ដោយ: គង់ លាងហួរ

អន្តរជាតិ: ប្រទេសឡាវ និងកម្ពុជាបានបញ្ជាក់ជាថ្មីពីការប្តេជ្ញាចិត្ត ក្នុងការបង្កើនពាណិជ្ជកម្មថាមពល រវាងប្រទេសទាំងពីរ បន្ទាប់ពីបង្កើតខ្សែបញ្ជូនអគ្គិសនី៥០០គីឡូវ៉ុល នៅខេត្តចំប៉ាសាក់ភាគខាងត្បូងនៃប្រទេសឡាវ ទៅកាន់ព្រំដែនជាមួយកម្ពុជា។

បច្ចុប្បន្ន ប្រទេសឡាវ ផ្គត់ផ្គង់ថាមពលដល់កម្ពុជា តាមរយៈខ្សែបញ្ជូនអគ្គិសនី១១៥ គីឡូវ៉ុល រវាងខេត្តចំប៉ាសាក់ ប្រទេសឡាវ និងខេត្តស្ទឹងត្រែង ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។  ប៉ុន្តែស្របពេលមានការអនុវត្តខ្សែបញ្ជូនអគ្គិសនីថ្មី៥០០គីឡូវ៉ុល ការផ្ទេរថាមពលត្រូវបានគេរំពឹងថា នឹងកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាពបន្ថែមទៀត។បច្ចុប្បន្ននេះ កម្ពុជាបាននាំចូលថាមពលអគ្គិសនី ពីប្រទេសឡាវប្រមាណ៤៤៥មេហ្គាវ៉ាត់ និងគ្រោងនាំចូលរហូតដល់ទៅ៦.០០០ មេហ្គាវ៉ាត់នៅឆ្នាំ២០៣០ ខណៈបច្ចុប្បន្ន កម្ពុជានាំចូលអគ្គិសនីចំនួន២៥ភាគរយ ពីប្រទេសឡាវ វៀតណាម និងថៃ។

ការជំរុញពាណិជ្ជកម្មអគ្គិសនីបន្ថែមទៀត រវាងប្រទេសទាំង២ បានលេចចេញជារូបរាងឡើង ស្របពេលដែលប្រទេសឡាវដាក់មហិច្ឆិតាប្រែក្លាយខ្លួនជា “ថ្មអាគុយរបស់តំបន់អាស៊ាន” ខណៈដែលកម្ពុជា កំពុងបង្កើនកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែង ដើម្បីបំពេញតម្រូវការអគ្គិសនី ដោយសារសេដ្ឋកិច្ច កំពុងរីកចម្រើនយ៉ាងឆាប់រហ័ស។

គិតត្រឹមឆ្នាំ២០២២ ប្រទេសឡាវមានរោងចក្រថាមពលចំនួន៩៤ ដែលក្នុងនោះទំនប់វារីអគ្គីសនីចំនួន៨១ ដែលមានសមត្ថភាពដំឡើងសរុបជាង១១.៦០០មេហ្គាវ៉ាត់។

នៅឆ្នាំ២០២៩ ប្រទេសឡាវរំពឹងថា នឹងបង្កើតថាមពលអគ្គិសនីបន្ថែមចំនួន៥.៥៥៩មេហ្គាវ៉ាត់ ដោយ៧៧,៥៩ភាគរយនៃសមត្ថភាពផលិតបានប្រភពមកពីទំនប់វារីអគ្គិសនី។

ទោះបីជាប្រទេសឡាវពឹងផ្អែកខ្លាំង លើអគ្គិសនីពីទំនប់វារីអគ្គីសនីយ៉ាងណាក្តី ប៉ុន្តែប្រទេសនេះ ក៏កំពុងរួមបញ្ចូលទម្រង់ថាមពលកកើតឡើងវិញផ្សេងៗទៀតផងដែរ៕ប្រភព៖Laotian Times៕

ដោយ: គង់ លាងហួរ

អន្តរជាតិ: សកម្មភាពទេសចរណ៍របស់ប្រទេសចិន រំពឹងស្ទុះងើបឡើងវិញ ដល់កម្រិតមុនការរាតត្បាត នៃជំងឺកូវីដ-១៩នៅឆ្នាំនេះ ដែលជួយស្ដារ តំណែងរបស់ចិនឡើងមកវិញ ជាទីផ្សារទេសចរក្រៅប្រទេសដ៏ធំបំផុតរបស់ពិភពលោក។

យោងតាមរបាយការណ៍​ពីស្ថាប័នស្រាវជ្រាវ China Tourism Academy បានបង្ហាញថា ទីផ្សារទេសចរណ៍ក្នុង និងចេញទៅក្រៅប្រទេសរបស់ប្រទេសចិន នឹងកើនឡើងបន្ថែមទៀត នៅក្នុងឆ្នាំ២០២៤នេះ។
របាយការណ៍ដដែលខាងលើបានបន្តថា ចំនួន​សរុប​នៃ​ការ​ធ្វើ​ដំណើរ​ក្នុង​ និង​ក្រៅ​ប្រទេស​ នឹងមាន​លើស​ពី២៦៤លាន​នាក់ រីឯ ប្រាក់ចំណូល​ពី​ទេសចរណ៍​អន្តរជាតិ ​នឹងកើន​ដល់កម្រិតលើសពី១០៧ពាន់​លាន​ដុល្លារ។

យោងតាមទិន្នន័យពីគេហទំព័រទេសចរណ៍ Tuniu បានបង្ហាញថា ការកក់សម្រាប់ដំណើរកម្សាន្តជាក្រុម ក្នុងអំឡុងពេលបុណ្យចូលឆ្នាំចិន ដែលចាប់ផ្តើមនៅថ្ងៃទី១០ ខែកុម្ភៈ បានកើនឡើងគួរឱ្យកត់សម្គាល់ បើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាកាលពីឆ្នាំមុន។គេហទំព័រទេសចរណ៍ Tuniu បានបង្ហាញថា គោលដៅទេស​ចរណ៍ក្រៅប្រទេសដ៏ពេញនិយម សម្រាប់ភ្ញៀវទេសចរចិន រួមមាន ប្រទេ​សថៃ សិង្ហបុរី ម៉ាល់ឌីវ រុស្ស៊ី នូវែលសេឡង់ អារ៉ាប់រួម ម៉ាឡេស៊ី ឥណ្ឌូនេស៊ី និងប្រទេស Nordic ។

លោក Wolfgang Arlt នាយកវិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវទេសចរណ៍ក្រៅប្រទេសរបស់ប្រទេសចិន បានលើកឡើងថា ប្រទេសចិនទំនង​ជានឹងរក្សាបានតំណែង ជាទីផ្សារទេសចរណ៍ក្រៅប្រទេស ដ៏ធំបំផុតរបស់ពិភពលោកនៅឆ្នាំនេះ។

យោងតាមទិន្នន័យពីបណ្ឌិត្យសភា ទេសចរណ៍ចិនបានបង្ហាញថា ក្នុងឆ្នាំ២០១៩ ភ្ញៀវទេសចរចិន ដែលបានទៅទស្សនាក្រៅប្រទេ​សមានចំនួន១៥៥លាននាក់ ដោយចំណាយប្រាក់ចំនួន២៥៥ពាន់លានដុល្លារ។

យោងតាមរបាយការណ៍របស់ក្រុមប្រឹក្សាទេសចរណ៍ និងធ្វើដំណើរពិភពលោក (World Travel and Tourism Council) បានឱ្យដឹងថា អ្នកដំណើរជនជាតិចិន ចំណាយជាមធ្យមចំនួន១.៣៥០ដុល្លារក្នុងមនុស្សម្នាក់។

ប្រទេស​ចិន​ បាន​បិទ​ព្រំដែន​យ៉ាងតឹងរ៉ឹងជិត​៣ឆ្នាំ​ ដោយសារ​ជំងឺ​កូវីដ-១៩។  មុនពេលផ្ទុះជំងឺរាតត្បាត ភ្ញៀវទេសចរចិន គឺជាប្រភពទីផ្សារដ៏ធំបំផុត សម្រាប់បណ្តាប្រទេសភាគច្រើន នៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍និយាយជាទូទៅ និងតំបន់អាស៊ាននិយាយដោយឡែក៕ប្រភព៖VNexpress៕

ដោយ: គង់ លាងហួរ

អន្តរជាតិ: សារពត៌មានដ៏ល្បីល្បាញ CNN ចុះផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី១៨ ខែមករា ថា ប្រទេសអារ៉ាប់រួម(UAE) ទើបតែបានបង្ហាញនូវអច្ឆរិយវត្ថុផ្នែកស្ថាបត្យកម្ម ដែលបំបែកកំណត់ត្រាចុងក្រោយបង្អស់របស់ខ្លួននៅលើពិភពលោក។

ប្រទេសអារ៉ាប់មួយនេះ បានសាង់សង់អគារខ្ពស់កប់ពពកជាច្រើន នៅក្នុងប្រទេសរបស់ខ្លួន ដូចជា អគារ Burj Khalifa អគារ Marina 101 Tower អគារ Princess Tower និងសំណង់អគារជាច្រើនទៀត ដែលសុទ្ធតែល្បីល្បាញទៅទូទាំងពិភពលោក។

នៅពេលនេះ ប្រទេសអារ៉ាប់រួមបានចាប់ដៃគូ សហការជាមួយក្រុមហ៊ុនអភិវឌ្ឍអចលនទ្រព្យ London Gate ដើម្បីសាងសង់អគារបំបែកកំណត់ត្រាមួយទៀត នៅទីក្រុងឌូបៃ ដែលមានឈ្មោះថា The Aeternitas Tower។The Aeternitas Tower នឹងក្លាយជាអគារប៉មលំនៅដ្ឋាន ដែលមានបំពាក់នាឡិកា ដ៏ខ្ពស់បំផុតនៅលើពិភពលោក។ អគារ The Aeternitas Tower មួយនេះ មានកម្ពស់រហូតដល់ទៅ១.៤៧៦ហ្វីត ឬស្មើនឹង៤៥០ម៉ែត្រឯណោះ។

អគារ The Aeternitas Tower នឹងមានកម្ពស់ខ្ពស់ជាងអគារនាឡិកា Big Ben នៅទីក្រុងឡុងដិ៍ ប្រទេសអង់គ្លេសជាង៤ដង និងខ្លីជាងអគារលំនៅដ្ឋាន The Central Park Tower នៅទីក្រុងញ៉ូវយ៉ក សហរដ្ឋអាមេរិក ត្រឹមតែ២២ម៉ែត្រប៉ុណ្ណោះ។ក្រោយបើកសម្ពោធនៅឆ្នាំ២០២៧ អគារ The Aeternitas Tower នេះនឹងក្លាយទៅជាប៉មនាឡិកាខ្ពស់ជាងគេបំផុតទី២ របស់ពិភពលោក បន្ទាប់ពីអគារនាឡិកា Makkah Clock Royal Tower នៅក្នុងទីក្រុង Mecca ប្រទេសអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត។

លទ្ធផលនៃការសាងសង់អគារ The Aeternitas Tower កើតចេញពីភាពជាដៃគូ រវាងអ្នកអភិវឌ្ឍន៍អចលនទ្រព្យ ដែលមានមូលដ្ឋាននៅទីក្រុងឌូបៃ ឈ្មោះថា London Gate និងក្រុមហ៊ុនផលិតនាឡិកាប្រណីតរបស់ប្រទេសស្វីស ដែលមានឈ្មោះថា Franck Muller ៕

        ដោយៈ គង់ ហ្វីអូណា

ភ្នំពេញៈ កម្ពុជានឹងរៀបចំពិព៌ណគ្រឿងអលង្ការ និងត្បូងមានតម្លៃដ៏ធំ ដែលមានការចូលរួមពីក្រុមហ៊ុនជាតិ អន្តរជាតិជាច្រើន ចាប់ពីថ្ងៃទី២១ ដល់ទី២៥ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៤ ខាងមុខនេះ នៅមជ្ឈមណ្ឌលសន្និបាត និងពិព័រណ៍កោះពេជ្រ រាជធានីភ្នំពេញ

ពិព៌ណនេះ ក្រៅពីតាំងបង្ហាញគ្រឿងអលង្ការ និងត្បូងមានតម្លៃ ក៏មានការរៀចចំកម្មវិធីធំៗជាច្រើនផងដែរ ពិសេសមានការប្រកួតបវរកញ្ញាមកុដឯក ដែលពិធីនេះនឹងមានការអញ្ជើញ ចូលរួមជាអធិបតីដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ពីលោកជំទាវពេជ្រ ច័ន្ទមុនី ហ៊ុន ម៉ាណែត និងបណ្តារដ្ឋមន្រ្តីមកពីក្រសួងពាក់ព័ន្ឋជាច្រើនផងដែរ។

លោកបណ្ឌិតឆាយ ស៊ីណាត ប្រធានស្តីទីសមាគមពាណិជ្ជករ និងត្បូងមានតម្លៃ បានមានប្រសាសន៍ឲ្យដឹងក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌​មានកាលពីថ្ងៃទី២២ មករា ថា “ពិព៌ណនេះ នឹងចូលរួមចំណែកក្នុងការអភិវឌ្ឍវិស័យគ្រឿងអលង្ការ និងត្បូងមានតម្លៃកម្ពុជា ពិសេសនឹងទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរណ៍ និងការវិនិយោគផងដែរ”។លោកបន្តថា “ពិព៌ណនេះ ជាការអភិវឌ្ឍន៍ និងបង្ហាញពីគុណភាពគ្រឿងអលង្ការកម្ពុជា ពិសេសយើងចង់ឲ្យអាជីវករលក់គ្រឿងអលង្ការចូលរួមគ្នាជាធ្លុងមួយ និងឲ្យអតិថិជនបានយល់ច្បាស់ពីសក្តានុពល និងការកែឆ្នៃគ្រឿងអលង្ការនៅកម្ពុជា”។

ជាមួយគ្នានេះ លោកជំទាវតាន់ ទេវីកណ្ណិកា រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម បានមានប្រសាសន៍ឲ្យដឹងផងដែរថា បានកោតសរសើរសមាគមពាណិជ្ជករគ្រឿងអលង្ការ ដែលបានរៀបចំកម្មវិធីពិព៌ណកន្លងមក ដើម្បីរួមចំណែកជម្រុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ច និងការប្រកួតប្រជែងរបស់កម្ពុជា។លោកជំទាវបន្តថា “ការខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់អាជីវករគ្រឿងអលង្ការ និងត្បូងមានតម្លៃ បានធ្វើឲ្យការនាំចូលផលិតផលនេះថយចុះ ប៉ុន្តែការនាំចេញរបស់កម្ពុជាវិញ បានកើនឡើងក្នុងរង្វង់ជាង២០០ភាគរយ នៅលើទីផ្សារអន្តរជាតិ”។

ចំណែកលោកជំទាវឡង់ សាន់ណារ៉ា រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងវប្បធ៌ម និងវិចិត្រសិល្បៈបានមានប្រសាសន៍ថា ការីកចម្រើនរបស់សមា​គមនេះក្នុងភាពយូរអង្វែង និងបានរៀបចំពិព៌ណជាច្រើនលើកមកហើយ គឺដោយសារកម្ពុជាមានសុខសន្តិភាព ស្ថេរភាពនយោបាយ និងដោយសារគោលនយោបាយដឹកនាំ ដ៏ច្បាស់លាស់របស់ប្រមុខរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ពិសេសការដឹកនាំរបស់សម្តេចធិបតីហ៊ុន ម៉ាណែតនាយករដ្ឋមន្រ្តីនៃកម្ពុជា។លោកជំទាវបន្តថា “សមិទ្ឋផលទាំងអស់នេះ បានមកពីអ្វី គឺការអរគុណសន្តិភាព ដែលមានសម្តេចតេជោហ៊ុន សែនអតីតនាយករដ្ឋមន្រ្តីនៃកម្ពុជា ដែលលោកជាស្ថាបនិកសន្តិភាព និងបានលះបង់កំលាំងកាយចិត្ត និងអាយុជីវិតដើម្បីប្តូរយកសន្តិភាព”។

ចំណែកលោកជំទាវអ៊ឹង កន្ថាផាវី រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងកិច្ចការនារីបានជម្រុញឲ្យអ្នកសារព័ត៌មាន ចូលរួមផ្សព្វផ្សាយពីព្រឹត្តិការណ៍នេះ ឲ្យបានទូលំទូលាយ ដើម្បីទាក់ទាញអាជីវករនានាបានដឹង និងចូលរួមក្នុងព្រឹត្តិការណ៍នេះឲ្យបានច្រើន។លោកជំទាវបានបន្តថា ​កម្ពុជាបានចុះកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មជាមួយប្រទេសជាច្រើន ដែលធ្វើឲ្យយើងមានទីផ្សារឲ្យបានកាន់តែទូលំទូលាយ ហើយសមាគមពាណិជ្ជករគ្រឿងអលង្ការ គួរតែសិក្សាលើកាលានុវត្តន៍ភាពនេះ ដើម្បីពង្រីកការនាំចេញទៅក្រៅប្រទេស។

លោកជំទាវអ៊ឹង កន្ថាផាវី បានបន្តថា “វិស័យគ្រឿងអលង្ការកម្ពុជា មានសក្តានុពលរីកចម្រើន ក្នុងការជម្រុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ចជាតិ និងលើកកំពស់ជីវភាពប្រជាពលរដ្ឋ”។ កាលពីឆ្នាំ២០២៣ កម្ពុជាបាននាំចេញគ្រឿងអលង្ការ និងត្បូងមានតម្លៃទៅកាន់ទីផ្សារ ក្រៅប្រទេសជាង៨០០លានដុល្លារអាមេរិក៕ព្រឹត្តិការណ៍ពិពណ៌ប្រចាំឆ្នាំនេះ នឹងមានការរៀបចំកម្មវិធីសំខាន់ៗ ភ្ជាប់ជាមួយជាច្រើនដូចជា សិក្ខាសាលា ជំនួបពិភាក្សា លើការងារគ្រឿងអលង្ការ និងត្បូងមានតម្លៃកម្ពុជា កម្មវិធីកំសាន្ត និងសម្មភាពសហប្រតិបត្តិការ រួមទាំងការជំរុញធុរកិច្ចផ្សេងៗទៀត៕

        ដោយៈ សហការី

        ភ្នំពេញៈ ថ្មីៗនេះប្រជាពលរដ្ឋ និងអាជីវករមានសន្ទុះការចាប់អារម្មណ៍ជាខ្លាំង លើផ្សារប្រពៃណីធំមួយ ទីតាំងស្ថិតនៅខណ្ឌពោធិ៍សែនជ័យ ដែលមានប្រវត្តិបានបើកដំណើរការ ជាង៣០ឆ្នាំមកហើយ ។​

បច្ចុប្បន្ន វាស្ថិតនៅក្នុងអភិវឌ្ឍន៍គម្រោងវិនិយោគ របស់ក្រុមហ៊ុន JLECC និងបានសហការជាមួយក្រុមហ៊ុន Han Thong Group ក្រោមការដឹកនាំដោយ លោកឧកញ៉ា លីម លាង។ដោយកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែង ក៏ដូចជា ការយកចិត្តទុកដាក់ក្នុងការអភិវឌ្ឍន៍ផ្សារសិនជូរី  ផ្លាហ្សាកាលពីថ្ងៃទី២១ មករា បានប្រាព្ធកម្មវិធីសម្ពោធការិយាល័យលក់ និងកម្មវិធីគាំទ្រផ្សារប្រពៃណីខ្មែរ ដោយក្នុងថ្ងៃកម្មវិធីមានកិត្តិយស ចូលរួមដោយលោកឧកញ៉ា លីម លាង  បងប្អូនអាជីវករ  និងភ្ញៀវកិត្តិយស ដោយកម្មវិធីបានប្រាព្ធយ៉ាងអធិកអធម និងពោពេញទៅដោយសេចក្តីរីករាយ។កម្មវិធីដ៏មានអត្ថន័យនេះ បានធ្វើឲ្យអាជីវករទាំងអស់មើលឃើញអំពីដំណើរការអភិឌ្បន៍យ៉ាងរលូន និងឆាប់រហ័សរបស់ផ្សារសិនជូរី ផ្លាហ្សា ធ្វើឲ្យបងប្អូនអាជីវករមានភាពកក់ក្តៅ និងទំនុកចិត្តជឿជាក់លើផ្សារសិនជូរី ផ្លាហ្សាកាន់តែខ្លាំង។លោកឧកញ៉ាលីម លាងបានមានប្រសាសន៍ថា “ខ្ញុំបាទពិតជាមានមោទនភាព ធ្វើតូបផ្សាជូនបងប្អូនអាជីវករទាំងអស់ ផ្សារសិនជូរីផ្លាហ្សាយើង មិនធ្វើឲ្យបងប្អូនអាជីវករខកបំណងជាដាច់ខាត”។ លោ​កបន្តទៀតថា “ជំហានបន្ទាប់យើងនឹងបន្តដំណើរ ឆ្ពោះទៅកាន់ថ្ងៃប្រគល់តូបជូនបងប្អូនឆាប់ៗនេះ ហើយក្នុងកំទ្បុងខែឧសភា ខាងមុខនេះ យើងនឹងបើកដំណើរការផ្សារ សិនជូរី ផ្លាហ្សាជាផ្លូវការ” ។

លោកឧកញ៉ាបានបន្តទៀតថា ដោយទ្បែកដើម្បីអបអរក្នុងការសម្ពោធការិយាល័យលក់ផ្សារសិនជូរី  ផ្លាហ្សា    យើងមានសេចក្តីសោមនស្សរីករាយ សូមជម្រាបជូនដល់បងប្អូនទាំងអស់ថា យើងនឹងផ្តល់ជូនប្រូម៉ូសិនពិសេស ដែលបញ្ចុះតម្លៃរហូតដល់២០ភាគរយហើយក្នុងពេលឆាប់ៗនេះ យើងនឹងដំទ្បើងថ្លៃតូបផងដែរ។

លោកឧកញ៉ា លីម លាង បានមានប្រសាសន៍បន្តទៀតថា “ ស្របពេលជាមួយគ្នានេះ ដោយមើលឃើញ ក្នុងពេលបច្ចុប្បន្នមានបងប្អូនជាច្រើន ដែលបានខាតបង់ប្រាក់កាក់ ទៅទិញតូបផ្សារផ្សេងតែចុងក្រោយមិនទទួលបានអ្វីទាំងអស់   អស់ទាំងប្រាក់កាក់ ខាតទាំងពេលវេលារង់ចាំ អស់ទាំងទំនុកចិត្ត។ លោកបញ្ជាក់ថា “ដូច្នេះខ្ញុំដែលជាតំណាងឲ្យផ្សារសិនជូរី ផ្លាហ្សាមើលឃើញបញ្ហទាំងអស់នេះ ក៏បានសំរេចចិត្តបង្កើតកម្មវិធីមួយ ដែលមានឈ្មោះថាកម្មវិធី  “គាំទ្រផ្សារប្រពៃណីខ្មែរ”   ដែលផ្តល់ជូន​​​ជាពិសេស ជាការប៉ះប៉ូវការខាតបង់ របស់បងប្អូនអាជី​វកររហូតដល់៥,០០០ដុល្លារ ក្នុងមួយតូប សម្រាប់ការទិញតូបពីផ្សារសិនជូរី ផ្លាហ្សា”។ ផ្សារសិនជូរី ផ្លាហ្សា ជាផ្សារប្រពៃណីក្នុងស្រុក បោះដុំ លក់រាយមានទីតាំងស្ថិតនៅ ខណ្ឌពោធិ៍សែនជ័យ នៅលើដងមហាវិថីសហព័ន្ធ រុស្ស៊ី មានប្រវត្តិបើកដំណើរការជាង៣០ឆ្នាំមកហើយ។ សាងសង់លើផ្ទៃដី១,១៤០០ម៉ែត្រការ៉េ មានកម្ពស់រហូតដល់៩ជាន់ ដែលប្រែក្លាយទៅជាមជ្ឈមណ្ឌល ពហុពាណិជ្ជកម្មដ៏សម្បូរបែប បំពេញដល់តម្រូវការរបស់ប្រជាជនក្នុងស្រុក។ លើសពីនេះទៀតផ្សារសិនជូរី  ផ្លាហ្សា  នឹងក្លាយជាទិសដៅទេសចរណ៏ ដ៏ទាក់ទាញសម្រាប់ភ្ញៀវវទេសចណ៍ផងដែរ៕

ដោយ: គង់ លាងហួរ

អន្តរជាតិ: អាកាសយានដ្ឋាននៃប្រទេសថៃ (AOT) បានដាក់ចេញផែនការសាងសង់ ចំណតសម្រាប់យន្តហោះចុះចត នៅលើផ្ទៃទឹកសមុទ្រដំបូងគេបង្អស់ នៅក្នុងប្រទេសរបស់ខ្លួន នៅអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិភូកេត។

AOT បានអះអាងថា ការសាងសង់ចំណតយន្តហោះថ្មីនេះ នឹងជួយបំពេញការកើនឡើងនៃតម្រូវការ ក្នុងវិស័យទេសចរណ៍តាមឆ្នេរសមុទ្រ ដូចជា នៅក្នុងប្រទេសដែនកោះម៉ាល់ឌីវ។

យោងតាមសារពត៌មាន The Nation បានចុះផ្សាយថា ការសិក្សាមួយកំពុងត្រូវបានធ្វើឡើង សម្រាប់គម្រោងនេះ ដែលមានគោ លបំណងជំរុញភ្ញៀវទេសចរ ពីខេត្តភូកេត ទៅកាន់កោះ និងឆ្នេរក្នុងតំបន់ Andaman ព្រមទាំងពង្រីកសមត្ថភាព ព្រលានយន្តហោះផងដែរ។ចំណែកឯការសិក្សាព័ត៌មានលម្អិតនៃគម្រោង និងការវាយតម្លៃផលប៉ះពាល់បរិស្ថាន (EIA) គ្រោងនឹងបញ្ចប់នៅឆ្នាំនេះ។ ចំណែក ការដេញថ្លៃ សម្រាប់ការសាងសង់ចំណត ស្ថានីយយន្តហោះចុះចតលើផ្ទៃទឹក គ្រោងនឹងរៀបចំធ្វើឡើងនៅដើមឆ្នាំ២០២៥ខាងមុខ។

លោក Visanu Prasattongosoth ប្រធាន AOT បានមានប្រសាសន៍ឱ្យដឹងថា “គម្រោងនេះ នឹងក្លាយជាចំណតយន្តហោះចុះចតលើផ្ទៃសមុទ្រដំបូងគេបង្អស់ នៅក្នុងប្រទេសថៃ ដែលនឹងពង្រីកវិស័យទេសចរណ៍តាមឆ្នេរសមុទ្រ”។លោក Visanu បានបន្តថា ខេត្ត Phang-Nga និងកោះ Samui របស់ប្រទេសថៃ ក៏ជាទីតាំងដ៏ស័ក្តិសម សម្រាប់សាងសង់ចំណតយន្តហោះចុះចត នៅលើផ្ទៃសមុទ្រផងដែរ ដោយសារភ្ញៀវទេសចរនិយមចូលចិត្ត ទៅកំសាន្តនៅតំបន់ទាំងនេះច្រើនណាស់។

លោក​បាន​បន្ថែម​ថា ចំណត​សម្រាប់យន្ត​ហោះ​ចុះចត លើផ្ទៃសមុទ្រ​នេះ អាច​ជំរុញឱ្យភ្ញៀវ​ទេសចរ​កាន់​តែ​ច្រើន​ ធ្វើ​ដំណើរ​រវាង​រម ណីយដ្ឋាន​ភូកេត និង​ឈូង​សមុទ្រ​ដូច​ជាកោះ Samui ប៉ាតាយ៉ា និង​ហួហ៊ីនជាដើម៕

ដោយៈ គង់ ហ្វីអូណា

        ភ្នំពេញៈ  ផ្សារបោះដុំអាស៊ាន-អន្តរជាតិ ឬផ្សារដើមគរថ្មីនឹងបើកដំណើរការនៅពេលឆាប់ៗនេះ បន្ទាប់ពីបានបើកដំណើរការសាងសង់នៅក្នុងឆ្នាំ២០២២។

ផ្សារដើមគរថ្មី នឹងក្លាយជាផ្សារបោះដុំផលិតផល កសិកម្មដ៏ជាងគេនៅកម្ពុជា ដើម្បីផ្គត់ផ្គង់តម្រូវការក្នុងស្រុក។ ផ្សារដើមគរថ្មី ត្រូវបានសាងសង់ឡើង នៅលើផ្ទៃដី៣០ហិកតា ដែលស្ថិតនៅជាប់មហាវិថីឈ្នះឈ្នះ ក្នុងសង្កាត់គោករកា ខណ្ឌព្រែកព្នៅ។

បច្ចុប្បន្នផ្សារបោះដុំអាស៊ាន-អន្តរជាតិ ឬផ្សារដើមគរថ្មីត្រូវបានសាងសង់រួចរាល់ ក្នុងដំណាក់កាលទី១ ដោយមានស្តង់លក់ដូរ ចំនួន ៦០០០ស្តង់។ ផ្សារបោះដុំអាស៊ាន-អន្តរជាតិ នឹងដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់នាអំឡុងពាក់កណ្តាលឆ្នាំ២០២៤។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់លោក Xie Luping អគ្គនាយកផ្សារបោះដុំអាស៊ាន-អន្តរជាតិ នៅក្នុងពិធីចុះហត្ថលេខា ដៃគូពាណិជ្ជកម្មសហប្រតិបត្តិការពាណិជ្ជកម្ម និងពិធីប្រគល់កូនសោជូនសហគ្រាស នាថ្ងៃទី១៨ មករា ម្សិលមិញនេះ។លោក Xie Luping បានគូសបញ្ជាក់ថា បន្ទាប់ពីការសាងសង់ត្រូវបានបញ្ចប់ ផ្សារនេះ នឹងជួយជំរុញយ៉ាងខ្លាំង ដល់ពាណិជ្ជកម្មកសិផលរវាងប្រទេសកម្ពុជា ប្រទេសចិន និងបណ្តាប្រទេសក្នុងតំបន់អាស៊ាន ជាមួយផលិតផលកសិកម្មដ៏សម្បូរបែប ដែលមានគុណភាព និងអនាម័យ។

លោកបន្តថា “ការផ្ទុកទំនិញ និងការដឹកជញ្ជូនលឿន និងងាយស្រួល បរិយាកាសទិញទំនិញក៏មានភាពល្អប្រសើរ”។

លោក Xie Luping បានឱ្យដឹងទៀតថា ចិននឹងធ្វើការរួមគ្នាជាមួយដៃគូពាក់ព័ន្ធ ដើម្បីនាំយកកសិផល និងទំនិញដែលមានគុណភាពខ្ពស់ និងតម្លៃសមរម្យ ដល់ប្រជាជនប្រទេសទាំងពីរ និងជំរុញឱ្យកសិផលជាច្រើនរបស់កម្ពុជា ត្រូវបាននាំចេញទៅកាន់ទីផ្សារពិភពលោក តាមរយៈ មជ្ឈមណ្ឌលពាណិជ្ជកម្មអាស៊ាន-អន្តរជាតិ។លោក Xie Zhan ប្រធានសភាពាណិជ្ជកម្មខេត្ត គ័ងស៊ី-កម្ពុជា មានប្រសាសន៍ថា ផ្សារបោះដុំអាស៊ាន-អន្តរជាតិ នឹងដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ ក្នុងការនាំចូល និងនាំចេញកសិផល និងស្ថេរភាពនៃខ្សែរសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ បង្កើនទំហំពាណិជ្ជកម្មកសិផលកម្ពុជា។ ជាពិសេស ផ្សារ​​បោះដុំអាស៊ាន-អន្តរជាតិ នឹងរួមចំណែកដល់ការអភិវឌ្ឍទីក្រុងទំនើប តាមរយៈការរៀបចំផ្សារឱ្យមានស្ដង់ដារ ទំនិញមានគុណភាព និងតម្លៃសមរម្យ ដែលនឹងធ្វើឱ្យកម្រិតពាណិជ្ជកម្ម ទីផ្សារលក់ដុំដ៏ធំនៅភ្នំពេញមានភាពប្រសើរឡើង៕

អន្តរជាតិ: ទិន្នន័យដែលចេញផ្សាយ ដោយក្រសួងរតនាគារអាមេរិក បានបង្ហាញថា គិតមកទល់ថ្ងៃទី២ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៤ បំណុលសាធារណៈ របស់រដ្ឋាភិបាលសហព័ន្ធអាមេរិក បានកើនឡើងដល់កម្រិតលើសពី៣៤ទ្រីលានដុល្លារអាមេរិកជាលើកដំបូង។

តើបំណុលជាតិចំនួន៣៤ទ្រីលានដុល្លារ របស់សហរដ្ឋអាមេរិក អាចជះឥទ្ធិពលទៅលើសេដ្ឋកិច្ចដែរឬទេ? ។
យោងតាមការគណនាពីស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ  បានបង្ហាញឱ្យដឹងថា បំណុលជាតិរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក បានហក់ឡើងលើសពី១២០ភាគរយនៃGDPរបស់ខ្លួន ដែលមានន័យថា ពលរដ្ឋអាមេរិកម្នាក់ៗនឹង ទទួលបន្ទុកបំណុល យ៉ាងតិចណាស់១០ម៉ឺនដុល្លារ  ដែលការណ៍នេះបានដាក់សម្ពាធយ៉ាងខ្លាំង ទៅលើសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមអាមេរិក ។កម្រិតបំណុលកាន់តែខ្ពស់ តាមរយៈការកាត់បន្ថយពន្ធ ឬការចំណាយរបស់រដ្ឋាភិបាល អាចធ្វើឱ្យអ្នកប្រើប្រាស់មានប្រាក់ច្រើនជាងមុន ដែលជំរុញឱ្យពួកគេចំណាយកាន់តែខ្ពស់ ដែលការណ៍នេះអាចបណ្តាលឱ្យអត្រាអតិផរណាកើនឡើង។

ជាទូទៅ ក្រុមសេដ្ឋវិទូអះអាងថា “នៅពេលដែលពលរដ្ឋមានប្រាក់កាន់តែច្រើន ពួកគេទំនងជាចំណាយកាន់តែខ្ពស់ ហើយ​ការ​ចំណាយ​នោះ ​អាច​ជំរុញ​ឲ្យ​តម្លៃ​ទំនិញ​ហក់ឡើង​ថ្លៃ ព្រោះតម្រូវការ​ទំនិញ​កើនឡើង”។

តើបំណុលដ៏ច្រើនលើសលប់នេះ បណ្តាលមកពីបញ្ហាអ្វីខ្លះ?
ក្រុមអ្នកជំនាញ បានអះអាងថា ដើម្បីបំពេញឱនភាពថវិកា រដ្ឋាភិបាលអាមេរិក បានខិតខំប្រមូលហិរញ្ញប្បទាន តាមរយៈការបោះផ្សាយលក់ប័ណ្ណបំណុលជាតិ អស់រយៈពេលជាយូរយារណាស់មកហើយ។

បន្ទាប់ពីផ្ទុះជំងឺកូវីដ-១៩ សេដ្ឋកិច្ចអាមេរិក បានធ្លាក់ចុះដុនដាប ហើយ ដើម្បីជំរុញការស្តារសេដ្ឋកិច្ចឡើងវិញ រដ្ឋាភិបាលអាមេរិកបានបោះផ្សាយប័ណ្ណបំណុលជាតិជាច្រើន ដែលនាំឱ្យល្បឿនកំណើននៃបំណុលកើនលឿន ដោយនឹកស្មានមិនដល់។

ជាមួយគ្នានេះ ដើម្បីទប់ស្កាត់អតិផរណា ធនាគារកណ្តាលអាមេរិក បានដំឡើងអត្រាការប្រាក់ជាបន្តបន្ទាប់ ដែលបានបន្ថែមថ្លៃដើមទៅលើការសងបំណុល របស់រដ្ឋាភិបាលអាមេរិកមួយកម្រិតទៀត។ ទោះជាយ៉ាងណាក្តី ទំហំបំណុលអាមេរិក ត្រូវតែកើនឡើងដោយចៀសមិនរួច ស្របពេលដែលការចំណាយរបស់រដ្ឋាភិបាល កើនឡើង រីឯប្រាក់ចំណូលពន្ធដារបានថយចុះ។

អ្នកវិភាគបានលើកឡើងថា យោងតាមនិន្នាការបច្ចុប្បន្ននេះ រដ្ឋាភិបាលអាមេរិក នឹងជំពាក់បំណុលបន្ថែមលើសពី២ទ្រីលានដុល្លារ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ។ ម្យ៉ាងវិញទៀត មជ្ឈដ្ឋានខាងក្រៅវាយតម្លៃថា បញ្ហាបំណុលអាមេរិក នឹងកាន់តែអ័ព្ទអួរទៀត ស្របពេលដែលគណបក្សទាំង២ របស់សហរដ្ឋអាមេរិក គឺបក្សសាធារណរដ្ឋ និងបក្សប្រជាធិបតេយ្យ កំពុងទាស់ទែងគ្នាលើបញ្ហាហិរញ្ញវត្ថុ និងការអនុម័តថវិកានៅក្នុងសភា។

តើតម្លៃប្រាក់ដុល្លារអាមេរិកអាចរងផលប៉ះពាល់ ពីការកើនឡើងនៃបំណុលសាធារណៈរបស់រដ្ឋាភិបាលដែរឬទេ?
នៅក្នុងបំណុលសរុបរបស់រដ្ឋាភិបាលអាមេរិក គេសង្កេតឃើញថា សមាមាត្រនៃបំណុលពីបរទេស គឺមានកម្រិតខ្ពស់ណាស់ ។ បំណុលអាមេរិក បានបំបែកកំណត់ត្រាថ្មីជាបន្តបន្ទាប់ ដែលនឹងជះផលប៉ះពាល់ដល់ទំនុកចិត្ត របស់វិនិយោគិនបរទេសចំពោះសេដ្ឋកិច្ចអាមេរិក។

ប្រសិនបើអ្នកវិនិយោគកាត់បន្ថយ ឬលក់ចេញបំណុលអាមេរិក នោះតម្លៃប្រាក់ដុល្លារអាមេរិក នឹងប្រឈមការដាំក្បាលចុះ ថែមទាំងបង្កើនបន្ទុកសងបំណុល និងបង្កជាបញ្ហាដល់ការប្រមូលហិរញ្ញប្បទានរបស់រដ្ឋាភិបាលអាមេរិកផងដែរ។

នៅក្នុងបរិបទនៃវិបត្តិបំណុល បក្សទាំងពីររបស់អាមេរិក នៅតែខ្វែងគំនិតគ្នា ជុំវិញបញ្ហាថវិកាដដែល ហើយប្រសិនបើមិនអាចឈានដល់គំនិតឯកភាពរួមទេ នោះរដ្ឋាភិបាលអាមេរិក ប្រហែលជាអាចប្រឈមមុខ នឹងការបិទដំណើរការម្តងទៀតនៅពេលណាមួយ ។

ប្រសិនបើករណីនេះកើតឡើងមែន នោះមន្ត្រីជាច្រើននាក់ ដែលធ្វើការក្នុងជួររដ្ឋាភិបាល នឹងត្រូវបង្ខំឱ្យឈប់សម្រាក ដោយគ្មានប្រាក់ខែ ឬពន្យារពេលបើកប្រាក់ខែ ដែលប៉ះពាល់់ដល់ជីវភាពរស់នៅរបស់ប្រជាជនអាមេរិកផ្ទាល់តែម្ដង។

ក្តីបារម្ភដ៏ធំមួយទៀតនោះគឺថា នៅពេលដែលបំណុល និងអត្រាការប្រាក់បន្តកើនឡើង រដ្ឋាភិបាលអាមេរិក នឹងកាត់បន្ថយការផ្តល់មូលនិធិដល់កម្មវិធីនានាដូចជា សន្តិសុខសង្គម និង Medicare ជាដើម។

តើបញ្ហាបំណុលអាមេរិក អាចជះផលប៉ះពាល់ដល់ទីផ្សារពិភពលោកដែរឬទេ?
បើក្រឡេកមើលទៅលើទិដ្ឋភាពជាអន្តរជាតិ បានបង្ហាញថា ដោយសារប្រាក់ដុល្លារអាមេរិក គឺជារូបិយវត្ថុបម្រុងទុក និងជារូបិយវត្ថុស្តេច ក្នុងពាណិជ្ជកម្មរបស់ពិភពលោក ដូច្នេះកាលណាដែលសហរដ្ឋអាមេរិក ជំពាក់បំណុលច្រើនលើសកម្រិត និងមិនទទួលរងការដាក់កំហិត នោះវានឹងបណ្តាលឱ្យទីផ្សារហិរញ្ញវត្ថុ អន្តរជាតិមានភាពរង្គោះរង្គើ ក៏ដូចជាបង្កផលប៉ះពាល់ ដល់សេដ្ឋកិច្ចសកលផងដែរ។

លើសពីនេះ បញ្ហាវិវាទដ៏សែនជ្រៅ នៃសេដ្ឋកិច្ចអាមេរិក នៅមិនទាន់ត្រូវបានដោះស្រាយនៅឡើយ ដែលការណ៍នេះបណ្តាលឱ្យវិបត្តិបំណុលកើតឡើង ម្តងហើយម្តងទៀត ដែលមិនត្រឹមតែនាំមកនូវហានិភ័យ និងភាពចលាចល ដល់សង្គមអាមេរិកប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងនាំមកនូវ ភាពមិនប្រាកដប្រជាកាន់តែខ្លាំង ដល់ពិភពលោកផងដែរ៕