ដោយៈ គង់ សូរិយា
ភ្នំពេញៈ សម្តេចតេជោក្នុងនាមជាស្ថាបនិកសន្តិភាព នៅកម្ពុជា បានលើកឡើងនូវការវិភាគ ទាក់ទងនឹងសង្រ្គាមរវាងរុស្ស៊ី និងអ៊ុយក្រែន និងការបញ្ចប់សង្រ្គាមនេះ។
សម្តេចតេជោបានសរសេរលើបណ្តាញ ទំនាក់ទំនងសង្គមរបស់ខ្លួនកាលពីថ្ងៃទី១៥ មករា ឆ្នាំ២០២៥ថា ក្រោយលោកត្រាំឈ្នះឆ្នោត និងមុនពេលលោកត្រាំ ចូលកាន់សេតវិមានថ្ងៃ២០ មករា ២០២៥ខាងមុខនេះ មានការលើកឡើងនូវយោបល់ជាច្រើន ទាក់ទងជាមួយជាមួយសង្គ្រាមនៅអ៊ុយក្រែន ដែលលោកត្រាំ គាំទ្រឲ្យមានចរចាសន្តិភាព។ ថ្មីៗនេះប្រមុខណាតូ បាននិយាយថា (អ៊ុយក្រែនមិនទាន់រឹងមាំគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីចរចាសន្តិភាពជាមួយរុស្ស៊ីទេ)។ ចំណុចនេះខ្ញុំប្រាកដជាយល់ច្បាស់ថា ប្រមុខ NATO ចង់សំដៅលើសភាពការណ៍លើសមរភូមិយោធា ដែលអ៊ុយក្រែនកំពុងចាញ់ប្រៀប។
សម្តេចតេជោបានលើកជាសំណួរថា តើត្រូវរង់ចាំឲ្យអ៊ុយក្រែន មានប្រៀបលើសមរភូមិយោធាសិនចាំចរចា ឬត្រូវចាប់ផ្តើមចរចាក្នុងស្ថានភាពវាយផងចរចាផង?។
សម្តេចបញ្ជាក់ថា “សម្រាប់ខ្ញុំ ប្រសិនរង់ចាំយកប្រៀបលើសមរភូមិទើបចរចា ត្រូវរង់ចាំរាប់សិបឆ្នាំទៀត ដែលជាការអូសបន្លាយការស្លាប់ និងការឈឺចាប់របស់ប្រជាជនតែប៉ុណ្ណោះ”។ សម្តេចបន្ថែមថា “គ្មានពេលដែលអ៊ុយក្រែន យកប្រៀបលើសមរភូមិយោធាបានទេកុំថាឡើយអ៊ុយក្រែននៅម្នាក់ឯង ទោះអ៊ុយក្រែនចូលជាសមាជិក NATO ឬជាសមាជិក EU ថែមទៀតក៏សភាពការណ៍វានៅតែប៉ុណ្ណឹង”។
ការជាក់ស្តែងរយៈពេលកន្លងមកនេះ កម្លាំង NATO និង EU ក៏ដូចជា អាមេរិកបានចូលរួមប្រយុទ្ធរួចទៅហើយ តាមរយៈការផ្តល់អាវុធគ្រប់ប្រភេទ ហិរញ្ញវត្ថុនិងភស្តុភារ ក៏ដូចជានយោបាយ និងការទូត ដើម្បីប្រយុទ្ធជាមួយរុស្ស៊ី តែសភាពការណ៍កាន់តែអាក្រក់ មិនគ្រាន់តែនៅអ៊ុយក្រែនប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងនៅអឺរ៉ុបខ្លួនឯង និងពិភពលោកដោយសារអាវុធទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ចលើរុស្ស៊ី។
នយោបាយទណ្ឌកម្មនេះ ប្រៀបដូចជា (ច្របាច់ករុស្ស៊ី លៀនអណ្តាតអឺរ៉ុបខ្លួនឯង)។
សម្តេចបានរំលេចថា “បទពិសោធន៍ដែលកម្ពុជាបានឆ្លងកាត់ គឺចរចាកាន់តែឆាប់កាន់តែល្អ ទោះចរចាផងវាយផង ក៏គ្រាន់បើជាងការវាយគ្នាតែមួយមុខ។ មិត្តភក្តិបរទេសគួរលើកទឹកចិត្ត ឲ្យចរចាជាជាងរារាំងការចរចា និងលើកទឹកចិត្តឲ្យប្រយុទ្ធគ្នាគ្មានទីបញ្ចប់”។ សម្តេចបន្តថា “បទពិសោធន៍របស់កម្ពុជា គឺការរកសន្តិភាពនិងរក្សាសន្តិភាព គឺស្ថិតលើកម្ពុជាខ្លួនឯង ព្រោះបរទេសមិនអាចមកសម្រេចជំនួសខ្លួនបានឡើយ។ ខ្ញុំគិតថាករណីអ៊ុយក្រែន ក៏ដូចគ្នាគឺមានតែមេដឹកនាំអ៊ុយក្រែនប៉ុណ្ណោះ ទើបអាចសម្រេចចិត្តបានថាតើគួរចរចា ឬមិនចរចាមិនមែនប្រមុខណាតូ ឬប្រទេសផ្សេងឡើយ”៕
After Trump won the election and before Trump entered the White House on January 20, 2025, there were many comments regarding the war in Ukraine that Trump supported peace negotiations.
Recently, the NATO chief said that (now Ukraine is not strong enough for peace talks with Russia). I am sure that the NATO chief meant the situation on the military front, which Ukraine is losing. Should we wait for Ukraine to gain an advantage on the military front before negotiating or should we start negotiating while in a state of war?
For me, if we wait to gain an advantage on the military front before negotiating, we will have to wait for hundreds of years, which will only prolong the death and suffering of the people. There is no time for Ukraine to gain an advantage on the military front, not to mention Ukraine being alone, even if Ukraine becomes a member of NATO or the EU, the situation will remain the same.
In fact, in the past, NATO and EU forces, as well as the US, have already joined the fight by supporting Ukraine with all kinds of weapons, finance and logistics, as well as supporting politically and diplomatically to fight Russia, but the situation has worsened not only in Ukraine, but also in Europe itself and the world due to economic sanctions on Russia. (The sanctions aim to strangle Russia’s neck but they also hurt Europe’s tongue).
The experience that Cambodia has gone through is that the sooner the better. Negotiating while fighting is better than fighting alone. Foreign friends should encourage negotiations rather than hindering negotiations and pushing endless fighting. Cambodia’s experience is that finding and maintaining peace is up to Cambodia itself because foreign countries cannot decide for it. I think the same is true for Ukraine. Only the Ukrainian leader can decide whether to negotiate or not, not the head of NATO or other countries.
