តម្លៃផ្ទះថ្មីរបស់ប្រទេសចិនងើបឡើងក្នុងល្បឿនយឺតជាងមុន

ដោយ: គង់ លាងហួរ

ប៉េកាំងៈ តម្លៃផ្ទះថ្មីរបស់ប្រទេសចិន បានកើនឡើងសម្រាប់ខែទី៤ជាប់ៗគ្នាក្នុងខែមេសា ប៉ុន្តែក្នុងល្បឿនយឺតជាងមុន ខណៈមានការខិតខំរបស់រដ្ឋាភិបាល ក្នុងការធ្វើឱ្យមានស្ថិរភាពក្នុងវិស័យនេះ និងបន្ទាប់ពីទីក្រុងប៉េកាំង បានលុបចោលវិធានការសូន្យកូវីដ។

តម្លៃផ្ទះថ្មីនៅក្នុងខែមេសា បានកើនឡើង០,៤ភាគរយ ពីមួយខែទៅមួយខែ ធៀបនឹងការកើនឡើង០,៥ភាគរយ នៅក្នុងខែមីនា។ នេះបើយោងតាមការគណនារបស់កាសែត Reuters ដោយផ្អែកលើទិន្នន័យរបស់ការិយាល័យស្ថិតិជាតិចិន (NBS) ។

ល្បឿននៃកំណើនតម្លៃផ្ទះ នៅខែមេសាបានថមថយ រួមជាមួយនឹងទិន្នន័យកាលពីថ្ងៃអង្គារ ដែលបង្ហាញពីការវិនិយោគអចលនទ្រព្យ និងការលក់បានធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំង ដោយបន្ថែមការព្រួយបារម្ភលើភាពរឹងមាំនៃការស្ទុះងើបឡើងវិញ នៅក្នុងវិស័យអចលនទ្រព្យរបស់ប្រទេសចិន។

បើគិតធៀបនឹងឆ្នាំមុន តម្លៃផ្ទះនៅប្រទេសចិន បានធ្លាក់ចុះ០,២ភាគរយ និងជាខែទី១២ នៃការធ្លាក់ចុះនៅក្នុងលក្ខខណ្ឌប្រចាំឆ្នាំ។ លើសពីនេះ គោលនយោបាយជំរុញដ៏ខ្លាំងក្លា របស់ទីក្រុងប៉េកាំងចំពោះវិស័យអចលនទ្រព្យ ដែលរងគ្រោះដោយសារវិបត្តិជាច្រើនចាប់តាំងពីខែវិច្ឆិកា បានបង្កើនមនោសញ្ចេតនា ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានខែកន្លងមកនេះ។

ជាផ្នែកមួយនៃការជំរុញ ឱ្យកាន់តែទូលំទូលាយ សម្រាប់ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចឱ្យងើបចេញពីជំងឺរាតត្បាត បណ្តាទីក្រុងរបស់ចិនជាច្រើនបានដាក់ចេញវិធានការគាំទ្រ ឬច្បាប់បន្ធូរបន្ថយសម្រាប់អ្នកទិញផ្ទះលើកដំបូង។

កាលពីសប្តាហ៍មុន ក្រុមនិយតករលំនៅដ្ឋានរបស់ប្រទេសចិនបានចេញសេចក្តីជូនដំណឹងមួយ ដែលតម្រូវឱ្យឈ្មួញកណ្តាលអចល​នទ្រព្យក្នុងស្រុក កាត់បន្ថយថ្លៃសេវា សម្រាប់ប្រតិបត្តិការលំនៅដ្ឋាន និងសេវាកម្មជួល ដើម្បីលើកកម្ពស់ការអភិវឌ្ឍ ប្រកប​ដោ​យសុខភាពល្អនៃវិស័យនេះ។

យោងតាមការវិភាគទិន្នន័យឥណទានបានឱ្យដឹងថា ប្រាក់កម្ចីរយៈពេលមធ្យមទៅរយៈពេលវែង ដែលភាគច្រើនជាកម្ចីទិញផ្ទះបានធ្លាក់ចុះចំនួន១១៥,៦ពាន់លានយ័ន (ប្រហែល១៦,៧២ពាន់លានដុល្លារ) នៅក្នុងខែមេសា៕

វិទ្យាស្ថានចក្ខុវិស័យអាស៊ី: កិច្ចព្រមព្រៀង RCEP និង FTAs ផ្សេងៗទៀតកំពុងជម្រុញសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា

ដោយៈ សុខុម

ភ្នំពេញ: កិច្ចព្រមព្រៀងភាពជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ច គ្រប់ជ្រុងជ្រោយក្នុងតំបន់ (RCEP) និងកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរី (FTAs) ទ្វេរភា​គីផ្សេងៗទៀតនឹងជួយឱ្យកម្ពុជា និងតំបន់ងើបឡើងពីផលប៉ះពាល់​នៃវិបត្តិកូវីដ-១៩ កាន់តែឆាប់រហ័ស។

លោកទាន សំណាង ទីប្រឹក្សាយុទ្ធសាស្ត្រនៃវិទ្យាស្ថានចក្ខុវិស័យ​អាស៊ី (AVI) ដែលមានមូលដ្ឋាននៅរាជធានីភ្នំពេញ មានប្រសា​សន៍កាលពីថ្ងៃពុធ ទី១៧ខែឧសភា ថា កម្ពុជាបានបង្ហាញការប្តេជ្ញាចិត្តយ៉ាងមោះមុតរបស់ខ្លួន ចំពោះការធ្វើសេរីភាវូបនីយកម្ម ពាណិជ្ជកម្ម និងសមាហរណកម្ម សេដ្ឋកិច្ចក្នុងតំបន់ តាមរយៈកិច្ចព្រមព្រៀង RCEP កិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីកម្ពុជា-ចិន (CCFTA) និងកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីកម្ពុជា-កូរ៉េខាងត្បូង (CSKFTA)។

លោកបានលើកឡើង តាមរយៈព្រឹត្តិបត្ររបស់វិទ្យាស្ថាន ចក្ខុវិស័យអាស៊ី (AVI) ថា “ការសម្រេចបាននូវកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មទាំងនេះ ពិតជាមានសារៈសំខាន់ណាស់ ព្រោះវានឹងធ្វើឱ្យតំបន់ និងជាពិសេសប្រទេសកម្ពុជា ងើបឡើងពីផលប៉ះពាល់នៃវិបត្តិកូវីដ-១៩ កាន់តែឆាប់រហ័ស។

លោកទាន សំណាង បានគូសបញ្ជាក់ថា កម្ពុជា ស្ថិតក្នុងចំណោ​មប្រទេសដំបូងគេ ដែលបានចាប់ផ្តើមសកម្មភាពសង្គម និងសេដ្ឋកិច្ចឡើងវិញយ៉ាងពេញលេញ និងយ៉ាងឆាប់រហ័ស ហើយថាការឆ្លើយតបយ៉ាងរហ័ស ហ្មត់ចត់ និងមានប្រសិទ្ធភាពរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ទៅនឹងវិបត្តិកូវីដ-១៩ បានជួយរក្សាស្ថិរភាពនៃផលិតកម្ម ការបន្តសកម្មភាពអាជីវកម្ម និងការការពារអ្នកដែលរងផលប៉ះពាល់។

ជាមួយគ្នានេះលោក ប៉ែន សុវិជាតិ អនុរដ្ឋលេខាធិការ និងជាអ្នកនាំពាក្យក្រសួងពាណិជ្ជកម្មមានប្រសាសន៍ថា កិច្ចព្រមព្រៀង RCEP នឹងជួយកម្ពុជា បញ្ចប់ឋានៈរបស់ខ្លួន ជាប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍តិចតួចនៅឆ្នាំ២០២៨ និងសម្រេចគោលដៅក្លាយជាប្រទេស ដែលមានចំណូលមធ្យមកម្រិតខ្ពស់នៅឆ្នាំ២០៣០ និងជាប្រទេសដែលមានចំណូលខ្ពស់នៅឆ្នាំ២០៥០។

មូលនិធិរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិ (IMF) បានបញ្ជាក់ក្នុងទស្សនវិស័យ សេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកប្រចាំឆ្នាំរបស់ខ្លួន ដែលបានចេញផ្សាយកាលពីខែមុនថា កម្ពុជា ស្ថិតក្នុងចំណោមប្រទេសសមាជិក RCEP ចំនួន៣ដែលទទួលបានកំណើន សេដ្ឋកិច្ចរឹងមាំបំផុតក្នុងឆ្នាំ២០២៣ រួមជាមួយប្រទេសហ្វីលីពីន និងប្រទេសវៀតណាម។

ស្ថាប័ន IMF និយាយថា ប្រទេសកម្ពុជា ជាប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខ២ ស្មើគ្នាជាមួយនឹងប្រទេសវៀតណាម ដោយសេដ្ឋកិច្ចទាំង២នេះត្រូវបានព្យាករថា នឹងសម្រេចបានកំណើន៥,៨%នៅឆ្នាំនេះ ខណៈសេដ្ឋកិច្ចហ្វីលីពីន ត្រូវបានគេព្យាករថា នឹងសម្រេចបានកំណើន៦%។

កិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរី RCEP គ្របដណ្ដប់លើប្រទេសអាស៊ី-ប៉ាស៊ីហ្វិកចំនួន១៥ រួមមានប្រទេសជាសមាជិកអាស៊ាន និងដៃគូពាណិជ្ជកម្មចំនួន៥ គឺប្រទេសចិន ប្រទេសជប៉ុន ប្រទេ​ស​កូរ៉េខាងត្បូង ប្រទេសអូស្ត្រាលី និងប្រទេសនូវែលសេឡង់៕ Xinhua៕

តើប្រទេសជប៉ុនអាចនឹងបង្ហាញជំហរយ៉ាងណាលើការចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ក្នុងកិច្ចប្រជុំG7 ទាក់ទងនឹងបញ្ហាកោះតៃវ៉ាន់?

ដោយ: គង់ លាងហួរ

តូក្យូ: រយៈពេល២០ខែ ក្នុងការកាន់តំណែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុន លោក Fumio Kishida បានស៊ូទ្រាំនឹងការវាយតម្លៃចំណាត់ថ្នាក់ទាប រឿងអាស្រូវរបស់គណៈរដ្ឋមន្ត្រី និងការប៉ុនប៉ងវាយប្រហារដោយគ្រាប់បែក។

ប៉ុន្តែកិច្ចប្រជុំកំពូលរបស់ក្រុមមេដឹកនាំប្រទេស G7 នាពេលខាងមុខ ដែលជាក្រុមប្រទេសប្រជាធិបតេយ្យ អ្នកមានជាងគេបំផុតក្នុងពិភពលោកនឹងប្រមូលផ្តុំគ្នា ដើម្បីសម្របសម្រួលលើបញ្ហា គឺជាឱកាសថ្មីមួយ សម្រាប់លោក Kishida ដើម្បីរះមុខឡើង។

ដោយផ្តល់សម្ភាសន៍នៅទីក្រុងតូក្យូ ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានថ្ងៃមុនពេលកិច្ចប្រជុំចាប់ផ្តើម លោក Kishida មានទំនុកចិត្តលើខ្លួនឯង និងដោយឯកឯង ដោយបានឆ្លើយសំណួរទៅវិញទៅមក និងមិនសូវពិនិត្យមើលកំណត់ត្រាសរសេរទុករបស់លោកនោះទេ។

ប៉ុន្តែបន្ទាប់​មក​បទសម្ភាសន៍ បានលើកឡើងនូវសំណួរ​អំពី​បញ្ហាកោះតៃវ៉ាន់។  រំពេចនោះដែរ អារម្មណ៍បានប្រែប្រួល ហើយលោក Kishida បានងាកទៅមើលក្រដាសសរសេរទុករបស់លោក ដោយអានយ៉ាងប្រុងប្រយ័ត្ន ពីឯកសារដែលបានរៀបចំទុក ដែលខុសផ្ទុយពីប្រធានបទផ្សេងៗទៀត។

លោក Kishida បានប្រាប់កាសែតNikkei Asia ក្នុងបទសម្ភាសន៍ផ្តាច់មុខមួយកាលពីថ្ងៃទី១០ ខែឧសភាថា “សន្តិភាព និងស្ថិរភាពនៃច្រកសមុទ្រតៃវ៉ាន់ មានសារៈសំខាន់មិនត្រឹមតែ សម្រាប់ប្រទេសរបស់យើងប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏សម្រាប់សហគមន៍អន្តរជាតិ ទាំងមូលផងដែរ” ។

លោកបន្តថា “ជំហររបស់យើងគឺថា បញ្ហាតៃវ៉ាន់គួរតែត្រូវបានដោះស្រាយដោយសន្តិវិធី តាមរយៈការសន្ទនា ហើយលោកជឿជាក់ថា ក្រុមប្រទេសG7 សាមគ្គីគ្នាលើបញ្ហានេះ”។

ការផ្លាស់ប្តូរអាកប្បកិរិយារបស់លោក Kishida នៅពេលនិយាយអំពីបញ្ហាតៃវ៉ាន់ បានបង្ហាញពីភាពប្រុងប្រយ័ត្ន របស់រដ្ឋាភិបាលជប៉ុន ចំពោះទំនាក់ទំនងការទូតជាមួយប្រទេសចិន។

ទំនាក់ទំនងនៅច្រកសមុទ្រតៃវ៉ាន់ ក៏ទំនងជាស្ថិតក្នុងចំណោមបញ្ហាដ៏ចម្រូងចម្រាសបំផុត ដែលក្រុមមេដឹកនាំ G-7 នឹងប្រឈមមុខនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំរបស់ពួកគេ នៅទីក្រុងហ៊ីរ៉ូស៊ីម៉ាផងដែរ។

ប្រទេសជប៉ុនបានដឹកនាំកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែង ដើម្បីដាក់បញ្ចូលបញ្ហាតៃវ៉ាន់ នៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍លើកមុនរបស់G7 ដូចជាកិច្ចប្រជុំកំពូល Cornwall ឆ្នាំ២០២១ ដែលបានកត់សម្គាល់ថា ក្រុមមេដឹកនាំបានគូសបញ្ជាក់ “សារៈសំខាន់នៃសន្តិភាព និងស្ថិរភាពនៅទូទាំងច្រកសមុទ្រតៃវ៉ាន់”។

មន្ត្រីជប៉ុនមួយរូបបានប្រាប់ដល់កាសែត Nikkei ថា ការដាក់បញ្ចូលបញ្ហាតៃវ៉ាន់ នៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ឆ្នាំ២០២១ គឺជាលើកទីមួយហើយ ដែលក្រុមមេដឹកនាំG7 បានទទួលស្គាល់បញ្ហានេះថាស្មើនឹងបញ្ហានៃការព្រួយបារម្ភរបស់អន្តរជាតិ។

ស្របតាមសម្ដីរបស់លោក Kishida ដែលបានថ្លែងនៅក្នុងបទសម្ភាសន៍ជាមួយកាសែត Nikkei សេចក្តីថ្លែងការណ៍អាចនឹងលើកឡើងថា សន្តិភាព និងស្ថិរភាពនៅក្នុងច្រកសមុទ្រតៃវ៉ាន់ មានសារៈសំខាន់ចំពោះសន្តិសុខ និងវិបុលភាពនៅក្នុងសហគមន៍អន្តរជាតិ។

ជំហររបស់ប្រទេសជប៉ុនលើកោះតៃវ៉ាន់ ត្រូវបានថ្លឹងថ្លែងយ៉ាងប្រុងប្រយ័ត្ន ក្នុងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដើម្បីបញ្ចុះបញ្ចូល ក្រុមប្រទេស G-7 ឱ្យគាំទ្រខ្លួន។

លើសពីនេះទៀត រឿងភ្ញាក់ផ្អើលបានកើតឡើង នៅពេលដែលប្រធានាធិបតីបារាំងលោក Emmanuel Macron កាលពីខែមេសាបានប្រាប់គេហទំព័រព័ត៌មាន Politico ថា អឺរ៉ុបគួរតែជៀសវាងជាប់ក្នុងវិបត្តិ ដែលមិនមែនជាវិបត្តិរបស់យើង ដែលលោកសំដៅទៅលើបញ្ហាកោះតៃវ៉ាន់៕

សហគមន៍អឺរ៉ុបត្រៀមផ្តល់ជំនួយលើគំរោងថ្មីដល់កម្ពុជាដោយផ្តោតលើគោលនយោបាយចំនួន៣

ដោយៈ គង់ ម៉ាលីនណា

        ភ្នំពេញៈ រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម លោកសុខ សុភ័ក្របានជួបប្រជុំ ជាមួយតំណាងសហភាពអឺរ៉ុប នៅទីស្ដីការក្រសួងពា​ណិ​​ជ្ជកម្ម ដើម្បីរៀបចំគម្រោងថ្មី ដែលគាំទ្រដោយសហភាពអឺរ៉ុប បន្តពីគម្រោង ARISE Plus Cambodia។

គម្រោងថ្មីនេះ នឹងជួយឱ្យកម្ពុជាអនុវត្តកាតព្វកិច្ច និងការសន្យាក្នុងក្របខណ្ឌអង្គការ WTO និងអាស៊ានផងដែរ។ គម្រោងនេះ មានសមាសមាភាគបីសំខាន់ៗដូចជា ទី១ ការរៀបចំគោលនយោបាយពាណិជ្ជកម្ម (Trade Policy)  ទី២ ការសម្របសម្រួលពាណិជ្ជកម្ម (Trade Facilitation) និងទី៣ បង្កើនសមត្ថភាពវិស័យឯកជន (private Sector)។

លោកសុខ សុភ័ក្របានបញ្ជាក់ពីសារៈសំខាន់នៃកិច្ចសហប្រតិ​បត្តិការល្អជាមួយសហភាពអឺរ៉ុប និងអង្គការ GIZ ក្នុងការអនុវត្តគម្រោង ARISE Plus Cambodia ដែលជាគម្រោងផ្តល់ហិរញ្ញប្បទាន ដោយសហភាពអឺរ៉ុប និងរដ្ឋាភិបាលអាល្លឺម៉ង់។ ក្រោយពីការធ្វើបទបង្ហាញពីលទ្ធផល នៃកិច្ចពិគ្រោះយោបល់របស់តំណាងសហភាពអឺរ៉ុប។

លោកបញ្ជាក់ថា “គម្រោងថ្មីនេះ មានគោលបំណងដើម្បីរួមចំណែកដល់ការធ្វើពាណិជ្ជកម្ម ប្រកបដោយនិរន្តរភាព និងពង្រឹងវិស័យឯកជនឱ្យមានភាពរឹងមាំជាងមុន ដែលអាចបំពេញលក្ខខណ្ឌតម្រូវតាមស្ដង់ដារអន្តរជាតិ សម្រាប់ការនាំចេញទៅកាន់ សហភាពអឺរ៉ុប និងទីផ្សារក្នុងតំបន់”។

គម្រោងថ្មីដែលគាំទ្រដោយសហភាពអឺរ៉ុបនេះ នឹងបន្តអនុវត្តនូវសកម្មភាព និងលទ្ធផលដែលសម្រេចបាន ក្រោមគម្រោង ARISE Plus Cambodia ក៏ដូចជាចូលរួម ក្នុងការអនុវត្តយុទ្ធសាស្រ្តសមាហរណកម្មពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជា (CITS 2019-2023) ដែលចូលរួមពង្រឹងភាពប្រគួតប្រជែង ក្នុងវិស័យពាណិជ្ជកម្មរបស់កម្ពុជា ទាំងក្របខណ្ឌគោលនយោបាយ និងសមត្ថភាពរបស់វិស័យឯកជន បន្ទាប់ពីកម្ពុជានឹងចាកចេញពីស្ថានភាព ជាប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍តិចតួច នាពេលខាងមុខ៕

 

តើបរធនបាលកិច្ចមានភាពជាប់ទាក់ទងយ៉ាងដូចម្តេចរវាងការលើកកំពស់បរិយាកាសវិនិយោគនិងទាក់ទាញលំហូរFDI?

ដោយ: គង់ លាងហួរ

ភ្នំពេញ: វិស័យបរធនបាលកិច្ច កំពុង​ក្លាយ​ជា​យានជំនិះ​ថ្មី ​ដែល​នាំ​លំហូរវិនិយោគ​ពីបរទេស​ ចូល​មកកាន់ក្នុង​ប្រទេសកម្ពុជា។

គំនិតនេះគឺមានភាពថ្មីស្រឡាងនៅកម្ពុជា ប៉ុន្តែវាបានបង្កើតការចាប់អារម្មណ៍ជាច្រើនក្នុងរយៈពេលដ៏ខ្លី ដែលក្រុមហ៊ុនជិត៥០០ក្រុមហ៊ុនបានតម្រង់ជួរចុះឈ្មោះ ជាមួយនឹងមូលនិធិជាង៣០០លានដុល្លារនៅក្នុងដៃរបស់ពួកគេ។

យោងតាមលោក សុខ ដារ៉ា អគ្គនាយកនៃនិយតករបរធនបាលកិច្ច (TR) បានឱ្យដឹងថា មូលនិធិវិនិយោគអាចកើនឡើងរហូតដល់៦០០លានដុល្លារ នៅចុងឆ្នាំ២០២៣នេះ ដោយសំអាងទៅលើភាពអំណោយផល ដែលច្បាប់បរធនបាលកិច្ចថ្មី បានបង្កើតឡើងនៅលើទីផ្សារ។

ជនបរទេសកាន់តែច្រើនឡើង បានចាប់ផ្តើមងាកមករកផ្លូវបរធនបាលកិច្ច ដើម្បីបណ្តាក់ទុនលើដីធ្លីនៅកម្ពុជា ដោយសារពួកគេត្រូវបានរារាំងមិនឱ្យទិញដី ដោយផ្ទាល់នៅកម្ពុជាបានឡើយ។

យោងតាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃប្រទេសកម្ពុជា ដែលបានអនុម័តក្នុងឆ្នាំ១៩៩៣បានចែងថា ជនបរទេសមិនអាចកាន់កាប់ដីធ្លី នៅក្នុងប្រទេសបានទេ ប៉ុន្តែពួកគេត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យទិញអាផាតម៉ិន ឬខុនដូចាប់ពីជាន់ទីមួយឡើងទៅ។

ទោះជាយ៉ាងនេះក្តីច្បាប់ស្តីពី បរធនបាលកិច្ចដែលបានអនុម័តនៅឆ្នាំ២០១៩ ផ្តល់ឱកាសឱ្យជនបរទេស មកបណ្តាក់ទុនលើដីក្នុងប្រទេសកម្ពុជាដោយប្រយោល។

លោក ឡោ វិចិត្រអនុប្រធានសមាគមពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជា ចិន បានមានប្រសាសន៍ថា​ “ឥឡូវ​នេះ ជនបរទេស​អាច​រក​ប្រាក់​ចំណេញ​ពី​ការ​ហក់ឡើង​ថ្លៃ​ដី ​ដោយ​មិន​ចាំបាច់​ទិញដី ​តាម​រយៈឈ្មោះ​របស់​ខ្លួន​ ហើយជនបរទេសក៏​អាច​ធ្វើ​ដូច្នេះ​បាន ​ដោយ​មិន​ចាំបាច់បោះបង់​សញ្ជាតិ ឬ​ដោយគ្មានការទទួលបាន​សញ្ជាតិ​ខ្មែរ​ឡើយ”។

បើ​យោងតាម​លោក សុខ ដារ៉ា បានឱ្យដឹងទៀតថា ដើម្បី​ធ្វើ​អាជីវកម្ម​បរធនបាល និង​ប្រតិបត្តិការ​នៅ​កម្ពុជា ក្រុមហ៊ុន​ទាំងអស់​ក៏​ត្រូវ​មានអាជ្ញាប័ណ្ណ​ពី​និយតករ​ផងដែរ។

ថ្មីៗកន្លងទៅនេះ ធនាគារ អេស៊ីលីដា ភីអិលស៊ី ទទួលបានការអនុញ្ញាត ពីនិយ័តករបរធនបាលកិច្ច ក្នុងការធ្វើជាប្រតិបត្តិករបរធនបាល ផ្តល់សេវារក្សាសុវត្ថិភាព ឬសេវារក្សាទុក (Escrow Services) ក្នុងវិស័យបរធនបាលកិច្ច សម្រាប់ប្រតិបត្តិការបរធនបាលកិច្ចសាធារណៈ បរធនបាលកិច្ចហិរញ្ញវត្ថុ បរធនបាលកិច្ចពាណិជ្ជកម្ម បរធនបាលកិច្ចសង្គម និងបរធនបាលកិច្ចបុគ្គល។

លើសពីនេះ ក៏មានធនាគារពាណិជ្ជមួយចំនួន នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដែលបានដាក់ពាក្យសុំអាជ្ញាប័ណ្ណរួចរាល់ ដើម្បីផ្តល់សេវារក្សាទុក ឬសេវារក្សាសុវត្ថិភាពផងដែរ ហើយមានក្រុមហ៊ុនជាច្រើនបានដាក់ពាក្យសុំធ្វើជាក្រុមហ៊ុនបរធនបាលកិច្ច។

គោលបំណងរបស់រដ្ឋាភិបាល គឺបង្កើតទីផ្សារបរធនបាលដែលមានការអភិវឌ្ឍន៍យ៉ាងពេញលេញ នៅក្នុងប្រទេសដែលអាចទាក់ទាញការវិនិយោគពីបរទេសបានដោយសេរី។

ថ្លែងក្នុងពេលចូលរួមសិក្ខាសាលាស្តីពី ច្បាប់ស្តីពីបរធនបាលនាពេលថ្មីៗនេះ លោក សុខ ដារ៉ា បានអះអាងថា បរធនបាលនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ត្រូវបានដឹកនាំដោយគោលការណ៍ចំនួន៣ ដូចជាការផ្តល់នូវភាពប្រាកដប្រជា សុវត្ថិភាព និងភាពបត់បែនដល់អ្នកវិនិយោគ ។

លោក ឡោ វិចិត្រ មានទស្សនៈថា ទីផ្សារបរធនបាលអាចត្រូវចំណាយពេល៥ឆ្នាំទៅមុខទៀត ដើម្បីមានភាពចាស់ទុំនៅកម្ពុជា ហើយក្រុមហ៊ុនបរធនបាល ត្រូវតែបង្កើតទំនុកចិត្តពិតប្រាកដ នៅក្នុងចិត្តរបស់អ្នកវិនិយោគ ក្រៅពីអប់រំពួកគេ។

លោក​ ឡោ វិចិត្រ បាន​ចង្អុល​ប្រាប់​ថា​“ក្រុមហ៊ុន​ដែល​ទទួល​បាន​អាជ្ញាបណ្ណ​ស្រប​ច្បាប់ ​ត្រូវ​បង្កើត​ភាព​ជឿជាក់​របស់​ពួកគេ និង​រក្សា​បាន​នូវ​កេរ្តិ៍ឈ្មោះ​រយៈពេល​វែង​ល្អ ដើម្បី​ឲ្យ​អ្នក​វិនិយោគ​បរទេស​ជឿជាក់​លើ​សេវាកម្ម​របស់​ពួកគេ”។

វិនិយោគិនក៏មានការព្រួយបារម្ភផ្សេងទៀត ទាក់ទងនឹងបរធនបាលនៅក្នុងទីផ្សារកម្ពុជាផងដែរ ដែលបញ្ហាសំខាន់​នោះគឺ​ផ្នែក​ពន្ធដារ​ដែល​រដ្ឋាភិបាល ​មិន​ទាន់​បាន​បញ្ជាក់​ឲ្យ​បាន​ច្បាស់​លាស់ ខណៈនិយតករបរធនបាល នៅតែបន្តធ្វើការជាមួយអគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារ (GDT) លើរចនាសម្ព័ន្ធពន្ធដដែល។

លោកស្រី ឈាន សុខារី ប្រធាននាយកដ្ឋានកិច្ចការច្បាប់ និងអធិការកិច្ចនៃនិយតករបរធនបាលកិច្ច បានមានប្រសាសន៍ក្នុងសិក្ខាសាលាថា និយតករកំពុងពិនិត្យយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់ លើដំណើរការនៃក្រុមហ៊ុនបរធនបាល និងវាយតម្លៃប្រសិទ្ធភាពរបស់ពួកគេផងដែរ ក្រៅពីធ្វើការជាមួយ GDT សម្រាប់រចនាសម្ព័ន្ធពន្ធលើការវិនិយោគ។

លោក Clint O’Connel ប្រធានគណៈកម្មាធិការពន្ធនៃសភាពាណិជ្ជកម្មអាមេរិក (AmCham) ប្រចាំនៅកម្ពុជា បានអះអាងថា “ការយកពន្ធទ្វេរដង គឺខុសផ្ទុយនឹងច្បាប់អន្តរជាតិ និងច្បាប់ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើង ហើយលោកសង្ឃឹមថា GDT នឹងជៀសវាងពីវិធានការបែបនេះ”។

ខណៈ​ដែល​សំដៅ​ទៅ​លើ​ការ​រំពឹង​ទុក ​ទាក់ទង​នឹង​ពន្ធ​សម្រាប់​ការ​វិនិយោគ​ តាម​រយៈ​បរធនបាលកិច្ច លោក Anthony Galliano ប្រធានសភាពាណិជ្ចកម្មអាមេរិក AmCham ​សង្ឃឹម​ថា​ “រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​ នឹងដោះស្រាយ​ប្រភពដោយ​ភាព សមហេតុសមផលជាមួយ​នឹង​សំណើ​រចនាសម្ព័ន្ធ​ពន្ធដារ”។

ទោះជាយ៉ាងណាក្តី លោក Anthony បញ្ជាក់ថា បរធនបាលកិច្ចនឹងដើរតួយ៉ាងសំខាន់នៅក្នុងទីផ្សារ ដោយសារវាផ្តល់សុវត្ថិភាពដល់អ្នកវិនិយោគបរទេស ក្នុងការកាន់កាប់អចលនទ្រព្យ។  ប៉ុន្តែលោកក៏ចង់ឃើញការពង្រីកទីផ្សារ មូលធននៅកម្ពុជាផងដែរ។

លោក Ruwan Hulugalle មកពីក្រុមហ៊ុន BNG Legal ដែលបានធ្វើការយ៉ាងទូលំទូលាយ ជាមួយសហគមន៍វិនិយោគិនបរទេសនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា អស់រយៈពេលជាង១៥ឆ្នាំមកហើយនោះ បានលើកឡើងថា ច្បាប់ស្តីពីបរធនបាលកិច្ចរបស់កម្ពុជា ត្រូវបានស្វា​គមន៍ដោយអ្នកវិនិយោគ ព្រោះវាជួយផ្តល់ភាពច្បាស់លាស់បន្ថែមទៀតដល់របបវិនិយោគបរទេស(foreign investment regime)។

លោកបន្តថា“តាមទស្សនៈអាជីវកម្ម ការអនុវត្តដោយជោគជ័យនៃច្បាប់នេះ ទំនងជាផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍ ដល់ទីផ្សារអចលនទ្រព្យ ក៏ដូចជាទីផ្សារហិរញ្ញវត្ថុនាពេលអនាគត ដោយសារពួកគេកាន់តែទំនើ​ប ដោយកម្ពុជាបានប្រកាន់យកនូវជំហរជឿនលឿន ឆ្ពោះទៅរកការវិនិយោគបរទេស ធៀបនឹងដៃគូក្នុងតំបន់របស់ខ្លួន”។

លោកបានចង្អុលបង្ហាញទៀតថា “ប្រព័ន្ធបរធនបាលបានជំនួសប្រព័ន្ធចាស់ ដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់ពីមុន ដោយជនបរទេសនៅលើទីផ្សារ។ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុអាចត្រួតពិនិត្យ និងធ្វើសវនកម្មលើក្រុមហ៊ុនបរធនបាល ដើម្បីធានាថាពួកគេកំពុងត្រូវបានគ្រប់​គ្រងយ៉ាងត្រឹមត្រូវ”។

ទន្ទឹមនឹងនេះ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាក៏បានប្តេជ្ញាចិត្ត ក្នុងការពង្រីកទីផ្សារបរធនបាលកិច្ច តាមរយៈការបង្កើតការយល់ដឹងបន្ថែមទៀត អំពីវាផងដែរ។

លោក សុខ ដារ៉ា បានមានប្រសាសន៍បន្ថែមថា ដោយសារវិស័យបរធនបាលកិច្ច គឺមានភាពថ្មីស្រឡាង សម្រាប់ប្រជាជនកម្ពុជាភាគច្រើន ដូច្នេះនិយតករកំពុងដំណើរការយុទ្ធនាការអប់រំ និងផ្សព្វ​ផ្សាយ ដើម្បីលើកកម្ពស់ចំណេះដឹង និងការយល់ដឹងក្នុងចំណោមអង្គភាពពាក់ព័ន្ធ និងសាធារណជនទូទៅ៕

តើព្រលានយន្តហោះថ្មីខេត្តសៀមរាបពិសេសបែបណា ខណៈពេលវេលាបើកដំណើរការហោះហើរត្រូវបានកំណត់រួច

ដោយៈ គង់ សូរិយា

        សៀមរាបៈ អនុរដ្ឋលេខាធិការ និងជាអ្នកនាំពាក្យនៃរដ្ឋលេខា​ធិការដ្ឋានអាកាសចរណ៍ស៊ីវិល លោកស៊ិន ចាន់សិរីវុត្ថា បានបង្ហើបពីផែនការលំអិត ​និងនិតិវិធីនៃការសាកល្បងដំណើរការ ព្រលានយន្តហោះអន្តរជាតិថ្មី ខេត្តសៀមរាប។

លោកបានមានប្រសាសន៍ឲ្យដឹង តាមបណ្តាញតេឡេក្រាមកា​លពីថ្ងៃទី១៦ ឧសភាថា ការតេស្តដំណើរការព្រលានយន្តហោះ ខេត្តសៀមរាបថ្មី មិនមែនជាការបើកដំណើរការ ព្រលានយន្តហោះទេ ប៉ុន្តែជាការតេស្តលើឧបករណ៍ ដែលយើងបានដំឡើងរួចសម្រាប់យន្តហោះ និងឧបករណ៍លើដី។

លោកបន្តថា “ដើម្បីឲ្យព្រលានយន្តហោះនេះ ដំណើរការបាន យើងត្រូវធ្វើតេស្តទាំងអស់ថា វាដំណើរការល្អ និងមានសុវត្ថិភាព”។​លោកបន្តថា “តាមការគ្រោងទុក ​និងការរៀបចំ ព្រលានយន្តហោះនេះនឹងបើកដំណើរការនៅខែតុលា ខាងមុខនេះបានដោយរលូន និងតាមការគ្រោងទុក ប្រសិនជាគ្មានការផ្លាស់ប្តូរ កាលវិភាគរបស់ប្រមុខរាជរដ្ឋាភិបាល”។

លោកស៊ិន ចាន់សិរីវត្ថាបានបញ្ជាក់បន្តថា មុនបើកដំណើរការ គឺយើងត្រូវធ្វើតេស្តទាំងអស់ លើវិស្វកម្មតេស្តហោះហើរ ឬការធ្វើដេម៉ូ គឺធ្វើដូចការដំណើរការព្រលានមែនទែនចឹង ដូចជា នៅពេលCheck in ឥវ៉ាន់ថ្លឹង រត់ត្រូវ និងតាមលំដាប់លំដោយឬទេជាដើម។

លោកបន្តថា “ការការបើកដំណើរការ ព្រលានយន្តហោះនេះ នឹងធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី១៦ តុលាខាងមុខនេះ ហើយដូចជាគ្មានឧបសគ្គឬបញ្ហាអ្វីទេ គឺធ្វើតាមកាលវិភាគបាន”។

ទាក់ទងនឹងសមត្ថភាពព្រលានយន្តហោះនេះ លោកស៊ិន ចាន់សិរីវុត្ថាបានបញ្ជាក់ថា ព្រលានយន្តហោះរបស់យើងលំដាប់4E គឺតាមស្តង់ដាទាំងអស់ហើយ បើទោះមិនទាន់ដល់កម្រិត4F គឺព្រលាន​យន្តហោះយើង អាចអនុញ្ញាត្តឲ្យយន្តហោះ ដែលអាចហោះហើរចម្ងាយ៣០០០ ទៅ៨០០០គីឡូម៉ែត្រអាចចុះចតបានទាំងអស់។

ការធ្វើតេស្តសាកល្បងហោះហើរ ( flight Validation ) នៅអាកាសយានដ្ឋាន អន្តរជាតិ សៀមរាបអង្គរ

លោកបន្តថា “យើងអាចទទួលយន្តហោះចុះចត ឬTransit បានទាំងអស់ ប៉ុន្តែកម្រិតនៃភាពទាក់ទាញកម្រិតណា យើងមិនហ៊ាងសន្និដ្ឋានបែបណានៅឡើយទេ វាអាស្រ័យលើការផ្សព្វផ្សាយរបស់ក្រុមហ៊ុន ក្រសួងទេសចរណ៍ និងដៃគូពាក់ព័ន្ឋ”។

លោកស្រីឆាយ ស៊ីវលីនប្រធានសមាគមទីភ្នាក់ងារទេសចរណ៍កម្ពុជាបានមានប្រសាសន៍ថា ការបើកដំណើរការព្រលានយន្តហោះអន្តរជាតិខេត្តសៀមរាប នឹងផ្តល់ផលប្រយោជន៍ដល់វិស័យទេសចរ​ណ៍ច្រើន ដោយសារជាព្រលានធំជាង ព្រលានយន្តហោះចាស់ និងមានFacilityច្រើន ដែលអាចទទួលបានយន្តហោះ និងភ្ញៀវទេសច​រណ៍បានច្រើនផងដែរ។

លោកស្រីបន្តថា “ព្រលាននេះ អាចតភ្ជាប់ជាមួយព្រលានដទៃទៀត ដែលហោះហើរជាលក្ខណៈអន្តរជាតិ ដែលទាក់ទាញការចុះចត និងអ្នកដំណើរអន្តរជាតិ ដែលចង់ហោះហើរផ្ទាល់មកកាន់កម្ពុជា”។

ជាមួយគ្នានេះ លោកធួន ស៊ីណានប្រធានសមាគមទេសចរណ៍អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិកកម្ពុជា(PATA) បានមានប្រសាសន៍ឲ្យដឹងផងដែរថា នៅពេលមានព្រលានយន្តហោះថ្មី យើងសង្ឃឹមថាក្រុមហ៊ុនអភិវឌ្ឍន៍ព្រលានយន្តហោះនេះ នឹងនាំយកការតភ្ជាប់ពីកម្ពុជា ទៅកាន់ពិភពលោក និងនាំយកក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ថ្មីៗ មកកាន់កម្ពុជាឲ្យបានកាន់តែច្រើន ព្រោះបើមានក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ថ្មីៗ មកកាន់តែច្រើន នឹងធ្វើឲ្យកម្ពុជាប្រែប្រួលមុខមាត់មួយកម្រិតទៀត។

លោកបន្តថា “ឧបសគ្គក្នុងវិស័យទេសចរណ៍របស់យើង មួយក្នុងចំណោមបី គឺការខ្វះការតភ្ជាប់ពីទីក្រុងធំៗ នៅលើពិភពលោកមកកាន់កម្ពុជា”៕

វិភាគៈ អ្នកសាងប្រវត្តិសាស្រ្តស៊ីហ្គេម អ្នកសាងប្រវត្តិសាស្រ្តសម្រាប់ជាតិនិងអន្តរជាតិ

ដោយៈយិន លាងគង់អគ្គនាយកគេហទំព័រPropertyarea

        ភ្នំពេញៈ រយៈពេល៦៤ឆ្នាំបានបញ្ចប់ ជាមួយសម្លេងកាំជ្រួច ស្នាមញញឹម ដំណក់ទឹកភ្នែកដ៏រំភើប និងនាំមកនូវសករាជថ្មី សម្រា​​ប់​ប្រជាជាតិកម្ពុជា “ជយោសន្តិភាព” “ជយោសម្តេចតេជោ ប្រទេសតូច បេះដូងធំ”។

ក្រោមសម្លេងស្រែកជ័យឃោស ស្នាមញញឹម និងសម្លេងក្តុកក្តួលទាំងពេលបើក និងបិទព្រឹត្តិការណ៍ស៊ីហ្គេមលើកទី៣២ សម្តេចតេជោបានបន្លឺ សម្លេងជាមួយការអួលដើម ក ថា “ជយោព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ជយោសន្តិភាព” និង“កីឡារស់ក្នុងសន្តិភាព”។

ស្នាមញញឹមលាយដំណក់ទឹកភ្នែក

ស្នាមញញឹម និងទឹកភ្នែកដ៏រំជើបរំជួល បានហូរចេញពីកែវភ្នែកប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរជាលើកទី២ ដែលលើកទី១ គឺហូរនៅពេលដែលប្រទេសជាតិ ត្រូវ​បានរំដោះ​ចេញពីរបបវាលពិឃាត លើកទី២ ហូរនៅពេលពួកគេរំភើប និងរំជួលចិត្ត ដែលព្រឹត្តិការណ៍ប្រវត្តិសាស្រ្តមួយ ដែលបានចាប់ផ្តើមពីថ្ងៃទី៥ ដល់១៧ឧសភា និងបានបញ្ចប់ទៅទាំងអាលោះអាល័យ និងបន្សល់នូវការចងចាំដ៏ជ្រាលជ្រៅ ក្នុងក្រអៅបេះដូងប្រជាជាតិ ដែលទើបស្គាល់ និងយល់ពីជីវិតស៊ីវិល័យនាពេលនេះ។

សម្តេចតេជោហ៊ុន សែននាយករដ្ឋមន្រ្តីនៃកម្ពុជា បានថ្លែងក្នុងសប្តាហ៍មុនថា ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរប្រមាណ៨០ភាគរយ មានអារ​ម្មណ៍ក្តុកក្តួល និងហូរទឹកភ្នែក។

ពិតហើយអ្នកសាងប្រវត្តិសាស្រ្តដ៏អស្ចារ្យ អ្នករំដោះជាតិចេញពីរបបខ្មែរក្រហម អ្នកប្រើកណ្តាប់ដៃដែក ដើម្បីដាក់ចេញគោលនយោ​បាយឈ្នះ ឈ្នះ និងនាំមកនូវសុខសន្តិភាពពេញលេញ សម្រាប់ប្រ​ទេសនៅឆ្នាំ១៩៩៨ អ្នកដាក់ចេញផែនការ គោលនយោបាយ និងចង្អុលបង្ហាញពីផែនការកសាងសេដ្ឋកិច្ច ដើម្បីរំដោះប្រទេសចេញពីភាពក្រីក្រ និងប្រែក្លាយប្រទេសជា “ខ្លាសេដ្ឋកិច្ចនៅអាស៊ី” ក៏ស្រក់ទឹកភ្នែកដែរ។
អ្នកកសាងប្រវត្តិសាស្រ្តប្រាំក្នុងពេលតែមួយ

        ជាមួយនឹងទំនាក់ទំនង និងការដាក់ចេញយុទ្ឋសាស្រ្តកាទូតដ៏ប៉ិនប្រសព្វ បានធ្វើឲ្យកម្ពុជាលេចមុខមាត់លើឆាកអន្តរជាតិ តាមរយៈការដាក់ចេញគោលនយោបាយ សមាហរណកម្មប្រទេសចូលទៅក្នុងសមាគម អង្គការអន្តរជាតិធំៗ អំឡុងរាជរដ្ឋាភិបាលនិតិកាលទី៦ បានធ្វើឲ្យកម្ពុជាលេចមុខមាត់ និងស្មើភាពជាមួយបណ្តាប្រទេសធំៗ។

ជាមួយនឹងភាពប៉ិនប្រសព្វ និងពោរពេញដោយចក្ខុវិស័យដ៏វែងឆ្ងាយសម្តេច បានកសាងប្រវត្តិសាស្រ្តធំៗចំនួនបី ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ស៊ីហ្គេមលើកទី៣២ដោយ
ទី១. សម្តេចមិនយកថ្លៃសំបុត្រចូលទស្សនា​ការប្រកួត និងពីអត្តពលិក និងគ្រូបង្វឹកមកពីប្រទេសចំនួន១១ ដែលមានចំនួនជាង១១,០០០នាក់ ដែលបណ្តាប្រទេសនានាមិនធ្លាប់បានធ្វើពីមុនមក
ទី២. កម្ពុជាដណ្តើមបានមេដាយច្រើនជាងគេ លំដាប់ទី៤ ដែលក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្តកីឡា កម្ពុជាមិនដែលសម្រេចបាន ទី៣. សម្តេចបានបន្សល់នូវការចងចាំដ៏ជ្រាលជ្រៅ ​និងការកោតសរសើរពីមជ្ឈ​ដ្ឋានជាតិ និងអន្តរជាតិ។
ទី៤. សម្តេចបានសន្យល់នូវពហុកីឡដ្ឋានមរតកតេជោ ដែលជាពហុកីឡដ្ឋានថ្មី និងជាចំណងដៃដ៏ស្រស់ស្អាតពីមហាមិត្តចិន ដែលជាមិត្តដែកថែបរបស់កម្ពុជា និងទី៥ សម្តេចបានបង្កើតនូវអ្វីដែលជាមោទកភាពជាតិ ដែលប្រជាជាតិកម្ពុជាមួយជំនាន់ មិនអាចបំភ្លេចបាន។

មូលដ្ឋាននៃការចងចាំ និងការឈានឡើង

        តាមរយៈព្រឹត្តិការណ៍ដ៏គួរឲ្យរំភើបនេះ សម្តេចតេជោបានបន្ស​ល់នូវគំរូ មិនត្រឹមសម្រាប់ជាតិនោះទេ ប៉ុន្តែសម្រាប់សហគមន៍អន្តរជាតិផងដែរ។

ការរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍ស៊ីហ្គេម ស្របតាមស្តង់ដាអូឡាំពិកនេះ បានធ្វើឲ្យកេរ្ត៍ឈ្មោះកម្ពុជា លេចត្រដែតលើឆាកអន្តរជាតិ ហើយកម្ពុជាត្រូវបានបង្ហាញលើផែនទីក្នុងពិភពលោក ដែលនឹងនាំមកនូវភ្ញៀវទេសចរណ៍អន្តរជាតិកាន់តែច្រើន មកទស្សនាកម្ពុជានាពេលអនាគត បើទោះជាប្រទេសមួយចំនួនក្នុងតំបន់ ព្យាយាមប្រើប្រាស់ស្ថាប័នសារព៌ត  មា​នគ្មានក្រមសីលធ៌មវិជ្ជាជីវៈ សរសេរ​និងផលិតវីដេអូ ដើម្បីបង្កាច់បង្ខូចពីកេរ្ត៍ឈ្មោះកម្ពុជាក្តី។

សប្បាយរីករាយទេ?

        ជាមួយសម្លេងអូលដើមក សម្តេចតេជោហ៊ុន សែននាយករដ្ឋមន្រ្តីនៃកម្ពុជាបានមានប្រសាសន៍ ក្នុងពេលអញ្ជើញជាអធិបតីដ៏ខ្ពង់​ខ្ពស់នៃការប្រារពពិធីបិទកីឡាស៊ីហ្គេម កាលពីល្ងាចថ្ងៃទី១៧ ឧសភាថា “បងប្អូនទាំងអស់គ្នាតើសប្បាយចិត្តទេ? តើនេះជាសមិទ្ឋផលរួមរបស់ប្រជាជនកម្ពុជាមែនទេ? តើនេះជាផ្នែកមួយនៃសាមគ្គីភាព មិត្ត​ភាព ក្នុងចំណោមបណ្តាប្រទេសអាស៊ានមែនទេ? តើយើងចង់រៀបចំព្រឹត្តិការណ៍ស៊ីហ្គេមនៅឆ្នាំ២០៤៣ ម្ភៃឆ្នាំខាងមុខឬទេ?។

ពិតហើយព្រឹត្តិការណ៍ដ៏គួរឲ្យរំភើបនេះ មិនអាចមិននឹកឃើញឬបំភ្លេចអ្វីដែលមហាមិត្តចិន បានជួយកម្ពុជានោះទេ ពហុកីឡដ្ឋានដ៏ស្រស់ស្អាតនេះ ជាអំណោយដ៏សប្បុរសពីប្រជាជន និងរដ្ឋាភិបាល​ចិនជាមួយនិម្មិតសញ្ញានៃការផ្គុំដៃគ្នា ចេញជារូបសំពះ នៅលើចុងដងយោងទាំងពីរ ដែលតំណាងឲ្យការរួមរួម និងសាមគ្គីភាព។

សម្តេចតេជោបាន និងកំពុងបន្តឆក់យកបេះដូងប្រជាជាតិកម្ពុជា និងតំបន់ និងបានបន្សល់នូវការចងចាំមួយ ដែលពេលវេលាមិនអាចកាយកប់បាននូវវីរៈភាពដ៏មហស្ចារ្យរបស់លោក៕

 

Vietnam’s PM approves US$135 billion power plan for 2030

HANOI: Vietnam’s prime minister approved a long-awaited power plan for this decade that needs US$134.7 billion of funding for new power plants and grids, the government said late on Monday (May 15), in a move that may help unlock billions of dollars of foreign investment.

The plan, known as PDP8, is aimed at ensuring energy security for the Southeast Asian country while it begins the transition from its current heavy reliance on coal to becoming carbon-neutral by mid-century.

Amid internal squabbles and work on complex reforms, the plan has been delayed for more than two years, and has seen a dozen of draft versions before the approval by Prime Minister Pham Minh Chinh, which now needs the formal green light from the rubber-stamp parliament, possibly this month, before its final adoption.

The plan is important to unlock an initial investment of US$15.5 billion in green-transition funds pledged to Vietnam in December by the Group of 7 (G7) nations and other wealthier countries. Half of the funds will come from the public sector and the rest from private investors.

After the deal, negotiators
have struggled for months to progress on preliminary work to allocate the funding, multiple officials told Reuters, as Vietnam officials maintained their reticence to accept loans, which are by far the biggest component of the promised public funds.

One diplomat from the G7
donors’ group told Reuters on Tuesday the approval was an important step, necessary to unlock funding for renewable projects, especially offshore wind. It was however not completely in line with G7 goals, the diplomat added, as the country will still heavily rely on coal this decade.

To complete its transition to carbon-neutrality with total phase-out of coal by 2050, the government estimates it needs a whopping US$658 billion, of which one-fifth would have to be disbursed this decade.

The industry ministry, which prepared the document, said in a statement late on Monday that, under the plan, half of office buildings and homes in Vietnam would be powered by rooftop solar panels by 2030.

The country would also aim to generate green energy for exports, with a target of 5 to 10 gigawatts (GW) by 2030.

Source: Reuters

ចំណេះដឹងសំខាន់ៈ តើអ្នកសាងសង់សំណង់នានាតម្រូវឲ្យមានគម្លាតពីផ្លូវប្រវែងប៉ុន្មានម៉ែត្រ?

ដោយៈ គង់ សូរិយា

        ភ្នំពេញៈ ផ្ទះរបស់អ្នកអាចនឹងត្រូវរុះរើ ឬវាយចោល បើសិនជារដ្ឋាភិបាលត្រូវពង្រីកផ្លូវជាតិ ផ្លូវល្បឿនលឿន និងផ្លូវជាតិស្ថិតនៅតាមបណ្តាខេត្តនានា។​

ហេតុនេះការសិក្សាពូមូលដ្ឋានសំខាន់ទាំងនេះ ពិតជាមានសារៈសំខាន់ណាស់ ដើម្បីធ្វើឲ្យប្រាកដថា ផ្ទះរបស់អ្នកមិនត្រូវកំទេចចោល ដោយសារការពង្រីកហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ឋរបស់រដ្ឋាភិបាល។

យោងតាមច្បាប់ស្តីពីផ្លូវថ្នល់ ដែលបានអនុម័តឲ្យប្រើប្រាស់នៅឆ្នាំ២០១៤កន្លងមកបាន​បង្ហាញថា រាល់ការសាងសង់សំណង់ ដែលមានច្រកផ្លូវចេញ ចូលជាប់នឹងផ្លូវល្បឿនលឿន ផ្លូវជាតិ ឬផ្លូវខេត្ត គឺតម្រូវឱ្យទុកគម្លាត ពីសំណង់ទៅព្រំដីចំណីផ្លូវ ក្នុងកម្រិតណាមួយជាក់លាក់ អាស្រ័យទៅលើទំហំ និងប្រភេទនៃសំណង់នោះ។

១. ការសាងសង់សំណង់ដូចជា ស្ថានីយប្រេងឥន្ធនៈ

យោងតាមច្បាប់ខាងលើបានឲ្យដឹងថា ការសាងសង់ស្ថានីយហ្គាស កន្លែងលាងយានយន្ត យានដ្ឋាន ឬសំណង់ប្រហាក់ប្រហែលផ្សេងៗទៀត ដែលមានមនុស្សជួបជុំគ្នាមធ្យម ត្រូវស្ថិតក្នុងចម្ងាយយ៉ាងតិច១៥ម៉ែត្រ ពីខ្សែបន្ទាត់ព្រំដីចំណីផ្លូវ។

ចំណែកការសាងសង់មជ្ឈមណ្ឌលពាណិជ្ជកម្ម ពហុកីឡដ្ឋាន ទីលានប្រកួត រោងមហោស្រពមន្ទីរ ពេទ្យ គ្រឹះស្ថានសិក្សា ការរៀបចំផ្សារ ផ្សារណាត់ ពិព័រណ៍ទំនិញ ឬកិច្ចការផ្សេងទៀត ដែលមានមនុស្សជួបជុំគ្នាច្រើន ត្រូវស្ថិតក្នុងចម្ងាយយ៉ាងតិចបំផុត៥០ម៉ែត្រ ពីខ្សែបន្ទាត់ព្រំដីចំណីផ្លូវ។

រាល់ការចាក់ដី ឬធ្វើអ្វីមួយលើដីចំណីផ្លូវ ដើម្បីធ្វើផ្លូវចេញចូលគេហដ្ឋាន ក្រុមហ៊ុន រោងចក្រ សហគ្រាស ឬកន្លែងផ្សេងៗជាប់ផ្លូវថ្នល់ ម្ចាស់គម្រោងត្រូវដាក់ពាក្យស្នើសុំការអនុញ្ញាត ទៅសមត្ថកិច្ចគ្រប់គ្រងផ្លូវថ្នល់ជាមុនសិន។

ចំណែកការជីកកប់ ជីកគាស់ ចោះខួង ឬសកម្មភាពផ្សេងទៀតសម្រាប់បម្រើការងារអាជីវកម្ម និងការដំឡើងផ្ទាំងផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម ឬប៉ាណូផ្សេងៗ ដែលអាចបង្កឱ្យខូចខាតនិងប៉ះពាល់តួផ្លូវ ទ្រូងផ្លូវ ចិញ្ចើមផ្លូវ ឬ ចំណីផ្លូវ ក៏ត្រូវសុំការអនុញ្ញាតពីសមត្ថកិច្ចគ្រប់គ្រងផ្លូវថ្នល់ផងដែរ។

ចំពោះការសាងសង់ដោយមិនទុកគម្លាត ដូចដែលបានលើកឡើងខាងលើ ច្បាប់នឹងធ្វើការផាកពិន័យ ជាប្រាក់ពី១០០ ០០០រៀល ទៅ១ ០០០ ០០០ រៀល និងតម្រូវឱ្យ​រុះរើចេញនូវសំណង់នោះ ។ ក្នុងករណីរឹងទទឹង ជននោះនឹងត្រូវផ្តន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារពី៦ខែ ទៅ២ឆ្នាំ និងពិន័យជាប្រាក់ពី ១ ០០០ ០០០ រៀល ទៅ ៤ ០០០ ០០០រៀល៕

China’s fixed-asset investment up 4.7 pct in first four months

China’s fixed-asset investment went up 4.7 percent year on year in the first four months of 2023, data from the National Bureau of Statistics showed Tuesday.
Fixed-asset investment totaled 14.75 trillion yuan (2.12 trillion U.S. dollars) from January to April, the bureau said.

Fixed-asset investment from the private sector rose 0.4 percent year on year in the first four months.

Industrial investment surged 8.3 percent year on year. Of the total, investment shrank by 2.2 percent in the mining industry, but went up 6.4 percent in the manufacturing sector. Investment in the supply of electricity, heating, gas, and water soared 24.4 percent.

Investment in infrastructure construction went up 8.5 percent year on year. Of the total, investment expanded 14 percent in railway transportation and 10.7 percent in water conservancy management.

In terms of regions, investment gained 9.8 percent in northeastern China, 6.2 percent in eastern China and 3.2 percent in western China, but dropped by 1.3 percent in central China.

Source: Xinhua