកនៅត្រឹម២៣៦.៤៣២រូពៀ (ប្រហែល១៥,២៦ដុល្លារ)ក្នុងមួយម៉ែត្រការ៉េនៅត្រីមាសទី៣ ឆ្នាំ២០២៤ បើធៀបនឹង២៣៨.៩៣៧រូពៀ(ប្រហែល១៥,៤២ដុល្លារ)នៅត្រីមាសទី៣ ឆ្នាំមុន។

ចំណែក អត្រាគ្របដណ្តប់ការប្រើប្រាស់ ការិយាល័យកម្រិ​តA សរុបនៅតំបន់ CBD បានថយចុះមក នៅត្រឹម៧៦,៤ភាគរយនៅត្រីមាសទី៣ ឆ្នាំ២០២៤ បើធៀបនឹងអត្រា៧៧,៨ភាគរយនៅត្រីមាសទី៣ ឆ្នាំ២០២៣។ នេះបើយោងតាមក្រុមហ៊ុនប្រឹក្សាអចលនទ្រព្យ Colliers។

ទី៣: ប្រទេសសិង្ហបុរី

តម្លៃជួលការិយាល័យកម្រិត A ជាមធ្យមនៅតំបន់ពាណិជ្ជកម្មកណ្តាល (CBD) នៃទីក្រុងសិង្ហបុរី បានកើនឡើង០,៨ភាគរយធៀបនឹងឆ្នាំមុន ដល់១១,៩៥ដុល្លារសិង្ហបុរី (ប្រហែល៩,១ដុល្លារអាមេរិក) ក្នុងមួយហ្វីតការ៉េនៅត្រីមាសទី៣ ឆ្នាំនេះ។

ចំណែក អត្រាការិយាល័យទំនេរកម្រិតA ក្នុងតំបន់ CBD បានកើនឡើងដល់៧,៨ភាគរយ នៅត្រីមាសទី៣ធៀបនឹងអត្រា៦,១ភាគរយ នៅត្រីមាសទី២ និងអត្រា៣,៦ភាគរយ នៅឆ្នាំនេះ។ នេះបើយោងតាមក្រុមហ៊ុនប្រឹក្សាអចលនទ្រព្យ CBRE៕ប្រភព:Colliers និងCushman &Wakefield៕

ដោយ: គង់ លាងហួរ
អន្តរជាតិ: ប្រទេសម៉ាឡេស៊ីគ្រោងធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរី (FTA) ដែលមានស្រាប់ជាមួយបណ្តាប្រទេសមួយចំនួនដូចជាប្រទេសចិន ឥណ្ឌា និងសមាជិកអាស៊ាន។

លោក Zafrul Abdul Aziz រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងវិនិយោគ ពាណិជ្ជកម្ម និងឧស្សាហកម្ម បានលើកឡើងថា “ការធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនេះមានគោលដៅដើម្បីទាញយកអត្ថប្រយោជន៍ពីការប្រែប្រួលនៃទិដ្ឋភាពសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក។ ជាពិសេសប្រទេសម៉ាឡេស៊ីនឹងកាន់តំណែងជាប្រធានប្តូរវេនអាស៊ាននៅឆ្នាំក្រោយ”។

ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី​នឹង​ចូល​កាន់​តំណែង​ជា​ប្រធាន​ប្តូរវេនរបស់អាស៊ាន​ បន្ទាប់ពី​ប្រទេសឡាវ​ជា​ផ្លូវ​ការ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​១ ខែ​មករា ឆ្នាំ​២០២៥ខាងមុខ។

លោកបានបន្តថា “កិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរី (FTAs) មួយចំនួនត្រូវបានចុះហត្ថលេខា គិតចាប់តាំងពីជាង១០ឆ្នាំមុន”។ លោកបញ្ជាក់ថា កិច្ចព្រមព្រៀងទាំងនេះចាំបាច់ត្រូវធ្វើឱ្យប្រសើរឡើង និងត្រូវដាក់បញ្ចូលផ្នែកថ្មីៗដែលចាំបាច់ដូចជា វិស័យឌីជីថល និងនិរន្តរភាព។

លោក​បាន​ថ្លែងប្រាប់​ក្រុមអ្នក​សារព័ត៌មាន​ បន្ទាប់​ពី​កិច្ច​ប្រជុំ​សង្ខេប​ស្តីពី​ការ​ធ្វើ​ជា​ប្រធាន​ប្តូរវេនអាស៊ាន​របស់​ម៉ាឡេស៊ីនៅឆ្នាំក្រោយថា “យើងបានពិភាក្សាអំពីសារៈសំខាន់នៃការធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីមួយចំនួនដែលយើងបានចុះហត្ថលេខារួចហើយជាមួយបណ្តាប្រទេសមួយចំនួន ជាពិសេសប្រទេសចិន ឥណ្ឌា និងសូម្បីតែជាមួយបណ្តាប្រទេសសមាជិកអាស៊ានផ្ទាល់”។

គិតមក​ដល់​ពេល​នេះ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី​មានកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរី (FTA) ចំនួន១៦ ដែលក្នុងនោះរួមមានទាំង​កិច្ចព្រមព្រៀងទ្វេរភាគី និង​ពហុភាគី។

ទន្ទឹមនឹងនេះ លោក Tengku Zafrul បានថ្លែងថា “យើងអាចធ្វើឱ្យទីផ្សារអាស៊ានក្លាយជាបណ្តាញខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ជំនួសដ៏រឹងមាំសម្រាប់ឧស្សាហកម្មសំខាន់ៗដូចជាបន្ទះឈីប (semiconductors)ជាដើម”។

លោកក៏បានលើកឡើងផងដែរអំពីចក្ខុវិស័យសហគមន៍សេដ្ឋកិច្ចអាស៊ានដែលនឹងគ្របដណ្តប់រយៈពេល២០ឆ្នាំរហូតដល់ឆ្នាំ២០៤៥ ក៏ដូចជាចក្ខុវិស័យយុទ្ធសាស្ត្រសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ានរយៈពេល៥ឆ្នាំ។ គំនិតផ្តួចផ្តើមទាំងពីរនឹងត្រូវបានដាក់ឱ្យដំណើរការ ក្នុងអំឡុងពេលដែលម៉ាឡេស៊ីធ្វើជាប្រធានប្តូរវេនអាស៊ាននៅឆ្នាំក្រោយ។

លោកបានបញ្ជាក់ទៀតថា ក្រៅពីនោះ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ីក៏នឹងធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះនៃកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន-ក្រុមប្រឹក្សាសហប្រតិបត្តិការឈូងសមុទ្រ (GCC) លើកទីពីរផងដែរ។

លោកបានបន្ថែមថា នេះនឹងក្លាយជាលើកទីមួយ ដែលកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន-ក្រុមប្រឹក្សាសហប្រតិបត្តិការឈូងសមុទ្រនឹងសម្លឹងមើលទៅលើទិដ្ឋភាពសេដ្ឋកិច្ចជាមួយម៉ាឡេស៊ីក្នុងនាមជាម្ចាស់ផ្ទះ ដើម្បីស្វែងរកលទ្ធភាពក្នុងការបង្កើតក្របខ័ណ្ឌកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ាន-ក្រុមប្រឹក្សាសហប្រតិបត្តិការឈូងសមុទ្រ៕ប្រភព:Bernama៕

ដោយៈ គង់ សូរិយា

       ភ្នំពេញៈ គម្រោងសាងសង់ស្ពានឆ្លងកាត់ទន្លេមេគង្គ និងផ្លូវតភ្ជាប់ (ផ្លូវជាតិលេខ៦០B) ខេត្តក្រចេះ មានប្រវែង៤១,៦៧គ.ម ត្រូវបានចាប់ផ្ដើមស្ដារឡើងវិញកាលពី ថ្ងៃទី០២ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៣។

យោងតាមក្រសួងសាធារណៈការ និងដឹកជញ្ជូនបានឲ្យដឹងថា គម្រោងសាងសង់នេះ  នឹងផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍យ៉ាងធំធេងដល់សេដ្ឋកិច្ចជាតិ និងសេដ្ឋកិច្ចគ្រួសារ តាមរយៈការសម្រួលដល់ការធ្វើដំណើរ របស់បងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋ ភ្ញៀវទេស​ចរ និងការដឹកជញ្ជូនទំនិញ ឬកសិផលគ្រប់ប្រភេទ។

រហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន ការងារសាងសង់តួស្ពានសម្រេចបាន ៤៥% ខណៈដែលការងារសាងសង់ផ្លូវ តភ្ជាប់សម្រេចបាន ១៥%ហើយ។

ការស្ថាបនាទាំងស្ពាន និងផ្លូវកំពុងដំណើរការយ៉ាងរលូន ហើយរំពឹងថា នឹងបញ្ចប់មុនផែនការ ដែលបានគ្រោងទុកក្នុងឆ្នាំ ២០២៦៕