ដោយៈ គង់ សូរិយា

        ភ្នំពេញៈ ក្រសួងសាធារណៈការ និងដឹកជញ្ជូនបានបើកវគ្គបណ្តុះបណ្តាលពិសេសមួយស្តីពី ការឌីសាញស្ពាន(Bridge Design)

ដើម្បីពង្រឹងគុណភាពការងារសាងសង់ ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធផ្លូវថ្នល់ ធានានូវការប្រើប្រាស់ឱ្យបានគង់វង្ស និងយូរអង្វែង។

លោកយិត បុណ្ណា រដ្ឋលេខាធិការ តំណាងដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់រដ្ឋមន្ត្រី ក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន បានអញ្ជើញបើកវគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលបច្ចេកទេសស្ដីពី ការឌីហ្សាញស្ពាន “Bridge Design” ដោយមានការចូលរួមពីវិស្វករជំនាញ មកពីអង្គភាពថ្នាក់កណ្ដាលរបស់ក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន និងគ្រប់មន្ទីរសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូនទាំង២៥ រាជធានី-ខេត្ត ដែលជាអង្គភាពអនុវត្តការងារសាងសង់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធផ្លូវថ្នល់ ស្ថិតក្រោមអាណាប័កក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន និងមន្ត្រីបច្ចេកទេសពាក់ព័ន្ធជាច្រើនរូប។

វគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលនេះ ត្រូវបានរៀបចំឡើងមានរយៈពេល៣ថ្ងៃ ចាប់ពីថ្ងៃទី២៧-២៩ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៤ ក្នុងគោលបំណងផ្តល់ឱ្យវិស្វករ អ្នកជំនាញ និងផ្នែកពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ ស្វែងយល់បន្ថែមនូវវិធីសាស្ត្រឌីហ្សាញស្ពាន ដែលធ្វើបទបង្ហាញដោយអ្នកជំនាញការ មកពីក្រុមហ៊ុនសាជីវកម្មស្ពាន និងថ្នល់ចិន (China Road and Bridge Cooperation – CRBC) ដើម្បីទទួលបានជាធាតុចូលសំខាន់ៗ នៅក្នុងការឌីហ្សាញស្ពាន ក្នុងន័យអនុវត្តការងារស្ថាបនាស្ពានឱ្យកាន់តែមានគុណភាព និងប្រសិទ្ធភាព ស្របនឹងតម្រូវការប្រើប្រាស់ និងចក្ខុវិស័យក្នុងការស្ថាបនាស្ពានធំៗដោយវិស្វិករខ្មែរ។

លោកបានរំលេចពីសារៈសំខាន់ ក្នុងការរៀបចំវគ្គបណ្ដុះបណ្ដា​លបច្ចេកទេសនីមួយៗ ដែលមិនមែនត្រឹមតែការបណ្ដុះបណ្ដាលតែមួយផ្នែកនោះទេ ការរៀបចំនេះក៏ជាវេទិកាមួយ សម្រាប់អ្នកបច្ចេក​ទេសផ្លូវថ្នល់ ក្នុងការផ្លាស់ប្តូរបទពិសោធន៍ការងារ ចែករំលែកនូវចំណេះដឹង ចំណេះធ្វើ ដែលបានឆ្លងកាត់កន្លងមក លើការងារសាងសង់ទៅតាមស្ថានភាពទីតាំងភូមិសាស្រ្តរៀងៗខ្លួន ហើយយកចំនេះដែលទទួលបាន បម្រើដល់ការអនុវត្តការងារប្រចាំថ្ងៃ ក៏ដូចជាធ្វើការបណ្តុះបណ្ដាលបន្ត ដើម្បីបំពេញបន្ថែមនូវចំណុច ដែលកំពុងខ្វះខាតរបស់ក្រុមការងារបច្ចេកទេស នៃសាមីអង្គភាពនីមួយៗ ក្នុងន័យចូលរួមពង្រឹងនូវគុណភាព ការងារសាងសង់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ផ្លូវថ្នល់ ព្រមទាំងស្នើឱ្យអគ្គនាយកដ្ឋានបច្ចេកទេស បន្តពិនិត្យលើមុខវិជ្ជាចាំបាច់មួយចំនួនទៀតជាអាទិភាព ដែលត្រូវរៀបចំបណ្តុះបណ្តាលនាពេលខាងមុខបន្តទៀត៕

        ដោយៈ គង់ សូរិយា

        ភ្នំពេញៈ ធនាគារ ហត្ថា បាន និងកំពុងប្រើប្រាស់ហិរញ្ញប្បទានសរុបជិត ៥០០ លានដុល្លារ នេះប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ ក្នុងគោលដៅធ្វើការពង្រីកវិសាលភាព ប្រតិបត្តិការអាជីវកម្មរបស់ខ្លួនយ៉ាងទូលំទូលាយ ដល់អតិថិជនគោលដៅ និងដើម្បីពង្រឹងការគ្រប់​គ្រងសន្ទនីយភាព។

ក្រៅពីការផ្តល់ផ្នែកបច្ចេកទេស ការបណ្តុះបណ្តាល ការផ្តល់ប្រឹក្សាលើផ្នែកអភិបាលកិច្ច ធនាគារអាណាព្យាបាលរបស់យើង គឺធនាគារ ក្រុងស្រ៊ី ក៏បានបញ្ជូនប្រតិបត្តិករដែលមានជំនាញ (ធ្វើការរយៈពេលខ្លី) មកកាន់ធនាគារហត្ថាផងដែរ ក្នុងគោលដៅចែករំលែកភាពជោគជ័យ និងបទពិសោធន៍ល្អៗ នៅក្នុងវិស័យប្រតិការធនាគារ ផងដែរ។តើធនាគារនេះមានផែនការ និងយុទ្ឋសាស្រ្តអ្វីខ្លះ ទើបអាចឈរជើងបានយ៉ាងរឹងមាំក្នុងទីផ្សារ រយៈពេលជាង៣០ឆ្នាំកន្លងមកនេះ?

លោកឧកញ៉ាហួត អៀងតុង ប្រធានអគ្គនាយកធនាគារហត្ថាបានមានប្រសាសន៍ឲ្យដឹងថា មានកត្តាជាច្រើន ដែលជំរុញឱ្យធ​នាគារហត្ថា អាចបន្តឈរជើងយ៉ាងរឹងមាំ មានច្រើន តែសូមលើកយកតែពីរបីចំណុចរួមមាន ដូចជា ទំនុកចិត្តរបស់អតិថិជន មកលើធនាគារហត្ថា ដែលសព្វថ្ងៃនេះ ធនាគារហត្ថា មានអតិថិជនប្រមាណកន្លះលាននាក់ កំពុងប្រើប្រាស់ សេវាហិរញ្ញវត្ថុរបស់ធនាគារ ហត្ថាប្រកបដោយទំនុកចិត្តខ្ពស់។

លោកបន្តថា ផលិតផល និងសេវាហិរញ្ញវត្ថុរបស់ធនាគារហត្ថា មានភាពសាមញ្ញ  ងាយស្រួល និងសមស្របសម្រាប់អតិថិជន ដោយផ្អែកលើតម្រូវការរបស់ពួកគាត់ជាអាទិភាព ប្រកបដោយតម្លាភាព និងមានភាពត្រឹមត្រូវ។

លោកឧកញ៉ាហួត អៀងតុងបានបន្តថា ភាពរីកចម្រើនរបស់ធនាគារ ហត្ថា ដោយសារបណ្តាញប្រតិបត្តិការទូទាំងប្រទេស កំពុងសាងសង់អគារការិយាល័យ កណ្តាលផ្ទាល់ខ្លួន និងដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់ នូវផលិតផលនិងសេវាហិរញ្ញវត្ថុថ្មីៗជាច្រើន និងមានការគាំទ្រពីធនា​គារអាណាព្យាបាល គឺធនាគារក្រុងស្រ៊ី និងសម្ព័ន្ធហិរញ្ញវត្ថុ MUFG៕

ដោយ: គង់ លាងហួរ

ម៉ានីល: ក្រុមហ៊ុនរដ្ឋរបស់ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង Incheon International Airport Corp. (IIAC) បានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងតម្លៃ៣ពាន់លានដុល្លារ ដើម្បីធ្វើទំនើបកម្ម និងគ្រប់គ្រងអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិ ទីក្រុងម៉ានីល Ninoy Aquino ចំនួន២៥ឆ្នាំ។

ប្រតិបត្តិករអាកាសយានដ្ឋានកូរ៉េ និងដៃគូសម្ព័ន្ធក្រុមហ៊ុនហ្វីលីពីន រួមមាន ក្រុមហ៊ុនសំណង់ San Miguel Holdings Corp. ក្រុមហ៊ុនវិនិយោគហិរញ្ញវត្ថុ RLW Aviation Development Inc. និងក្រុមហ៊ុន RMM Asian Logistics Inc. – បានចុះកិច្ចព្រមព្រៀងនេះជាមួយរដ្ឋាភិបាលហ្វីលីពីន។តាមរយៈកិច្ចព្រមព្រៀងនោះ ក្រុមហ៊ុន Incheon International នឹងមានចំណែកភាគហ៊ុន១០% នៅក្នុងគម្រោងនេះ។ ចំណែក ក្រុមហ៊ុន San Miguel នឹងកាន់កាប់ភាគហ៊ុន៣៣% ខណៈក្រុមហ៊ុន RLW កាន់កាប់ភាគហ៊ុន៣០% និងក្រុមហ៊ុន RMM កាន់កាប់ភាគហ៊ុន២៧%។

ក្រោមគម្រោងភាពជាដៃគូសាធារណៈ និងឯកជន ជាមួយនឹងទុនវិនិយោគចំនួន៤ទ្រីលានវ៉ុន (ប្រហែល៣ពាន់លានដុល្លារ) ក្រុមហ៊ុនកូរ៉េខាងត្បូង នឹងទទួលខុសត្រូវចំពោះប្រតិបត្តិការ និងការថែទាំអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិក្រុងម៉ានីលទាំងមូល។ការចងសម្ព័ន្ធ ដែលដឹកនាំដោយក្រុមហ៊ុន IIAC ដែលបានឈ្នះការដេញថ្លៃកាលពីខែកុម្ភៈកន្លងទៅ បានបង្កើតក្រុមហ៊ុនថ្មីមួយទៀត ដែលមានឈ្មោះថា New NAIA Infra Corp. (NNIC) សម្រាប់ធ្វើទំនើបកម្មគម្រោងអាកាសយានដ្ឋាននេះ។

ក្រុមហ៊ុន Incheon International បានអះអាងថា ខ្លួននឹងចាប់ផ្តើមគ្រប់គ្រង អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិ ទីក្រុងម៉ានីល ចាប់ពីខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៤ សម្រាប់រយៈពេល២៥ឆ្នាំ រហូតដល់ឆ្នាំ២០៤៩ខាងមុខ។

ក្រុមហ៊ុនកូរ៉េខាងត្បូងមួយនេះរំពឹងថា ខ្លួននឹងកើបប្រាក់ចំណូលបាន៣៦,៩ទ្រីលានវ៉ុន ឬ២៧,៦ពាន់លានដុល្លារ ពីការគ្រប់គ្រងអាកាសយានដ្ឋាននេះ ក្នុងរយៈពេល២៥ឆ្នាំ ដែលជាកិច្ចព្រមព្រៀងដ៏ធំបំផុត មិនធ្លាប់មានចាប់តាំងពីក្រុមហ៊ុននេះ បានបើកសម្ពោធព្រលានយន្តហោះរបស់ខ្លួនក្នុងឆ្នាំ២០០១៕

ដោយៈ គង់ សូរិយា

        ភ្នំពេញៈ លោក គី សេរីវឌ្ឍន៍ អ្នកជំនាញសេដ្ឋកិច្ចនៃរាជបណ្ឌិ​ត្យសភាកម្ពុជាបានសម្តែងសុទិដ្ឋនិយមថា ការចាកចេញនេះ នឹងធ្វើឲ្យកម្ពុជារឹងមាំដោយខ្លួនឯង ជាពិសេសការអភិវឌ្ឍលើវិស័យកសិកម្ម និងធនធានមនុស្ស ដែលរួមចំណែកដល់ការលូតលាស់ សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា។

កម្ពុជាត្រូវចាត់ទុកជាប្រទេស ដែលមានសេដ្ឋកិច្ចលូតលាស់ឆាប់រហ័ស ដោយសារកំណើនសេដ្ឋកិច្ចក្នុងរង្វង់៧ភាគរយ ដោយមិនគិតពេលវេលា នៅក្នុងវិបត្តិសកល ប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ។ គណៈកម្មាធិការគោលនយោបាយអភិវឌ្ឍន៍ របស់អង្គការសហប្រជាជាតិ កាលពីឆ្នាំ២០២១ បានវាយតម្លៃថា កម្ពុជានឹងចាកចេញពីប្រទេសអភិវឌ្ឍតិចតួច នៅឆ្នាំ២០២៧។

ចំណាត់ថ្នាក់ប្រទេសអភិវឌ្ឍតិចតួច ផ្អែកលើការវាស់វែងចំនួន៣ គឺ ចំណូលជាតិសរុបសម្រាប់ប្រជាជនម្នាក់ (GNI Per Capita), ការអភិវឌ្ឍន៍ធនធានមនុស្ស (HAI) និងភាពរងគ្រោះផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច និងបរិស្ថាន (EVI)។ ចំណាត់ថ្នាក់នេះធ្វើឡើងដោយអង្គការសប្រជាជាតិ។

ថ្លែងក្នុងកិច្ចពិភាក្សាតុមូលជុំវិញ ការវាយតម្លៃជុំវិញការចាកចេញពីឋានៈប្រទេសអភិវឌ្ឍតិចតួចរបស់កម្ពុជា ដែលរៀបចំឡើងដោយមជ្ឈមណ្ឌលអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា កាលពីថ្ងៃទី២១ ខែមីនា  លោក គី សេរីវឌ្ឍន៍ អ្នកជំនាញសេដ្ឋកិច្ចនៃរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា បានពន្យល់ថា ការចាកចេញពីឋានៈប្រទេសក្រីក្រ តែងតែមានផលប៉ះពាល់ ប៉ុន្តែការពឹងលើខ្លួនជាជម្រើសមួយល្អ ជាងការពឹងលើការជួយរបស់អ្នកដទៃ។ ការចាកចេញពីប្រទេសមានការអភិវឌ្ឍតិចតួច នឹងរួមចំណែកដល់ការអភិវឌ្ឍវិស័យកសិកម្មច្រើន ។

លោកគី សេរីវឌ្ឍន៍បានបញ្ជាក់ថា “នៅពេលកម្ពុជាលែងជាប្រទេសអភិវឌ្ឍតិចតួច យើងទទួលបានGPS+ពីសហភាពអឺរ៉ុប យើងនឹងនាំចេញផលិតផលកសិកម្ម ដែលជាវត្ថុធាតុដើមក្នុងស្រុកយ៉ាងហោចណាស់៥០ភាគរយ”។ទន្ទឹមនេះ ការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្ស ជារឿងចំាបាច់ ដែលរដ្ឋាភិបាលកំពុងគាំទ្រនៅក្នុងអណត្តិទី៧ ក្នុងការបណ្តុះបណ្តាលកម្មករជំនាញ១,៥លាននាក់ក្នុងរយៈពេល៥ឆ្នាំ។

អ្នកជំនាញសេដ្ឋកិច្ចរូបនេះបានមើលឃើញថា ទាំងនេះជាយុទ្ធសាស្រ្តសម្រាប់ឆ្លើយតប នឹងការគាំទ្រកម្ពុជាចាកចេញពីប្រទេសក្រីក្រ។ កន្លងមកក្នុងនាមជាប្រទេសអភិវឌ្ឍតិចតួច កម្ពុជាទទួលបានប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពន្ធEBA ពីសហភាពអឺរ៉ុប និងGSPពីអាមេរិក ដើម្បីប្រកួតប្រជែងទំនិញនាំចេញទៅក្រៅប្រទេស។យ៉ាងណាមិញ ការពឹងផ្អែកលើការអនុគ្រោះពន្ធទាំងនេះ បណ្តាលឲ្យផលិតកម្មរបស់កម្ពុជា នៅមានកម្រិត។

តាមការគណនារបស់លោក​ សេរីវឌ្ឍន៍ នៅពេលកម្ពុជាដាក់លុយ១ដុល្លារ ចូលក្នុងផលិតភាពសេដ្ឋកិច្ច និងទទួលបានមកវិញត្រឹមតែ៣ដុល្លារក្នុងមួយម៉ោង បើធៀបបណ្តាប្រទេសអាស៊ានផ្សេងទៀត គឺនៅមានកម្រិតទាបនៅឡើយ។

តើការចាកចេញរបស់កម្ពុជា ពីប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍តិចតួចនឹងអាចរងគ្រោះនៃការនាំចេញទេ? អ្នកជំនាញសេដ្ឋកិច្ចរូបនេះ បានបកស្រាយថា ចាប់ពីឆ្នាំ២០១៩ ការនាំចេញទៅកាន់សហភាពអឺរ៉ុប មិនមានការប្រែប្រួលឡើយ លើកលែងតែឆ្នាំ២០២៣ ដែលវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក ឈានដល់ដំណាលកាលទន់ជោរ បណ្តាលឲ្យការនាំចេញទៅអឺរ៉ុប មានការថមថយក្នុងរង្វង់១២-១៣ភាគរយ ។

លោកបញ្ជាក់ថា “អីចឹង! ការដក EBA មានមែនមានន័យថាបានបិទរោងចក្រកម្ពុជាទេ។ ការដក EBA បានធ្វើឲ្យអ្នកជំនួញបង្កើតនវានុវត្តន៍កាន់ខ្ពស់នៅក្នុងការផលិត និងនាំចេញឲ្យបានច្រើនជាងមុន”។

ជារួម ផលចំណេញនៃការចាកចេញ ពីក្រុមប្រទេសអភិវឌ្ឍតិចតួច នឹងធ្វើឲ្យកម្ពុជាមានកិត្យានុភាពលើឆាកអន្តរជាតិ, បរិយាកាសអំណោយផល​ដល់ការវិនិយោគ និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធរឹងមាំ និងលំហូរវិនយោគផ្ទាល់ពីបរទេសកើនឡើង។​

យ៉ាងណាមិញ វាក៏ផ្តល់ផលអវិជ្ជមានដូចជា បាត់បង់ការគាំទ្រអន្តរជាតិផ្នែកពាណិជ្ជកម្ម រួមមាន ការអនុគ្រោះពន្ធនាំចូល និងនាំចេញ, លទ្ធភាពកាត់បន្ថយបរិញ្ញប្បទានពីដៃគូ និងហិរញ្ញប្បទានសហប្រតិបត្តិការពីដៃគូទ្វេភាគី និងពហុភាគី។ ទន្ទឹមនេះ បាត់បង់លទ្ធភាពទទួលបានជំនួយពីដៃគូអភិវឌ្ឍន៍នានា។ ដើម្បីឲ្យការចេញពីឋានៈ ប្រទេសមានការអភិវឌ្ឍន៍តិចតួចប្រក​បដោយរលូន និងរឹងមាំ កម្ពុជា​ត្រូវពង្រឹងលើវិស័យ ដែលបង្កើនតម្លៃខ្ពស់ ដូចជា ឧស្សាហកម្ម និងទេសចរណ៍។

លោក សេរីវឌ្ឍន៍ ការធ្វើបរិវត្តកម្មបានជំរុញការបង្កើនតម្លៃបន្ថែមកាន់តែខ្ពស់ ដោយសារក្រុមហ៊ុនជាច្រើន បានប្រើប្រាស់មូលធនមនុស្ស និងបច្ចេកវិទ្យា។

អ្នកជំនាញសេដ្ឋកិច្ចរូបនេះបានបន្ថែមថា កម្ពុជាមានតំបន់ទេស​ចរណ៍ធម្មជាតិ ប្រវត្តិសាស្រ្តជាច្រើន មិនទាន់ត្រូវបានជំរុញ និងប្រើប្រាស់នៅឡើយ ខណៈវិស័យទេសចរណ៍ពិភពលោក កំពុងជាប់គាំង។ អ្នកជំនាញរូបនេះបានបន្ថែមថា កម្ពុជាមានពេលគ្រប់គ្រាន់ សម្រា​ប់រៀបចំ និងកែច្នៃវិស័យទេសចរណ៍។

លោកបញ្ជាក់ថា “មកទស្សនានៅកម្ពុជា ទទួលទានអាហារសរីរាង្គ ស្រូបយកខ្យល់អាកាសបរិសុទ្ធ នៅពេលសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកមានៅភាពប្រសើរឡើងវិញ ។ វិស័យសេវាកម្មនេះ នឹងរួមចំណែកសេដ្ឋកិច្ចឲ្យរីកចម្រើន”។ បច្ចប្បន្នមានប្រទេសចំនួន៤៥ ដែលស្ថិតនៅចំណាត់ថ្នាក់ប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍តិចតួច របស់អង្គការសហប្រជាជាតិ៕

ដោយ: គង់ លាងហួរ

អន្តរជាតិ: ក្រុមហ៊ុនរដ្ឋចិន Sinopec និងក្រុមហ៊ុនចម្រាញ់ប្រេងខ្នាតយក្សរបស់ប្រទេសបារាំង TotalEnergies បានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងមួយ ដើម្បីផលិតឥន្ធនៈអាកាសចរណ៍ប្រកបដោយនិរន្តរភាព (SAF)។

យោងតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍បានបង្ហាញថា ក្រុមហ៊ុនទាំង២ នឹងរួមគ្នាសាងសង់ និងដំណើរការអង្គភាពផលិតឥន្ធនៈ អាកាសចរណ៍ប្រកបដោយនិរន្តរភាព (SAF) នៅឯរោងចក្រចម្រាញ់ប្រេងរបស់ក្រុមហ៊ុន Sinopec ក្នុងប្រទេសចិន ដោយមានសមត្ថភាពផលិតឥន្ធនៈSAF ប្រចាំឆ្នាំចំនួន២៣ម៉ឺនតោនក្នុងមួយឆ្នាំ។

ការប្រើប្រាស់ឥន្ធនៈ SAF អាចកាត់បន្ថយការបំភាយឧស្ម័ន CO2 ប្រហែល៨០% បើធៀបនឹងឥន្ធនៈយន្តហោះធម្មតា។ នេះបើយោងតាមទិន្នន័យ ដែលដកស្រង់ដោយក្រុមហ៊ុន ផលិតយន្តហោះ Airbus ។

សហភាពអឺរ៉ុបគ្រោងដាក់ចេញវិធានការ ដែលតម្រូវឱ្យអាកាសយានដ្ឋានលាយបញ្ចូលប្រេងឥន្ធនៈ SAF ក្នុងអត្រា២%នៃល្បាយឥន្ធនៈសរុប ចាប់ពីឆ្នាំ២០២៥តទៅ។ ចំណែកនៅសហរដ្ឋអាមេរិក រដ្ឋបាលរបស់លោកប្រធានាធិបតី ចូ បៃដិន បានដាក់ឱ្យអនុវត្តន៍ឥណទានពន្ធសម្រាប់ផលិតកម្មប្រេង SAF ស្ថិតក្រោមច្បាប់កាត់បន្ថយអតិផរណា(IRA)។រោងចក្រផលិតប្រេងឥន្ធនៈSAF នឹងប្រើប្រាស់ប្រេងចម្អិនអាហា​រដែលគេប្រើរួច (UCO) ជាវត្ថុធាតុដើម។  ប្រទេសចិន គឺជាប្រទេសផលិត ប្រេងចម្អិនអាហារដែលគេប្រើរួច ដ៏ធំបំផុតរបស់ពិភពលោក ដែលបង្កើតបានប្រហែល១១,៤ពាន់លានលីត្រ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ។ នេះបើយោងតាមទិន្នន័យ ដែលបានដកស្រង់ដោយក្រសួងកសិកម្មសហរដ្ឋអាមេរិក។

បច្ចុប្បន្ននេះ ក្រុមហ៊ុនចិន Sinopec កំពុងដំណើរការរោងចក្រចម្រាញ់ប្រេង SAF ដែលមានស្រាប់នៅទីក្រុង Zhenhai ក្នុងខេត្ត Zhejiang ភាគខាងកើតនៃប្រទេសចិន ដែលមានសមត្ថភាពផលិតប្រេងចំនួន១០ម៉ឺនតោនក្នុងមួយឆ្នាំ។

ទោះជាយ៉ាងណាក្តី ទីក្រុងប៉េកាំងមិនបានដាក់ចេញនូវគោលនយោបាយ ដូចជាការឧបត្ថម្ភធន ដើម្បីគាំទ្រដល់ការប្រើប្រាស់ប្រេងឥន្ធនៈ SAF នៅក្នុងទីផ្សារអាកាសចរណ៍ ក្នុងស្រុករបស់ខ្លួននោះទេ៕

        ដោយៈ គង់ ហ្វីអូណា

        ភ្នំពេញៈ រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម លោករដ្ឋ សារ៉ាវុធ បានអញ្ជើញជាអធិបតី ក្នុងពិធីបើកសិក្ខាសាលាស្តីពី “ការជំរុញពាណិជ្ជកម្ម និងវិនិយោគកម្ពុជា-ប្រេស៊ីល”។

       សិក្ខាសលានេះ សហការរៀបចំដោយក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម ក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ និងក្រសួងការបរទេសប្រេស៊ីល ដោយមានការចូលរួមពីស្ថាប័នរដ្ឋ និងវិស័យឯកជននៃប្រទេសទាំងពីរ។

សិក្ខាសាលានេះរៀបចំឡើងក្នុងគោលបំណង ដើម្បីផ្សព្វផ្សាយកាលានុវត្តភាពធុរកិច្ច និងវិនិយោគនៅកម្ពុជា សំដៅពង្រឹងទំនាក់ទំនងសេដ្ឋកិច្ច ពាណិជ្ជកម្ម និងវិនិយោគរវាងប្រទេសទាំងពីរ អមដោយបទបង្ហាញ អំពីគោលនយោបាយពាណិជ្ជកម្ម និងវិនិយោគដាក់ចេញដោយរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា និងការចែករំលែកបទពិសោ​ធន៍ជោគជ័យ របស់សភាពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជា ក្នុងការធ្វើអាជីវកម្មនៅកម្ពុជា។

សិក្ខាសាលានេះមានជាវេទិកាផ្គូផ្គងធុរកិច្ច ដែលតំណាងក្រុមហ៊ុនមកពីវិស័យឯកជន នៃប្រទេសទាំងពីរបានចែករំលែកព័ត៌មាន និងបង្កើតបណ្តាញសម្រាប់ឱកាសវិនិយោគ និងពាណិជ្ជកម្មជាមួយគ្នានាពេលខាងមុខ៕

ដោយៈ គង់ ហ្វីអូណា

        ភ្នំពេញៈ អ្នកជំនាញសេដ្ឋកិច្ចនៃរាជបណ្ឌិតសភាកម្ពុជា លោកបណ្ឌិតគី សេរីវឌ្ឍន៍បានថ្លែងថា អំពើ​ទុច្ចរិត​កេងប្រវ័ញ្ច​ បោកប្រាស់​ ​តាមរយៈ​វិស័យអចលនទ្រព្យ ក៏ដូចជាការដាក់ទុនវិនិយោគលើវិស័យនានា ដើម្បីបានការប្រាក់ខ្ពស់ ឬផលចំណេញច្រើន​ កំពុងធ្វើឱ្យសេដ្ឋកិច្ច​របស់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរមួយចំនួនកាន់តែដុនដាប។

លោកបណ្ឌិតបានបញ្ជាក់ថា “ប្រជាពលរដ្ឋ ដែលរងគ្រោះពីការបោកប្រាស់ក្នុងប្រព័ន្ធនេះ ភាគច្រើនស្ថិតនៅក្នុងវិស័យលក់រាយ-ដុំ និងសេវាកម្ម​តូចៗ និងកសិករ​ ដែលជាអ្នកមានចំណូលទាប”។

រយៈពេលចុងក្រោយនេះ មានករណីបោកប្រាស់ដាក់ប្រាក់វិនិយោគ​ ដោយទទួលបានការប្រាក់ខ្ពស់ (ការប្រាក់បាន៣ភាគរយក្នុងមួយខែឬលើសពីនេះ) ឬផលចំណេញច្រើន កំពុងតែផ្ទះឡើងយ៉ាងខ្លាំងនៅក្នុងសង្គមខ្មែរ​​។

ករណីចុងក្រោយ​នេះ គឺតុលាបានចាប់ខ្លួន​ ឧកញ៉ាឡេង ចាន់ណា ម្ចាស់ក្រុមហ៊ុនប្រ៊ីលាន ស៊ីធី ក្រោយពលរដ្ឋជាច្រើននាក់ បានអះអាងថា ពួកគេបានចាញ់បោកម្ចាស់ក្រុមហ៊ុនមួយនេះ ក្រោមរូបភាព​ដាក់ទុនវិនិយោគបានការប្រាក់ខ្ពស់។ សព្វថ្ងៃនេះ​ ក៏បានលេចឡើងនៃភាពអវិជ្ជមានរបស់ក្រុមហ៊ុនCIC PLc ជុំវិញការប្រមូលទុនវិនិយោគនេះដែរ។ លោកបណ្ឌិតសេដ្ឋកិច្ច គី សេរីវឌ្ឍន៍បានបន្តថា “ការវិនិយោគក្នុងរូបភាពបែបនេះ បានបង្កឱ្យមានភាពចលាចលនៅក្នុងសេដ្ឋកិច្ច”។ លោកបន្ថែមថា “ក្នុងបរិបទនេះ យើងមើលនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា​ ការវិនិយោគក្នុងទ្រង់ទ្រាយបែបនេះ  បានជះឥទ្ធិពលដល់សង្គមយើ​ងកាន់តែដុនដាប ខណៈពេលដែលរដ្ឋាភិបាល កំពុងតែខិតខំជំរុញឱ្យសេដ្ឋកិច្ចមានដំណើរការឡើងវិញ”។

លោកបន្តថា ចាប់ផ្តើមងើបប្រសើរឡើង ស្រាប់តែផ្ទុះឡើងនូវវិបត្តិការបោកប្រាស់ ទុនវិនិយោគជាបន្តបន្ទាប់ ដែលនេះជាចលករមួយទាញឱ្យសេដ្ឋកិច្ចយើងហ្នឹងធ្លាក់ចុះ ជាពិសេស គឺវិស័យលក់រាយ ដែលពលរដ្ឋបច្ចុប្បន្ន កំពុងមានភាពភ័យខ្លាចបាត់បង់ នូវប្រាក់ចំណូ​លហើយអ្នកធ្វើអាជីវកម្មតូចតាច គឺពិបាកស្តារប្រាក់ចំណូលមកវិញ។

បញ្ហាដែលកើតចេញ ពីការបោកប្រាស់ក្រោមរូបភាពដាក់ទុនវិនិយោគនេះ មានផលប៉ះពាល់ទៅលើសេដ្ឋកិច្ច ​​មិនខុសពីការដួលរលំនូវវិស័យអចលនទ្រព្យ ដែលកើតចេញពីការបោកប្រាស់ ក្នុងវិស័យអចលនទ្រព្យនៅកម្ពុជា នាឆ្នាំ២០២៣ឡើយ។ លោកគី សរីវឌ្ឍន៍បញ្ជាក់។

លោកបន្តថា ផលប៉ះពាល់នៃការដួលរលំ វិស័យអចលនទ្រព្យនោះ គឺមានពលរដ្ឋមួយចំនួនធំ ដែលទិញអចលនទ្រព្យអត់បានហើ​យត្រូវសង់បំណុលធនាគារ។ នេះការជាប់បំណុលមួយរបស់ពលរដ្ឋ, ហើយដល់ពេលវិបត្តិ នៃការវិនិយោគបែបនេះ កើតឡើងធ្វើពួកគាត់បាត់ដើមទុនមួយទៀត។

លោកបញ្ជាក់ថា “គាត់[ពលរដ្ឋ]ក្លាយទៅជនរងគ្រោះ ដោយអត់មានលុយសងធនាគារបន្តទៀត។ មានន័យថា សេដ្ឋកិច្ចពលរដ្ឋចាប់ផ្តើមងើបឡើងវិញបន្តិច តែបែរជាធ្លាក់ទៅវិញ ដោយសារតែវិបត្តិនេះកើតឡើង”។

ជាមួយគ្នានេះ ប្រធានសមាគមសហគ្រិនសារព័ត៌មានសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា(CEMEA)លោកយិន លាងគង់បានមានប្រសាសន៍ថា​ ស្របពេលទីផ្សារអចលនទ្រព្យកំពុងមានបញ្ហា និងស្ថិតក្នុងសភាពមិនច្បា​ស់លាស់ បញ្ហាបោកប្រាស់បែបនេះ បាននិងកំពុងធ្វើឲ្យទីផ្សារជាប់គាំងបន្ថែមទៀត។

លោកបញ្ជាក់ថា “បញ្ហានេះ បាននិងកំពុងជះឥទ្ឋិពលអាក្រក់ដល់សេដ្ឋកិច្ចជាតិ និងប៉ះពាល់មុខមាត់កម្ពុជាលើឆាកអន្តរជាតិ ដោ​យសារព័ត៌មានធំៗជាច្រើន បានផ្សព្វផ្សាយពីរឿងនេះ”។ លោកបន្តថា “ស្ថាប័នមានសមត្ថកិ​ច្ច គួរធ្វើការដោះស្រាយបញ្ហានេះ ឲ្យបានសមស្រប ដើម្បីប្រជាពលរដ្ឋមានទំនុកចិត្តឡើងវិញ”។

លោកយិន លាងគង់បានបន្តថា បញ្ហាម្ចាស់ក្រុមហ៊ុនដីមាស ក្រុមហ៊ុនប្រីលាន ស៊ីធីរបស់ឧកញ៉ាឡេង ចាន់ណា និងក្រុមហ៊ុនCIC PLc ឧកញ៉ាជា សារ៉នជាដើម បាននិងកំពុងប៉ះពាល់ដល់មុខមាត់កម្ពុជាផង ប៉ះពាល់ដល់សេដ្ឋកិច្ចគ្រួសាររបស់ប្រជាពលរដ្ឋ ហើយបើបញ្ហានេះ មិនអាចដោះស្រាយបានប្រកបដោយតម្លាភាព និងយុត្តិធ៌ម នឹងធ្វើឲ្យសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជារងផលប៉ះពាល់ ពិសេសវិស័យអចលនទ្រ​ព្យកម្ពុជា នឹងបន្តជាប់គាំងរយៈពេលវែងបន្ថែមទៀត៕

        ដោយៈ គង់ សូរិយា

        ព្រះសីហនុៈ  អ៊ុន វ៉ាល់ឡឺរ៉ូ រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងទេសចរណ៍ និងលោកគួច ចំរើន អភិបាលនៃគណៈអភិបាល ខេត្តព្រះសីហនុ អញ្ជើញបើកកិច្ចប្រជុំស្តីពី ការជំរុញការវិនិយោគ និងទេសចរណ៍តាមបណ្តាខេត្តជាប់មាត់សមុទ្រ នៃច្រករបៀងសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា វៀតណាម ថៃ (CVTEC)។

កិច្ចប្រជុំនេះដោយចូលរួមពីឯកឧត្តម ណាត់ថាពង្ស សៈងួនជីត (NATTHAPONG SANGUANCHIT) អភិបាលខេត្តត្រាត និងគណៈប្រតិភូ លោកឡាយ សួន ឈាន (LAI XUAN CHIEN) អគ្គកុងស៊ុល នៃសាធារណរដ្ឋសង្គមនិយមវៀតណាម ប្រចាំខេត្តព្រះសីហនុ និងមន្រ្តីពាក់ព័ន្ឋជាច្រើន។

លោកគួច ចំរើន អភិបាលខេត្តព្រះសីហនុ មានប្រសាសន៍ថា កិច្ចប្រជុំស្តីពី ការជំរុញការវិនិយោគ និងទេសចរណ៍តាមបណ្តាខេត្តជាប់មាត់សមុទ្រ នៃច្រករបៀងសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា វៀតណាម ថៃ (CVTEC) នៅខេត្តតំបន់ឆ្នេរដ៏ស្រស់បំព្រង នៃព្រះរាជាណា ចក្រកម្ពុជា ដែលត្រូវបានប្រសិទ្ធនាមថា “តារារៈនាទិសនិរតី” ។

ក្នុងគោលបំណងពង្រឹង កិច្ចសហប្រតិបត្តិការវិនិយោគ ពាណិជ្ជកម្ម ការដឹកជញ្ជូនទេសចរ ការអភិវឌ្ឍ និងផ្សព្វផ្សាយសេវាកម្មទេសចរណ៍ នៃច្រករបៀងសេដ្ឋកិច្ច ខេត្តជាប់មាត់សមុទ្ររបស់ប្រទេសទាំងបី ជាពិសេសការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្ស និងបំណិនទេសចរណ៍។

អភិបាលខេត្តបានបន្តថា រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ចាត់ទុកវិស័យទេសចរណ៍ជាមាសបៃតង និងជាវិស័យអាទិភាពមួយ ក្នុងចំណោមវិស័យអាទិភាពនានា ចូលរួមជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ចសង្គម តាមរយៈការបង្កើតការងារ ការវិនិយោគ ការកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រ ទ្រទ្រង់ដល់ការអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ពាក់ព័ន្ធចូលរួមការពារ និងអភិរក្សសម្បត្តិវប្បធម៌ និងធនធានធម្មជាតិរបស់ប្រទេសជាតិយ៉ាងសំខាន់។

ក្នុងរយៈពេលជាង៣ឆ្នាំ នៃវិបត្តិជំងឺកូវីដ-១៩ វិស័យទេស ចរណ៍ ក៏ដូចជាឧស្សាហកម្មទេសចរណ៍ និងការធ្វើដំណើរទាំងក្នុងតំបន់ និងនៅលើសកលលោក បានទទួលរងនូវផលប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។

លោកបន្តថា បច្ចុប្បន្ននេះ យើងសង្កេតឃើញថា និន្នាការទេសចរណ៍អន្តរជាតិនៅក្នុងតំបន់ និងពិភពលោក បាននឹងកំពុងដំណើរការ និងវិវត្តន៍រីកចំរើនល្អប្រសើរឡើងវិញជាបណ្ដើរៗ។

លោកអ៊ុន វ៉ាល់ឡឺរ៉ូ រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងទេសចរណ៍ បានបញ្ជាក់ថា វត្តមាននៃការចូលរួមពីតំណាងទាំង៣ ប្រទេសក្នុងកិច្ចប្រជុំ បានបង្ហាញពីស្មារតីសាមគ្គីភាព មិត្តភាព និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការឆ្លុះបញ្ចាំងនូវការខិតខំប្រឹងប្រែង និងការប្តេជ្ញាចិត្តខ្ពស់ឆ្ពោះទៅមុខ ក្នុងការអភិវឌ្ឍខេត្តជាប់សមុទ្ររបស់ប្រទេសទាំង៣ ដើម្បីផលប្រយោជ​ន៍រួមទៅវិញទៅមក (Win Win)។

លោកបញ្ជាក់ថា “ខ្ញុំសូមវាយតម្លៃខ្ពស់ ចំពោះគំនិតផ្តួចផ្តើម​របស់​​ភាគីមិត្តថៃបង្កើតCVTEC ក៏ដូចជារៀបចំឱ្យមានកិច្ចប្រជុំ CVTEC និងបង្កើតនូវព្រឹត្តិការណ៍ផ្សេងៗកន្លងមក ដើម្បីចូលរួមជាមួយបណ្តាប្រទេសជាសមាជិក សំដៅនូវគំនិតផ្តួចផ្តើមជំរុញសក្តានុពលទេសចរណ៍ និងផលិតផលថ្មីៗ នៃខេត្តជាប់សមុទ្រក្នុងរបៀងសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា-វៀតណាម-ថៃ។

លោកបន្តថា គំនិតផ្តួចផ្តើមពីរគឺ ខិតខំបង្កើតផលិតផលថ្មីៗ ផ្អែកតាមការងារយុទ្ធសាស្ត្រ “បង្កើន៥ អភិវឌ្ឍ៣” (BUILD+3Ds) ដែលជាការងារអទិភាព គាំទ្រដល់កិច្ចជំរុញការអភិវឌ្ឍ វិស័យទេសចរណ៍របស់យើង ធ្វើការរៀបចំកិច្ចប្រជុំនេះជាបន្តបន្ទាប់ និងបង្កើតនូវយន្តការមួយច្បាស់លាស់ សម្រាប់សម្របសម្រួល ដល់កិច្ចប្រជុំបន្តបន្ទាប់នាឆ្នាំខាងមុខ៕