ដោយ: គង់ លាងហួរ

សៀមរាប: កម្ពុជាកំពុងសាង់សង់ អាកាសយានដ្ឋានចំនួន២ និងលើកកម្រិតស្តង់ដារអាកាសយានដ្ឋានចំនួន១ ព្រមទាំងគ្រោងសាងសង់អាកាសយានដ្ឋានចំនួន២បន្ថែមទៀត ដើម្បីប្រែក្លាយទៅជាស្ពា​​នតភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងរវាងកម្ពុជា ទៅកាន់ពិភពលោកឲ្យកាន់តែទូលំទូលាយ និងក្លាយជាជន្ទល់ដ៏រឹងមាំ សម្រាប់ទ្រទ្រង់វិស័យទេសចរណ៍។

រដ្ឋមន្រ្តីប្រតិភូអមនាយករដ្ឋមន្រ្តី ទទួលបន្ទុករដ្ឋលេខាធិការដ្ឋានអាកាសចរណ៍ស៊ីវិល លោកម៉ៅ ហាវណ្ណាល់បានមានប្រសាសន៍ក្នុងពិធីសម្ពោធដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់ ជាផ្លូវការអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិសៀមរាបអង្គរ (SAI)កាលពីថ្ងៃទី១៦ វិច្ឆិកា ថា រដ្ឋលេខាធិការដ្ឋានអាកាសចរណ៍ស៊ីវិល បានធ្វើបច្ចុប្បន្នភាព លើគោលនយោបាយជាគន្លឹះឆ្នាំ២០២៣-២០២៨ ដែលជាធាតុចូលសម្រាប់អភិវឌ្ឍវិស័យអាកាសចរណ៍ស៊ីវិល ស្របនឹងគោលការណ៍ណែនាំ នៃគោលនយោ​បាយរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលនីតិកាលទី៧ មានភាពឆ្លើយតបនឹងបន្ស៊ីគ្នា ទៅនឹងយុទ្ធសាស្ត្របញ្ចកោណ ក្នុងការជំរុញ និងកសាងមូលដ្ឋានគ្រឹះឆ្ពោះទៅសម្រេចបានចក្ខុវិស័យកម្ពុជាឆ្នាំ២០៥០។លោកបានបន្តថា បច្ចុប្បន្ននេះ ក្រោមការដឹកនាំរបស់សម្ដេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃកម្ពុជា រដ្ឋាភិបាលបានដាក់ចេញនូវយុទ្ធសាស្ត្របញ្ចកោណដំណាក់កាលទី១ ក្នុងការបន្តស្ដារលើកស្ទួយ និងអភិវឌ្ឍលើវិស័យផ្សេងៗ ជាពិសេសគឺវិស័យអាកាសចរណ៍ស៊ីវិល ដោយបច្ចុប្បន្ន កម្ពុជាបាននឹងកំពុងបន្តសាងសង់អាកាសយា​នដ្ឋានចំនួន២ លើកកម្រិតអាកាសយានដ្ឋានចំនួន១ និងគ្រោងសាងសង់អាកាសយានដ្ឋាន២បន្ថែមទៀត ដើម្បីធ្វើយ៉ាងណាឱ្យវិស័យអាកាសចរណ៍កាន់តែរីកចម្រើន និងជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាទាំងមូល ស្របតាមបាវចនាទាំង៥ នៃយុទ្ធសាស្ត្របញ្ចកោណរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលអាណត្តិទី៧ រួមមាន៖ កំណើន ការងារ សមធម៌ ប្រសិទ្ធភាព និងចីរភាព ។

បន្ថែមពីលើអាកាសយានដ្ឋានសៀមរាបអង្គរ ដែលបានដាក់សម្ពោធឱ្យប្រើប្រាស់ជាផ្លូវការកាលពីម្សិលម៉ិញនេះ កម្ពុជាបាននិងកំពុងសាងសង់ អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិចំនួន២បន្ថែមទៀត គឺអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិភ្នំពេញ និងតារាសាគរ និងលើកកម្រិតស្តង់ដារអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិចំនួន១ គឺអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិខេត្តព្រះសីហនុ ។

លោក ម៉ៅ ហាវណ្ណាល់ បានអះអាងថា ជាមួយគ្នានេះ យើងក៏មានគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍ អាកាសយានដ្ឋានខេត្តមណ្ឌលគិរី និងអាកាសយានដ្ឋានកោះរ៉ុង ដែលស្ថិតក្នុងរបៀបវារៈ នៃការអភិវឌ្ឍរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ក្នុងការចូលរួមចំណែកលើការអភិវឌ្ឍ វិស័យទេសចរណ៍ ហើយបានធ្វើទំនើបកម្ម លើប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងត្រួតពិនិត្យ និងបញ្ជាចរាចរណ៍ដែនអាកាស ដែលធ្វើការផ្លាស់ប្តូរពីប្រព័ន្ធAISធម្មតា ទៅជាAIN និងប្រព័ន្ធឌីជីថល រួមជាមួយសមិទ្ធផលជាច្រើនផ្សេងៗទៀត នៅក្នុងវិស័យអាកាសចរណ៍ស៊ីវិល។

បច្ចុប្បន្ន កម្ពុជាកំពុងសាងសង់ អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិភ្នំពេញថ្មី ស្ថិតនៅក្នុងខេត្តកណ្តាល និងខេត្តតាកែវ លើផ្ទៃដីទំហំ២.៦០០ហិកតា ដែលស្ថិតនៅចម្ងាយ២០គីឡូម៉ែត្រ ភាគខាងត្បូងនៃរាជធានីភ្នំពេញ។ ចំណែកឯ អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិតារាសាគរ មានទីតាំង ស្ថិតនៅក្នុងខេត្តកោះកុង ដែលអភិវឌ្ឍឡើងលើផ្ទៃដីទំហំ២១៨ហិកតា និងមានដីបម្រុងទំហំ១ពាន់ហិកតាបន្ថែម៕

ដោយៈ តែម សុខុម

អន្តរជាតិៈ ក្នុងរយៈពេលមួយទសវត្សរ៍កន្លងមកនេះ រដ្ឋាភិបាលនានាទូទាំងពិភពលោក បានសម្រុកខ្ចីបំណុលច្រើន ហួសប្រមាណដើម្បីយកមកអភិវឌ្ឍប្រទេសឱ្យកាន់តែរីកចម្រើន ដោយសារអត្រាការប្រាក់ទាបខ្លាំង។

ការសម្រុកខ្ចីបំណុលនេះ បានធ្វើឱ្យបំណុលរបស់រដ្ឋាភិបាលនានាទូទាំងពិភពលោក កើនឡើងខ្លាំងមិនធ្លាប់មាន។ នេះបើយោងតាមសារព័ត៌មាន Wall Street Journal ចុះផ្សាយកាលពីថ្ងៃពុធ ទី១៥ ខែវិច្ឆិកា។

របាយការណ៍របស់វិទ្យាស្ថានហិរញ្ញវត្ថុអន្តរជាតិ (Institute of International Finance) ដែលបានចេញផ្សាយកាលពីអង្គារ ទី១៩ ខែកញ្ញា បង្ហាញថា បំណុលរបស់រដ្ឋាភិបាល ទូទាំងពិភពលោកបានកើនឡើង១០ទ្រីលានដុល្លារ ក្នុងឆមាសទី១ ដើមឆ្នាំ២០២៣ ដែលធ្វើឱ្យបំណុលសរុបឈានដល់៣០៧ទ្រីលានដុល្លារ។យោងតាមការវិភាគរបស់មូលនិធិរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិ (IMF) ទៅលើទិន្នន័យរបស់ក្រុមហ៊ុនស្រាវជ្រាវ Teal Insights និងការវិភាគដាច់ដោយឡែកមួយ របស់ទីភ្នាក់ងារវាយតម្លៃគុណភាពឥណទានអាមេរិក Fitch Ratings បង្ហាញថា តាមការរំពឹងទុក រដ្ឋាភិបាលនានាទូទាំងពិភពលោក នឹងត្រូវរ៉ាប់រងបង់ការប្រាក់ដុល ចំនួន២ទ្រីលានដុល្លារ លើបំណុលរបស់ពួកគេក្នុងឆ្នាំនេះ ខណៈការហក់ឡើងនូវអត្រាការប្រាក់ បានធ្វើការខ្ចីបំណុលឡើងថ្លៃជាង១០% បើធៀបនឹងឆ្នាំ២០២២។

ក្រុមហ៊ុនស្រាវជ្រាវ Teal Insights បានគូសបញ្ជាក់ថា នៅត្រឹមឆ្នាំ២០២៧ ទំហំការប្រាក់ដែលរដ្ឋាភិបាលនានា ទូទាំងពិភពលោកត្រូវបង់ក្នុងមួយឆ្នាំ អាចកើនលើស៣ទ្រីលានដុល្លារ៕ Wall Street Journal៕

ដោយៈ ជេស៊ីកា

        ប៉ារីសៈ ព្រះបាទសម្តេច ព្រះបរមនាថ នរោត្ដម សីហមុនី ព្រះមហាក្សត្រនៃកម្ពុជា បានមានព្រះរាជបន្ទូលថា មកដល់ពេលនេះ ប្រទេសជាង៣០ បានចូលរួមចំណែកក្នុងការការពារបេតិកភណ្ឌដ៏មហិមារបស់កម្ពុជា ក្នុងលក្ខខណ្ឌដ៏ល្អប្រសើរបំផុត។

សម្តេចព្រះបរមនាថ នរោត្តម សីហមុនីបានមានបន្ទូលបែបនេះ ក្នុងខួបលើកទី៣០ នៃគណៈកម្មាធិការអន្ដរជាតិ ដើម្បីសម្របសម្រួ​លកិច្ចគាំពារ និងអភិវឌ្ឍន៍រមណីយដ្ឋានប្រវត្តិសាស្ត្រអង្គរ និងសំបូរព្រៃគុក ក្នុងឱកាសនៃសន្និសីទអន្តរ រដ្ឋាភិបាលលើកទី៤ ស្ដីពីអង្គរ នៅថ្ងៃទី១៥ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៣នៅទីក្រុងប៉ារីស ប្រទេសបារាំង។

ព្រះមហាក្សត្របានមានបន្ទូលបន្តថា អស់រយៈពេល៣០ឆ្នាំហើយ មិត្តភក្តិបារាំង និងជប៉ុន បាននិងកំពុងសហការជាមួយអង្គការយូណេស្កូ ផ្តល់នូវគំរូ នៃការអនុវត្តកិច្ចសហប្រតិបត្តិការពហុភាគីដ៏អស្ចារ្យ ប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព ដែលទទួលបានការកោតសរសើរពីគ្រប់មជ្ឈដ្ឋានជាតិ-អន្ដរជាតិ។ សម្រាប់កម្ពុជា សូមសាទរ ក្នុងទម្រង់បច្ចុប្បន្ន ចំពោះការបន្តអាណត្តិរបស់គណៈកម្មាធិការ សម្របសម្រួលអន្តរជាតិ (CIC) សម្រាប់រយៈពេល១០ឆ្នាំបន្តទៀត។

ព្រះអង្គបានបន្តថា អស់រយៈពេល៣០ឆ្នាំហើយ មិត្តភក្តិបារាំង និងជប៉ុនរបស់យើង បាននិងកំពុងសហការ ជាមួយអង្គការយូណេស្កូ ផ្តល់នូវគំរូ នៃការអនុវត្តកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ ពហុភាគីដ៏អស្ចារ្យ ប្រក​បដោយប្រសិទ្ធភាព ដែលទទួលបានការកោតសរសើរ ពីគ្រប់មជ្ឈដ្ឋា​នជាតិ-អន្ដរជាតិ។

ព្រះមហាក្សត្រ ក៏បានមានរាជអង្កាបន្ដថា បន្ទាប់ពីទទួលបានលទ្ធផលជាទីគាប់ប្រសើរ នៃស្នាដៃអភិវឌ្ឍឡើងវិញ ដែលប្រទេសបារាំង និងជប៉ុន បានចាប់ផ្តើមនៅឆ្នាំ១៩៩៣ ជាពិសេសក្នុងវិស័យបុរាណវិទ្យា និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធទេសចរណ៍ ស្របតាមគោលបំណ​ងពីអតីតកាល រហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន គឺផ្ដោតលើការកំណត់គោលនយោបាយមួយ ពោរពេញដោយមហិច្ឆតា ក្នុងការអភិវឌ្ឍប្រកប ដោយចីរភាពនូវរមណីយដ្ឋានអង្គរ ប្រាសាទព្រះវិហា សំបូរព្រៃគុក នឹងកោះកេរ។ គោលនយោបាយអភិវឌ្ឍន៍ ប្រកបដោយចីរភាពនេះ ត្រូវតែរួមបញ្ចូលនូវផែនការ ច្បាស់លាស់ និងហ្មត់ចត់នៃការគ្រប់គ្រងអេកូឡូស៊ីប្រកបដោយបរិយាបន្ន ។

ម្យ៉ាងវិញទៀត សម្រាប់កម្ពុជា មានការពេញចិត្តជាខ្លាំងចំពោះវឌ្ឍនភាព នៃគណៈកម្មាធិការ CIC ទៅកាន់ប្រទេសជាតិផ្សេងទៀតកាន់តែច្រើន ដែលរំលេចពីសាមគ្គីភាពអន្តរជាតិ ដែលយើងចង់ឃើញមានការរីកសាយ កាន់តែខ្លាំងនៅក្នុងពិភពលោក ដែលការបែកបាក់កើតមានច្រើនញឹកញាប់ជាងការរួបរួមគ្នា។ នេះបើតាមព្រះរាជបន្ទូលរបស់ព្រះករុណា ព្រះបាទសម្តេច ព្រះបរមនាថ នរោត្ដម សីហមុនី។

ដោយឡែក ទាក់ទងនឹងវិសាលភាព នៃការងារអភិរក្ស និងជួសជុលដ៏អស្ចារ្យជាច្រើនឆ្នាំ ដែលបានអនុវត្តជាមួយប្រទេសបារាំង និងជប៉ុន ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ព្រះអង្គបានសម្តែងនូវការកោតសរសើរ និងអំណរគុណយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ ជាពិសេស ចំពោះសាធា​រណរដ្ឋសហព័ន្ធអាល្លឺម៉ង់ សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន សាធារណរដ្ឋកូរ៉េ សាធា រណរដ្ឋឥណ្ឌា សាធារណរដ្ឋអ៊ីតាលី និងការផ្ដល់មូលនិធិសប្បុរសរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក និងចក្រភពអង់គ្លេស។

ព្រះអង្គបន្ដថា “គុណភាពដ៏ធំធេងនៃដៃគូទាំងនេះ និងការធ្វើការងារជាមួយធនធានមនុស្ស វ័យក្មេងពោរពេញដោយទេពកោសល្យ បង្កើតឲ្យមានស្មារតីប្រកួតប្រជែងដ៏ល្អឥតខ្ចោះ”។ ព្រះអង្គបានបន្តថា “សាមគ្គីភាពអន្តរជាតិ គឺជាតថភាពជាក់ស្ដែងនៅអង្គរ។ សាមគ្គីភាពនេះត្រូវតែការពារ ពង្រីក និងផ្សព្វផ្សាយយ៉ាងទូលំទូលាយ”៕

ដោយៈ គង់ សូរិយា

        ព្រះសីហនុៈ រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានកំណត់ក្នុងផែនការរៀបចំដែនដីក្រុងព្រះសីហនុ ចក្ខុវិស័យឆ្នាំ២០៣៨ គឺរៀបចំនិងអភិវ​ឌ្ឈន៍ ក្រុងព្រះសីហនុ ជាទីក្រុងស្នូលនៃប៉ូលអភិវឌ្ឍជាតិ ប្រកបដោយចីរភាព។

ផែនការរៀបចំនៅតំបន់ឆ្នេរសមុទ្រកម្ពុជា ក្នុងគោលដៅជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ច អភិវឌ្ឍធុរកិច្ច ពាណិជ្ជកម្ម និងទេសចរណ៍ ប្រក​បដោយភាពរស់រវើកឆ្លាត និងបរិយាបន្ន” តាមរយៈការអភិវឌ្ឍ៖ ទីក្រុងទំនើបបៃតង ប្រកបដោយភាពច្នៃប្រឌិតរស់រវើក និងបរិស្ថានរស់នៅល្អប្រសើរបំផុត តំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសគំរូពហុបំណង មជ្ឈ​មណ្ឌលហិរញ្ញវត្ថុអន្តរជាតិ និងមជ្ឈមណ្ឌលកំណើនជាតិ រមណីយដ្ឋានឆ្នេរសមុទ្រ និងកោះដែលស្អាតបំផុតលើសកលលោក សម្រាប់ការស្នាក់នៅ លម្ហែរកាយ និងការកម្សាន្ត មជ្ឈមណ្ឌលគាំទ្រឧស្សាហកម្មផលិតកម្មបែបបច្ចេកវិទ្យាទំនើប នវានុវត្តន៍ ច្រកចេញចូលអន្តរជាតិ និងភស្តុភាកម្មជាតិ ដែលមានទំនាក់ទំនងជាមួយទីផ្សារអាស៊ាន និងសកលលោក ទីក្រុងគំរូក្នុងការគ្រប់គ្រង និងអភិបា​លកិច្ចល្អ ប្រកបដោយសេវាទីក្រុង ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធទីក្រុង បរិក្ខារទីក្រុង និងផ្តល់ការងារសម្បូរបែប។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់។លោកម៉ាង ស៊ីណេតអភិបាលស្តីទីខេត្តព្រះសីហនុកាលពីដើមសប្តាហ៍នេះ។

លោក ម៉ាង ស៊ីណេតបានថ្លែងបែបនេះ ក្នុងពេលអញ្ជើញជាអធិបតីក្នុងពិធីសន្និសីទ សហគ្រិនភាពកម្ពុជា២០២៣ ក្រោមប្រធានបទ“ការកសាងប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីសហគ្រិនភាព ដែលមានភាពធន់ និងប្រកបដោយបរិយាបន្ន”។

ក្នុងឱកាសនោះលោក ម៉ាង ស៊ីណេត អភិបាលខេត្តស្តីទី សម្តែងនូវការកោតសរសើរ និងវាយតម្លៃខ្ពស់ ចំពោះសមាគមសហគ្រិនវ័យក្មេងកម្ពុជា(YEAC វ៉ាយអ៊ីអេស៊ី)ដែលបានបង្កើតតាំងពីឆ្នាំ២០០៩មក និងបានខិតខំប្រឹងប្រែងពង្រីកសេវាកម្ម និងបណ្តាញរបស់ខ្លួន ដើម្បីអាចជួយដល់សហគ្រិន ក្នុងស្រុកកាន់តែច្រើនឡើង តាមរយៈការបើកសាខា នៅតាមបណ្តាខេត្តមួយចំនួន ក្នុងពេលកន្លងមក ហើយជាក់ស្តែង សមាគមសហគ្រិនវ័យក្មេងកម្ពុជា បានពង្រីកសាខារបស់ខ្លួនមកដល់ខេត្តព្រះសីហនុ នៅកាលពីឆ្នាំ២០២២ និងបានដំណើរការកៀងគរសមាជិក សមាជិកា ក្រុមប្រឹក្សាភិបាល ដោយមានលោក ហុង ប៊ុនទី ជាប្រធានសាខាខេត្តព្រះសីហនុ និងថ្នាក់ដឹកនាំជាច្រើនរូបទៀត។

លោកបន្តថា វត្តមានរបស់សមាគមសហគ្រិនវ័យក្មេងកម្ពុជា នៅខេត្តព្រះសីហនុ ពិតជាបានចូលរួមចំណែកដ៏សំខាន់ ដល់ការរីកចំរើនសេដ្ឋកិច្ចក្នុងខេត្ត ដែលបានផ្តល់ឱកាស ដល់សហគ្រិនវ័យក្មេងខេត្តព្រះសីហនុយើង ទទួលបានឱកាសកសាងសមត្ថភាព ចូលរួមជាមួយបណ្តាញអាជីវកម្ម និងពង្រីងដៃគូរអាជីវកម្ម ដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍អាជីវកម្មរបស់ខ្លួន តាមរយៈគម្រោង/កម្មវិធីនានារបស់សមាគម ក្នុងនោះ ក៏បានរៀបចំវគ្គបណ្តុះបណ្តាលជាច្រើន លើកដល់សហគ្រាសធុនមីក្រូតូច និងមធ្យម ព្រមទាំងបានរៀបចំ និងបោះពុម្ពសៀវភៅមគ្គុទេសក៍ វិនិយោគខេត្តព្រះសីហនុ។

លោកអភិបាលខេត្តស្តីទី បានបន្តទៀតថា ខេត្តព្រះសីហនុត្រូវបានរាជរដ្ឋាភិបាលកំណត់ជាតំបន់ សេដ្ឋកិច្ចពិសេសគំរូពហុបំណង កាលពីថ្ងៃទី៩ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២១ ហើយដើម្បីអភិវឌ្ឍខេត្តព្រះសីហនុ ទៅជាតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសគំរូពហុបំណង ដោយរាជរដ្ឋាភិបាល(អាណត្តិទី៦)។

រដ្ឋាភិបាលបានបង្កើតក្រុមប្រឹក្សារៀបចំផែនការមេ ដែលមានសម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន ជាប្រធាន និងគណៈកម្មាធិការចំនួន២ គឺ ទី១-គណៈកម្មាធិការ សម្របសម្រួលអន្តរក្រសួងរៀបចំផែនការមេ ដឹកនាំដោយលោកអគ្គបណ្ឌិតសភាចារ្យ អូន ព័ន្ធមុនីរ័ត្នឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ ទី២-គណៈកម្មាធិការបច្ចេកទេសអន្តរក្រសួង រៀបចំគោលនយោបាយគ្រប់គ្រង និងប្រើប្រាស់ដីធ្លី ដឹកនាំដោយលោកជា សុផារ៉ា (អតីតឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងរៀបចំដែនដី នគរូបនីយកម្ម និងសំណង់) រួមជាមួយនឹងការបង្កើតក្រុមការងារ បច្ចេកទេសមួយចំនួនទៀត សម្រាប់ដឹកនាំសម្របសម្រួល ការរៀបចំផែនការមេ ដើម្បីអភិវឌ្ឍខេត្តព្រះសីហនុ ទៅជាតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសគំរូពហុបំណង ឱ្យស្របតាមគោលនយោបាយ អភិវឌ្ឍវិស័យឧស្សាហកម្មកម្ពុជា ឆ្នាំ២០១៥ -២០២៥៕

ដោយ: គង់ លាងហួរ

អន្តរជាតិ: ការសិក្សារបស់ធនាគារកណ្តាលកូរ៉េ (BOK) បានរកឃើញថា បញ្ញាសប្បនិម្មិត (AI) អាចជំនួសការងាររបស់មនុស្សបានរហូតដល់ទៅ៤លាននាក់ ឬស្មើនឹង១៤% នៃការងារសរុបនៅប្រទេ សកូរ៉េខាងត្បូង ក្នុងរយៈពេល២ទសវត្សរ៍ខាងមុខ ដោយបន្ថែមការព្រមានអំពីការរំខាន ដល់ទីផ្សារការងារនៅជុំវិញពិភពលោក។

ក្រុមមួយ ដែលដឹកនាំដោយលោក Oh Sam-il ប្រចាំនៅធនាគារកណ្តាលកូរ៉េ (BOK) បានអះអាងថា អ្នកធ្វើការដែលមានប្រាក់ចំណូលខ្ពស់ និងមានប្រវត្តិសិក្សាល្អ ប្រឈមមុខនឹងការគំរាមកំហែងកាន់តែខ្លាំង ខណៈដែល Al អាចដោះស្រាយការងារវិភាគ និងការងារយល់ដឹងរបស់ពួកគេកាន់តែងាយស្រួល។

ជាក់ស្តែង អ្នកគីមីវិទ្យា វេជ្ជបណ្ឌិត មេធាវី គណនេយ្យករ និងអ្នកគ្រប់គ្រងទ្រព្យសកម្ម ស្ថិតក្នុងចំណោមអ្នក ដែលរងហានិភ័យនៃការបាត់បង់ការងារខ្លាំងបំផុត ប៉ុន្តែអ្នកធ្វើការក្នុងវិស័យសាសនា សេវាម្ហូបអាហារ ការបង្រៀន និងការច្រៀង មានអត្រាងាយរងគ្រោះបំផុតទាបជាងគេបំផុត។

ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង មានអត្រាប្រើប្រាស់មនុស្សយន្តខ្ពស់ជាងគេបំផុតមួយ របស់ពិភពលោករួចទៅហើយ ដោយសារប្រទេសនេះខិតខំកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់ ដែលបណ្តាលមកពីកំណើននៃប្រជាជនវ័យចំណាស់។

យោងតាមរបាយការណ៍ របស់ធនាគារវិនិយោគពហុជាតិរបស់អាមេរិក Goldman Sachs ក្នុងឆ្នាំនេះបានប៉ាន់ប្រមាណថា AI អាច​នឹង​ជំនួស​ការងារ​ របស់មនុស្ស​ចំនួន៣០០លាននាក់ នៅ​ទូទាំង​ពិភពលោក​ ដោយ​គិត​ជាមធ្យម​ការងារ​ប្រមាណ​ជា១៨% អាចនឹង​ត្រូវ​ធ្វើ​​ដោយ​បញ្ញាសិប្បនិម្មិត ​ហើយAI អាច​បង្កើន​តម្លៃ​សរុប​ប្រចាំឆ្នាំ​នៃ​ទំនិញ​.និង​សេវាកម្ម​ ដែល​ផលិត​នៅទូទាំង​ពិភពលោក ​បាន​រហូតដល់​ទៅ៧%​។

ចំណែក របាយការណ៍របស់ក្រុមហ៊ុន ផ្តល់សេវាប្រឹក្សាយោបល់ផ្នែកគ្រប់គ្រង McKinsey & Company ក៏បានផ្តល់ការព្យាករណ៍ស្រដៀងគ្នានេះផងដែរ អំពីហានិភ័យនៃការបាត់បង់ ការងាររបស់បុគ្គលិ កដែលមានចំណេះដឹង ប៉ុន្តែក្រុមហ៊ុននេះបញ្ជាក់ថា AI បានបង្កើនល្បឿនផលិតភាពនៅទូទាំងពិភពលោក។

ការសិក្សារបស់ធនាគារ BOK បានបន្ថែមថា Al នឹងជំរុញតម្រូវការ STEM – ការអប់រំវិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា វិស្វកម្ម និងគណិតវិទ្យា រួមជាមួយនឹងជំនាញអន្តរបុគ្គល ដូចជាទំនាក់ទំនង និងការងារជាក្រុម៕

        ដោយៈ គង់ សូរិយា

        ភ្នំពេញៈ  សម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានថ្លែងថា ក្រៅពីការកសាងព្រលានថ្មី រាជរដ្ឋាភិបាលមានផែនការពង្រីកផ្លូវជាតិលេខ៦ ជា៤ និង៦គន្លង ពីផ្លូវបំបែកចេញពីព្រលានថ្មីទៅទីរួមខេត្ត គ្រោងចំណាយថវិកាអស់ប្រមាណ៦០លានដុល្លា។

សម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្រ្តី នៃកម្ពុជា ក្នុងឱកាសអញ្ជើញជាអធិបតី ក្នុងពិធីសម្ពោធដាក់ឲ្យប្រើប្រាស់ជាផ្លូវការអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិសៀមរាប អង្គរ កាលពីព្រឹកថ្ងៃទី ១៦ ខែវិច្ជិកា ឆ្នាំ២០២៣នេះ។ជាមួយគ្នានេះ សម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត ក៏បានថ្លែងថា “ក្រៅពីការពង្រីកផ្លូវ យើងនឹងធ្វើរថភ្លើងពីព្រលានថ្មី ទៅក្រុងសៀមរាបផងដែរ”។

ដើម្បីបង្ករលក្ខណៈងាយស្រួល ដល់អ្នកដំណើរមកកាន់កម្ពុជា សម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត ដាក់ផែនការឱ្យអគ្គនាយកដ្ឋានអន្តោប្រវេសន៍រៀបចំជាE -arrivalសំរាប់ភ្ញៀវ មកដល់ព្រលានយន្តហោះ កាត់បន្ថយការប្រើក្រដាស់ ដោយប្រើអេឡិចត្រូនិច ត្រូវធ្វើឱ្យបានសាកល្បងនៅចុងឆ្នាំ២០២៣ នៅព្រលានយន្តហោះសៀមរាបអង្គរមុនគេ ។

សម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានបញ្ជាក់ថា ការកសាងព្រលានថ្មីនេះត្រូវតែរួមចំណែក ដើម្បីផ្តល់ផលប្រយោជន៍ជូនពលរដ្ឋ នៅតំបន់នេះផងដែរ តាមរយះការកសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធផ្សេងៗ៕

        ដោយៈ គង់ ហ្វីអូណា

        ភ្នំពេញៈ ក្រុមប្រតិភូអ្នកធុរកិច្ចបារាំង បានស្វែងរកឱកាស និងកាលានុវត្តន៍ភាព ក្នុងការវិនិយោគនៅកម្ពុជានាពេលខាងមុខ។

លោកសួន សុផល អគ្គលេខាធិការរង គណៈកម្មាធិការវិនិយោគកម្ពុជា/ក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា កាលពីថ្ងៃទី១៥ វិច្ឆិកា បានទទួលជួបពិភាក្សាការងារ ជាមួយគណៈប្រតិភូវិនិយោគិនបារាំង ដែលបាននិងកំពុងធ្វើទស្សនកិច្ច ស្វែងយល់ពីកាលានុវត្តន៍ភាពធុរកិច្ច និងវិនិយោគនៅព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។ ក្នុងជំនួបនេះ ការពិភាក្សាបានផ្តោតលើលទ្ធភាព ក្នុងការបណ្ដា​ក់ទុនវិនិយោគលើការផលិត និងបម្រើសេវាកម្មច្នៃប្រឌិត (Creative Services) ក្នុងវិស័យសិល្បៈ ដើម្បីលើកកម្ពស់វប្បធម៌ដ៏ផូរផង់របស់ជាតិខ្មែរ។ វិនិយោគិនបារាំង មានបំណងនាំយកនូវគំរូវិនិយោគតាមរូបភាពជាការវិនិយោគ ដែលជះឥទ្ធិពល (Impact investment) ដល់ការអភិវឌ្ឍសង្គមសេដ្ឋកិច្ច ដែលពួកគាត់បានអនុវត្តន៍ ដោយជោគ​ជ័យនៅសហគមន៍អឺរ៉ុបជាង៣០ឆ្នាំកន្លងមកនេះ មកអនុវត្តន៍នៅកម្ពុជា។

លោក ហ្គីឡោម ប្លង់ជន (Guilaume Planchon) បានសម្តែងនូវការកោតសរសើរ ចំពោះការដឹកនាំដ៏ឈ្លាសវៃ របស់ប្រមុខរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ដែលបានរុញច្រាននាវាកម្ពុជា ឱ្យសម្រេចបាននូវការអភិវឌ្ឍគ្រប់វិស័យ។

លោក មានបំណងចូលរួមផ្សព្វផ្សាយ ពីកិត្យានុភាពកម្ពុជា តាមរយៈការរៀបចំពិព័រណ៌សិល្បៈសហសម័យ នៅកម្ពុជាក្នុងឆ្នាំ ២០២៥ ដើម្បីបង្ហាញពិភពលោក ពីលទ្ធផលនៃការវិនិយោគផ្ទាល់ លើវិស័យសេវាច្នៃប្រឌិតនៅកម្ពុជា៕