ដោយៈ គង់ សូរិយា

    ភ្នំពេញៈ នៅរាជធានីភ្នំពេញមានអគារខ្ពស់ៗជាច្រើន ប៉ុន្តែគ្រាន់តែមានអគារខ្ពស់ៗ មិនបង្កើតទ្រព្យសម្បត្តិដោយស្វ័យប្រវត្តិទេ។

ទីក្រុងនានារកប្រាក់ចំណូលពីអគារខ្ពស់ៗ នៅពេលដែលអគារទាំងនោះ បង្កើតសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ច។

យ៉ាងណាមានវិធីសំខាន់ៗមួយចំនួន ដែលភ្នំពេញអាចទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ដូចជា

១. ការជួលការិយាល័យ

ការទាញប្រយោជន៍ពីអាគារខ្ពស់ៗ រួមមានការបង្កើតក្រុមហ៊ុនជួលការិយាល័យ។ ក្រុមហ៊ុនអន្តរជាតិ ធនាគារ ក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យា និងអាជីវកម្មសេវាកម្ម កាន់តែច្រើនបង្កើតការងារ និងចំណូលពន្ធ។

២. អាផាតមិន និងខុនដូ

ម្ចាស់ទទួលបានចំណូលពីការជួល និងការគ្រប់គ្រងអចលនទ្រព្យ ការថែទាំ និងអាជីវកម្មលក់រាយ ក៏ទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ផងដែរ។

៣. សណ្ឋាគារ និងទេសចរណ៍

សណ្ឋាគារខ្ពស់ៗ ទាក់ទាញអ្នកធ្វើដំណើរអាជីវកម្ម និងអ្នកទេសចរ។ អ្នកទស្សនាចំណាយប្រាក់លើភោជនីយដ្ឋាន ការដឹកជញ្ជូន និងការកម្សាន្ត។

៤. លក់រាយ និងការទិញទំនិញ

ជាន់ផ្ទាល់ដី និងផ្សារទំនើប នៅខាងក្នុងប៉មបង្កើតចំណូលពីការជួល និងការលក់។អាជីវកម្មបង់ពន្ធ និងជួលកម្មករ។

៥. កំណើនតម្លៃអចលនទ្រព្យ

ដីនៅជុំវិញសង្កាត់អគារខ្ពស់ៗ ដែលទទួលបានជោគជ័យអាចក្លាយជាមានតម្លៃកាន់តែច្រើន។ នេះអាចបង្កើនការវិនិយោគនៅក្នុងតំបន់ក្បែរៗ។

៦. ការវិនិយោគបរទេស

ប៉មជាច្រើនត្រូវបានផ្តល់ហិរញ្ញប្បទាន ដោយវិនិយោគិនបរទេស។ ហេតុនេះ ប្រសិនបើការកាន់កាប់កើនឡើង វាអាចទាក់ទាញការវិនិយោគបន្ថែមចូលទៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។

បញ្ហាប្រឈមសម្រាប់ទីក្រុងភ្នំពេញគឺការកាន់កាប់។ អគារខ្ពស់ៗបង្កើតតម្លៃសេដ្ឋកិច្ចខ្លាំង លុះត្រាតែមនុស្ស និងអាជីវកម្មពិតជាប្រើប្រាស់វា។

អ្នកវិភាគមកពីអង្គការដូចជាធនាគារពិភពលោក និងធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី ជារឿយៗសង្កត់ធ្ងន់ថា កំណើនរយៈពេលវែងអាស្រ័យលើសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ចផលិតភាព រោងចក្រ សេវាកម្ម ទេសចរណ៍ បច្ចេកវិទ្យា ពាណិជ្ជកម្ម និងការងារជំនាញ – មិនមែនគ្រាន់តែសំណង់នោះទេ។

ដូច្នេះសំណួរសំខាន់ មិនមែនថាតើមានអគារខ្ពស់ៗប៉ុន្មាន នៅក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញទេ ប៉ុន្តែតើមានប៉ុន្មាន កាន់កាប់ដោយអាជីវកម្ម កាន់កាប់ដោយអ្នកស្រុក បង្កើតប្រាក់ចំណូលពីការជួល។ គាំទ្រដល់ការងារ និងពាណិជ្ជកម្ម។

ប្រសិនបើការកាន់កាប់ និងសកម្មភាពអាជីវកម្ម បន្តប្រសើរឡើង អគារខ្ពស់ៗ របស់ទីក្រុងអាចក្លាយជាប្រភពចំណូលដ៏សំខាន់ សម្រាប់ម្ចាស់អចលនទ្រព្យ កម្មករ និងសេដ្ឋកិច្ចទូលំទូលាយ៕

ដោយៈ ចំណាន

    ពោធិសាត់ៈ ក្រុមការងារគម្រោងតភ្ជាប់ផ្លូវតំបន់កណ្តាល ជាមួយតំណាងធនាគារវិនិយោគហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធអាស៊ី(AIIB) ចុះពិនិត្យស្ថានភាពបណ្តាញខ្សែផ្លូវគម្រោង ចាប់ពីផ្លូវជាតិលេខ៥៣(ទឹកផុស) ដល់ផ្លូវជាតិលេខ៣ និងចាប់ពីផ្លូវជាតិលេខ៤(ក្រុងច្បារមន) ដល់កោះខ្សាច់ទន្លា។

លោកយិត បុណ្ណា រដ្ឋលេខាធិការ និងជានាយកគម្រោង បានដឹកនាំក្រុមការងារចុះពិនិត្យ ស្ថានភាពបណ្តាញខ្សែផ្លូវគម្រោង ចាប់ពីផ្លូវជាតិលេខ៥៣(ទឹកផុស) ដល់ផ្លូវជាតិលេខ៣ និងចាប់ពីផ្លូវជាតិលេខ៤(ក្រុងច្បារមន) ដល់កោះខ្សាច់ទន្លា ប្រវែងសរុប១៦៨,២០ គីឡូម៉ែត្រ។

បេសកកម្មនេះ មានការអញ្ជើញចូលរួមពីអនុរដ្ឋលេខាធិការ ជានាយករងគម្រោង លោកប្រធានគ្រប់គ្រងគម្រោង សមាជិក-សមាជិ​កាគម្រោង និងមន្ត្រីពាក់ព័ន្ធក្រោមឱវាទក្រសួង ព្រមទាំងមានការចូលរួមពីលោកស្រី Jaishree Jindel តំណាងធនាគារវិនិយោគហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធអាស៊ី(AIIB)ផងដែរ។

បេសកកម្មចុះពិនិត្យខ្សែផ្លូវនេះ ត្រូវបានរៀបចំឡើង ដើម្បីស្វែងយល់ពីស្ថានភាពខ្សែផ្លូវជាក់ស្តែង ជាពិសេសតម្រាយផ្លូវថ្មី ដែលក្រុមការងារបច្ចេកទេសបានសិក្សា និងស្នើឡើងក្នុងការពង្វាងទីប្រជុំជន និងតភ្ជាប់ទៅផ្លូវដែលមានស្រាប់ ដែលជាជំហានចាប់ផ្តើមក្នុងដំណាក់កាលសិក្សាសមិទ្ធិលទ្ធភាព គម្រោងឱ្យស្របនឹងយុទ្ធសាស្រ្តការអភិវឌ្ឍតំបន់ ការលើកកម្ពស់សេដ្ឋកិច្ច-សង្គម និងប្រសិទ្ធភាពនៃការតភ្ជាប់ប្រព័ន្ធដឹកជញ្ជូនប្រកបដោយចីរភាព៕

(បន្ទាយមានជ័យ)៖ ថ្លែងនាឱកាសអញ្ជើញសំណេះសំណាល និងចែកអំណោយជូនជនភៀសសឹកចំនួន ៣ ៣១៨នាក់ កំពុងស្នាក់នៅមជ្ឈមណ្ឌលជនភៀសសឹកនៅភូមិ-ឃុំស្លក្រាម ស្រុកស្វាយចេក ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ប្រមុខរដ្ឋស្តីទីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា បានបញ្ជាក់ថា មកដល់ពេលនេះដំណោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនរវាងកម្ពុជា និងថៃ គឺមានតែពីរ​ប៉ុណ្ណោះ គឺការដោះស្រាយដោយសន្តិវិធី និងការប្រើកម្លាំងដើម្បីដណ្តើមមកវិញ។

ជាមួយនឹងដំណោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនរវាងកម្ពុជា- ថៃ សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន​ បានថ្លែងដូចនេះថា «ឥលូវជម្រើសមានតែពីរទេ ខ្ញុំសុំឱ្យបងប្អូននៅទីនេះក្តី នៅទូទាំងប្រទេសក្តី និងបងប្អូននៅក្រៅប្រទេសក្តី សិក្សាឱ្យបានច្បាស់ ហើយធ្វើសមាធិឱ្យបានច្បាស់ទៅលើការដោះស្រាយដំណោះស្រាយ តើយើងយកដំណោះស្រាយមួយណា? មានការជ្រើសរើសតែពីរនោះទេ (១) ការប្រើប្រាស់កម្លាំងដើម្បីវាយយកត្រឡប់មកវិញ ឯមួយទៀតការដោះស្រាយដោយសន្តិវិធី»។

សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន​ បានបន្ថែមថា ពួកជ្រុលនិយមខ្មែរមួយចំនួននៅក្រៅប្រទេសចង់ណាស់ឱ្យយើងប្រើប្រាស់កម្លាំងដើម្បីវាយត្រឡប់មកវិញ, ត្រង់ចំណុចនេះសម្តេចក៏បានមានប្រសាសន៍សួរទៅកាន់ប្រជាពលរដ្ឋដែលជាជនភៀសសឹកដែរថា រវាងការដោះស្រាយដោយសន្តិវិធី និងការប្រើប្រាស់កម្លាំង ដើម្បីបង្កើតសង្គ្រាមឡើងវិញតើជ្រើសយក​មួយណា?

ពាក់ព័​ន្ធនឹងសំនួររបស់សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ទៅកាន់ប្រជាពលរដ្ឋជាជនភៀសសឹករវាងការដោះស្រាយដោយសន្តិវិធី និងការប្រើកម្លាំងនោះ ប្រជាពលរដ្ឋដែលជាជនភៀសសឹកទាំងអស់ បានឆ្លើយព្រមៗគ្នាថា គឺជ្រើសយកការដោះស្រាយដោយសន្តិវិធី មិនចង់​ឃើញមានសង្គ្រាមទៀតនោះឡើយ។

ជាមួយគ្នានោះសម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន បានបន្ថែមថា សម្តេចជាអតីតទាហ៊ានតាំងពីអាយុ ១៨ឆ្នាំមក ហើយរហូតមកដល់ពេលនេះសម្តេចនៅតែជាតួអង្គម្នាក់ ក្នុងចំណោមតួអង្គដែលមានឥទ្ធិពលទៅលើកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ ក៏ប៉ុន្តែចំពោះរឿងជម្លោះព្រំដែននេះគឺត្រូវឃើញឱ្យបានច្បាស់ជាមុនសិនថា តើយើងគួរយកជម្រើសតាមពួកជ្រុលនិយមនៅក្រៅប្រទេសដែរឫទេ?

សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ក៏បានបញ្ជាក់ពីហេតុផលដែលកម្ពុជា មិនចាំបាច់ក្នុងការប្រើប្រាស់កម្លាំងប្រដាប់អាវុធនោះ ដោយសម្តេចបានអានឡើងវិញចំនួន ៣ចំណុចនៃកិច្ចព្រមព្រៀងរវាងកម្ពុជា និងថៃ កាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ដែលមានខ្លឹមសារដូចនេះថា៖

១. ភាគីទាំងពីរឯកភាពគ្នាលើបទឈប់បាញ់ជាបន្ទាន់ ក្រោយការចុះហត្ថលេខាលើសេចក្តីប្រកាសរួមនេះ គិតចាប់ពីម៉ោង១២:០០ ថ្ងៃត្រង់(ម៉ោងក្នុងស្រុក) ថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ពាក់ព័ន្ធនឹងការប្រើប្រាស់អាវុធគ្រប់ប្រភេទ ក្នុងគ្រប់ករណី និងនៅគ្រប់តំបន់ ដោយរាប់បញ្ចូលទាំងការវាយប្រហារលើជនស៊ីវិល គោលដៅនិងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធស៊ីវិល និងកម្មវត្ថុខាងយោធារបស់ភាគីម្ខាងទៀត។ ភាគីទាំងពីរត្រូវជៀសវាងការផ្ទុះអាវុធដោយគ្មានមូលហេតុ ឬ ធ្វើសកម្មភាពរុលទៅមុខ ឬ ចល័តកម្លាំងទៅលើទីតាំង ឬ កងកម្លាំងរបស់ភាគីម្ខាងទៀត។ ទោះស្ថិតក្នុងកាលៈទេសៈណាក៏ដោយ ភាគីទាំងពីរមិនត្រូវបំពានកិច្ចព្រមព្រៀងនេះជាដាច់ខាត។

២. ភាគីទាំងពីរឯកភាពគ្នារក្សាការឈរជើងនៃកងកម្លាំងរបស់ខ្លួននៅទីតាំងបច្ចុប្បន្ន ដោយមិនត្រូវធ្វើសកម្មភាពចល័តកងកម្លាំងបន្ថែមទៀត។ មិនត្រូវឱ្យមានការធ្វើសកម្មភាពចល័តកងកម្លាំងដោយរាប់បញ្ចូលទាំងការល្បាតចូលទៅទីតាំងរបស់ភាគីម្ខាងទៀត។

៣. ភាគីទាំងពីរឯកភាពគ្នាថា រាល់ការព្រមព្រៀងក្រោមសេចក្ដីប្រកាសរួមនេះមិនត្រូវធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ការខ័ណ្ឌសីមាព្រំដែន និងព្រំដែនអន្តរជាតិ រវាងប្រទេសទាំងពីរនោះទេ។ ភាគីទាំងពីរឯកភាពគ្នាប្រគល់តួនាទីឱ្យគណៈកម្មការចំរុះព្រំដែនបន្តអនុវត្តការងារវាស់វែង និងខ័ណ្ឌសីមាព្រំដែន ឱ្យបានឆាប់រហ័សបំផុត ស្របតាមកិច្ចព្រមព្រៀងដែលមានស្រាប់រវាងប្រទេសទាំងពីរ ដើម្បីសម្រេចបាននូវសន្តិភាពយូរអង្វែង តាមបណ្ដោយព្រំដែន។ ភាគីទាំងពីរឯកភាពគ្នាថា នឹងប្រើប្រាស់យន្តការដែលមានស្រាប់នៃគណៈកម្មការចំរុះព្រំដែន ដើម្បីធានាសុវត្ថិភាព និងសន្តិសុខរបស់ក្រុមការងារវាស់វែង ចំរុះនៅលើទីតាំងជាក់ស្ដែង ដោយរាប់បញ្ចូលទាំងសុវត្ថិភាពពីជាន់មីន។ ភាគីទាំងពីរឯកភាពគ្នាថា គណៈកម្មការចំរុះព្រំដែននឹងផ្តល់អាទិភាពខ្ពស់បំផុត ចំពោះការងារវាស់វែង និងខ័ណ្ឌសីមាព្រំដែននៅតំបន់រងផលប៉ះពាល់ ដែលមានជនស៊ីវិលរស់នៅ។

ក្នុងនោះសម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ក៏បានសង្កត់ធ្ងន់លើចំណុចទី៣ ដែលបានចែងច្បាស់ពីយន្តការរបស់គណៈកម្មការចម្រុះព្រំដែនគោកប្រទេសទាំងពីរក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែន តែថៃ បានពន្យារពេលជាបន្តបន្ទាប់។ សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន បានចោទសួរទៅអន្តរជាតិថា តើត្រូវឱ្យថៃពន្យារពេលរហូតទៅ ឬយ៉ាងណា៕