ដោយ: គង់ លាងហួរ
អន្តរជាតិ: រដ្ឋបាលរបស់លោកប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ បានលុបចោលកញ្ចប់មូលនិធិសម្រាប់សាងសង់ផ្លូវរថភ្លើងល្បឿនលឿនម៉ាញេទិក (Maglev) ដែលគ្រោងតភ្ជាប់រវាងទីក្រុង Washington DC និងទីក្រុង Baltimore។

យោងទៅតាមស្តង់ដារ ដែលកំណត់ដោយសហភាពផ្លូវដែកអន្តរជាតិ (UIC) បានបង្ហាញថា គិតមកទល់ពេលបច្ចុប្បន្ននេះ សហរដ្ឋអាមេរិកមិនទាន់មានផ្លូវដែកល្បឿនលឿននៅឡើយទេ។

រដ្ឋបាលលោក ត្រាំ ក៏បានលុបចោលមូលនិធិចំនួន៤ពាន់លានដុល្លារសម្រាប់ការសាងសង់ខ្សែរថភ្លើងផ្លូវល្បឿនលឿន ដែលមានគោលបំណងតភ្ជាប់រវាងទីក្រុង San Francisco និងទីក្រុង Los Angeles ព្រមទាំងបានលុបចោលមូលនិធិចំនួន៦៣,៩លានដុល្លារសម្រាប់គម្រោងផ្លូវដែកល្បឿនលឿនក្នុងរដ្ឋតិចសាស់(Texas)។

បច្ចេកវិទ្យារថភ្លើង Maglev ត្រូវបានអភិវឌ្ឍន៍ឡើងនៅប្រទេសជប៉ុនចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០០២ ហើយប្រទេសចិនក៏បានធ្វើការធ្វើតេស្តសាកល្បងបច្ចេកវិទ្យានេះផងដែរ ដែលអាចរត់ក្នុងល្បឿនជិត១.០០០គីឡូម៉ែត្រក្នុងមួយម៉ោង។ រថភ្លើងប្រភេទនេះមានល្បឿនលឿនជាងយន្តហោះពាណិជ្ជកម្ម។

លោក Richard Geddes អ្នកជំនាញឯកទេសផ្នែកហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធដឹកជញ្ជូននៅសាកលវិទ្យាល័យ Cornell បានអះអាងថា “រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងដឹកជញ្ជូនអាមេរិកលោក Sean Duffy បានប្រកាសថា រដ្ឋាភិបាលនឹងលុបចោលមូលនិធិចំនួន២៦លានដុល្លារសម្រាប់គម្រោងផ្លូវរថភ្លើងល្បឿនលឿនរវាងទីក្រុង Baltimore និងទីក្រុងវ៉ាសុីនតោន DC”។

លោកបានបន្តថា នេះជាព័ត៌មានល្អ ព្រោះគម្រោងរថភ្លើង Maglev មានតម្លៃខ្ពស់ខ្លាំង ខណៈការសាងសង់ផ្លូវដែកបានប្រឈមមុខជាមួយនឹងការពន្យារពេលជាច្រើនលើក និងត្រូវការដើមទុនវិនិយោគច្រើន។ ចំណែក ពលរដ្ឋមូលដ្ឋានក៏បានជំទាស់នឹងគម្រោងនេះផងដែរ។

លោកបានបន្ថែមថា “ក្រុមហ៊ុនរថភ្លើង Amtrak និងក្រុមហ៊ុន MARC បានបម្រើសេវាកម្មផ្លូវរថភ្លើងដឹកអ្នកដំណើរពីទីក្រុង Baltimore ទៅកាន់ទីក្រុង Washington យ៉ាងល្អប្រសើរ ហើយយើងក៏មានផ្លូវហាយវេធំៗជាច្រើនផងដែរ”៕ប្រភព: Newsweek៕

(ភ្នំពេញ)៖ លោក ជុំ សុន្ទរី អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ បានថ្លែងថា កម្ពុជាបដិសេធយ៉ាងដាច់អហង្ការចំពោះការចោទប្រកាន់របស់ក្រសួងការបរទេសថៃ ដែលថាកម្ពុជាលួចដាក់មីនថ្មី។ កម្ពុជាក៏បានអំពាវនាវឱ្យថៃអនុវត្តឱ្យពេញលេញចំពោះកិច្ចព្រមព្រៀង ១៣ចំណុច ក្នុងកិច្ចប្រជុំវិសាមញ្ញគណៈកម្មាធិការព្រំដែនទូទៅកម្ពុជាថៃ (GBC)។

អាជ្ញាធរកម្ពុជាគ្រប់គ្រងសកម្មភាពកំចាត់មីន និងសង្គ្រោះជនពិការដោយសារមីន (អាជ្ញាធរមីន) នៅថ្ងៃទី៩ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ បានចេញមកបដិសេធ និងច្រានចោលទាំងស្រុង ចំពោះសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ក្រសួងការបរទេសថៃ ដែលចុះផ្សាយនៅថ្ងៃទី៩ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ ដោយបានចោទប្រកាន់ថា កម្ពុជាបានដាក់មីនថ្មី។ អាជ្ញាធរមីនបញ្ជាក់ថា កម្ពុជានៅតែរក្សាជំហរម៉ឺងម៉ាត់ គឺមិនមានការប្រើប្រាស់ ហើយនឹងមិនប្រើប្រាស់មីនថ្មីជាដាច់ខាត។

នៅក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មាន នៅថ្ងៃទី១១ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ លោក ជុំ សុន្ទរី ក៏បានបញ្ជាក់យ៉ាងដូច្នេះថា «ក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ សូមបដិសេធយ៉ាងដាច់អហិង្ការ ចំពោះការចោទប្រកាន់ដោយគ្មានមូលដ្ឋានរបស់ក្រសួងការបរទេសថៃ ដែលថា កម្ពុជាដាក់មីនថ្មី»។

ក្នុងនាមជារដ្ឋភាគីអនុសញ្ញាហាមប្រាមការប្រើប្រាស់មីនប្រឆាំងមនុស្ស ដែលកម្ពុជាបានផ្តល់សច្ចាប័នក្នុងឆ្នាំ១៩៩៩ ហើយកម្ពុជាត្រូវបានទទួលស្គាល់ជាអន្តរជាតិ ចំពោះសមិទ្ធផល នៃការបោសសម្អាតមីន និងមិនមានការប្រើប្រាស់មីនប្រឆាំងមនុស្សនោះឡើយ។ កម្ពុជាបានបោសសម្អាត មីនប្រឆាំងមនុស្សប្រមាណជាង ១លានគ្រាប់ និងសំណល់ជាតិផ្ទុះពីសង្គ្រាមប្រមាណជាង ៣លានគ្រាប់ ដែលបានជួយសង្គ្រោះជីវិតមនុស្សជាច្រើន និងផ្តល់ដីសុវត្ថិភាពដល់សហគមន៍។

មកដល់ពេលនេះ មិនទាន់មានការស៊ើបអង្កេតផ្លូវការ និងមានតម្លាភាព ដើម្បីបញ្ជាក់ពីការពិត នៅឡើយពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហានេះ ហេតុនេះគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធគួរចៀសវាងការធ្វើសេចក្តីថ្លែងការណ៍ ជាសាធារណៈណាមួយ។ ការចោទប្រកាន់ដោយគ្មានការពិត នឹងប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងចំពោះស្មារតីបទឈប់ បាញ់ និងបាត់ទំនុកចិត្តរវាងគ្នានិងគ្នា នៅក្នុងស្ថានភាពនេះ។ កម្ពុជាសង្ឃឹមថា ភាគីថៃនឹងគោរពបាននូវចំណុចដែលឯកភាពគ្នា ក្នុងកិច្ចប្រជុំវិសាមញ្ញគណៈកម្មាធិការព្រំដែនទូទៅកម្ពុជាថៃ (GBC) ជាពិសេសចំណុចទី២ ដែលបានចែងថា ភាគីទាំងពីរ មិនត្រូវចល័តកងទ័ពរបស់ខ្លួន រាប់បញ្ចូលទាំងការមិនដើរល្បាតហួសពីទីតាំងរបស់ខ្លួនដែលឈរជើងឡើយ។

កម្ពុជាត្រៀមខ្លួនរួចជាស្រេច ដើម្បីផ្តល់កិច្ចសហការជាមួយភាគីថៃ សហគមន៍អាស៊ាន និងសហគមន៍មីនអន្តរជាតិ ដើម្បីប្រកាន់ខ្ជាប់នូវសន្តិភាព និងលើកកម្ពស់សុខសុវត្ថិភាព៕

ដោយៈ គង់ សូរិយា

    ព្រះសីហនុៈ អភិបាល នៃគណៈអភិបាលខេត្តព្រះសីហនុ លោកម៉ាង ស៊ីណេតបានបង្ហើបឲ្យដឹងថា នៅខែកញ្ញាខាងមុខ នឹងមានក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍កម្ពុជា ភ្ជាប់ជើងហោះហើរត្រង់ពីខេត្តព្រះសីហនុ ទៅកាន់ខេត្តចំនួន២របស់ចិន។

ព័ត៌មាននេះ ត្រូវបានលើកឡើងកាលពីសប្តាហ៍មុន ក្នុងពេលលោកម៉ាង ស៊ីណេត ទទួលជួបសម្តែងការគួរសម និងពិភាក្សាការងារជាមួយប្រតិភូក្រុមហ៊ុនចិន មកពីទីក្រុងណានជីង សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន។

លោកម៉ាង ស៊ីណេត អភិបាលខេត្តព្រះសីហនុ បានស្វាគមន៍ប្រតិភូក្រុមហ៊ុនចិន មកពីទីក្រុងណានជីង ដែលមកដល់ខេត្តព្រះសីហនុ ព្រមទាំងបានជំរាបជូនពីសក្តានុពលរបស់ខេត្តព្រះសីហនុ ជាខេត្តស្ថិតនៅទិសនារតីនៃប្រទេសកម្ពុជា មានឆ្នេរ កោះស្រស់ស្អាត ត្រូវបានសមាជិកក្លឹបឆ្នេរសមុទ្រស្អាត ដាក់បញ្ជូលជាសមជិកក្លឹបឆ្នេរស្អាតលើពិពភលោក។

ខេត្តព្រះសីហនុ មានវិស័យដែលមានសក្តានុពលមាន ដូចជាការដឹកជញ្ជូនមាន ផ្លូវគោក ផ្លូវទឹក និងផ្លូវអាកាស ជាមូលដ្ឋានគ្រឹះសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច សង្គម (ពាណិជ្ជកម្ម ឧស្សាហកម្ម កសិ​កម្ម) និងជាគោលដៅទេសចរណ៍ ប្រកបដោយប្រជាប្រិយភាព ដែលមានភ្ញៀវទេសចរជាតិ និងអន្តរជាតិមកទស្សនា សម្រាកលម្ហែយ៉ាងច្រើន ហើយត្រូវបានប្រសិទ្ធនាមថា ជា “តារារះនាទិសនារតី”។

លោកអភិបាលខេត្ត បានបន្តថា វិស័យដឹកជញ្ចូនរបស់ខេត្តមាន ផ្លូវគោក ផ្លូវជាតិលេខ៣ លេខ៤ ផ្លូវល្បឿនលឿន និងផ្លូវដែក ផ្លូវអាកាស មានផ្លូវរត់ប្រវែង៣៣០០ម៉ែត្រ បច្ចុប្បន្នមានជើងហោះហើរត្រង់ពីខេត្តព្រះសីហនុ ទៅកាន់ខេត្តនៃប្រទេសចិន ហើយខែក្រោយ នឹងមានការហោះហើរត្រង់ ពីខេត្តព្រះសីហនុ ទៅកាន់ខេត្តពីរបន្ថែមទៀត នៃប្រទេសចិន ហើយទីក្រុងណានជីង ក៏ជាគោលដៅហោះហើរត្រង់មកកាន់ខេត្តព្រះសីហនុ និងផ្លូវទឹក មានកំពង់ផែអន្តរជាតិចំនួន៣ ក្នុងនោះកំពង់ផែកែវផុស កំពង់ផែស្ទឹងហាវ និងកំពង់ផែស្វយ័តក្រុងព្រះសីហនុ ដែលបច្ចុប្បន្នកំពុងធ្វើការអភិវឌ្ឍជា៣ ដំណាក់កាល ចាប់ពីឆ្នាំ២០២៤ ដល់ឆ្នាំ២០៣០ មានជម្រៅទឹក១៧,៥០ម៉ែត្រ អាចឱ្យនាវាដែលចរាចរណ៍ លើពិភពលោកចូលចតបាន។

លោកម៉ាង ស៊ីណេតបានបញ្ជាក់ថា រាជរដ្ឋាភិបាល បានរៀបចំផែនការមេអភិវឌ្ឍខេត្តព្រះសីហនុ ជាតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសគំរូពហុបំណង ដោយចែកចេញជា ១.ការដឹកជញ្ជូនភស្តុភាកម្ម និងឧស្សាហកម្ម ២.ទីក្រុងសមាហរណកម្ម ៣.តំបន់ទេសចរណ៍នៅតាមបណ្តាកោះ ទន្ទឹមនោះស្រុកកំពង់សីលា ក៏ជាតំបន់ឧស្សាហកម្ម និងកសិឧស្សាហកម្ម ហើយភាពជោគជ័យរបស់អ្នកវិនិយោគ គឺជាការរីករាយរបស់រដ្ឋបាលខេត្តព្រះសីហនុ។

លោក កៅ គូគ័ង (Gao Gu Guang ) អនុប្រធានក្រុមហ៊ុន Divelopment Co,Ltd បានថ្លែងអំណរគុណរដ្ឋបាលខេត្តព្រះសីហនុ ហើយដំណើរទស្សនកិច្ចមកកាន់កម្ពុជា ប្រតិភូបានទៅទស្សនកិច្ចតំបន់ផលិតស្រូវ និងកែច្នៃគ្រាប់ស្វាយចន្ទី ប្រតិភូរបស់លោកចាប់អារម្មណ៍ផ្នែកកសិកម្មនៅកម្ពុជា ហើយប្រជាជនចិន មានការពេញនិយម នៃផលិតផលកសិកម្មរបស់កម្ពុជា មានដូចជា ផ្លែធូរេន ស្វាយ ខ្នុរ។

លោកបន្តថា ខេត្តព្រះសីហនុ ជាខេត្តមានផ្លុវគមនាគមន៍ដូចជា ផ្លូវទឹក ផ្លូវគោក និងផ្លូវអាកាស មានភាពងាយស្រួលធ្វើឱ្យភ្ញៀវទេសចរមានការរីកចម្រើន ធ្វើឱ្យទំនាក់ទំនងរវាងប្រជាជនចិន និងប្រជាជនកម្ពុជាកាន់តែរីកចម្រើនថែមទៀត។

លោកបន្តថា ម្យ៉ាងទៀតការជោគជ័យ នៃការហោះហើរត្រង់ពីទីក្រុងណានជីង មកកាន់ខេត្តព្រះសីហនុ និងទទួលបានភ្ញៀវទេសចរកាន់តែច្រើន ដោយសារខេត្តជាំងស៊ូ មានសេដ្ឋកិច្ចធំទី២ នៃប្រទេសចិន ហើយគណៈប្រតិភូនឹងប្តេជ្ញាចិត្ត នៅពេលត្រឡប់ទៅចិនវិញ នឹងដឹកនាំអ្នកវិនិយោគ មកសិក្សាវិនិយោគនៅប្រទេសកម្ពុជា ជាពិសេសខេត្តព្រះសីហនុ។

លោកសង្ឃឹមថា នឹងទទួលបានព័ត៌មានស្តីពី ការអភិវឌ្ឍន៍លើគម្រោងឯកសារមួយចំនួន ពាក់ព័ន្ធលើការអនុគ្រោះផ្នែកព័ន្ធផងដែរ។

ក្នុងឱកាសនោះ លោក កៅ គូគ័ង (Gao Gu Guang) ក៏បានអញ្ជើញគណៈប្រតិភូខេត្តព្រះសីហនុ ទៅទស្សនកិច្ចនៅទីក្រុងណានជីង នៃខេត្តជាំងស៊ូ នៅពេលណាមួយសមស្រប៕

ដោយៈ គង់ សូរិយា

    ពោធិសាត់ៈ ស្ថានីយ​ផលិតថាមពល​អគ្គិសនី ដើរដោយថាមពលពន្លឺព្រះអាទិត្យ អានុភាព១០​មេហ្កាវ៉ាត់ ផ្គុំជាមួយប្រព័ន្ធអាគុយស្តុកថាម​ពល​របស់ក្រុមហ៊ុន SchneiTec ZEALOUS ដែល​ស្ថិត​ក្នុង​​ខេត្ត​ពោធិ៍សាត់​ត្រូវបាន​បើក​ឱ្យ​ដំណើរការ​ជាផ្លូវ​ការ​ហើយ។​​​

ពិធី​សម្ពោធត្រូវបានធ្វើឡើងនៅទីតាំងគម្រោង ស្ថិតក្នុងឃុំស្នាអន្សា ស្រុកក្រគរ ខេត្តពោធិ៍សាត់ ដោយមាន​ការចូលរួមពីលោក កែវ រតនៈ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងរ៉ែ និងថាមពល លោកUENO Atsushi ឯកអគ្គរដ្ឋទូតប្រទេសជប៉ុនប្រចាំកម្ពុជា លោក ខូយ រីដា អភិបាលខេត្តពោធិ៍សាត់ ព្រម​ទាំង​អ្នក​ពាក់​ព័ន្ធ​ជា​ច្រើន​ទៀត​។​

លោក​អភិបាល​ខេត្ត​ពោធិ៍សាត់លោក ខូយ រីដាបាន​លើក​ឡើង​ថា ស្ថិរភាព​នយោបាយ និង​ការ​យក​ចិត្ត​ទុកដាក់​ពី​សំណាក់អាជ្ញាធរ​គ្រប់​ជាន់​ថ្នាក់​ បានធ្វើ​ឱ្យ​​ខេត្ត​ពោធិសាត់ ​​ក្លាយ​ជា​ទីតាំង​ដ៏​មាន​សក្តានុពល​សម្រាប់​ការ​បណ្តាក់​ទុន​លើ​គ្រប់​វិស័យ​។ បច្ចុប្បន្ន​​ខេត្ត​ពោធិ៍សាត់ គឺ​ជា​​ទីតាំង​ដ៏​សំខាន់​មួយ​ ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ដែល​មាន​ការ​បណ្តាក់​ទុន​ច្រើន​លើ​ការ​ផលិតថាមពលអគ្គិសនី ដើរដោយពន្លឺព្រះអាទិត្យ និងប្រភពវារីអគ្គីសនី​។

លោក​អះអាង​ថា “​​បច្ចុប្បន្ន​​ខេត្តពោធិ៍សាត់ ​​មាន​ការ​រីកចម្រើនច្រើន​​ ដោយ​ប្រែក្លាយពីខេត្តឆ្លងកាត់មកជាខេត្ត ដែលពោរពេញដោយការទាក់ទាញ​ទាំងផ្នែកឧស្សាហកម្ម និងទេសចរណ៍”។

ជាមួយគ្នានេះ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងរ៉ែ និងថាមពល លោក កែវ រតនៈ បាននិយាយ​​ថា រដ្ឋាភិបាល​នីតិកាល​ទី​៧ នៃ​​រដ្ឋសភា​ កំពុង​​ខិតខំ​យ៉ាងខ្លាំង ​ក្នុង​ការ​ធ្វើពិពិធកម្ម​ភាពជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ចជា​មួយ​ផ្នែក​ឯកជន តាម​រយៈ​ការដាក់​ចេញ​នូវ​គោលនយោបាយ​​ថ្មីៗ​ជា​ច្រើន ​ដើម្បី​​ទាក់ទាញការវិនិយោគផ្ទាល់​ពី​បរទេស រួម​ទាំង​ពី​ប្រទេសជប៉ុន​ឱ្យ​បាន​កាន់​តែ​ច្រើន​។

លោកបញ្ជាក់ថា “គម្រោងនេះពិតសំខាន់​ ដើម្បី​ឆ្លើយតបទៅនឹងវឌ្ឍនភាព​ នៃការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចក្នុងខេត្តពោធិ៍សាត់”។ លោកបន្តថា “គម្រោងនេះនឹងជួយផ្គត់ផ្គង់ ដល់បណ្តាញជាតិ​សម្រាប់ការប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយ និងការបង្កើតថាមពលកកើតឡើងវិញ​ នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ធានាបាននូវការផ្គត់ផ្គង់ថាមពល ដែលមានស្ថេរភាព ដោយប្រើប្រភពថាមពលកាបូនទាប និងត្រួសត្រាយផ្លូវ​ទៅកាន់ការសម្រេចបាននូវអព្យាក្រឹតភាពកាបូន”។

លោក​បាន​ថ្លែង​ថា ​ជាក់ស្តែងគម្រោងនេះ​ ត្រូវបានវិនិយោគដោយក្រុមហ៊ុនថាមពលអគ្គិសនីChugoku ដែលជាក្រុមហ៊ុនថាមពលអគ្គិសនី​ឈានមុខគេមួយ នៅក្នុងប្រទេសជប៉ុន និងសហការជាមួយក្រុមហ៊ុន SchneiTec ZEALOUS ដែលមានស្រាប់នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។

ឯកអគ្គរដ្ឋទូតជប៉ុន លោក UENO Atsushi បាន​លើកឡើង​ថា៖​គម្រោងថាមពលពន្លឺព្រះអាទិត្យ និងប្រព័ន្ធអាគុយស្តុកថាមពលនៅទីនេះ នឹងរួមចំណែកបំពេញតម្រូវការអគ្គិសនី ដែលកំពុងកើនឡើងរបស់កម្ពុជា និងតម្រូវការសម្រាប់ការកាត់បន្ថយឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់៕