ដោយៈ តែម សុខុម

តូក្យូ: យោងតាមទីភ្នាក់ងារអចលនទ្រព្យ Knight Frankបានឱ្យដឹងថា សិង្ហបុរី បានក្លាយជាអ្នកវិនិយោគដ៏ធំបំផុត ក្នុងវិស័យអចលនទ្រព្យរបស់ប្រទេសជប៉ុន ក្នុងឆ្នាំ២០២៣ ដោយសារកត្តាប្រាក់យ៉េន ធ្លាក់ថ្លៃ និងកំណើនតម្រូវការក្នុងឧស្សាហកម្មភ័ស្តុភារកម្ម និងបដិសណ្ឋារកិច្ច។

របាយការណ៍មួយ ដែលបានចុះផ្សាយក្នុងខែនេះបង្ហាញថា រំហូរទុនវិនិយោគពីប្រទេសសិង្ហបុរី ចូលក្នុងប្រទេសជប៉ុន ក្នុងឆ្នាំ២០២៣ នេះមានចំនួនសរុបជិត៣ពាន់លានដុល្លារ ពោលគឺច្រើនជាងគេបំផុត បន្ទាប់មកអ្នកវិនិយោគ មកពីសហរដ្ឋអាមេរិក កាណាដា និងអារ៉ាប់រួមអេមីរ៉ាត។ នេះបើយោងតាមសារព័ត៌មាន Japan Times ចុះផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែកញ្ញា។

លោកស្រី Christine Li ប្រធានផ្នែកស្រាវជ្រាវប្រចាំអាស៊ី-ប៉ាស៊ីហ្វិកនៅក្រុមហ៊ុន Knight Frank បានលើកឡើងតាមរយៈរបាយការណ៍ខាងលើថា មូលនិធិ GIC របស់សិង្ហបុរី បានទិញយកឃ្លាំងចំនួន៦នៅក្នុងប្រទេសជប៉ុន ពីក្រុមហ៊ុនគ្រប់គ្រងការវិនិយោគអាមេរិក Blackstone ក្នុងតម្លៃ៨០០លានដុល្លារ ដែលបានរួមចំណែកយ៉ាងធំធ្វើឱ្យសិង្ហបុរី ក្លាយជាអ្នកវិនិយោគអចលនទ្រព្យធំបំផុត ប្រចាំប្រទេសជប៉ុន។កាលពីពេលថ្មីៗនេះ ប្រធានផ្នែកវិនិយោគនៃមូលនិធិ GIC លោក Jeffrey Jaensubhakij បានចាត់ទុកប្រទេសជប៉ុនថា ជាទីផ្សារ “ធូរថ្លៃ” ដែលមានឱកាសចំណេញច្រើន និងប្រកបដោយនិរន្តភាព។

ប្រទេសជប៉ុន ក៏ទាក់ទាញបានបណ្ដាវិនិយោគិនអន្តរជាតិយ៉ាងច្រើនផងដែរ ដោយសារថ្លៃដើមកម្ចីទាប ហើយវិនិយោគិនទាំងនោះបានបោះទុនបន្ថែមទៀតលើសណ្ឋាគារ ដោយសារតែការរីកចម្រើន នៃវិស័យទេសចរណ៍ក្រោយវិបត្តិកូវីដ-១៩។

យោងតាមសន្ទស្សន៍អចលនទ្រព្យ MSCI Real Assets បង្ហាញថា វិនិយោគិនបរទេសរួមទាំងក្រុមហ៊ុន Goldman Sachs Group ក្រុមហ៊ុន KKR & Co និងក្រុមហ៊ុន Blackstone បានចំណាយប្រាក់សរុបចំនួន២ពាន់លានដុល្លារ លើកិច្ចព្រមព្រៀងសណ្ឋាគារមួយចំនួននៅក្នុងប្រទេសជប៉ុន រហូតមកដល់ពេលនេះក្នុងឆ្នាំ២០២៣។ ការវិនិយោគលើអគារពាណិជ្ជកម្មទាំងនេះ នៅក្នុងប្រទេសជប៉ុន គឺច្រើនបំផុតនៅអាស៊ី បើធៀបនឹងវិស័យផ្សេងទៀត៕ Japan Times៕

ដោយៈ តែម សុខុម
វិភាគ: បណ្ដាទីភ្នាក់ងាររដ្ឋាភិបាលសហព័ន្ធរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ដែលជាអ្នកបោះពុម្ពលុយនឹងអស់ថវិកា ដែលអនុម័តដោយរដ្ឋសភាកាលពីមុន នៅត្រឹមពាក់កណ្ដាលអធ្រាត្រថ្ងៃទី៣០ ខែកញ្ញា ដែលជាដំណាច់ឆ្នាំសារពើពន្ធបច្ចុប្បន្ន។

ការបិទដំណើរការរបស់រដ្ឋាភិបាលសហព័ន្ធ នៅសហរដ្ឋអាមេរិក ប្រហែលជាជៀសមិនរួចនោះឡើយ ដោយសារបក្សទាំងពីរគឺបក្សសាធារណរដ្ឋ និងបក្សប្រជាធិបតេយ្យ មិនអាចឈានដល់កិច្ចព្រមព្រៀង។ នេះបើយោងតាមសារព័ត៌មាន The Edge Markets ចុះផ្សាយកាលពីថ្ងៃច័ន្ទ ទី២៥ ខែកញ្ញា។

សម្រាប់ពិភពលោកទាំងមូល ស្ថានភាពនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីភាពរញ៉េរញ៉ៃ នៃការតស៊ូនយោបាយទូទៅរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក។ គេគ្មានការព្រួយបារម្ភថា តើរដ្ឋាភិបាលវ៉ាស៊ីនតោន នឹងបិទដំណើរការឬក៏អត់នោះទេ។

តើពិដានបំណុល (Debt Ceiling) របស់សហរដ្ឋអាមេរិក នៅឯណាឱ្យប្រាកដ? នេះជាអ្វីដែលធ្វើឱ្យពួកគេព្រួយបារម្ភ។ តើវាអាចបន្តកើនឡើងដោយមិនកំណត់ដែរឬទេ?។សហរដ្ឋអាមេរិក មិនដែលខកខានក្នុងការទូទាត់បំណុលជាតិរបស់ខ្លួនឡើយក្នុងពេលកន្លងមក ជាហេតុធ្វើឱ្យបំណុលរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ក្លាយជាបំណុលដែលមានកេរ្តិ៍ឈ្មោះល្អបំផុត ក្នុងពិភពលោក។

ទោះជាយ៉ាងណា ពេលនេះបំណុលរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក បានឈានដល់កម្រិតគួរឱ្យព្រួយបារម្ភ ក្នុងចំនួន៣៣ទ្រីលានដុល្លារ! បើធ្វើការគណនាចំនួនបំណុលនោះ គឺពលរដ្ឋម្នាក់ៗនៅទូទាំងសហរដ្ឋអាមេរិក ជំពាក់បំណុលគេចំនួន១០០.០០០ដុល្លារ! ហើយអ្វីដែលកាន់តែបារម្ភទៀតនោះ គឺអត្រាកំណើនសេដ្ឋកិច្ចរបស់វា ដែលនឹងកើនឡើង១០ទ្រីលានដុល្លារ ក្នុងរយៈពេល៣ឆ្នាំ។នោះមានន័យថា បំណុលថ្មីចំនួន៨៣៣លានដុល្លារ ត្រូវបានបន្ថែម ទៅលើបំណុលចាស់ជារៀងរាល់ម៉ោង ចាប់តាំងពីវាបានឆ្លងផុតពិដានបំណុល៣៣ទ្រីលានដុល្លារ។សហរដ្ឋអាមេរិក ដែលជាញឹកញាប់ចោទប្រកាន់ប្រទេសដទៃចំពោះការបង្កើតបំណុល បានដាក់អន្ទាក់បំណុលដ៏ធំ សម្រាប់ពិភពលោកក្នុងប៉ុន្មានទសវត្សរ៍ចុងក្រោយនេះ។

ចូរកុំមើលរំលងសច្ចភាពដែលថា សហរដ្ឋអាមេរិក មានអំណាចក្នុងការ “បោះពុម្ពលុយ” ដែលខ្លួនប្រើប្រាស់ ដើម្បីរក្សាទម្លាប់ខ្ចីបុល និងការចំណាយ ដោយមិនប្រុងប្រយ័ត្នរបស់រដ្ឋាភិបាល ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន។រដ្ឋាភិបាលអាមេរិក បានជួបការលំបាកផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុអស់រយៈពេលជិតកន្លះសតវត្សរ៍មកហើយ ដោយសារតែការចំណាយលើសលប់ និងគ្មានការគ្រប់គ្រងត្រឹមត្រូវ ដែលបណ្តាលឱ្យបំណុលរបស់ រដ្ឋាភិបាលសហព័ន្ធបង្គរច្រើនឡើងៗ។

លោក Filippo Gori សេដ្ឋវិទូនៅអង្គការដើម្បីសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ច និងការអភិវឌ្ឍន៍ (Organisation for Economic Co-operation and Development) បានចុះផ្សាយអត្ថបទមួយមានចំណងជើងថា “គ្រោះមហន្តរាយនៃពិដានបំណុលរបស់អាមេរិក៖ វិធីដែលវិបត្តិធ្ងន់ធ្ងរ ឬការខកខានទូទាត់បំណុល អាចបំផ្លាញអំណាចរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក” (America’s Debt-Ceiling Disaster: How a Severe Crisis or Default Could Undermine US Power) នៅលើគេហទំព័ររបស់ទស្សនាវដ្ដី កិច្ចការបរទេសចុះផ្សាយនៅថ្ងៃទី២៤ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៣។អត្ថបទចុះផ្សាយនោះបានចង្អុលបង្ហាញថា “ដោយសារតែពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិភាគច្រើន ទូទាត់ជាប្រាក់ដុល្លារអាមេរិក សហរដ្ឋអាមេរិក អាចបោះពុម្ពប្រាក់ដើម្បីទូទាត់ទំនិញ ដែលខ្លួនទិញពីបរទេស ដោយអនុញ្ញាតឱ្យខ្លួនផ្តល់ហិរញ្ញប្បទាន ដល់ឱនភាពពាណិ​ជ្ជកម្មអន្តរជាតិដ៏ធំមួយ ដោយមិនចាំបាច់ព្រួយបារម្ភថា ខ្លួននឹងអស់សាច់ប្រាក់។

អត្ថប្រយោជន៍ផ្តាច់មុខដែលគេស្គាល់ថា “Too Big To Fail”  (ធំពេកមិនអាចដួលរំបាន) នេះបានបណ្តាលឱ្យមានស្ថានភាពពិសេសមួយ ដែលសហរដ្ឋអាមេរិក “គ្មានលទ្ធភាពទូទាត់សងបំណុល” ប៉ុន្តែដោយមិនចាំបាច់ក្ស័យធនជាផ្លូវការ។

ជាលទ្ធផល សហរដ្ឋអាមេរិក ត្រូវតែប្រើយុទ្ធសាស្រ្តចម្រុះ ដើម្បីរក្សាអំណាចរបស់ប្រាក់ដុល្លារ។ទន្ទឹមនេះប្រទេសចិន គឺជាម្ចាស់បំណុលដ៏ធំមួយរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក។ ការទប់ឥទ្ធិពលរបស់ប្រទេសចិន ពីសំណាក់សហរដ្ឋអាមេរិក ជាពិសេសតាមរយៈការបង្កើតភាពតានតឹង ផ្នែកយោធានៅក្នុងសង្កាត់របស់ប្រទេសចិន ក៏ដូចជា ការរឹតបន្តឹងជាទូទៅលើការផលិតរបស់ប្រទេសចិន និងផលប៉ះពាល់របស់វាទៅលើជីវភាពរស់នៅរបស់ប្រជាជនចិន បានបង្កើនការព្រួយបារម្ភរបស់ប្រទេសចិន ថាសហរដ្ឋអាមេរិក អាចនឹងមិនទូទាត់សងបំណុលរបស់ខ្លួន៕ The Edge Markets៕

ដោយ: គង់ លាងហួរ

ភ្នំពេញ: សារពត៌មាន7 News របស់ប្រទេសថៃបានចុះផ្សាយថា កម្ពុជា គួរតែធ្វើការកែសម្រួលចំណុចធំៗចំនួន១២ ប្រសិនបើកម្ពុជាចង់ទទួលបានភ្ញៀវទេសចរច្រើនដូចប្រទេសគេដែរ។

ខាងក្រោមនេះគឺជាចំណុចទាំង១២ ដែលសារពត៌មានថៃបានលើកឡើង ហើយអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធរបស់កម្ពុជា គួរតែដោះស្រាយ និងកែសម្រួល។

ទី១: កម្ពុជាទទួលបានថ្លៃទិដ្ឋាការ ពីភ្ញៀវទេសចរមកពីបណ្តាប្រទេសលោកខាងលិច ហើយភ្ញៀវទេសចរមួយចំនួនសួរថា ហេតុអ្វីកម្ពុជា ទទួលបានប្រាក់ពីពួកគេបែបនេះទៅវិញ ព្រោះទង្វើបែបនេះ ធ្វើឱ្យកម្ពុជាបាត់បង់ចំនួនភ្ញៀវទេសចរ។ ប៉ុន្តែកម្ពុជាគួរមើលគំរូប្រទេសថៃវិញ ព្រោះមានភ្ញៀវទេសចរទៅទស្សនា ប្រទេសថៃជាង៣៨លាននាក់ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ពីព្រោះថៃមិនយកប្រាក់ថ្លៃទិដ្ឋាការពីភ្ញៀវទេសចរនោះឡើយ។ទី២: ប៉ូលីសអន្តោប្រវេសន៍នៅអាកាសយានដ្ឋាន និងព្រំដែនគួរតែពិនិត្យឯកសារ ឱ្យបានឆាប់រហ័ស សម្រាប់ភ្ញៀវទេសចរមកកំសាន្តនៅកម្ពុជា ហើយមិនគួរធ្វើឱ្យពួកគេធុញថប់ និងខាតពេលវេលា​ក្នុងការរង់ចាំយូរនោះឡើយ។ទី៣: កម្ពុជាចូលចិត្តបង្ខំឱ្យភ្ញៀវទេសចរ ទិញសំបុត្រយន្តហោះពីក្រុមហ៊ុនរបស់ខ្លួន ទើបអាចធ្វើដំណើរទៅកាន់កន្លែងនានាបាន ដូចជា ខេត្តសៀមរាប និងកន្លែងផ្សេងៗទៀត គឺភ្ញៀវទេសចរត្រូវទិញសំបុត្រយន្តហោះពីក្រុមហ៊ុន ដែលកម្ពុជាកំណត់ប៉ុណ្ណោះ។ ហេតុនេះ ទើបធ្វើឱ្យភ្ញៀវមិនសប្បាយចិត្តពេលមកលេងកម្ពុជា។ទី៤: ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍កម្ពុជា ខ្លះចំណាយប្រាក់ពិសេសពេលមកដល់ខេត្តសៀមរាប ឬកន្លែងមួយចំនួន។ លើសពីនេះ រថយន្តតាកស៊ីខ្លះ បានយកប្រៀបទៅភ្ញៀវទេសចរ ដោយបង្ខំឱ្យភ្ញៀវស្នាក់នៅសណ្ឋាគារដែលស្គាល់គ្នា ប៉ុន្តែភ្ញៀវបដិសេធ ព្រោះពួកគេ បានកក់បន្ទប់សណ្ឋាគារផ្សេងរួចទៅហើយ មុននឹងមកដល់កម្ពុជា។

ទី៥: យកវត្ថុអនុស្សាវរីយ៍ក្លែងក្លាយ មកលក់ឱ្យភ្ញៀវទេស​​​ចរនៅតាមតំបន់ទេសចរណ៍ផ្សេងៗ ហើយពួកគេបានលក់វត្ថុអនុស្សាវរីយ៍ក្លែងក្លាយបែបនេះ មកទល់នឹងពេលបច្ចុប្បន្ន ហើយបើមានអតិថិជនប្តឹងតវ៉ា ពួកគេក៏ប្តូរឈ្មោះដើម្បីអាចលក់បន្តទៀត និងមិនត្រូវបានផ្តន្ទាទោសតាមច្បាប់នោះទេ។
ទី៦: នៅតំបន់Pub Street បានយកប្រៀបលើភ្ញៀវទេសចរ ដោយបង្ខំឱ្យភ្ញៀវទេសចរលេងបៀរ ឬលេងល្បែងផ្សេងៗទៀត ខណៈប៉ូលីសមិនចាប់អារម្មណ៍នោះទេ។ លើសពីនេះ នៅពេលភ្ញៀវភ្លេច របស់របរនៅលើរ៉ឺម៉កកង់៣ គឺមិនត្រូវបានម្ចាស់រ៉ឺម៉កប្រគល់មកឱ្យភ្ញៀវវិញនោះទេ។
ទី៧: មគ្គុទេសក៍ទេសចរ និងអ្នកបើកបររថយន្តចូលចិត្តបង្ខំឱ្យភ្ញៀវទេសចរ ទៅទិញវត្ថុអនុស្សាវរីយ៍ពីហាង ដែលពួកគេណែនាំ។ វាជារឿងគួរឱ្យព្រួយបារម្ភ ព្រោះខាងអ្នកលក់អាហារបានបង្ខំឱ្យភ្ញៀវចូលហូបនៅហាងពួកគេ ហើយពលរដ្ឋខ្មែរខ្លះទៀតព្យាយា​មអូសទាញអតិថិជនឱ្យចូលហាងរបស់ខ្លួន និងបង្ខំឱ្យអតិថិជនទិញសម្ភារៈហាងរបស់ខ្លួនជាដើម។

ទី៨: កម្ពុជាមិនបានផ្សព្វផ្សាយពីវិស័យទេសចរណ៍របស់ខ្លួននៅតាមប្រព័ន្ធផ្សាព្វផ្សាយធំៗ នៅលើពិភពលោក ដូចជាទូរទ​ស្សន៍CNN និងBBCជាដើម ហើយមានតែក្រុមហ៊ុនខ្មែរប៉ុណ្ណោះដែលផ្សព្វផ្សាយពីទេសចរណ៍ ប៉ុន្តែគ្មានការផ្សព្វផ្សាយ ទៅកាន់ប្រទេសគោលដៅ ដើម្បីឱ្យគេស្គាល់ពីទីតាំងទេសចរណ៍នានា នៅកម្ពុជានោះឡើយ។
ទី៩: ស្ថានទូតកម្ពុជានៅក្រៅប្រទេស មិនបានផ្សព្វ​ផ្សាយ ពីគោលការណ៍វិស័យទេសចរណ៍នៅកម្ពុជា និងនៅក្រៅប្រទេសនោះទេ ហើយនេះជាមូលហេតុ ដែលធ្វើឱ្យភ្ញៀវមិនសូវស្គាល់ពីតំបន់ទេសចរណ៍នៅកម្ពុជា។ ភ្ញៀវទេសចរខ្លះបានប្រាប់ថា ពួកគេបានសាកសួរពីកន្លែងស្នាក់នៅ ប៉ុន្តែស្ថានទូតកម្ពុជានឹងឆ្លើយតបយ៉ាងយឺតយ៉ាវជារៀងរាល់ខែ។
ទី១០: កម្ពុជាគួរតែចាត់វិធានការ ទៅលើអ្នកសុំទាននៅតាមតំបន់ទេសចរណ៍នានា ដែលចូលចិត្តមកអង្គុយសុំលុយ ព្រោះវានឹងបង្កើតជាការចងចាំ ដ៏អាក្រក់មួយសម្រាប់ភ្ញៀវទេសចរ ដែលមកលេងកម្ពុជា។ទី១១: ការបើកតំបន់ទេសចរណ៍ ក្នុងរយៈពេលខ្លីបានធ្វើឱ្យភ្ញៀវទេសចរមិនពេញចិត្ត ហើយកម្ពុជាគួរតែបើកតំបន់ទេសចរណ៍នានាក្នុងរយៈពេលយូរ ដូចជា នៅប្រាសាទអង្គរវត្តជាដើម ព្រោះវាអាចទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរ។ទី១២: ការផ្សព្វផ្សាយនៅតាមបណ្តាញអនឡាញ ហើយគួរតែមានជនបរទេសមកថត នៅតំបន់ទេសចរណ៍របស់កម្ពុជា ឬបង្កើតកម្មវិធីប្រកួតប្រជែងផ្សេងៗ នៅក្នុងបណ្តាញសង្គមYoutube Facebook និងTiktok ដើម្បីផ្សព្វផ្សាយអំពីតំបន់ទេសចរណ៍ផ្សេងៗនិងបែងចែកបទពិសោធន៍ល្អៗ នៅក្នុងជីវិតរបស់ភ្ញៀវទេសចរដែលបានមកលេងកម្ពុជា។សារពត៌មានថៃ 7 News បានចុះផ្សាយថា ចំណុចទាំង១២ខាងលើនេះ គឺជាមូលហេតុដែលធ្វើឱ្យកម្ពុជាអន់ចិត្តថា ហេតុអ្វីបានជាភ្ញៀវទេសចរនៅកម្ពុជា មានការធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំងបែបនេះ។ចំណែក សារពត៌មានកម្ពុជាបានវិភាគបន្ថែមថា ភ្ញៀវទេសចរចូលចិត្តទៅលេងប្រទេសថៃ និងវៀតណាមច្រើនជាង ខណៈដែលភ្ញៀវទេសចរបានទៅលេងវៀតណាម ហើយប្រាប់ថាពួកគេចូលចិត្តទីនោះ។ភ្ញៀវទេសចរកាន់តែចូលចិត្តប្រទេសថៃ ព្រោះពួកគេចង់ទៅរស់នៅថៃ នៅពេលចូលនិវត្តន៍។លើសពីនេះ គេអាចសង្កេតឃើញថា ភ្ញៀវទេសចរភាគច្រើនអាចមកទស្សនាប្រាសាទអង្គរវត្ត ប៉ុន្តែពួកគេបានត្រឡប់ទៅស្នាក់នៅប្រទេសវៀតណាម និងប្រទេសថៃវិញ៕

        ដោយៈ គង់ សូរិយា

        សៀមរាបៈ ប្រជាពលរដ្ឋបាន និងកំពុងរិះគន់អាជ្ញាធរអប្សរាយ៉ាងចាស់ដៃ បន្ទាប់ពីអ្នកនាំពាក្យស្ថាប័ននេះ បានធ្វើការបកស្រាយទាក់​ទងនឹងការថតរូបនៅរមណីយដ្ឋានអង្គរ។

អគ្គនាយករងអាជ្ញាធរអប្សរា និងជាអ្នកនាំពាក្យស្ថាប័ននេះ លោកឡុង កុសលកាលពីសប្តាហ៍មុន បានធ្វើការបកស្រាយលើបញ្ហាជាច្រើន លើការអនុញ្ញាត្តឲ្យថតរូប និងលក្ខខ័ណ្ឌមិនឲ្យថតរូបនៅរមណីយដ្ឋានអង្គរ។

លោកបន្តថា អាជ្ញាធរជាតិអប្ស​រា អត់មានដាក់កំហិត អំពីការផ្សព្វផ្សាយរមណីយដ្ឋានអង្គរទេ ខណៈមានបងប្អូនប្រជាពល​រដ្ឋយើងច្រើន ព្រមទាំងបណ្ដាញផ្សព្វផ្សាយជាតិ និងបណ្ដាស្ថានីយទូរទស្សន៍ជាច្រើន នៅទូទាំងពិភពលោក បានទាក់ទងផ្សព្វផ្សាយជាបន្តបន្ទាប់។

លោកឡុង កុសល មានប្រសាសន៍បញ្ជាក់ថា “រាល់ការថតរូបជាអនុស្សាវរីយ៍ សម្រាប់គ្រួសារ សម្រាប់បង្ហោះតាមFacebook, TikTok ដែលនិយាយពីវប្បធម៌ ប្រពៃណី ភាពអស្ចារ្យទៅលើស្នាដៃសិល្បៈ វិស្វកម្មសំណង់របស់ប្រាសាទ របស់បុព្វបុរសខ្មែរយើង [អាជ្ញារជាតិអប្សរា] អត់មានអ្វីជាបញ្ហាទេ យើងមិនដែលតម្រូវឱ្យគាត់ធ្វើការស្នើសុំទេ”។អគ្គនាយរងអាជ្ញាធរជាតិអប្សរា ខាងលើមានប្រសាសន៍បន្តថា អាជ្ញាធរជាតិអប្សរា តម្រូវឱ្យការស្នើសុំជាមុន សម្រាប់អ្នកថតផ្សាយតាម​Youtube ផលិតភាពយន្ត ឬអ្នកយកផលិតផលទៅផ្សាយពាណិ​ជ្ជកម្ម ដោយប្រើរូបភាពរបស់អង្គរ ឬផ្នែកណាមួយរបស់រមណីយដ្ឋានអង្គរ ដែលអាជ្ញាធរចាំបាច់ត្រូវឃាត់ និងឱ្យស្នើសុំជាមុន។

លោកឡុង កុសល មានប្រសាសន៍បន្ថែមថា ព្រោះរូបភាពទាំងអស់នោះ ដែលគាត់រកពាណិជ្ជកម្ម ឬរកប្រាក់ចំណូល គឺអាចប៉ះពាល់ទៅដល់ខ្លឹមសារជាប្រវត្តិសាស្ត្រ ហើយថាតើសមរម្យ ឬអត់ក្នុងការយករូបភាពរបស់អង្គរ ទៅបម្រើពាណិជ្ជកម្មផលិតផលរបស់គាត់ នេះហើយជាចំណុចដែលយើងត្រូវគិតគូរ។ អ៊ីចឹងទើបយើងឱ្យគាត់ស្នើសុំមកយើងជាមុន ដើម្បីយើងជួយពិនិត្យលក្ខណៈ ទាំងបច្ចេកទេស រួមទាំងខ្លឹមសារ ថាតើខ្លឹមសារនោះត្រឹមត្រូវ ឬអត់ ល្អ ឬអត់ ពេលប្រើប្រាស់ (ផ្សាយ) ទៅ អាចចៀសផុតពីផលប៉ះពាល់ ទៅលើអត្ថន័យខ្លឹមសារជាអវិជ្ជមានណាមួយ មកដល់ទាំងប្រវត្តិសាស្ត្រ ទាំងរូបភាពជាក់ស្ដែងរបស់អង្គរ។
ទាក់ទងបញ្ហានេះ លោកធួន ស៊ីណានប្រធានសមាគមទេសចរ ណ៍អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិកបានមានប្រសាសន៍ថា ការបកស្រាយរបស់លោក ឡុង កុសលមានភាពសមស្របហើយ ប៉ុន្តែការអនុវត្តជាក់ស្តែងនៅរមណីយដ្ឋានអង្គរ មិនបានធ្វើដូច្នេះទេ ដោយមន្រ្តីអាជ្ញាធរតែងតែហាមឃាត់ នៅពេលមានការប្រើប្រាស់កាមេរ៉ា ដែលមានជើងបន្តិចបន្តួច។ លោកបន្តថា “បញ្ហានេះ គួរតែមានការកែតម្រួវឡើងវិញ ហើយអាជ្ញាធរអប្សរាគួរបើកទូលាយចំពោះបញ្ហានេះ”៕

អគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារ មានកិត្តិយសសូមជម្រាបជូនម្ចាស់អចលនទ្រព្យទាំងអស់ ដែលមានអចលនទ្រព្យ ស្ថិតនៅរាជធានីភ្នំពេញ និងនៅតាមបណ្តាខេត្តទាំងអស់ មេត្តាជ្រាបថា អគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារបានពិនិត្យឃើញថា រហូតមកទល់ពេលនេះ មានម្ចាស់អចលនទ្រព្យជាច្រើនបានមកប្រកាសបង់ពន្ធលើអចលនទ្រព្យ ឬពន្ធលើដីធ្លីមិនបាន ប្រើប្រាស់ សម្រាប់ឆ្នាំ២០២៣ ហើយក៏នៅមានម្ចាស់អចលនទ្រព្យមួយចំនួនទៀត នៅមិនទាន់បានបំពេញកាតព្វកិច្ច ប្រកាសបង់ពន្ធប្រភេទទាំងនេះនៅឡើយ។ អនុវត្តតាមច្បាប់និងបទប្បញ្ញត្តិជាធរមាន ម្ចាស់អចលនទ្រព្យត្រូវមាន កាតព្វកិច្ចប្រកាសបង់ពន្ធទាំងនេះយ៉ាងយឺតបំផុតត្រឹមថ្ងៃទី៣០ ខែកញ្ញា នៃឆ្នាំជាប់ពន្ធនីមួយៗ ផុតរយៈពេលនេះ ម្ចាស់អចលនទ្រព្យនឹងត្រូវទទួលរងទណ្ឌកម្មរដ្ឋបាល ស្របតាមច្បាប់ស្តីពីសារពើពន្ធជាធរមាន។ដើម្បីផ្ដល់លទ្ធភាពជូនម្ចាស់អចលនទ្រព្យ ដែលមានឆន្ទៈក្នុងការបំពេញកាតព្វកិច្ចប្រកាសបង់ពន្ធទាំងនេះ ប៉ុន្តែមិនទាន់បានមកប្រកាសបង់ពន្ធ អគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារសម្រេចពន្យារកាលបរិច្ឆេទផុតកំណត់ប្រកាសបង់ពន្ធលើ អចលនទ្រព្យ និងពន្ធលើដីធ្លីមិនបានប្រើប្រាស់ សម្រាប់ឆ្នាំ២០២៣ រហូតដល់ថ្ងៃទី៣១ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៣ ដោយរួចផុតពីទណ្ឌកម្មរដ្ឋបាលដោយសារការប្រកាសបង់ពន្ធយឺតយ៉ាវ។

អគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារសូមជម្រាបជូនដល់ម្ចាស់អចលនទ្រព្យទាំងអស់ ដែលមិនទាន់បានបំពេញកាតព្វកិច្ច ចុះបញ្ជីអចលនទ្រព្យ ឬធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពព័ត៌មានអចលនទ្រព្យនិងប្រកាសបង់ប្រាក់ពន្ធនៅឡើយ សូមអញ្ជើញទៅចុះបញ្ជី ឬធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពព័ត៌មានអចលនទ្រព្យរបស់ខ្លួន នៅសាខាពន្ធដារខេត្ត-ខណ្ឌដែលអចលនទ្រព្យស្ថិតនៅ។ ចំពោះម្ចាស់ អចលនទ្រព្យ ដែលបានចុះបញ្ជីនិងធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពព័ត៌មានអចលនទ្រព្យរួចរាល់ក្នុងប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងទិន្នន័យអចលនទ្រព្យ របស់អគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារ និងមានប័ណ្ណសម្គាល់ការបង់ពន្ធអចលនទ្រព្យ មេត្តាអញ្ជើញមកប្រកាសបង់ប្រាក់ពន្ធឱ្យ បានទាន់ពេលវេលាត្រឹមថ្ងៃទី៣១ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៣ នៅសាខាពន្ធដារខេត្ត-ខណ្ឌដែលអចលនទ្រព្យនោះស្ថិតនៅ ឬ អាចបង់ប្រាក់ពន្ធតាម Online តាមរយៈកម្មវិធី “GDT Taxpayer App” ដែលអាចទាញយកមកប្រើប្រាស់ពី App Store ឬ Play Store ឬនៅគ្រប់សាខាធនាគារ អេស៊ីលីដា ភីអិលស៊ី ឬធនាគារ កាណាឌីយ៉ា ក.អ ឬធនាគារ វឌ្ឍនៈ ឬធនាគារ កម្ពុជាសាធារណៈ ភីអិលស៊ី ឬធនាគារ ស្ថាបនា ភីអិលស៊ី ឬធនាគារ ជេ ត្រាស់ រ៉ូយ៉ាល់ ម.ក ឬធនាគារ ប្រៃសណីយ៍ កម្ពុជា ក.អ ឬធនាគារ វឌ្ឍនៈអាស៊ីចំកាត់ ឬធនាគារពាណិជ្ជកម្មក្រៅប្រទេស នៃកម្ពុជា។ សម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែម សូមធ្វើការទំនាក់ទំនងមក GDT Call Center (១២៧៧) ឬ GDT Live Chat រៀងរាល់ថ្ងៃនិងម៉ោងធ្វើការ។

អគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារសង្ឃឹមយ៉ាងមុតមាំថា បន្ទាប់ពីទទួលបានសេចក្ដីជូនដំណឹងនេះ ម្ចាស់អចលនទ្រព្យ ទាំងអស់ពិតជានឹងយកចិត្តទុកដាក់ និងអញ្ជើញមកបំពេញកាតព្វកិច្ចសារពើពន្ធឱ្យបានទាន់ពេលវេលាកំណត់ខាងលើ ជាពុំខាន។

នាព្រឹកថ្ងៃទី ២៦ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ២០២៣ នៅទីស្តីការក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ, ឯកឧត្តម​អគ្គបណ្ឌិតសភាចារ្យ អូន ព័ន្ធមុនីរ័ត្ន ឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តី រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួង​សេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ និងលោកជំទាវ Jyotsana Varma នាយិកា ស្ថានតំណាងរបស់ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី (ADB) ប្រចាំកម្ពុជា បានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀង​ឥណទានសម្បទាន​សម្រាប់កម្មវិធីចំនួន ២ ដែលមានទឹកប្រាក់សរុបចំនួន ១៤០ លានដុល្លារអាម៉េរិក ដូចខាងក្រោម៖

១– កម្មវិធីកែទម្រង់វិមជ្ឈការសេវាសាធារណៈ និងហិរញ្ញវត្ថុ ជំហាន ២ – អនុកម្មវិធីទី ២ មានគោលបំណង រួមចំណែកគាំទ្រកម្ពុជាក្នុងការលើក​កម្ពស់​ប្រសិទ្ធ​ភាពការងារ​របស់​មន្ត្រីថ្នាក់ក្រោមជាតិ សំដៅធ្វើ​ឱ្យ​ប្រជាពលរដ្ឋ​កាន់តែ ងាយ​ស្រួល​ ក្នុងការទទួលបាន​​សេវា​សាធារណៈ ដោយផ្តោតលើ ១).ការលើកកម្ពស់ការធ្វើផែនការ និងថវិកាថ្នាក់ក្រោម ជាតិ; ២). ការពង្រឹងការគ្រប់គ្រងចំណូល និងចំណាយ; និង ៣). ការពង្រឹងសមត្ថភាពរដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិ ។ កម្មវិធីនេះគ្រោងនឹងចំណាយថវិកាសរុប ៤០ លានដុល្លាអាម៉េរិក ដែលជាឥណទានសម្បទានទាំងស្រុងរបស់ ADB ដឹកនាំអនុវត្តដោយគណៈកម្មាធិការជាតិសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍតាមបែបប្រជាធិបតេយ្យថ្នាក់ក្រោមជាតិ ។

២– កម្មវិធីអភិវឌ្ឍន៍ជំនាញសម្រាប់សេដ្ឋកិច្ច នាអនាគត – អនុកម្មវិធីទី ១ មានគោលបំណងធ្វើឱ្យប្រសើរឡើង នូវអត្រាមានការងារធ្វើបច្ចុប្បន្ន និងទៅអនាគត តាមរយៈការធ្វើកំណែទម្រង់គោលនយោបាយ និងការវិនិយោគគម្រោង ដើម្បីពង្រឹងការអភិវឌ្ឍជំនាញ ។ កម្មវិធីនេះនឹងពង្រឹងការបណ្តុះបណ្តាលក្នុងវិស័យឧស្សាហកម្ម ប្រកបដោយបរិយាប័ន្ន ព្រមទាំងបង្កើនធនធានសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍជំនាញ ដែលឆ្លើយតបដោយផ្ទាល់ទៅនឹងតម្រូវការការងារ ។ កម្មវិធីនេះគ្រោង នឹងចំណាយថវិកាសរុប ១៣១,៣០ លានដុល្លាអាម៉េរិក ក្នុងនោះ ឥណទានសម្បទានរបស់ ADB ប្រមាណ ១០០ លាន ដុល្លាអាម៉េរិក ដែលដឹកនាំអនុវត្តដោយក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ និងក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ ។

ពិធីចុះហត្ថលេខានាពេលនេះ ឆ្លុះបញ្ចាំងឱ្យឃើញកាន់តែច្បាស់អំពីការពង្រឹង និងពង្រីកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ, ការគាំទ្រ និងការជឿទុកចិត្តខ្ពស់ចំពោះរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ពីសំណាក់ ADB ។ ជារួម, គោលបំណងនៃកម្មវិធីទាំង ២ ដែលទើបត្រូវបានចុះហត្ថលេខានេះ នឹងចូលរួមឆ្លើយតបប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព ទៅនឹងគោលនយោបាយរបស់រាជ រដ្ឋាភិបាល នីតិកាលទី ៧ នៃរដ្ឋសភា ជាពិសេស យុទ្ធសាស្ត្របញ្ចកោណ-ដំណាក់កាល ទី ១ ដែល សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្រ្តី នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ទើបបានប្រកាសដាក់ចេញសម្រាប់អនុវត្ត កាលពីពេលថ្មីៗ កន្លងទៅ ។

ឯកឧត្តមអគ្គបណ្ឌិតសភាចារ្យ ឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តី ក៏បានរំលឹកឡើងវិញអំពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការដែល ADB បាន ផ្តល់ហិរញ្ញប្បទានសហប្រតិបត្តិការសរុបចំនួនប្រមាណ ៤,៩ ប៊ីលានដុល្លារអាម៉េរិក ក្នុងនោះ ឥណទានសម្បទាន មាន ទឹកប្រាក់សរុបចំនួនប្រមាណ ៤,៤ ប៊ីលាន​ដុល្លារ​អាម៉េរិក សម្រាប់អនវុត្តគម្រោង/កម្មវិធីចំនួន ១៣៧ និងហិរញ្ញប្បទាន ឥតសំណងមានទឹកប្រាក់សរុបចំនួនប្រមាណ ៥៦៨ លានដុល្លារ​អាម៉េរិក សម្រាប់អនុវត្តគម្រោង/កម្មវិធីចំនួន ៧០ ។

ឯកឧត្តមអគ្គបណ្ឌិតសភាចារ្យ ឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តី បានថ្លែងអំណរគុណចំពោះការផ្តល់​ហិរញ្ញប្បទាន​សហប្រតិ-​បត្តិ​ការ​របស់ ADB ដែលបាន និងកំពុង​រួមចំណែក​យ៉ាង​​ធំធេង​​ ក្នុង​ការ​អភិ​វឌ្ឍ​​សង្គម-សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា ។

        ដោយៈ ហ្វីអូណា

        កោះកុងៈ លោកស្រីអ៊ី នារីនេត អភិបាលរងខេត្តកោះកុង បានកាត់ខ្សែបូដាក់ឱ្យដំណើរការសាកល្បងនូវ “កំពង់ផែកោះកុង” ឬពាក្យបច្ចេកទេសបរទេសហៅថា កោះកុងផតមេនេចម៉ិន ឯ.ក (Koh Kong Port Management Co Ltd) ដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅភូមិកោះស្តេច ឃុំកោះស្តេច ស្រុកគិរីសាគរ ខេត្តកោះកុង។

ការដាក់ឱ្យសាកល្បងកំពង់ផែកោះកុងនេះ ធ្វើឡើងនាថ្ងៃទី២៥ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៣ ជាមួយនឹងការទទួលស្វាគមន៍នាវាទី១ ចូលមកកាន់កំពង់ផែនេះ ដោយមានការចូលរួមដោយលោក កាវ លាំង (Kao Liang) តំណាងក្រុមហ៊ុនកោះកុងផតមេនេចម៉ិន ឯ.ក ឧត្តមសេនីយ៍ទោ អាន ស្រៀង នាយកដ្ឋាននគរបាលព្រំដែនទឹក ឧត្តមសេនីយ៍ទោ គង់ មនោ ស្នងការនគរបាលខេត្តកោះកុង និងមានការចូលរួមពីមន្ទីរ ស្ថាប័នជំនាញ។ លោកកាវ លាំង តំណាងក្រុមហ៊ុន បានលើកឡើងថា កំពង់ផែកោះកុងរបស់ក្រុមហ៊ុនលោកនេះ បានធ្វើឱ្យការទំនាក់ទំនងលើវិស័យសេដ្ឋកិច្ចរវាងប្រទេសកម្ពុជា និងប្រទេសចិន ដើម្បីភាពរីកចម្រើនគ្រប់ផ្នែកវិស័យ និងមានការសហការដ៏រឹងមាំរវាងប្រទេសទាំងទ្វេរ។

លោកស្រីអ៊ី នារីនេត បានថ្លែងថា កំពង់ផែកោះកុងផតមេនេចម៉ិន ឯ.ក នេះ នឹងមានការតភ្ជាប់ជាមួយផ្លូវជាតិលេខ៤៨ ដែលជាសរសៃឈាមសេដ្ឋកិច្ចដ៏សំខាន់ចាំបាច់ តភ្ជាប់ពីក្រុងខេមរភូមិន្ទទៅកាន់ផ្លូវជាតិលេខ៤ (កំពុងដំណើរការជួសជុលកែលម្អ លើកកម្ពស់គុណភាព)៕

ដោយៈ គង់ ហ្វីអូណា

ភ្នំពេញៈ ប្រធានអគ្គនាយកធនាគារ ហត្ថា លោកឧកញ៉ាបានមានប្រសាសន៍ពន្យល់ពីមូលហេតុ កំណើនឥណទាន និងភាពយឺតយ៉ាវនៃការសងត្រលប់របស់អតិថិជន។

លោកឧកញ៉ាបានមានប្រសាសន៍ឲ្យដឹង កាលពីដើមសប្តាហ៍នេះថា ការកើនឡើងនៃការផ្ដល់ឥណទាន ដោយគ្រឹះស្ថានធនាគារ និងហិរញ្ញវត្ថុ ជាកំណើនដ៏ល្អប្រសើរ ក្នុងកាលៈទេសៈដែលពិភពលោកទាំងមូល កំពុងជួបបញ្ហានៃវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច រួមទាំង ប្រទេសកម្ពុជា ទោះជាយ៉ាងនេះក្ដីឃើញថា វិស័យហិរញ្ញវត្ថុនៅតែមានកំណើន គួរឲ្យទទួលយកបាន។

លោកឧកញ៉ាបានបញ្ជាក់ថា ចំពោះបញ្ហានៃការសងយឺតយ៉ាវ របស់អតិថិជន មកកាន់គ្រឹះស្ថានធនាគារ និងមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ មានកំណើនបន្ដិចបន្ដួចផងដែរ ដោយកាលពីមុនមានត្រឹមតែ២ភាគរយប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្ដែពេលនេះកើនឡើងរហូតដល់៥ភាគរយ តែនេះជាអត្រាមួយ ស្ថិតក្នុងរង្វង់នៃភាពល្អប្រសើរ គ្រាន់តែមានទំនោរកើនឡើង។លោកឧកញ៉ា ហួត អៀងតុង បានបញ្ជាក់បន្ថែមថា ចំពោះទំនោរកើនឡើងនេះ បណ្ដាមកពីបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក ក្នុងនោះប្រ​ទេសកម្ពុជា ពុំមានភ្ញៀវទេសចរចូលមកច្រើន។ ចំណែកការនាំចេញវាយនភណ្ឌ​នៅមានកម្រិត ហើយវិស័យផ្សេងៗ ដែលចូលរួមលើកស្ទួយវិស័យសេដ្ឋកិច្ច ពុំទាន់មានភាពល្អប្រសើរឡើងវិញ ដែលបញ្ហាទាំងនេះធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ ដល់មុខរបររកទទួលទានរបស់ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជា ទើបធ្វើឲ្យមានការខកខាន ក្នុងការបង់សងត្រឡប់មកកាន់គ្រឹះស្ថានធនគារ និងមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ។

របាយការណ៍របស់ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជាបានឲ្យដឹងថា គិតត្រឹមឆមាសទី១ ឆ្នាំ២០២៣នេះ ឥណទានផ្តល់ដោយគ្រឹះ​ស្ថា​នធនាគារ និងហិរញ្ញវត្ថុ តាមវិស័យសេដ្ឋកិច្ចមានចំនួន២៣៨.៧ទ្រីលានរៀល ឬស្មើនឹង៥៧.៨ប៊ីលានដុល្លារអាមេរិក កើនឡើង១០.៥ភាគរយ បើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នា ឆ្នាំ២០២២។តាមរបាយការណ៍បានបញ្ជាក់ថា ឥណទានទាំងនេះគ្របដណ្តប់លើវិស័យ៖ ជួញដូរដុំ និងរាយមានចំនួន៥៩.៥ទ្រីលានរៀល ការទិញផ្ទះ ជាកម្មសិទ្ធិផ្ទាល់ខ្លួនមានចំនួន២៨.៦ទ្រីលានរៀល វិស័យកសិ​កម្មមានចំនួន ២២.៧ទ្រីលានរៀល, សេវាកម្មមានចំនួន ២២ទ្រីលានរៀល។ អចលនទ្រព្យ១៩.៦ទ្រីលានរៀល សំណង់១៨.៣ទ្រីលានរៀល, អង្គភាពគ្រួសារ១៣.៧ទ្រីលានរៀល កម្មន្តសាល៨.៧ទ្រីលានរៀល និងឥណទានផ្សេងៗចំនួន៤៥.៥ទ្រីលានរៀល៕