ដោយៈ សាវុធ
ភ្នំពេញៈ ខណៈដែលសេដ្ឋកិច្ចរបស់កម្ពុជា បន្តរងគ្រោះដោយសារឥទ្ធិពល នៃការរាតត្បាតជំងឺកូវីដ១៩ មានសញ្ញាជាច្រើនបង្ហាញថា សកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ចកំពុងចាប់ផ្តើមកម្រើកឡើងវិញហើយ។
សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាត្រូវបានព្យាករថា នឹងរួញទំហំប្រមាណជាដក២ភាគរយ ក្នុងឆ្នាំ២០២០ ប៉ុន្តែត្រូវបានរំពឹងទុកថា នឹងងើបឡើងវិញហើយលូតលាស់ បានប្រហែលជិត៤ភាគរយក្នុងឆ្នាំ២០២១នេះ។ នេះបើយោងតាមការព្យាករណ៍របស់ធនាគារពិភពលោក (World Bank) ។
ដោយវិធានការរក្សាសុវត្ថិភាពសង្គម មានសភាពធូរស្រាលបន្តិច សកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ចក្នុងស្រុក កំពុងតែវិលទៅរកប្រក្រតីភាពបន្តិចម្តងៗវិញ។ អន្តរាគមន៍ក្នុងកម្រិត ដែលមិនធ្លាប់មានរបស់រដ្ឋាភិបាល បានជួយមួយផ្នែកក្នុងការទ្រទ្រង់ ដល់ផ្នែកទទួលទានប្រើប្រាស់ឱ្យនៅស្ថិតស្ថេរ ហើយអតិផរណាក៏ស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងជាប់ផងដែរ។
យោងតាមរបាយការណ៍នេះ លំហូរចូលនៃការវិនិយោគផ្ទាល់ពីបរទេស ទៅក្នុងគម្រោងក្រៅឧស្សាហកម្មកាត់ដេរ និងនៅវិស័យកសិកម្ម នៅតែបន្តកើនឡើង ទំនងជាដោយសារភាពទាក់ទាញរបស់កិច្ចព្រមព្រៀង ពាណិជ្ជកម្មសេរីដែលកម្ពុជា កំពុងធ្វើជាមួយប្រទេសនានាក្នុងតំបន់។
ទោះបីជាការនាំចេញសរុប នៃផលិតផលកមន្តសាល បានរងការប៉ះទង្គិចពីការរាតត្បាតជំងឺនេះក៏ដោយ ក៏កំណើននៅតែបន្តមាន ក្នុងការនាំចេញផលិតផលរោងចក្រដទៃទៀត មានដូចជា កង់ គ្រឿងបង្គុំអគ្គិសនី និងគ្រឿងបន្លាស់រថយន្ត និងគ្រឿងផ្សំនានា ហើយការនាំចេញអង្ករ និងផលិតផលកសិកម្មផ្សេងទៀតនៅមានសន្ទុះខ្លាំងក្លា។
ជាមួយគ្នានេះ ទេសចរណ៍ក្នុងស្រុកបានជួយមួយផ្នែក ក្នុងការធ្វើឱ្យឧស្សាហកម្មទេសចរណ៍និងការធ្វើដំណើរ កម្រើកឡើងវិញ។
រដ្ឋាភិបាលបានធ្វើអន្តរាគមន៍ ក្នុងទំហំមួយមិនធ្លាប់មានពីមុនមក ដោយចំណាយថវិកាប្រមាណ៥ភាគរយនៃផ.ស.ស ទៅជួយគាំពារដល់ក្រុមប្រជាជន ដែលរងការប៉ះពាល់ពីការរាតត្បាតជំងឺ ក្នុងនោះក៏មានផងដែរ នូវការចំណាយពាក់ព័ន្ធផ្នែកសុខាភិបាល ជំនួយទ្រទ្រង់ចំណូលគ្រួសារ ការចាក់បន្ថែមទុនទៅក្នុងសេដ្ឋកិច្ច ការធានាលើកម្ចី ការចំណាយលើការអភិវឌ្ឍ និងការអនុគ្រោះពន្ធ។
យោងតាមការស្ទង់មតិតាមទូរស័ព្ទ ដែលធនាគារពិភពលោកបានធ្វើពីរដងរយៈកន្លងទៅបានឱ្យដឹងថា៖
– ចំនួនអ្នកផ្តល់ចម្លើយ ដែលកំពុងធ្វើអាជីវកម្មក្នុងពេលស្ទង់មតិ មានការធ្លាក់ចុះពី៨២ភាគរយ នៅមុនមានការផ្ទុះជំងឺកូវីដ១៩ មកនៅត្រឹម៧១ភាគក្នុងខែឧសភា ឆ្នាំ២០២០ ហើយតួលេខនេះ ហាក់ដូចជានៅដដែលក្នុងខែសីហា ឆ្នាំ២០២០ ។
– ការរាតត្បាតជំងឺនេះ នៅតែបន្តជះផលអវិជ្ជមាន ទៅលើសកម្មភាពធុរកិច្ច ដែលមិនមែនជាការដាំដុះ ប៉ុន្តែក្នុងសភាពមួយ ដែលមិនសូវធ្ងន់ធ្ងរណាស់ណាទេ បើប្រៀបធៀបទៅនឹងពេលដែលវិបត្តិនេះបានផ្ទុះឡើងភ្លាម។
– ការបាត់បង់ចំណូលនៅតែមានទំហំធំធេងនៅឡើយ បើទោះជាការធ្លាក់ចុះចំណូលគ្រួសារថយល្បឿនបន្តិចវិញ ក្រោយពីរដ្ឋាភិបាលបានដាក់ចេញកម្មវិធីថ្មីមួយ សម្រាប់ផ្ទេរសាច់ប្រាក់ទៅជួយគ្រួសារក្រីក្រ និងងាយរងគ្រោះ។ ការស្ទង់មតិបានបង្ហាញថា ជិត៩០ភាគរយនៃក្រុមគ្រួសារ ដែលត្រូវបានកំណត់អត្តសញ្ញាណថា “ជាអ្នកក្រ” បានរាយការណ៍ថា បានទទួលប្រាក់សង្គ្រោះនៅក្នុងខែសីហា និងកញ្ញា។
– ហានិភ័យដែលកម្ពុជាត្រូវប្រឈមរួមមាន ការផ្ទុះនៃការឆ្លងជំងឺកូវីដ១៩ក្នុងសហគមន៍, ការអូសបន្លាយនៃការធ្លាក់ចុះភ្ញៀវទេសចរណ៍ ដោយសារតែការឆ្លងរាតត្បាតជាសាកលនៅរ៉ាំរ៉ៃ ការក្រមកដល់របស់ថ្នាំវ៉ាក់សាំង សម្រាប់ចាក់ឱ្យពលរដ្ឋទូទៅ និងការកើនភាពតានតឹង ក្នុងផ្នែកពាណិជ្ជកម្មនិងនយោបាយគាំពារ ទូទាំងសាកលលោក។
ក្នុងគោលបំណងជួយកម្ពុជា ឱ្យឆាប់រើខ្លួនចេញពីការរាតត្បាតជំងឺនេះ ជាអនុសាសន៍ របាយការណ៍បានស្នើឱ្យ៖
– បង្កើនការវិនិយោគសាធារណៈសម្រាប់ជួយដល់ជនក្រីក្រី និងសម្រាប់ជំរុញកំនើន រួមមានទាំងកម្មវិធីបង្កើតការងារជាថ្នូរ យកប្រាក់កម្រៃប្រចាំថ្ងៃ (cash-for-work projects) ផង ព្រមទាំងលើកកម្ពស់វិស័យអតិពលកម្មនានា ដើម្បីបង្កើតការងារក្នុងឱកាសដែលមានការរើបឡើងវិញឆាប់រហ័ស ក្នុងតម្រូវការទំនិញប្រើប្រាស់ក្នុងស្រុក។
– សម្រួលការពង្រីកការវិនិយោគក្នុងស្រុក និងពីបរទេស ដែលកើតចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីទ្វេភាគី និងក្នុងតំបន់ក្នុងពេលថ្មីៗនេះ រួមមាន កិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីរវាងកម្ពុជានិងចិន និងកិច្ចព្រមព្រៀងភាពជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ច គ្រប់ជ្រុងជ្រោយតំបន់ (RCEP)។
– រៀបចំបង្កើតឱ្យមានហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធរឹងមាំមួយ សម្រាប់វ៉ាក់សាំងកូវីឌ១៩ ក៏ដូចជាការតាមដានឱ្យបានដិតដល់ផងដែរ នូវភាពងាយរងគ្រោះផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច ដែលអាចបង្កដោយកំណើនអូសបន្លាយយូរពេក របស់វិស័យសំណង់ និងអចលនទ្រព្យ៕
