ដោយៈ ម៉ាណា

    ភ្នំពេញៈ “សេចក្តីព្រាងច្បាប់ស្តីពីវិសោធនកម្មច្បាប់ស្តីពី ផ្លូវថ្នល់​” ត្រូវបានគណៈកម្មការទី៩ នៃរដ្ឋសភា លើកមកពិភាក្សា និងផ្ទៀងផ្ទាត់បន្ថែម ជាមួយគណៈប្រតិភូក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន មុននឹងបន្តនីតិវិធីជំហានបន្ទាប់។

ព័ត៌មាននេះត្រូវបានបង្ហាញឲ្យដឹងក្នុងឱកាស លោកប៉េង ពោធិ៍នា រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន បានដឹកនាំគណៈប្រតិភូក្រសួង តំណាងរាជរដ្ឋាភិបាល ចូលរួមកិច្ចប្រជុំជាមួយគណៈកម្មការសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន អាកាសចរណ៍ស៊ីវិល ប្រៃស​ណីយ៍ ទូរគមនាគមន៍ ឧស្សាហកម្ម វិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា នវានុវត្តន៍ រ៉ែ ថាមពល ពាណិជ្ជកម្ម រៀបចំដែនដី នគរូបនីយកម្ម និងសំណង់ (គណៈកម្មការទី៩) នៃរដ្ឋសភា ក្រោមការដឹកនាំរបស់ លោកជំទាវ និន សាផុន ប្រធានគណៈកម្មការទី៩ នៃរដ្ឋសភា ដើម្បីពិនិត្យពិភាក្សាសេចក្តីព្រាងច្បាប់ស្តីពីវិសោធនកម្មច្បាប់ស្តីពីផ្លូវថ្នល់ ដោយមានការចូលរួមពី ឯកឧត្តម លោកជំទាវ ជាអនុប្រធាន សមាជិក សមាជិកា និងលេខាធិការគណៈកម្មការជំនាញនៃរដ្ឋសភា។

ថ្លែងក្នុងអង្គពិធី លោករដ្ឋមន្រ្តី បានថ្លែងនូវអំណរគុណយ៉ាងជ្រាលជ្រៅចំពោះ សម្តេចមហារដ្ឋសភាធិការធិបតី ឃួន សុដារី ប្រ​ធា​នរដ្ឋសភា ដែលបានអនុញ្ញាតឱ្យដាក់បញ្ចូល សេចក្តីព្រាងច្បាប់ស្តីពីវិសោធនកម្មច្បាប់ស្តីពីផ្លូវថ្នល់ ក្នុងរបៀបវារៈកិច្ចប្រជុំរបស់គណៈកម្មការទី៩ នៃរដ្ឋសភា នាថ្ងៃនេះ ដើម្បីពិនិត្យ និងពិភាក្សា មុននឹងបញ្ជូនទៅកិច្ចប្រជុំពេញអង្គនៃរដ្ឋសភា នាពេលខាងមុខ។

បន្ថែមពីនេះ លោករដ្ឋមន្ត្រី បានជម្រាបជូនអំពី សាវតារ គោលបំណង និងអត្ថប្រយោជន៍នៃការធ្វើ វិសោធនកម្មច្បាប់នេះ ព្រមទាំងពន្យល់បំភ្លឺបន្ថែម លើខ្លឹមសារចំណុចមួយចំនួន ឱ្យបានជ្រាបកាន់តែច្បាស់ ដែលជាលទ្ធផលឆ្លងកាត់ការពិភាក្សាគ្នា យ៉ាងផុលផុសនាព្រឹកនេះ បានបង្កលក្ខណៈឱ្យការធ្វើវិសោធនកម្មច្បាប់នេះ កាន់តែមានភាពគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ និងអាចយកទៅអនុវត្តបាន ដើម្បីផ្តល់ផលប្រ​យោជន៍ជាអតិបរមាជូនប្រជាជន និងប្រទេសជាតិ៕

ដោយៈ គង់ សូរិយា

    ព្រះសីហនុៈ “ប្រសិនជាអ្នកគ្មានក្តីស្រម៉ៃ កុំមកកាន់ខេត្តព្រះសីហនុ” វាជាពាក្យពុំនោលដ៏ទាក់ទាញ និងហាក់បានធ្វើឲ្យទីក្រុងនេះផ្លាស់ប្តូរមុខមាត់ត្រឹមមួយយប់។

ប៉ុន្តែបន្ទាប់ពីឆ្នាំ២០១៦ ២០១៩ ដ៏រីកចម្រើន និងក្តៅគគុក ដូចទឹកពុះ ខេត្តមួយនេះបានស្ងប់ ប្រៀបបាននឹងកំដៅទឹកដែលហុយតិចៗ នៅក្នុងកំសៀវ លើចង្រ្កានតូចមួយ។

ទោះជាយ៉ាងណា អ្នកវិភាគនៅតែមានសុទិដ្ឋិនិយមថា ក្រុងព្រះសីហនុ អាចរីកចម្រើនម្តងទៀត បន្ទាប់ពីឆ្នាំ២០២៦ ប៉ុន្តែប្រហែលជាមិនមែនដោយការកើតឡើងវិញ នូវការរីកចម្រើននៃកាស៊ីណូ និងខុនដូចាស់នោះទេ។

ផ្លូវដែលរឹងមាំជាងនេះ គឺការប្រែក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលដឹកជញ្ជូន ផលិតកម្ម ទេសចរណ៍ និងសមុទ្រដ៏សំខាន់របស់កម្ពុជា។

ទិន្នន័យថ្មីៗបានបង្ហាញសញ្ញាវិជ្ជមាន មួយចំនួនរួចហើយនៅក្នុងការអភិវឌ្ឍឧស្សាហកម្ម និងកំពង់ផែ។

១. ក្លាយជារដ្ឋធានីដឹកជញ្ជូនរបស់កម្ពុជា

អត្ថប្រយោជន៍ធំបំផុតរបស់ក្រុងព្រះសីហនុ មិនមែនជាកាស៊ីណូទេ – វាគឺជាកំពង់ផែសមុទ្រជ្រៅ ទេសចរណ៍ និងសេវាកម្ម។

ការពង្រីកកំពង់ផែកំពុងរីកចម្រើន ហើយត្រូវបានរចនាឡើងដើម្បីដោះស្រាយនាវាធំៗជាច្រើន នៅក្នុងឆ្នាំខាងមុខ។ ថ្លៃដឹកជញ្ជូនទាបអាចទាក់ទាញក្រុមហ៊ុនផលិត ឃ្លាំង និងមជ្ឈមណ្ឌលចែកចាយក្នុងតំបន់។

ប្រសិនបើកម្ពុជាអាចដាក់ក្រុងព្រះសីហនុជា៖
•ច្រកចូល/នាំចេញសំខាន់របស់កម្ពុជា

• មជ្ឈមណ្ឌលដឹកជញ្ជូនក្នុងតំបន់សម្រាប់តំបន់មេគង្គ
• មជ្ឈមណ្ឌលចែកចាយសម្រាប់ពាណិជ្ជកម្មអាស៊ាន

នោះនឹងធ្វើឲ្យខេត្តនេះ មានកំណើនអាចមាននិរន្តរភាពជាងការរីកចម្រើននៃអចលនទ្រព្យ។

២. ពង្រីកការផលិតជំនួសឱ្យការពឹងផ្អែកលើអចលនទ្រព្យ

សូចនាករសេដ្ឋកិច្ចខ្លាំងបំផុត នាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ គឺកំណើននៃតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសក្រុងព្រះសីហនុ។

តំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសនេះ មានសហគ្រាសចំនួន២១៧ ក្នុងឆ្នាំ ២០២៥ និងមានបុគ្គលិកប្រហែល៣៥.០០០ នាក់។ ការវិនិយោគថ្មីកំពុងផ្លាស់ប្តូរ ទៅផ្នែកគ្រឿងបន្លាស់រថយន្ត គ្រឿងចក្រ ឧបករណ៍ថាមពល និងខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ថាមពលថ្មី។

គោលដៅនាពេលអនាគតអាចរួមមាន ដូចជា  គ្រឿងបន្លាស់រថយន្តអគ្គិសនី ការផ្គុំគ្រឿងអេឡិចត្រូនិច ឧបករណ៍ថាមពលព្រះអាទិត្យ
ការផលិតដែលផ្តោតលើការនាំចេញ។

វិស័យទាំងនេះបង្កើតការងាររយៈពេលវែង ជាជាងតម្រូវការអចលនទ្រព្យដែលមានលក្ខណៈស្មានទុកជាមុន។

៣. ស្តារទេសចរណ៍ឡើងវិញជាមួយនឹងរូបភាពថ្មី

បញ្ហាប្រឈមមួយគឺថា អ្នកទេសចរអន្តរជាតិជាច្រើន នៅតែភ្ជាប់ក្រុងព្រះសីហនុ ជាមួយនឹងកាស៊ីណូ អគារដែលមិនទាន់ងសង់ និងការបោកប្រាស់តាមអ៊ីនធឺណិត។

ការបង្ក្រាបរបស់រដ្ឋាភិបាល លើប្រតិបត្តិការបោកប្រាស់អាចជួយកសាងទំនុកចិត្តឡើងវិញតាមពេលវេលា។

តើអ្វីជាយុទ្ធសាស្ត្រទេសចរណ៍អាចផ្តោតលើ គឺតំបន់ឆ្នេរ និងកោះ ទេសចរណ៍តាមនាវាទេសចរណ៍។ រមណីយដ្ឋានប្រណីត កីឡាក្នុងទឹក។ សន្និសីទ និងការរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍អន្តរជាតិធំៗនានា។

ការមកដល់នៃនាវាទេសចរណ៍ បានចាប់ផ្តើមត្រឡប់មកវិញហើយ ហើយការកែលម្អកំពង់ផែ អាចគាំទ្រដល់កំណើនបន្ថែមទៀត។

៤. ដោះស្រាយបញ្ហាអគារដែលមិនទាន់សាងសង់

ទោះជារដ្ឋាភិបាលបានដាក់ចេញកម្មវិធីជម្រុញការវិនិយោគក្តី ប៉ុន្តែវត្តមានអាគារជាប់គាំងឬអាគារខ្មោច នៅក្នុងទីក្រុងនេះនៅមានរាប់រយនៅឡើយ និងបាននិងកំពុងជះឥទ្ធិពលមិនល្អ​ ដល់អារម្មណ៍វិនិយោគិន។

គម្រោងរាប់ពាន់ដែលមិនទាន់សាងសង់ នៅតែជាការរំលឹកដែលអាចមើលឃើញនៃការធ្លាក់ចុះពីមុន។

អ្នកវិភាគកត់សម្គាល់ថា សំណង់ និងអចលនទ្រព្យនៅតែកំពុងងើបឡើងវិញយឺតៗ។

គួរមានដំណោះស្រាយបែបណាអាចធ្វើទៅបាន? អ្នកវិភាគបានលើកឡើងថា រដ្ឋាភិនបាលគួរប្តូរអគារមួយចំនួន ទៅជាអាផាតមិន លំនៅដ្ឋានសម្រាប់និស្សិត មណ្ឌលសុខភាព ឧទ្យានពាណិជ្ជកម្ម និងបរិវេណបច្ចេកវិទ្យា។

ការកាត់បន្ថយ “អគារខ្មោច” នឹងបង្កើនទំនុកចិត្តរបស់វិនិយោគិនយ៉ាងពិតប្រាកដ។

៥. ទាក់ទាញការវិនិយោគបរទេសចម្រុះ

ជំនួសឱ្យការពឹងផ្អែកយ៉ាងខ្លាំង លើប្រទេសមួយ ខេត្តព្រះសីហនុអាចទាក់ទាញវិនិយោគិនពីប្រទេសចិន ជប៉ុន កូរ៉េខាងត្បូង សិង្ហបុរី និងប្រទេសវៀតណាមជាដើម។

ការធ្វើពិពិធកម្មធ្វើឱ្យទីក្រុង មានភាពងាយរងគ្រោះតិចជាងមុនចំពោះការប៉ះទង្គិចពីទីផ្សារតែមួយ។

តើខេត្តព្រះសីហនុ អាចមើលទៅដូចអ្វីនៅឆ្នាំ២០៣៥? ប្រសិ​នបើការពង្រីកកំពង់ផែ ការវិនិយោគឧស្សាហកម្ម ការងើបឡើងវិញនៃវិស័យទេសចរណ៍ និងការអភិវឌ្ឍទីក្រុងឡើងវិញ បន្តដោយជោគជ័យ ខេត្តព្រះសីហនុ អាចវិវត្តទៅជាទីក្រុងស្រដៀង នឹងទីក្រុងតូចមួយនៃទីក្រុងដាណាង (ទេសចរណ៍ + ឧស្សាហកម្ម)នៅប្រទេសវៀតណាម ទីក្រុងសិនជិន (ផលិតកម្ម + ភស្តុភារ) ប្រទេសចិន និងទីក្រុងចូហរបារូ (ច្រកទ្វារឧស្សាហកម្ម)របស់ម៉ាឡេស៊ី។

ចំណុចសំខាន់គឺថា ការរីកចម្រើនបន្ទាប់ទំនងជាមកពីពាណិជ្ជកម្ម រោងចក្រ ភស្តុភារ និងទេសចរណ៍ជាងពីពពុះអចលនទ្រព្យ ដែលជំរុញដោយកាស៊ីណូមួយផ្សេងទៀត។

ទិន្នន័យឧស្សាហកម្ម និងកំពង់ផែបច្ចុប្បន្នបង្ហាញថា ការផ្លាស់ប្តូរបានចាប់ផ្តើមរួចហើយ។

យ៉ាងណាក្តី រដ្ឋាភិបាលបាននិងកំពុងជម្រុញខេត្តនេះ ជាតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពហុបំណង ដែលផែនការនេះហាក់មានភាពយឺតយ៉ាវ និងមិនទាន់ប្រកាសជាផ្លូវការនៅឡើយ បន្ទាប់ពីចំណាយពេលជាច្រើនឆ្នាំ លើការរៀបចំគោលនយោបាយនេះ។

រដ្ឋាភិបាលបាននិងកំពុងរៀបចំទីក្រុងកោះរ៉ុង ដែលមានឆ្នេរខ្សាច់ដ៏ល្បីល្បាញ និងស្រស់ស្អាតនៅក្នុងលោក ជាតំបន់សេដ្ឋកិច្ចលំដាប់ពិភពលោកផងដែរ ជាមួយវត្តមានក្រុមហ៊ុនចិនធំៗ និងក្រុមហ៊ុនមកពីប្រទេសមួយចំនួននៅតំបន់អឺរ៉ុប កំពុងចូលមកកាន់ទីក្រុងនេះ ដោយ​ផ្តោតលើការអភិវឌ្ឍវិស័យបដិសណ្ឋារកិច្ច៕