ដោយ ៖ រ៉ាណេត
បាត់ដំបងៈ គម្រោងសិក្សាលើការស្តារ និងធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងវិញនូវព្រលានយន្តហោះខ្នាតតំបន់ក្នុងខេត្តបាត់ដំបង កំពុងជួបបញ្ហាដោយសារវិបត្តិនៃជំងឺកូវីដ១៩ ដែលកំពុងមានការរីករាលនៅក្នុងប្រទេស ក៏ដូចជា ក្នុងខេត្តបាត់ដំបងដែលធ្វើឱ្យក្រុមមន្ត្រីជំនាញសម្រេចផ្អាកការជួបជុំពិភាក្សាមួយរយៈពេល។

អភិបាលរងខេត្តបាត់ដំបង លោក សឿម ប៊ុនរិទ្ធិ បានមានប្រសាសន៍ប្រាប់ឱ្យដឹងនៅថ្ងៃទី២៩ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២១ថា ពាក់ព័ន្ធទៅនឹងគម្រោងស្ដារព្រលានយន្តហោះខ្នាតតំបន់ស្ថិតនៅក្នុងខេត្តបាត់ដំបង រាជរដ្ឋាភិបាលបានបង្កើតគណៈកម្មការអន្តរក្រសួងរួចហើយ ដើម្បីសិក្សាពីលទ្ធភាពក្នុងកិច្ចអនុវត្ត ដែលដឹកនាំដោយលោកបណ្ឌិត ម៉ៅ ហាវ ណ្ណាល រដ្ឋមន្ត្រីទទួលបន្ទុករដ្ឋលេខាធិការដ្ឋានអាកាសចរស៊ីវិលកម្ពុជា។

លោកបន្តឱ្យដឹងថា “ដោយសារតែស្ថានភាពនៃការផ្ទុះជំងឺកូវីដ១៩ ក្នុងសហគមន៍បានធ្វើឱ្យដំណើរការនៃការសិក្សា ពីផលប៉ះពាលគម្រោងត្រូវបានផ្អាកមួយរយៈពេលសិន រង់ចាំងស្ថានភាពស្ងប់ស្ងាត់បន្តិច ទើបចាប់អនុវត្តបន្ត”។ លោកបញ្ជាក់ថា “នេះមិនមែនជាការពន្យា លើគម្រោងស្តារព្រលានយន្តហោះនេះទេ គម្រោងនៅតែដំណើរការដដែលទេ ប៉ុន្តែសម័យកាលនៃការផ្ទុះជំងឺកូវីដ១៩ នៅក្នុងសហគមន៍នេះ យើងមិនអាចជួបប្រជុំគ្នាបាន”។

រដ្ឋលេខាធិការដ្ឋានអាកាសចរស៊ីវិល លោកស៊ីន ចាន់សិរីវុត្ថា ធ្លាប់បានថ្លែងថា អាកាសយានដ្ឋានខេត្តបាត់ដំបង នៅពេលបច្ចុប្បន្ននេះ គឺជាប្រភេទអាកាសយានដ្ឋានក្នុងស្រុក មានលក្ខណៈតូចចង្អៀត និងទ្រុឌទ្រោម ដែលត្រូវតែពិនិត្យដើម្បីស្ដារ និងកែលម្អរឡើងវិញ ដោយបានប្រគល់ការងារឱ្យក្រុមមន្ត្រីជំនាញ សិក្សាលម្អិត ថាតើត្រូវកែលម្អរ និងអភិវឌ្ឍន៍អាកាសយានដ្ឋានមួយនេះរបៀបណា។

លោកបញ្ជាក់ថា “ជាជំហានដំបូងយើងគិតថា ត្រូវស្ដារឡើងវិញដើម្បីឱ្យបានគ្រប់ស្ដង់ដារសុវត្ថិភាពត្រឹមកម្រិត4C ដែលយើងអាចទទួលចុះចតយន្តហោះក្នុងស្រុកប្រកបដោយសុវត្ថិភាព”។ លោកបន្តថា “បន្ទាប់មកទៀត យើងបានពិនិត្យមើលផែនការអភិវឌ្ឍន៍របស់នគរូបនីយកម្មនៅខេត្តបាត់ដំបង ដែលបានបង្ហាញពីភាពសមស្របទៅនឹងផែនការនៃការអភិវឌ្ឍ និងយល់ស្របក្នុងការកែសម្រួល និងស្តារអាកាសយានដ្ឋានមួយនេះឡើងវិញសម្រាប់ប្រើប្រាស់ក្នុងរយៈពេលខ្លី និងមធ្យម ប៉ុន្តែសម្រាប់រយៈពេលវែង គឺចាំបាច់ត្រូវតែមានការផ្លាស់ប្ដូរទីតាំងថ្មី”។

ព្រលានយន្តហោះខេត្តបាត់ដំបង បានផ្តើមបើកដំណើរការដំបូងនាអំឡុងឆ្នាំ១៩៦៧ ហើយត្រូវបិទដំណើរការទាំងស្រុងត្រឹមឆ្នាំ១៩៧៥ ក្រោយរបបខ្មែរក្រហមឡើងកាន់កាប់អំណាច។ បន្ទាប់ពីរបបនេះបានដួលរលំ ព្រលានយន្តហោះខេត្តបាត់ដំបងក៏ត្រូវបើកដំណើរការឡើងវិញ ប៉ុន្តែបម្រើឱ្យតែវិស័យអាកាសចរណ៍យោធាប៉ុណ្ណោះ ហើយក្រោយមកទៀតនាអំឡុងឆ្នាំ១៩៩១ ចំណតអាកាសយានដ្ឋាននេះ ត្រូវបិទដំណើរការរហូតបច្ចុប្បន្ន៕

ដោយ: គង់ សូរិយា
ភ្នំពេញ: រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានទាក់ទាញទុនវិនិយោគលើទឹកប្រាក់រហូតដល់១៣ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក លើផ្នែកកម្មន្តសាល ក្នុងនោះវិស័យឧស្សាហកម្មធំៗចំនួន៥ទទួលបានការវិនិយោគខ្ពស់ជាងវិស័យផ្សេងៗ។

យោងតាមរបាយការណ៍បូកសរុបលទ្ធផលការងារឆ្នាំ២០២០ និងលើកទិសដៅអនុវត្តការងារឆ្នាំ២០២១ របស់ក្រសួងឧស្សាហកម្ម វិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា និងនវានុវត្តន៍ បានឲ្យដឹងថា ក្នុងឆ្នាំ២០២០កន្លងទៅ ការវិនិយោគលើផ្នែកកម្មន្តសាលមានទំហំទឹកប្រាក់ប្រមាណ១៣,៥៥៤លានដុល្លារ ក្នុងនោះការវិនិយោគលើវិស័យឧស្សាហកម្មកាត់ដេរសម្លៀកបំពាក់ មានទំហំទឹកប្រាក់ជាង៣៣០០លានដុល្លារ វិស័យម្ហូបអាហារជាង១ ៦០០លានដុល្លារ។ កៅស៊ូនិងប្លាស្ទិកជាង១៣០០លានដុល្លារ ផលិតផលពីរ៉ែលោហៈជាង១ ២០០លានដុល្លារ ភេសជ្ជៈជាង១២០០លានដុល្លារ និងផលិតផលស្បែកសរុបប្រមាណ១០០០លានដុល្លារ។

ក្រៅពីការវិនិយោគវិស័យធំៗខាងលើ វិស័យកម្មន្តសាលនេះ កម្ពុជាទទួលបានការវិនិយោគ លើវិស័យមួយចំនួនផ្សេងៗទៀតជិត ២០ប្រភេទផងដែរដូចជា គ្រឿងបរិក្ខាអគ្គិសនី គ្រឿងម៉ាស៊ីន ក្រដាស លោហៈធាតុមូលដ្ឋាន ប្រេងកាត បរិក្ខាដឹកជញ្ជូន វាយនភណ្ឌ ថ្នាំជក់ គ្រឿងសង្ហារឹម និងលើវិស័យផ្សេងៗទៀត។

ដោយឡែក ទាក់ទិនតម្លៃបរិមាណនៃការនាំចេញ លើផ្នែកកម្មន្តសាលនៅឆ្នាំ២០២០ឯណេះវិញ កម្ពុជាបាននាំចេញសម្លៀកបំពាក់ មានទំហំទឹកប្រាក់ប្រមាណជាង ៣ ០០០លានដុល្លារ, ស្បែកនិងផលិតផលធ្វើពីស្បែកជាង១២០០លានដុល្លារ បរិក្ខាអគ្គិសនីជាង៤៨២លានដុល្លារ បរិក្ខាដឹកជញ្ជូនជាង៣៧៣លានដុល្លារ ម្ហូបអាហារជាង ២៤១លានដុល្លារ កៅស៊ូនិងប្លាស្ទិកជាង១៧១លានដុល្លារ និងការនាំចេញវិស័យផ្សេងៗទៀត សរុបជាទឹកប្រាក់មានទំហំជាង៦៣៧៣លានដុល្លា៕

ដោយៈ ប៊ី
ភ្នំពេញៈ អគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារ (GDT) នៅព្រឹកថ្ងៃទី៣០ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២១ បានដាក់ចេញសៀវភៅណែនាំស្តីពី “ពន្ធប្រថាប់ត្រាលើការផ្ទេរកម្មសិទ្ធិ ឬសិទ្ធិកាន់កាប់អចលនទ្រព្យ” ជំនួយស្មារតីបន្ថែមក្នុងការបញ្ជា្របវប្បធម៌បង់ពន្ធ និងបំពេញកាតព្វកិច្ចបង់ពន្ធប្រថាប់ត្រា លើអចលនទ្រព្យឱ្យបានត្រឹមត្រូវ។

សៀវភៅណែនាំស្តីពី “ពន្ធប្រថាប់ត្រាលើការផ្ទេរកម្មសិទ្ធិ ឬសិទ្ធិកាន់កាប់អចលនទ្រព្យ” ឬហៅកាត់ថា “ពន្ធប្រថាប់ត្រាលើអចលនទ្រព្យ” ត្រូវបានរៀបរៀងឡើងអនុលោមតាមមាត្រា៩៦ នៃច្បាប់ស្តីពីសារពើពន្ធ ក្នុងគោលបំណងផ្សព្វផ្សាយចំណេះដឹងជូនសាធារណជន និងអ្នកជាប់ពន្ធឱ្យបានយល់ដឹង កាន់តែទូលំទូលាយអំពីទិដ្ឋភាពច្បាប់ បទ ប្បញ្ញត្តិនានា និងនីតិវិធីនៃការបង់ពន្ធ។

សៀវភៅណែនាំនេះ នឹងក្លាយជាជំនួយស្មារតីបន្ថែមទៀត ក្នុងការបញ្ជា្របវប្បធម៌បង់ពន្ធ និងបំពេញកាតព្វកិច្ចបង់ពន្ធប្រថាប់ត្រាលើអចលនទ្រព្យឱ្យបានត្រឹមត្រូវ។
មាតិកានៃសៀវភៅនេះ ត្រូវបានជ្រើសរើស និងសម្រិតសម្រាំង ជាពិសេសដើម្បីបកស្រាយនូវចម្ងល់នានាពាក់ព័ន្ធនឹងពន្ធនេះ ដោយត្រូវបានបែងចែកជា៥ផ្នែកសំខាន់ៗដូចជា៖ ផ្នែកទី១ បង្ហាញអំពីទិដ្ឋភាពច្បាប់ និងបទប្បញ្ញត្តិនានា ដោយដកស្រង់នូវពាក្យគន្លឹះ និងខ្លឹមសារសំខាន់ៗមកធ្វើការពន្យល់បន្ថែម ឱ្យកាន់តែងាយយល់។

ផ្នែកទី២ ផ្តោតទៅលើអត្រាពន្ធ មូលដ្ឋានគិតពន្ធ និងការគណនាប្រាក់ពន្ធ រួមផ្សំនឹងឧទាហរណ៏ចំពោះករណីផ្ទេរកម្មសិទ្ធិ ឬសិទ្ធិកាន់កាប់ផ្សេងៗផងដែរ។ ផ្នែកទី៣ បង្ហាញអំពីកាតព្វកិច្ចអ្នកជាប់ពន្ធនិងនីតិវិធី សារពើពន្ធនៃការដាក់ពាក្យស្នើសុំបង់ ពន្ធប្រថាប់ត្រា។

ដោយឡែក ទោសទណ្ឌ និងសិទ្ធិក្នុងការរតវ៉ារបស់អ្នកជាប់ពន្ធក៏ត្រូវបានរំលេចនៅផ្នែកទី៤ ហើយផ្នែកបញ្ចប់បង្ហាញ អំពីសេវាអ្នកជាប់ពន្ធ ដែលអគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារបាននិងកំពុងខិតខំប្រឹងប្រែង ដោះស្រាយបញ្ហានានាជូនអ្នកជាប់ពន្ធ និងព័ត៌មានបន្ថែមសម្រាប់អ្នកជាប់ពន្ធធ្វើការទំនាក់ទំនងករណីមានចម្ងល់បន្ថែម។
ពន្ធប្រថាប់ត្រាលើការផ្ទេរកម្មសិទ្ធិ ឬ សិទ្ធិកាន់កាប់អចលនទ្រព្យ ដែលហៅកាត់ថា “ពន្ធប្រថាប់ត្រាលើអចលនទ្រព្យ” គឺជាផ្នែកមួយនៃពន្ធប្រថាប់ត្រា ដែលបានបង្កើតឡើងដោយច្បាប់ស្តីពីការបង្កើតពន្ធប្រថាប់ត្រា និងបានប្រកាសឱ្យប្រើ ដោយក្រឹត្យលេខ ២១ ចុះថ្ងៃទី១៥ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ១៩៩១ និងដាក់ឱ្យអនុវត្តចាប់ពីឆ្នាំ១៩៩២។

ពន្ធប្រថាប់ត្រាលើអចលនទ្រព្យ ត្រូវប្រមូលលើរាល់ការផ្ទេរកម្មសិទ្ធិ ឬសិទ្ធិកាន់កាប់អចលនទ្រព្យ (ដូចជាការទិញលក់ ឬការដោះដូរ ឬការធ្វើអំណោយ ឬការដាក់ភាគហ៊ុនជាអចលនទ្រព្យក្នុង ក្រុមហ៊ុន ) ដែលស្ថិតនៅក្នុង ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ទោះបីជា អចលនទ្រព្យ នោះបានចុះបញ្ជីនៅរដ្ឋបាលសុរិយោដីរួចរាល់ក្ដី (មានប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិ ឬ ប្លង់រឹង) ឬ ពុំបានចុះបញ្ជីក្តី (ប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិ ឬ ប្លង់ទន់)។ ចុះបញ្ជីក្ដី (គ្មាន ។
ពន្ធនេះ ត្រូវបានប្រមូលជាគុណប្រយោជន៍ដល់ថវិកា រដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍមូលដ្ឋាន៕

ដោយៈ ប៊ី
ភ្នំពេញៈ តម្លៃខុនដូនៅកណ្តាលក្រុងភ្នំពេញ មានភាពស្រដៀងគ្នានឹងតម្លៃផ្ទះនៅតំបន់ជាយក្រុង នាពេលបចុប្បន្ន ដែលបង្កភាពងាយស្រួលដល់ការវិនិយោគ សម្រាប់ផលចំណេញនាពេលអចលនទ្រព្យ។ នេះបើយោងតាមលើកឡើងរបស់អ្នកជំនាញអចលនទ្រព្យអន្តរជាតិ។

លោកស្រីអាន សុធីតាអគ្គនាយិកា CBRE Cambodia បានថ្លែងប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មាននៅថ្ងៃទី៣០ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២១ ថា ទីផ្សារខុនដូ ត្រូវបានគេចាត់ថ្នាក់ជាផ្នែកលំនៅ ដ្ឋាន នៃវិស័យអចលនទ្រព្យ ដូច្នេះចំពោះផ្នែកលំនៅដ្ឋាន គឺមិនសូវជាមានការប៉ះពាល់ជាមួយកូវីដ១៩នេះទេ ប្រសិនបើប្រៀបធៀបជាមួយវិស័យផ្សេងៗ ដូចជាវិស័យបដិសណ្ឋារកិច្ច (សណ្ឋាគារ) និងវិស័យទីផ្សារលក់រាយ ក៏ប៉ុន្ដែវាក៏នៅតែទទួលរងផលប៉ះពាល់ដូចគ្នាផងដែរ។
លោកស្រីបន្ថែមថា “នៅប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ទីផ្សារខុនដូមានការផ្ដោតទាំងស្រុង ទៅលើភ្ញៀវនៅក្នុងស្រុក ហើយទីផ្សារខុនដូមានការរីកចម្រើនលូតលាស់ ដោយសារអ្នកវិនិយោគក្នុងស្រុក មានបរិបទវិនិយោគដោយមើលឃើញពីកត្តា ដូចជា មានទីតាំងនៅកណ្ដាលក្រុង មានហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធគ្រប់គ្រាន់ និងតម្លៃក៏មានភាពសមរម្យ បើប្រៀបធៀបនឹងតម្លៃផ្ទះ នៅតំបន់ជាយក្រុង”។

ជាមួយគ្នានេះ លោកស្រីបញ្ជាក់ថា បើប្រៀបធៀបពីមុន ជាមួយនឹងព្រឹត្តិការណ៍២០កុម្ភៈ ឃើញថា ព្រឹត្តិការណ៍២០កុម្ភៈ ជះឥទ្ធិពលខ្លាំងមកលើវិស័យអចលនទ្រព្យ និង ទីផ្សារខុនដូក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ ដោយឡែកសម្រាប់ការលក់មានការធ្លាក់ចុះ ចំពោះការលក់លើគម្រោងដែលរួចរាល់ ហើយការធ្លាក់ចុះខ្លាំងជាងនេះ ទៅលើការលក់គម្រោងថ្មីៗផងដែរ។

បើទោះបីជាស្ថានភាពជំងឺកូវីដ១៩ មានការរីករាលដាលក៏ពិតមែន ចំពោះលោកស្រីមានការជឿជាក់ថា វ៉ាក់សាំងត្រូវបានចាក់ជាបណ្ដើរៗ នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ក៏ដូចជាបណ្ដាលប្រទេសផ្សេងទៀត ដូច្នេះទាំងអស់គ្នានឹងវិវត្តទៅរកភាពល្អប្រសើរឆាប់ៗ នៅរយៈពេល២ ទៅ៣ខែខាងមុខនេះ។

ជាមួយគ្នានេះ លោកខន គង្គាអគ្គនាយកក្រុមហ៊ុERA Cambodiaបានមានប្រសាសន៍ថា ការវិនិយោគខុនដូកំឡុងពេលនេះ អ្នកវិនិយោគទទួលបានផលចំណេញភ្លាមៗរួចទៅហើយ ដោយសារម្ចាស់គម្រោងបានលក់ខុនដូបានលក់បញ្ចុះតម្លៃពិសេស ដែលធ្វើឲ្យអ្នកទិញទទួលបានតម្លៃល្អ ហើយលក់ចេញវិញបានចំណេញច្រើន នៅពេលស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ចវិលមករកភាពប្រក្រតីវិញ៕