រដ្ឋមន្រ្តីសាធារណការដឹកនាំកិច្ចប្រជុំពិភាក្សាលើហេតុប៉ះពាល់បរិស្ថាននៃគម្រោងផ្លូវជាតិលេខ១ និងស្ពានឆ្លងកាត់មេគង្គថ្មី

ដោយៈ ម៉ាណា

ភ្នំពេញៈ លោកប៉េង ពោធិ៍នា រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន បានអញ្ជើញដឹកនាំកិច្ចប្រជុំពិនិត្យ និងពិភាក្សាស្តីពីវិសាលភាពនៃគម្រោងផ្លូវជាតិលេខ១ និងសាងសង់ស្ពានឆ្លងកាត់ទន្លេមេគង្គ។

គម្រោងពង្រីកផ្លូវជាតិលេខ១ និងសាងសង់ស្ពានឆ្លងកាត់ទន្លេមេគង្គនេះ ជាជំនួយហិរញ្ញប្បទានសម្បទានរបស់រដ្ឋាភិបាលជប៉ុន។

កិច្ចប្រជុំនេះ មានការចូលរួមពីតំណាងទីភ្នាក់ងារសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ ការិយាល័យកណ្តាលនៃប្រទេសជប៉ុន (JICA HQ) និងតំណាងការិយាល័យJICA ប្រចាំកម្ពុជា (JICA Cambodia Office) តំណាងក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ និងមន្រ្តីជំនាញពាក់ព័ន្ធ។

កិច្ចប្រជុំបានពិភាក្សាលម្អិត លើរបាយការណ៍បេសកកម្មស្វែងយល់ការពិត (Kick-Off Presentation by Fact Finding Mission Team) ការសិក្សាសមិទ្ធលទ្ធភាពនៃគម្រោង វិសាលភាពនៃការកែលម្អ និងពង្រីកផ្លូវជាតិលេខ១ ព្រមទាំងការសាងសង់ស្ពានឆ្លងកាត់ទន្លេមេគង្គ ដើម្បីលើកកម្ពស់ប្រសិទ្ធភាពដឹកជញ្ជូន និងលំហូរចរាចរណ៍ លើច្រករបៀងសេដ្ឋកិច្ចភាគខាងត្បូង និងការពិភាក្សាលើទិដ្ឋភាពបច្ចេកទេស ហិរញ្ញវត្ថុ ការវាយតម្លៃផលប៉ះពាល់បរិស្ថាន និងសង្គម (EIA & RAP) ព្រមទាំងផែនការសកម្មភាពបន្ត៕

រដ្ឋបាលខេត្តសៀមរាបនឹងរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍ជិះកង់កម្សាន្តក្នុងព្រៃតំបន់អង្គរស្របនឹងព្រឹត្តិការណ៍ “សមរាត្រី”

ដោយៈ ចំណាន

សៀមរាបៈ អភិបាលរងខេត្តសៀមរាប លោក ង៉ូវ សេងកាក់ អភិបាលរងខេត្ត បានចូលរួម ក្នុងកិច្ចប្រជុំជិះកង់កម្សាន្តក្នុងព្រៃតំបន់អង្គរ នឹងរៀបចំឡើងស្របនឹងព្រឹត្តិការណ៍ “សមរាត្រី” ដើម្បីជំរុញទេសចរណ៍រដូវបៃតង ក្រោមអធិបតីភាព លោកវ៉ាន់ហេង ដាវុធ រដ្ឋលេខាធិ ការក្រសួងទេសចរណ៍។

លោកវ៉ាន់ហេង ដាវុធ រដ្ឋលេខាធិ ការក្រសួងទេសចរណ៍ បានលើកឡើងថា ក្រោមការចង្អុលបង្ហាញ និង ការគាំទ្រពី ឯកឧត្តម ហួត ហាក់ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងទេសចរណ៍ ព្រឹត្តិការណ៍នេះ នឹងធ្វើឡើងក្រោមប្រធានបទ “កីឡាផ្សារភ្ជាប់នឹងទេសចរណ៍”។

ព្រឹត្តិការណ៍នេះ ធ្វើឡើងនៅពេលព្រឹកថ្ងៃទី២០ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៦។

លោកបញ្ជាក់ថា “ព្រឹត្តិការណ៍នេះ មានគោលបំណងជម្រុញការផ្សព្វផ្សាយ តំបន់គោលដៅទេសចរណ៍ខេត្តសៀមរាប និងជំរុញសកម្មភាពភ្ញៀវទេសចរជាតិ-អន្តរជាតិ ឱ្យមកលេងកម្សាន្តនៅខេត្តសៀមរាប ក្នុងរដូវកាលបៃតង”។ លោកបន្ថែមថា “អ្វីដែលកាន់តែពិសេសនោះ គឺការចូលរួមផ្ដិតយកទិដ្ឋភាពដ៏អច្ឆរិយនៃសមរាត្រី ថ្ងៃរះចំកណ្ដាលកំពូលប្រាសាទអង្គរវត្ត ដែលអាចនឹងកើតឡើងចាប់ពីថ្ងៃទី២១ ដល់ទី២៣ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៦ ខាងមុខ”។

ព្រឹត្តិការណ៍ជិះកង់កម្សាន្ត និងផ្សងព្រេងក្នុងព្រៃតំបន់អង្គរ នឹងផ្ដល់ជូនអ្នកចូលរួម នូវបទពិសោធន៍ដ៏អស្ចារ្យ តាមរយៈការជិះកង់កាត់ព្រៃធម្មជាតិ ឆ្លងកាត់កំពែងប្រាសាទបុរាណ ទស្សនាប្រាសាទលាក់ខ្លួនក្នុងព្រៃ និងគយគន់សម្រស់ធម្មជាតិដ៏ស្រស់បំព្រង នារដូវកាលបៃតង ដែលការរៀបចំនេះ មានគោលដៅចម្បង ក្នុងការជួយជំរុញចរន្តសេដ្ឋកិច្ចក្នុងខេត្តសៀមរាប និងលើកកម្ពស់រូបភាពវិស័យទេសចរណ៍កម្ពុជា ទៅកាន់ឆាកអន្តរជាតិ និងពិភពលោក។

លោក ង៉ូវ សេងកាក់ អភិបាលរងខេត្ត មានប្រសាសន៍ថា ព្រឹត្តិការណ៍នេះ ពិតជាមានសារៈសំខាន់ណាស់ ក្នុងការផ្សព្វផ្សាយសក្ដានុពលទេសចរណ៍ ក្នុងខេត្តសៀមរាប ទៅកាន់ឆាកអន្តរជាតិ និងពិភពលោក។ ដើម្បីឲ្យព្រឹត្តិការណ៍នេះប្រព្រឹត្តទៅដោយរលូន ពិតណាស់ទាមទារ ឲ្យមានការសហការគ្នាគ្រប់មន្ទីរ អង្គភាពពាក់ព័ន្ធ។ លោកបានជម្រុញ ដល់កងកម្លាំងទាំង៣ប្រភេទ ត្រូវសហការលើសន្ដិសុខ ការបញ្ចៀសចរាចរណ៍ ដើម្បីកាត់បន្ថយការកកស្ទះនៅតាមតម្រាយផ្លូវដែលព្រឹត្តការណ៍ជិះឆ្លងកាត់។

លោកសង្ឃឹមថា ក្រោយចប់ព្រឹត្តការណ៍នេះ ភ្ញៀវទេសចរជាតិ អន្តរជាតិ និងបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋដែលបានចូលរួម នឹងបានបន្សល់ទុកនូវអនុស្សាវរីយ៍នៃការជិះកង់ និងបានចូលរួមចំណែកក្នុងការផ្សព្វ ផ្សាយសក្ដានុពលទេសចរណ៍ ដែលជាផ្នែកមួយក្នុងការលើកកម្ពស់វិស័យទេសចរណ៍ក្នុងខេត្តសៀមរាប ឲ្យកាន់តែប្រសើរឡើងបន្ថែមទៀត៕

មន្រ្តីកម្ពុជា ជប៉ុន ពិភាក្សាជាថ្មីលើការពន្លឿនគម្រោងធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងវិញកំណាត់ផ្លូវជាតិលេខ១ និងស្ពានឆ្លងកាត់ទន្លេមេគង្គ

ដោយៈ ម៉ាណា

ភ្នំពេញៈ មន្រ្តីជាន់ខ្ពស់ក្រសួងសាធារណរការ និងភាគីជប៉ុនបានបើកកិច្ចប្រជុំពិភាក្សា លើគម្រោងធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងវិញកំណាត់ផ្លូវជាតិលេខ១ និងសាងសង់ស្ពានឆ្លងកាត់ទន្លេមេគង្គ។

កិច្ចប្រជុំនេះ ដឹកនាំដោយលោកតូច ចាន់កុសល រដ្ឋលេខាធិការ ក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន បានអញ្ជើញដឹកនាំកិច្ចប្រជុំ។
កិច្ចប្រជុំនេះ មានការអញ្ជើញចូលរួមពី ថ្នាក់ដឹកនាំ និងមន្ត្រីរាជការជំនាញនៃក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន តំណាងក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ (អគ្គនាយកដ្ឋានសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ និងគ្រប់គ្រងបំណុល និងអគ្គនាយកដ្ឋានដោះស្រាយផលប៉ះពាល់) ព្រមទាំងតំណាងទីភ្នាក់ងារសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ នៃប្រទេសជប៉ុន (JICA HQ)និងតំណាងការិយាល័យ JICA ប្រចាំកម្ពុជា (JICA Cambodia Office)។

អង្គប្រជុំបានផ្តោតលើការពិភាក្សាលម្អិតអំពី៖ ១). ការបង្ហាញរបាយការណ៍បេសកកម្មស្វែងយល់ការពិត(Kick-Off Presentation by Fact Finding Mission Team) លើការសិក្សាសមិទ្ធលទ្ធភាពនៃគម្រោង ២). វិសាលភាពនៃការកែលម្អ និងពង្រីកផ្លូវជាតិលេខ១ ព្រមទាំងការសាងសង់ ស្ពានឆ្លងកាត់ទន្លេមេគង្គ ដើម្បីលើកកម្ពស់ប្រសិទ្ធភាពដឹកជញ្ជូន និងលំហូរចរាចរណ៍លើច្រករបៀងសេដ្ឋកិច្ចភាគខាងត្បូង និង ៣).ការពិភាក្សាលើទិដ្ឋភាពបច្ចេកទេស ហិរញ្ញវត្ថុ ការវាយតម្លៃផលប៉ះពាល់បរិស្ថាន និងសង្គម (EIA & RAP) ព្រមទាំងផែនការសកម្មភាពបន្ត។

កិច្ចប្រជុំបានប្រព្រឹត្តទៅ និងបញ្ចប់ដោយរលូនតាមការគ្រោងទុក ដោយភាគីពាក់ព័ន្ធបានឯកភាព លើទិសដៅការងារ និងបន្តកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជិតស្និទ្ធ ដើម្បីជំរុញគម្រោងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធដ៏សំខាន់នេះឱ្យលេចរូបរាងឡើងតាមផែនការ៕

តម្លៃលំនៅឋាននៅទីក្រុងហុងកុងរំពឹងកើនឡើង ១៥ភាគរយនៅឆ្នាំនេះ

ដោយ: សហសេវិក
អន្តរជាតិ: តម្លៃផ្ទះនៅទីក្រុងហុងកុងត្រូវបានគេរំពឹងថា នឹងកើនឡើង ១៥ភាគរយនៅឆ្នាំនេះបើធៀបនឹងឆ្នាំមុន ខណៈដែលការដាក់លក់អចលនទ្រព្យថ្មីៗមានសន្ទុះកើនឡើង ហើយអ្នកទិញបានវិលត្រឡប់មកវិញ។

ជាមួយគ្នានេះ ទីផ្សារលំនៅឋានហុងកុងអាចសម្របខ្លួនទៅនឹងភាពមិនច្បាស់លាស់ផ្នែកភូមិសាស្ត្រនយោបាយ និងសេដ្ឋកិច្ច។

ទស្សនវិស័យវិជ្ជមានត្រូវបានជំរុញដោយការរំពឹងទុកថា ធនាគារក្នុងស្រុកនឹងមិនចាំបាច់ដំឡើងអត្រាការប្រាក់តាមការដំឡើងអត្រាការប្រាក់របស់ធនាគារកណ្តាលអាមេរិក (Federal Reserve) នោះទេ។

លោក Dave Ma Tai-yeung នាយកប្រតិបត្តិក្រុមហ៊ុន Midland (ផ្នែកលំនៅឋាន) បានអះអាងថា៖ «ស្របពេលបរិយាកាសទីផ្សារប្រសើរឡើង អ្នកអភិវឌ្ឍន៍នឹងពន្លឿនការដាក់ឱ្យដំណើរការគម្រោងថ្មីៗ ហើយទីផ្សារលំនៅឋាននឹងបន្តងើបឡើងវិញ»។

យោងតាមទិន្នន័យរបស់ Midland ការលក់លំនៅឋានថ្មីបានងើបឡើងវិញដល់ចំនួន ១.១០០ យូនីតនៅខែសីហា បន្ទាប់ពីបានធ្លាក់ចុះរយៈពេល២ខែជាប់ៗគ្នា ដោយនៅសល់ត្រឹមតែជាង ៨០០ យូនីតប៉ុណ្ណោះនៅខែមិថុនា និងខែកក្កដា។

ទន្ទឹមនឹងនេះ ការលក់លំនៅឋានប្រភេទទី២ (second-hand) ក៏កំពុងមានស្ថិរភាពជាបណ្តើរៗផងដែរ។

លោក Ma បានព្យាករថា ការទិញលក់លំនៅឋានថ្មី (ពីម្ចាស់គម្រោងផ្ទាល់) នឹងកើនឡើង ៥០% ធៀបនឹងត្រីមាសមុន ដល់ចំនួន ៥.១០០ យូនីតនៅក្នុងត្រីមាសទី៤ ខណៈដែលការទិញលក់លំនៅឋានប្រភេទទី២ នឹងកើនឡើង ១០% ដល់ចំនួន ១២.៧០០ យូនីត៕

តម្លៃផ្ទះនៅទូទាំងប្រទេសអូស្ត្រាលីរំពឹងធ្លាក់ចុះ ១៣ភាគរយត្រឹមពាក់កណ្តាលឆ្នាំ២០២៧

ដោយ: សហសេវិក
អន្តរជាតិ: ធនាគារ HSBC រំពឹងថា តម្លៃផ្ទះនៅប្រទេសអូស្ត្រាលីនឹងធ្លាក់ចុះ ១៣% នៅទូទាំងប្រទេសត្រឹមពាក់កណ្តាលឆ្នាំ ២០២៧ បណ្តាលជាចម្បងមកពីអត្រាការប្រាក់ខ្ពស់ និងការផ្លាស់ប្តូរពន្ធលើអចលនទ្រព្យថ្មីៗ ដែលអាចធ្វើឱ្យតម្រូវការធ្លាក់ចុះ។

ការធ្លាក់ចុះចំនួន១៣% នៃតម្លៃផ្ទះនឹងក្លាយជាកំណត់ត្រាដ៏ធំបំផុតរបស់ប្រទេសអូស្ត្រាលីក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រសម័យទំនើប ដោយលើសពីកំណត់ត្រាពីមុនដែលធ្លាក់ចុះក្នុងកម្រិតប្រហែល ៨% ក្នុងអំឡុងឆ្នាំ២០១៧-២០១៩។

ធនាគារ HSBC ប៉ាន់ប្រមាណថា ការធ្លាក់ចុះជិត៥% បានកើតឡើងរួចទៅហើយចាប់តាំងពីខែមេសា ឆ្នាំ ២០២៦ មក។ តម្លៃផ្ទះនៅទូទាំងប្រទេសអូស្ត្រាលីបានធ្លាក់ចុះ ០,៩% នៅក្នុងខែសីហា ឆ្នាំនេះ បន្ទាប់ពីបានធ្លាក់ចុះ ១,២% នៅក្នុងខែកក្កដា។

ទីក្រុងស៊ីដនី និងទីក្រុងម៉ែលប៊ន ជាតំបន់ដែលរងផលប៉ះពាល់ខ្លាំងជាងគេ ដោយតម្លៃផ្ទះនៅទីក្រុងទាំងពីរបានធ្លាក់ចុះប្រហែល ៧% ធៀបនឹងកម្រិតខ្ពស់បំផុត។ ចាប់ពីខែកក្កដា ឆ្នាំ ២០២៧ តទៅ រដ្ឋាភិបាលអូស្ត្រាលីនឹងលុបចោលការបន្ទាបពន្ធលើប្រាក់ចំណេញពីការលក់ទ្រព្យសកម្ម (capital gains tax)។

ធនាគារ HSBC បានលើកឡើងថា ការផ្លាស់ប្តូរពន្ធនេះគឺជាករណីមិនធ្លាប់មានពីមុនមក ហើយកំពុងដាក់សម្ពាធបន្ថែមលើទីផ្សារលំនៅឋាន។

ទន្ទឹមនឹងនេះ អត្រាអតិផរណាខ្ពស់អាចបង្ខំឱ្យធនាគារកណ្តាលអូស្ត្រាលី (RBA) បន្តដំឡើងអត្រាការប្រាក់បន្ថែមទៀត ជាជាងការកាត់បន្ថយអត្រាការប្រាក់។

ធនាគារ RBA បានដំឡើងអត្រាការប្រាក់គោល (cash rate) ដល់កម្រិត ៤,៣៥% រួចហើយ ហើយធនាគារ HSBC រំពឹងថា នឹងមានការដំឡើងចំនួនពីរលើកបន្ថែមទៀតនៅក្នុងខែកញ្ញា និងខែវិច្ឆិកា៕

ទីក្រុង Victoria Parkland ជម្រុញកំណើនប្រជាសាស្រ្ត នគរូបនីយកម្ម និងសេដ្ឋកិច្ចក្នុងតំបន់

ដោយៈ ស៊ីវ ម៉េង

តាខ្មៅៈ ប្រសិនជាអ្វីៗសម្រេចបានតាមការរំពឹងទុក ទីក្រុងតាខ្មៅ នឹងមានមនុស្សរស់នៅ កើនឡើងរហូតដល់១០ម៉ឺននាក់នៅឆ្នាំ២០៣០ ជាអ្វី ដែលអ្នកជំនាញមើលឃើញថា វានឹងបង្កើនសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ច និងពង្រីកមូលដ្ឋាននៃការរីកចម្រើនផ្នែកនគរូបនីយកម្មផងដែរ។

ស្របពេលវត្តមានអតិថិជនកាន់តែច្រើន បានទៅទស្សនា និងទិញដីឡូត៍វីឡា ក្នុងគម្រោង Victoria Parkland ក្រុមហ៊ុនអភិវឌ្ឍន៍គំរោងនេះ បាននិងកំពុងជ្រើសរើសបុគ្គលិកផ្នែកលក់បន្ថែម។

ស្របពេលការិយាល័យលក់ ចំណតយានយន្តបានសាងសង់បញ្ចប់ និងបង្ហាញភាពទាន់សម័យ ការិយាល័យនេះ មានកន្លែងញាំកាហ្វេជជែកការងារ និងសិក្សាគំរោងផងដែរ។

លោកបណ្ឌិតតេង រិទ្ធីអគ្គនាយកក្រុមហ៊ុន Victoria Parkland បានមានប្រសាសន៍ឲ្យដឹងថា ជាមួយនឹងចក្ខុវិស័យសម្រាប់អនាគតប្រកបដោយភាពជោគជ័យមួយ ក្រុមហ៊ុនបាននិងកំពុងស្វាគមន៍អតិថិជន និងដៃគូសហការដែលអាចសិក្សា និងអភិវឌ្ឍន៍គម្រោងទីក្រុងនេះរួមគ្នាផងដែរ។

ទីក្រុងVictoria Parkland មានទីតាំងនៅភូមិទួលក្រសាំង សង្កាត់រកាខ្ពស់ ក្រុងតាខ្មៅ ខេត្តកណ្តាល។ គម្រោងនេះ ស្ថិតនៅលើផ្ទៃដីទំហំ៥០ហិកតា ជាមួយនឹងផែនការសាងសង់ខុនដូ ផ្ទះអាជីវកម្ម អាគារពាណិជ្ជកម្ម ផ្សារទំនើប និងសណ្ឋាគារ ព្រមទាំងវីឡាប្រណីតៗផងដែរ។

លោកបណ្ឌិតតេង រិទ្ធីបានបញ្ជាក់ថា “ក្រុមហ៊ុនកំពុងឆ្ពោះទៅមុខ តាមផែនការ និងចក្ខុវិស័យរបស់ខ្លួន ដែលនឹងប្រែក្លាយទីក្រុងនេះ ជាតំបន់អភិវឌ្ឍន៍ពាណិជ្ជកម្មដ៏រសរវើកមួយ”៕

ប្រសិនជា Fed ដំឡើងអត្រាការប្រាក់ តើមានអ្វីកើតឡើងសម្រាប់សេដ្ឋកិច្ចអាមេរិក?

ដោយៈ ចំណាន

អាមេររិកៈ ការដំឡើងអត្រាការប្រាក់របស់ធនាគារកណ្តាលអាមេរិក (Fed) ជាធម្មតាគឺជាការចំណាយផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច ក្នុងរយៈពេលខ្លី ដើម្បីបង្កើតស្ថិរភាពក្នុងរយៈពេលវែង។

ការដំំឡើងអត្រាការប្រាក់ មានអត្ថប្រយោជន៍សំខាន់ៗមានដូចជាគ្រប់គ្រងអតិផរណា៖ ការចំណាយលើការខ្ចីប្រាក់ខ្ពស់ជាងមុន ធ្វើឱ្យការចំណាយ និងការវិនិយោគថយចុះ ដែលជួយបន្ថយតម្រូវការ និងធ្វើឱ្យតម្លៃទំនិញកើនឡើងយឺតជាងមុន។

នេះគឺជាហេតុផលចម្បងដែលFed ដំឡើងអត្រាការប្រាក់ នៅពេលដែលអតិផរណាឡើងខ្ពស់ពេក។

ការពារអំណាចនៃការទិញរបស់ប្រាក់ដុល្លារ៖ ប្រសិនបើអតិផរណាធ្លាក់ចុះ ប្រាក់ចំណូល និងប្រាក់សន្សំរបស់ប្រជាជនអាមេរិកនឹងរក្សាបាននូវតម្លៃពិតប្រាកដកាន់តែច្រើន។

រក្សាការរំពឹងទុកអំពីអតិផរណាឱ្យនៅកម្រិតមានស្ថិរភាពៈប្រសិនបើគ្រួសារ និងអាជីវកម្មជឿជាក់ថា អតិផរណានឹងត្រឡប់ទៅរកគោលដៅ២% របស់Fed នោះពួកគេនឹងមិនសូវដាក់កម្រិតតម្លៃ និងប្រាក់ឈ្នួលខ្ពស់ជាប់លាប់ ទៅក្នុងការសម្រេចចិត្តនាពេលអនាគតឡើយ។

បង្កើតលទ្ធភាពក្នុងការកាត់បន្ថយអត្រាការប្រាក់នៅពេលក្រោយ៖ ប្រសិនបើសេដ្ឋកិច្ចឡើងកម្តៅខ្លាំងពេក (រីកចម្រើនលឿនពេក) ហើយFed រក្សាអត្រាការប្រាក់ទាបពេក អតិផរណាអាចនឹងពិបាកគ្រប់គ្រង។ អត្រាការប្រាក់ខ្ពស់ផ្តល់ឱ្យអ្នកបង្កើត គោលនយោបាយនូវភាពបត់បែនកាន់តែច្រើន ក្នុងការកាត់បន្ថយអត្រាការប្រាក់ នៅពេលដែលសេដ្ឋកិច្ចចុះខ្សោយ។

អាចផ្តល់ផលប្រយោជន៍ដល់អ្នកសន្សំប្រាក់៖ ប្រាក់បញ្ញើធនាគារ និងការវិនិយោគមួយចំនួន ដែលទទួលបានការប្រាក់ អាចផ្តល់ផលចំណេញខ្ពស់ជាងមុន ទោះបីជាវាអាស្រ័យលើប្រភេទផលិតផលក៏ដោយ។

ប៉ុន្តែមានការដោះដូរ (trade-off) ដ៏សំខាន់មួយ៖ អត្រាការប្រាក់ខ្ពស់ ក៏ធ្វើឱ្យសេដ្ឋកិច្ចថយចុះល្បឿនផងដែរ៖ កម្ចីទិញផ្ទះ និងកម្ចីអាជីវកម្មមានតម្លៃថ្លៃជាងមុន សកម្មភាពក្នុងវិស័យលំនៅដ្ឋានអាចចុះខ្សោយ ក្រុមហ៊ុនអាចវិនិយោគតិចជាងមុន ហើយការងារអាចនឹងថយចុះនៅទីបំផុត។

Fed ខ្លួនឯងបានពណ៌នាថា អត្រាការប្រាក់ខ្ពស់គឺជាកត្តារារាំងដល់សកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ច និងការងារ។

ដូច្នេះរូបមន្តសាមញ្ញគឺ អត្រាការប្រាក់ Fed ខ្ពស់ជាងមុន នឹងធ្វើឲ្យការខ្ចីប្រាក់/ការចំណាយតិចជាងមុន អតិផរណាទាបជាងមុន ស្ថិរភាពតម្លៃកាន់តែប្រសើរ។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើអត្រាការប្រាក់ត្រូវបានដំឡើងខ្ពស់ពេក ឬរក្សាទុកក្នុងកម្រិតខ្ពស់យូរពេក លទ្ធផលអាចជាវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច និងអត្រាគ្មានការងារធ្វើខ្ពស់។

សម្រាប់ស្ថានភាពសហរដ្ឋអាមេរិកបច្ចុប្បន្ន ការដោះដូរនេះមានសារៈសំខាន់ជាពិសេស ដោយសារFed ទើបតែបានបញ្ជាក់ថា អតិផរណា នៅតែស្ថិតក្នុងកម្រិតខ្ពស់ជាងគោលដៅ២% របស់ខ្លួន ខណៈដែលសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ចនៅតែបន្តរីកចម្រើន៕

បន្ទាប់ពីការដួលរលំមហាសេដ្ឋីអចលនទ្រព្យលំដាប់លេខ១ តើវិស័យអចលនទ្រព្យចិនស្ថិតក្នុងសភាពបែបណា?

ដោយៈ ម៉ាណា

ប្រទេសចិនៈ វិស័យអចលនទ្រព្យរបស់ចិនបានជួបព្យុះ ភ្លៀងរួចទៅហើយ ហើយដំណក់ភ្លៀងមិនទាន់រាំងនៅឡើយ ប៉ុន្តែរឿងគួរឲ្យភ្ញាក់ផ្អើលមួយទៀតបានកើតឡើង។

តើអ្វីដែលបានកើតឡើង? គឺលោក Hui Ka Yan ដែលជាស្ថាបនិកក្រុមហ៊ុន Evergrande ត្រូវបានកាត់ទោសឱ្យជាប់ពន្ធនាគារអស់មួយជីវិតនៅថ្ងៃទី ២០ ខែសីហា ឆ្នាំ ២០២៦ បន្ទាប់ពីត្រូវបានរកឃើញថា មានទោសក្នុងបទល្មើសហិរញ្ញវត្ថុធ្ងន់ធ្ងរ។

ប៉ុន្តែចំណុចសំខាន់គឺថា ការជាប់ពន្ធនាគាររបស់គាត់មិនមែនជាមូលហេតុ ដែលបង្កឱ្យមានវិបត្តិអចលនទ្រព្យ របស់ប្រទេសចិននោះទេ ពោលគឺវាបានកើតឡើងបន្ទាប់ពីវិបត្តិនេះ បានអូសបន្លាយអស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំមកហើយ។

តើមានអ្វីកើតឡើងចំពោះវិស័យអចលនទ្រព្យរបស់ប្រទេសចិន?បញ្ហាមួយចំនួនបានលេចឡើងជាបន្តបន្ទាប់ដូចជា ទី

១. គំរូអាជីវកម្មចាស់ ដែលពឹងផ្អែកលើបំណុលខ្ពស់បានដួលរលំ

គឺក្រុមហ៊ុន Evergrande មានបំណុលជាង៣០០ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក។ ការបរាជ័យរបស់ក្រុមហ៊ុននេះ បានបង្ហាញឱ្យឃើញថា ក្រុមហ៊ុនអភិវឌ្ឍន៍អចលនទ្រព្យចិន បានពឹងផ្អែកខ្លាំងប៉ុណ្ណាទៅលើការខ្ចីប្រាក់ ការលក់មុនពេលសាងសង់រួចរាល់ (presales)និងការកើនឡើងជាបន្តបន្ទាប់នៃតម្លៃដីធ្លី និងអចលនទ្រព្យ។

២. ក្រុមហ៊ុនអភិវឌ្ឍន៍ជាច្រើនទៀតក៏រងផលប៉ះពាល់ដែរបញ្ហាទាំងនេះបានរីករាលដាលហួសពីក្រុមហ៊ុន

Evergrande ទៅដល់ក្រុមហ៊ុនផ្សេងទៀតដូចជា Country Garden និង Vanke។

ក្រុមហ៊ុនអភិវឌ្ឍន៍ឯកជន បានចុះខ្សោយយ៉ាងខ្លាំង ខណៈដែលក្រុមហ៊ុនអភិវឌ្ឍន៍ ដែលគ្រប់គ្រងដោយរដ្ឋ បានដណ្តើមយកចំណែកទីផ្សារកាន់តែច្រើនឡើង។

៣. តម្លៃផ្ទះ និងការលក់នៅតែមានសភាពខ្សោយ

ទីផ្សារអចលនទ្រព្យរបស់ប្រទេសចិន មិនបានងើបឡើងវិញយ៉ាងឆាប់រហ័សនោះទេ។ ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters រាយការណ៍ថា តម្លៃនៅក្នុងទីក្រុងតូចៗមួយចំនួន បានធ្លាក់ចុះប្រហែល២៥% ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០២០មក ខណៈដែលបញ្ហាផ្ទះ ដែលសាងសង់មិនទាន់រួចរាល់ ការលក់មានកម្រិតទាប និងទីផ្សារដីធ្លីដែលមិនសូវមានសកម្មភាព នៅតែជាបញ្ហាធំៗ។

៤. រដ្ឋាភិបាលកំពុងព្យាយាមផ្លាស់ប្តូរគំរូអាជីវកម្ម ប្រទេសចិនកំពុងផ្លាស់ប្តូរពី

ទិញដី ខ្ចីប្រាក់ច្រើន សម្រាប់សាងសង់ដើម្បីលក់ បានទិញដីបន្ថែម ទៅជាកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់បំណុល (leverage) បញ្ចប់ការសាងសង់ផ្ទះដែលមានស្រាប់ ធ្វើឱ្យទីផ្សារលំនៅដ្ឋានមានស្ថិរភាព និងការត្រួតពិនិត្យយ៉ាងតឹងរ៉ឹងពីសំណាក់រដ្ឋ។

នេះគឺជាការផ្លាស់ប្តូររចនាសម្ព័ន្ធដ៏សំខាន់មួយ ហើយមេរៀនសំខាន់សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា។ ចំណុចនេះពិតជាមានទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធ ទៅនឹងសំណួររបស់អ្នកអំពីអចលនទ្រព្យនៅកម្ពុជា។

ករណីប្រទេសចិនបង្ហាញថា នៅពេលដែលក្រុមហ៊ុនអភិវឌ្ឍន៍មានបំណុលច្រើនពេក និងធនាគារមានហានិភ័យខ្ពស់ ពាក់ព័ន្ធនឹងអចលនទ្រព្យ ដែលអ្នកទិញបាត់បង់ទំនុកចិត្ត នោះការធ្លាក់ចុះនៃវិស័យអចលនទ្រព្យអាចអូសបន្លាយពេលយូរជាងការរំពឹងទុក។

ប៉ុន្តែវាក៏បង្ហាញពីចំណុចសំខាន់មួយផងដែរ៖ បន្ទាប់ពីការផ្ទុះឡើងនៃពពុះអចលនទ្រព្យ (property bubble) ទីផ្សារមិនមែននឹងបាត់បង់ទាំងស្រុងនោះទេ។ វាគ្រាន់តែផ្លាស់ប្តូរទម្រង់ប៉ុណ្ណោះ៕

គម្រោងកំពង់ផែខ្នាតយក្សតម្លៃ ១,៥ ពាន់លានដុល្លាររបស់កម្ពុជាដើរតួនាទីសំខាន់បែបណាសម្រាប់សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា?

ដោយៈ គង់ សូរិយា

ភ្នំពេញ៖ មជ្ឈមណ្ឌលភស្តុភារកម្ម និងកំពង់ផែពហុបំណងកំពត ដែលកំពុងអភិវឌ្ឍ កំពុងនាំមកនូវការផ្លាស់ប្តូរដ៏សំខាន់ដល់វិស័យភស្តុភារកម្មនៅតាមរបៀងសេដ្ឋកិច្ចភាគខាងត្បូង។

លោកបណ្ឌិតតេង រិទ្ធីអគ្គនាយកក្រុមហ៊ុនR-Investment Group បានមានប្រសាសន៍ថា លើសពីកំពង់ផែក្នុងតំបន់ធម្មតា គម្រោងវិនិយោគឯកជនតម្លៃ ១,៥ពាន់លានដុល្លារអាម៉េរិកនេះ គឺជាជំហានដ៏ធំមួយក្នុងការលើកកម្ពស់ សមត្ថភាពប្រកួតប្រជែងរបស់កម្ពុជា ក្នុងពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិ។

តើអ្វីជាលក្ខណៈសំខាន់ៗនៃគម្រោង? ទុនវិនិយោគដ៏ធំ គឺផែនការមេមានច្រើនដំណាក់កាល ជាមួយទុនសរុប១,៥ ពាន់លានដុល្លារ ដែលក្នុងនោះប្រមាណ២០០លានដុល្លារ ត្រូវបានប្រើប្រាស់រួចហើយសម្រាប់ដំណាក់កាលទី១។

អត្ថប្រយោជន៍នៃកំពង់ផែទឹកជ្រៅ

ជម្រៅទឹកធម្មជាតិ១៥ម៉ែត្រ អាចទទួលនាវាដឹកទំនិញឆ្លងមហាសមុទ្ររហូតដល់១០០.០០០តោន។

សមត្ថភាពផ្ទុក និងលើកដាក់ទំនិញខ្ពស់

កំពង់ផែនេះ ត្រូវបានរចនាឱ្យអាចពង្រីកសមត្ថភាពពី ៣០០.០០០ ដល់៦០០.០០០ TEUs ក្នុងមួយឆ្នាំ។ TEU ជាឯកតាសមមូលនឹងកុងតឺន័រប្រវែង២០ហ្វីត។

ការតភ្ជាប់ដោយផ្ទាល់ទៅទីផ្សារពិភពលោក

បើកផ្លូវដឹកជញ្ជូនតាមសមុទ្រដោយផ្ទាល់ ទៅកាន់ទីផ្សារធំៗ ដោយមិនចាំបាច់ ផ្ទេរទំនិញតាមកំពង់ផែមជ្ឈមណ្ឌលក្នុងតំបន់ ដែលជួយកាត់បន្ថយពេលវេលា និងថ្លៃដឹកជញ្ជូន។

ហេតុអ្វីគម្រោងនេះមានសារៈសំខាន់សម្រាប់អ្នកវិនិយោគ?

លោកបណ្ឌិតតេង រិទ្ធីបានពន្យល់ថា ដោយមានភាពស្របគ្នាជាយុទ្ធសាស្ត្រជាមួយគម្រោង ព្រែកជីកហ្វូណនតេជោ និងបណ្តាញផ្លូវល្បឿនលឿនក្នុងប្រទេស ខេត្តកំពតកំពុងឈានទៅក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលដ៏សំខាន់ សម្រាប់ការវិនិយោគផ្ទាល់ពីបរទេស (FDI)។
ឱកាសវិនិយោគ ដែលមានសក្តានុពលកំណើនខ្ពស់ កំពុងបើកចំហក្នុងវិស័យដូចជា ការសាងសង់តំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសឯកទេស និងតំបន់ពាណិជ្ជកម្មសេរី។ ឧស្សាហកម្មកែច្នៃកសិផល និងភស្តុភារកម្មខ្សែសង្វាក់ត្រជាក់ សួនឧស្សាហកម្មតាមឆ្នេរសមុទ្រ និងអចលនទ្រព្យ។ បច្ចេកវិទ្យាឆ្លាតវៃសម្រាប់វិស័យនាវាចរណ៍ និងកំពង់ផែ ស្របពេលដែលឧស្សាហកម្ម ផលិតកម្មពិភពលោកកំពុងពង្រីក និងធ្វើពិពិធកម្មទីតាំងផលិត គម្រោងវិនិយោគរាប់ពាន់លានដុល្លារដូចនៅកំពត កំពុងពង្រឹងតួនាទីកម្ពុជា ជាច្រកពាណិជ្ជកម្មដ៏សំខាន់ និងមានភាពធន់ខ្ពស់ក្នុងតំបន់អាស៊ាន៕

ការវិភាគៈ ការលុបបំបាត់ឧស្សាហកម្មឆបោកតាមអនឡាញនៅកម្ពុជាអាចជួយកែលម្អបរិយាកាសសម្រាប់វិនិយោគិនបរទេស

ដោយៈ ចំណាន

ភ្នំពេញៈ ការលុបបំបាត់ឧស្សាហកម្មឆបោកតាមអនឡាញនៅកម្ពុជា អាចជួយកែលម្អបរិយាកាស សម្រាប់វិនិយោគិនបរទេសដែលប្រកបអាជីវកម្មស្របច្បាប់ រួមទាំងវិនិយោគិន ក្នុងវិស័យអចលនទ្រព្យផងដែរ។

ប៉ុន្តែអ្នកតាមដានក្នុងបញ្ហានេះមិនរំពឹងថា នឹងមានការកើនឡើងយ៉ាងគំហុកភ្លាមៗនៅក្នុងវិស័យអចលនទ្រព្យនោះទេ។ ផលប៉ះពាល់ដ៏សំខាន់ជាងនេះ ទំនងជាការកែលម្អជាបណ្តើរៗ នូវទំនុកចិត្តរបស់វិនិយោគិនក្នុងអំឡុងឆ្នាំ២០២៦-២០៣០ ប្រសិនបើការអនុវត្តច្បាប់នៅតែមានប្រសិទ្ធភាព និងអាចជឿទុកចិត្តបាន។

១. រដ្ឋាភិបាលបានបង្កើនការបង្ក្រាបយ៉ាងខ្លាំងក្លា

កម្ពុជាបានឱ្យដឹងថា ចាប់ពីខែកក្កដា ឆ្នាំ ២០២៥ ដល់ថ្ងៃទី ២០ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ អាជ្ញាធរបានចុះត្រួតពិនិត្យ ទីតាំងសង្ស័យចំនួន ៧៩៣ និងបានធ្វើការបង្ក្រាបនៅទីតាំងចំនួន ៦២៤ ដោយបានឃាត់ខ្លួនជនសង្ស័យជិត ៣០,០០០ នាក់។

ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានReuters ក៏បានរាយការណ៍អំពីការអះអាងរបស់រដ្ឋាភិបាលក្នុងខែសីហា ឆ្នាំ ២០២៦ ថាទីតាំងឆបោកទ្រង់ទ្រាយធំត្រូវបានលុបបំបាត់ ប៉ុន្តែបានកត់សម្គាល់ថា អ្នកជំនាញខាងក្រៅនៅតែមានមន្ទិលសង្ស័យថា តើបណ្តាញឧក្រិដ្ឋកម្មត្រូវបានរំលាយទាំងស្រុងឬយ៉ាងណា។

២. រឿងនេះមានសារៈសំខាន់ដោយផ្ទាល់ចំពោះទំនុកចិត្តរបស់វិនិយោគិន

ការវាយតម្លៃរបស់មូលនិធិរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិ (IMF) ក្នុងឆ្នាំ ២០២៦ បានលើកឡើងថា សកម្មភាពឆបោក និងការខូចខាតកេរ្តិ៍ឈ្មោះ បានជះឥទ្ធិពលអវិជ្ជមានដល់សកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ច និងវិស័យទេសចរណ៍របស់កម្ពុជា ហើយបានផ្តល់អនុសាសន៍ឱ្យមានអភិបាលកិច្ចល្អប្រសើរ ការអនុវត្តច្បាប់ និងលក្ខខណ្ឌអាជីវកម្មដែលប្រសើរជាងមុន ដើម្បីទាក់ទាញការវិនិយោគដែលមានគុណភាពខ្ពស់។

របាយការណ៍មួយផ្សេងទៀតរបស់IMF បានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថា សកម្មភាពឆបោកគឺជាកត្តាមួយ ដែលបង្កឱ្យមានក្តីបារម្ភអំពីទំនុកចិត្តរបស់វិនិយោគិន។

៣. ការវិនិយោគបរទេសនៅតែបន្តហូរចូល ទោះបីជាវិស័យអចលនទ្រព្យកំពុងធ្លាក់ចុះក៏ដោយ

ធនាគារពិភពលោក (World Bank) បានឱ្យដឹងថា កម្ពុជាបានទាក់ទាញការវិនិយោគផ្ទាល់ពីបរទេស (FDI) ចំនួន ៥,១ ពាន់លានដុល្លារក្នុងឆ្នាំ ២០២៥ ខណៈដែលវិស័យអចលនទ្រព្យ នៅតែស្ថិតក្នុងស្ថានភាពធ្លាក់ចុះ។

ទិន្នន័យរបស់ក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា (CDC) ក៏បានបង្ហាញផងដែរថា មានការវិនិយោគដែលបានចុះបញ្ជីចំនួន៤,៧ ពាន់លានដុល្លារនៅក្នុងឆមាសទីមួយនៃឆ្នាំ ២០២៦ ដោយប្រទេសចិននៅតែជាវិនិយោគិនបរទេសធំជាងគេ។

៤. វិស័យអចលនទ្រព្យខ្លួនឯងនៅមិនទាន់ងើបឡើងវិញនៅឡើយទេ

ចំណុចនេះមានសារៈសំខាន់៖IMF បានលើកឡើងថា តម្រូវការក្នុងស្រុក វិស័យសំណង់ និងអចលនទ្រព្យនៅតែមានសភាពស្ងប់ស្ងាត់ ហើយភាពទន់ខ្សោយនៃវិស័យអចលនទ្រព្យ នៅតែជាហានិភ័យដ៏សំខាន់សម្រាប់វិស័យហិរញ្ញវត្ថុ។

អ្នកជំនាញមើលឃើញថា អាចនឹងមានដំណើរការជា៣ដំណ ឆ្នាំ ២០២៨–២០៣០ សម្រាប់សក្តានុពលនៃការងើបឡើងវិញ ដ៏រឹងមាំនៃវិស័យអចលនទ្រព្យ។

ប្រសិនបើការវិនិយោគផ្ទាល់ពីបរទេស (FDI)ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ការងារ និងកំណើនប្រជាជនមានភាពប្រសើរឡើង ក្នុងពេលដំណាលគ្នា នោះវិស័យអចលនទ្រព្យ អាចទទួលបានផលប្រយោជន៍យ៉ាងខ្លាំង។

ចំណុចសំខាន់សម្រាប់វិស័យអចលនទ្រព្យនៅកម្ពុជា គឺការបោសសម្អាតករណីឆបោក វិនិយោគិនបរទេសត្រឡប់មកវិញភ្លាមៗ និងមិនអាចធ្វើឲ្យតម្លៃអចលនទ្រព្យកើនឡើងយ៉ាងគំហុក នោះទេ។

ផ្ទុយទៅវិញ អ្នកជំនាញបាននិយាយថា ការបោសសម្អាតករណីឆបោកជួយលុបបំបាត់ឧបសគ្គធំមួយ សម្រាប់ការវិនិយោគ។ ប្រសិនបើកម្ពុជាបន្តអនុវត្តនីតិរដ្ឋឱ្យកាន់តែរឹងមាំ មានតម្លាភាពផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ និងអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ នោះការវិនិយោគផ្ទាល់ពីបរទេស (FDI) ដែលស្របច្បាប់អាចនឹងត្រឡប់មកវិញជាបណ្តើរៗ និងជួយគាំទ្រដល់ទីផ្សារអចលនទ្រព្យ ដែលមានសុខភាពល្អជាងមុន៕