ដោយ: គង់ លាងហួរ

ប៉េកាំង: កាលពីថ្ងៃទី២ ខែមេសា ប្រធានាធិបតី​អាមេរិកលោក ចូ បៃដិន និង​ប្រធានាធិបតី​ចិន លោកស៊ី ជីនពីង បាន​បើកកិច្ចពិភាក្សាមួយ តាមរយៈការហៅទូរស័ព្ទ​ ​ដើម្បី​កាត់បន្ថយភាព​តានតឹង​រវាង​ប្រទេស​មហាអំណាចពិភពលោកទាំង២។

ឆ្លៀតក្នុងឱកាសនោះ ថ្នាក់ដឹកនាំកំពូលចិន និងអាមេរិក បានពិភាក្សាគ្នា អំពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការមួយចំនួន រួមទាំងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរួមគ្នានាពេលថ្មីៗនេះ ដើម្បីប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងគ្រឿងញៀន។

ប៉ុន្តែភាគីទាំង២ មានការខ្វែងគំនិតគ្នាយ៉ាងខ្លាំង លើបញ្ហាកោះតៃវ៉ាន់ និងបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ច ដោយលោក បៃដិន បានសង្កត់ធ្ងន់លើការគាំទ្រតៃវ៉ាន់ ប៉ុន្តែលោកស៊ី ជីនពីង បានហៅការជ្រៀតជ្រែករបស់សហរដ្ឋអាមេរិក នៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូងថាជា “បន្ទាត់ក្រហម”។

ទន្ទឹមនឹងនេះ លោក ស៊ី បានសង្កត់ធ្ងន់ថា ការគាំទ្ររបស់ទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ចំពោះតៃវ៉ាន់ និងការបន្តដាក់ទណ្ឌកម្មប្រឆាំងនឹងប្រ​ទេសចិន ពុំមែនជាការកាត់បន្ថយហានិភ័យទេ ប៉ុន្តែផ្ទុយទៅវិញ វាគឺជាការបង្កើតហានិភ័យ។

ជាមួយគ្នានេះ លោក ស៊ី ក៏បានលើកយកបញ្ហាទណ្ឌកម្ម ដែលសហរដ្ឋអាមេរិក បានដាក់ទៅលើប្រទេសចិន និងក្រុមហ៊ុនចិន ដោយលោកបានហៅទណ្ឌកម្មរបស់អាមេរិក ថាជា “លំហូរគ្មានទីបញ្ចប់នៃវិធានការណ៍ ដើម្បីគាបសង្កត់សេដ្ឋកិច្ច ពាណិជ្ជកម្ម វិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកវិទ្យារបស់ប្រទេសចិន”។

លោក ស៊ី ជីនពីងបានព្រមានថា “ប្រសិនបើសហរដ្ឋអាមេរិកនៅតែបន្តគាបសង្កត់ លើការអភិវឌ្ឍន៍បច្ចេកវិទ្យាជាន់ខ្ពស់ និងដកហូតសិទ្ធិស្របច្បាប់របស់ប្រទេសចិន នៅក្នុងការអភិវឌ្ឍន៍ នោះយើងនឹងមិនអង្គុយស្ងៀមទៀតឡើយ”។

ចំណែកឯ លោក ចូ បៃដិន វិញបានសង្កត់ធ្ងន់លើទស្សនៈរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក យ៉ាងដូច្នេះថា “វាចាំបាច់ណាស់ក្នុងការថែរក្សាសន្តិភាព និងស្ថិរភាពនៅច្រកសមុទ្រតៃវ៉ាន់ ព្រមទាំងនីតិរដ្ឋ និងសេរីភាពនៃការធ្វើនាវាចរណ៍នៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង”។

យោងតាមប្រភពពីសេតវិមានបានឱ្យដឹងថា លោក បៃដិន ក៏បានជំទាស់នឹងលោក ស៊ី ជីនពីង ចំពោះការបន្តគាំទ្ររបស់ទីក្រុងប៉េកាំង សម្រាប់មូលដ្ឋានឧស្សាហកម្មការពារជាតិ របស់ប្រទេសរុស្ស៊ី គោលនយោបាយពាណិជ្ជកម្មរបស់ចិន និងការគំរាមកំហែងដល់សន្តិសុខជាតិរបស់អាមេរិក។

ប៉ុន្តែទោះបីជាយ៉ាងនេះក្តី សេតវិមាន និងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរដ្ឋចិនបានពណ៌នាថា “ការសន្ទនានេះ ប្រព្រឹត្តទៅប្រកបដោយភាពស្មោះត្រង់ និងមានលក្ខណៈស្ថាបនា”។

ប្រធានបទសំខាន់ៗនៅក្នុងការសន្ទនា រួមមានចាប់ពី ក្តីកង្វល់ចំពោះបញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI) រហូតដល់ទំនាក់ទំនងយោធា៕ប្រភព៖BBC៕

        ដោយៈ គង់ សូរិយា

        ភ្នំពេញៈ ឥណទានចំនួន២,៦៨ពាន់លានដុល្លារ ត្រូវបានវិនិយោគ នៅក្នុងវិស័យទេសចរណ៍នៅទូទាំងប្រទេស ក្នុងរយៈពេលេ២ខែដើមឆ្នាំនេះ។

ឥណទានទាំងនេះ មានគោលបំណងជំរុញឲ្យវិស័យទេសចរណ៍ កាន់តែប្រសើរឡើង ជាពិសេសអាជីវកម្ម ដែលរងគ្រោះពីវិបត្តិកូវីដ-១៩។

ឥណទានបានរួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់ ក្នុងការជួយអាជីវកម្មក្នុងវិស័យទេសចរណ៍ ដើម្បីពន្លឿនកំណើន និងការងើបឡើងវិញ បន្ទាប់ពីការធ្លាក់ចុះ ក្រោយការរាលដាលជំងឺកូវីដ-១៩។ ប្រាក់កម្ចីចំនួន ២,៦៨ពាន់លានដុល្លារ ត្រូវបានវិនិយោគនៅក្នុងវិស័យទេសចរណ៍នៅទូទាំងប្រទេស ក្នុងរយៈពេល២ខែ ឆ្នាំ២០២៤។ ក្នុងនោះប្រាក់កម្ចី១២,៦៨ភាគរយ ត្រូវបានផ្តល់ឱ្យប្រជាជន ដែលស្នើឥណទានក្នុងវិស័យទេសចរណ៍នៅខេត្តសៀមរាប។ នេះបើតាមទិន្នន័យពីក្រុមហ៊ុន ក្រេឌីត ប្យួរ៉ូ ខេមបូឌា (CBC)។

អំឡុងពេលរីករាលដាលជំងឺកូវីដ-១៩ វិស័យទេសចរណ៍នៅខេត្តសៀមរាប បានធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំង ជាពិសេសសណ្ឋាគារ ភោជ​នីយដ្ឋាន និងតំបន់ទេសចរណ៍ ពុំសូវមានភ្ញៀវទៅទស្សនាកម្សាន្តឡើយ។ ការណ៍នេះ បានធ្វើឲ្យអាជីវកម្មជាច្រើន បាត់បង់ប្រាក់ចំណូល ដោយសារខ្វះលំហូសាច់ប្រាក់ ក្នុងការបង្វិលសងបំណុល។

ក្រុមហ៊ុន ក្រេឌីត ប្យួរ៉ូ ខេមបូឌា (CBC) និងសមាគមទេសចរណ៍កម្ពុជា (CATA) ព្រមទាំងអាជ្ញាធរខេត្តសៀមរាប បានសហការគ្នារៀបចំសិក្ខាសាលា ដើម្បីពង្រីកការយល់ដឹងអំពីប្រព័ន្ធចែករំលែកព័ត៌មានឥណទាន វិធីពិនិត្យសុខភាពហិរញ្ញវត្ថុ និងចំណេះដឹងវាយតម្លៃឥណទាន សម្រាប់ភាពរីកចម្រើនរបស់អាជីវកម្ម ក្នុងវិស័យទេសចរណ៍ កាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៤។ប្រព័ន្ធចែករំលែកព័ត៌មានឥណទាន ដើរតួនាទីជាគ្រឹះក្នុងការពង្រីកលទ្ធភាពទទួលបានឥណទាន និងលើកកម្ពស់បរិយាបន្នហិរញ្ញវត្ថុ។ នៅពេលដែលបុគ្គល ឬម្ចាស់អាជីវកម្មស្នើសុំប្រាក់កម្ចីនោះ អ្នកផ្តល់ប្រាក់កម្ចីគ្រប់រូប ត្រូវពិនិត្យមើលប្រវត្តិឥណទានពីក្រុមហ៊ុន ស៊ីប៊ីស៊ី។ សេវាកម្មរបស់ ស៊ីប៊ីស៊ី នឹងជួយបុគ្គល និងអាជីវកម្មទទួលបានប្រាក់កម្ចីដោយផ្តល់ព័ត៌មានសំខាន់ៗ អំពីទម្រង់ឥណទានរបស់ពួកគេ ដែលជួយស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុផ្ដល់កម្ចី ដោយការវាយតម្លៃ និងសម្រេ​ចចិត្ត ផ្តល់ប្រាក់កម្ចីបានលឿន និ​ងត្រឹមត្រូវជាងមុន។

លោក អឿ សុធារ័ត្ន ប្រធាននាយកប្រតិបត្តិក្រុមហ៊ុន CBC បានថ្លែងក្នុងសិក្ខាសាលាថា ឥណទានបានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ ក្នុងការគាំទ្រដល់អាជីវកម្មក្នុងស្រុក ជាពិសេសខេត្តសៀមរាប ដែលកំពុងរងគ្រោះនៅក្នុងវិស័យទេសចរណ៍។

លោកបញ្ជាក់ថា “សមតុល្យប្រាក់កម្ចីអាជីវកម្មខ្នាតតូច បានកើនឡើង៥២ភាគរយ ក្នុងរយៈពេល៥ឆ្នាំចុងក្រោយ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០១៩ ក្នុងនោះ៧៣,៣៥ភាគរយ នៃប្រាក់កម្ចីសរុបស្ថិតនៅខេត្តសៀមរាប”។

តំណាងអាជ្ញាធរខេត្តសៀមរាប លោក ង៉ូវ សេងកាក់ លើកឡើងថា ម្ចាស់សហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យមក្នុងវិស័យទេសចរណ៍ ត្រូវតែយល់ដឹង និងរៀបចំខ្លួន ដើម្បីទទួលបានឥណទាន សម្រាប់ការវិនិ​យោគប្រកបដោយការទទួលខុសត្រូវ និងនិរន្តរភាព។លោកគូសបញ្ជាក់ថា “ដោយសារវិស័យទេសចរណ៍ជាកត្តាជំរុញដ៏សំខាន់ នៃកំណើនសេដ្ឋកិច្ចរបស់យើង កិច្ចសហប្រតិបត្តិការកាន់តែជិតស្និទ្ធជាមួយ ស៊ីប៊ីស៊ី និងធនាគារ អាចជួយជំរុញកំណើនវិស័យនេះ”។

សមាគមទេសចរណ៍កម្ពុជា (CATA) ក៏ដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ ក្នុងការគាំទ្រអាជីវកម្មរបស់សមាជិកខ្លួន ដើម្បីពង្រីកចំណេះដឹង ការផ្សព្វផ្សាយ និងបង្កើតបណ្តាញសម្រាប់ការពង្រឹងអាជីវកម្ម និងប្រតិ​បត្តិការហិរញ្ញវត្ថុរបស់សមាជិក។

លោកស្រី ឆាយ ស៊ីវលីន ប្រធានសមាគមទេសចរណ៍កម្ពុជា កត់សម្គាល់ថា វិស័យទេសចរណ៍ដើរតួនាទីចាំបាច់ ក្នុងការស្តារកំណើនសេដ្ឋកិច្ចនៃខេត្តសៀមរាប ក៏ដូចជាទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា។

លោកស្រីបានគូសបញ្ជាក់ថា “សមាគមត្រូវតែជំរុញកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយវិស័យហិរញ្ញវត្ថុ សមាគមធុរកិច្ច សមាគមផ្សេងៗ និងរាជរដ្ឋាភិបាល ដើម្បីបង្កើតបានជាធ្លុងដ៏រឹងមាំមួយ ដែលអាច សម្រេចបាននូវកំណើន ក្នុងវិស័យទេសចរណ៍ ស្របតាមគោលនយោបាយរបស់រដ្ឋាភិបាល”៕​

ដោយ: គង់ លាងហួរ

អន្តរជាតិ: យោងតាមសមាគមអ្នកអចលនទ្រព្យវៀតណាម (VARS) បានព្យាករណ៍ថា ប្រតិបត្តិការនៅក្នុងទីផ្សារ អចលនទ្រព្យ បែបរមណីយដ្ឋានរបស់ប្រទេសនេះ នឹងកើនឡើង៣០ភាគរយនៅឆ្នាំ២០២៤នេះ។

របាយការណ៍ដដែលបានបន្តថា កំណើនប្រតិបត្តិការអចលនទ្រព្យ នៅឆ្នាំនេះនឹងត្រូវបានជំរុញមក ពីការកើនឡើងនៃតម្រូវការ ដោយសារតែលំហូរនៃភ្ញៀវទេសចរបរទេស។ជាក់ស្តែង នៅក្នុងរយៈពេលពីរខែដំបូង ដើមឆ្នាំ២០២៤ ភ្ញៀវទេសចរបរទេសជាង៣លាននាក់ បានមកទស្សនាប្រទេសវៀតណាម ដោយកើនឡើង៦៨,៧% បើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាកាលពីឆ្នាំមុន។

ប៉ុន្តែទោះជាយ៉ាងនេះក្តី លោក Nguyen Van Dinh ប្រធានសមាគមអ្នកអចលនទ្រព្យវៀតណាម (VARS) បានព្រមានថា កង្វះនៃការផ្គត់ផ្គង់ថ្មី អាចរារាំងដល់កំណើនរបស់ទីផ្សារ អចលនទ្រព្យមួយផ្នែកនេះ។លោក​បាន​បន្ថែម​ថា “គម្រោង​រមណីយដ្ឋានថ្មី​ ប្រឈម​មុខនឹង​បញ្ហា​ផ្លូវ​ច្បាប់​ជា​ច្រើន និងមិន​ទាន់អាច​ដាក់លក់​បាន​នៅឡើយទេ”។យោងតាមទិន្នន័យពីសមាគមខាងលើ បានបង្ហាញទៀតថា ការផ្គត់ផ្គង់អចលនទ្រព្យរមណីយដ្ឋានថ្មី មានត្រឹមតែ៣.២០០យូនីត​ប៉ុណ្ណោះ ក្នុងឆ្នាំ២០២៣ ដោយដាំក្បាលចុះជាង៨០% បើធៀបនឹងឆ្នាំ២០២២។

លោកDinh បានបន្តថា ស្តុកអចលនទ្រព្យ ដែលនៅសេសសល់ភាគច្រើន រួមមានដូចជា ផ្ទះវីឡាឆ្នេរប្រណីត និងផ្ទះអាជីវកម្ម ដែលម្ចាស់គម្រោងពិបាកលក់ចេញ បើទោះបីជាមានការបញ្ចុះតម្លៃយ៉ាងណាក្តី។

លោក Dinh បានព្យាករថា ស្របពេលដែលអ្នកអភិវឌ្ឍន៍កំពុងខិតខំប្រឹងប្រែង ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាផ្លូវច្បាប់ និងពន្លឿនគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍នោះ ការផ្គត់ផ្គង់អចលនទ្រព្យរមណីយដ្ឋាន អាចកើនឡើង២០% នៅឆ្នាំនេះ ដោយក្នុងនោះ ចំនួនអាផាតម៉ិន នៅតាមមាត់សមុទ្រនឹងមានចំណែក៦០%។

បើក្រឡេកមកមើលប្រទេសថៃ គេសង្កេតឃើញថា ការស្ទុះងើបឡើងវិញ នៃវិស័យទេសចរណ៍នៅលើកោះភូកេត ដែលជំរុញដោយភ្ញៀវទេសចរណ៍រុស្ស៊ី និងចិន បានជំរុញឱ្យតម្លៃអចលនទ្រព្យហក់ឡើងខ្ពស់កប់ពពក។

ជាក់ស្តែង គម្រោងលំនៅដ្ឋាន ដែលអភិវឌ្ឍន៍ឡើងដោយក្រុមហ៊ុន Thai Central Group នឹងរួមមាន លំនៅដ្ឋានប្រមាណ១៩០យូនីត ដែលមានតម្លៃទុនវិនិយោ គសរុបចំនួន១៣៩លានដុល្លារអាមេរិក ដោយគ្រោងនឹងបញ្ចប់ការសាងសង់ រួចរាល់នៅចុងឆ្នាំ២០២៦ខាងមុខ ខណៈខុនដូនៅក្នុងគម្រោងនេះ មានតម្លៃចាប់ពី៣៣៤.៣០០ដុល្លារអាមេរិកឡើងទៅ។

យោងតាមក្រុមហ៊ុនប្រឹក្សាអចលនទ្រព្យកាណាដា Colliers បានឱ្យដឹងថា ការផ្គត់ផ្គង់ខុនដូនៅលើកោះភូកេត បានកើនឡើងដល់៨.៧០០យូនីត ក្នុងឆ្នាំ២០២៣ ដែលកើនឡើងទ្វេរដង បើធៀបនឹងកម្រិតក្នុងឆ្នាំ២០១៩។

លោក Maetapong Upatising ប្រធានសមាគមអចលនទ្រព្យនៃកោះភូកេត បានលើកឡើងថា តម្លៃដីដែលស្ថិតក្នុងទីតាំងល្អៗនៅលើកោះមួយនេះ បានកើនឡើងជាមធ្យមពី៣លានបាត ដល់៨ ទៅ៩លានបាតក្នុងមួយរ៉ៃ ឬស្មើនឹង៤.០០០ម៉ែត្រការ៉េ។

ចំណែក លោក Nattha Kahapana នាយកគ្រប់គ្រងក្រុមហ៊ុនប្រឹក្សាអចលនទ្រព្យ Knight Frank Thailand រំពឹងថា តម្លៃដីនៅកោះភូកេតនឹងកើនឡើង ក្នុងអត្រាប្រចាំឆ្នាំ ចន្លោះពី៨ ទៅដល់១០% ដែលជំរុញឱ្យតម្លៃផ្ទះវីឡា កើនឡើងជាបន្តបន្ទាប់ ជាពិសេសផ្ទះដែលស្ថិតនៅតាមឆ្នេរខ្សាច់តែម្តង៕ប្រភព: Vnexpress៕

ដោយៈ ម៉ាលីនណា

        ប៉េកាំងៈ ប្រធានាធិបតីចិន លោកស៊ី ជីនពីង ជាមេដឹកនាំស្នូល បានយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់ ក្នុងការលើកកម្ពស់ការអភិវឌ្ឍបៃតង និងបង្កើនកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែង ដើម្បីប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងការបំពុលបរិស្ថាន តាមរយៈការដាក់ចេញ នូវគំនិតផ្តួចផ្តើមនានា រួមទាំង “គំនិតផ្តួចផ្តើមប្រទេសចិនដ៏ស្រស់ស្អាត”។

តាមទស្សនៈរបស់ លោកស៊ី ជីនពីង “ទឹកថ្លា និងភ្នំខៀវស្រងាត់” គឺជាទ្រព្យសម្បត្តិមានតម្លៃមិនអាចកាត់ថ្លៃបាន និងត្រូវការជាចាំបាច់ ក្នុងការឈានទៅបង្កើតគំរូកំណើន ដែលមិនប៉ះពាល់ដល់បរិស្ថាន និងលើកកម្ពស់ជីវភាពរស់នៅ របស់ប្រជាជនចិនប្រកបដោយនិរន្តរភាព។

 ជាការពិតណាស់ ប្រទេសចិនបានសម្រេចនូវសមិទ្ធផល គួរឱ្យស្ញប់ស្ញែងជាច្រើន ក្នុងដំណើរឆ្ពោះទៅរកការអភិវឌ្ឍបៃតង។ គិតត្រឹមឆ្នាំ ២០២១ ប្រទេសចិនបានកសាងរោងចក្រ បៃតងចំនួន២.៧៨៣ កន្លែង សួនឧស្សាហកម្មបៃតងចំនួន ២២៣ និងសហគ្រាសគ្រប់គ្រងខ្សែច្រវាក់ផ្គត់ផ្គង់បៃតង​ចំនួន២៩៦ ដែលទាំងអស់នេះបានរួមចំនែកជាវិជ្ជមាន ដល់ការកាត់បន្ថយការបំពុលបរិស្ថាន និងជំរុញការអភិវឌ្ឍបៃតង។

ទីក្រុងធំៗមួយចំនួននៅប្រទេសចិន ដែលធ្លាប់រងគ្រោះដោយអ័ព្ទពុល និងកម្រមើលឃើញពន្លឺព្រះអាទិត្យ ឥឡូវនេះទទួលបានជោគជ័យ ក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំង ការបំពុលបរិយាកាស ហើយអាចមើលឃើញផ្ទៃមេឃពណ៌ខៀវ និងទទួលបានខ្យល់អាកាសបរិសុទ្ធឡើងវិញ។

គុណភាពខ្យល់ក្នុងទីក្រុង១៣របស់ចិន មានការកើនឡើងពី ៣២% ក្នុងឆ្នាំ២០១៣ រហូតដល់៧៤% ក្នុងឆ្នាំ២០២១។ ជាមួយនឹងវឌ្ឍនភាពទាំងនេះ ប្រទេសចិនត្រូវបានគេមើលឃើញថា បានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ ក្នុងការអនុវត្តរបៀបវារៈ អង្គការសហប្រជាជាតិ ឆ្នាំ២០៣០ សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាព។

ក្នុងឱកាសវេទិកាខ្សែក្រវាត់ និងផ្លូវ សម្រាប់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ កាលពីឆ្នាំ២០១៧ លោកស៊ី ជីនពីង បានលើកឡើងថា “យើងគួរតែប្រកាន់យក នូវទស្សនៈវិស័យថ្មីមួយ នៃការអភិវឌ្ឍបៃតងប្រកបដោយភាពចីរភាព និងកាបូនទាប” និងបានស្នើឱ្យបង្កើតនូវសម្ព័ន្ធអន្តរជាតិ សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍបៃតង ហើយប្រទេសចិននឹងផ្តល់ការគាំទ្រ។

ជាការពិតណាស់ ខុសពីប្រទេសមួយចំនួន ចិនគឺជាប្រទេសមួ​យដែល “ហ៊ាននិយាយ ហើយហ៊ានធ្វើ” ហើយបានបង្កើតកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាក់ស្តែង ជាមួយបណ្តាប្រទេសនានាជាច្រើន ដើម្បីចែករំលែកបទពិសោធន៍ជោគជ័យរបស់ខ្លួន លើការអភិវឌ្ឍបៃតង។

គូសបញ្ជាក់ក្នុងសៀវភៅសស្តីពី “ការអភិវឌ្ឍបៃតងរបស់ចិន ក្នុងយុគសម័យថ្មី” ចេញផ្សាយដោយក្រុមប្រឹក្សារដ្ឋចិន កាលពីខែមករា ឆ្នាំ២០២៣ ប្រទេសចិនបានចូលរួមយ៉ាងសកម្ម ក្នុងអភិបាលកិច្ចអាកាសធាតុសកល ការកសាងខ្សែក្រវាត់ និងផ្លូវបៃតង និងលើកកម្ពស់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ ទាំងក្នុងក្របខណ្ឌទេ្វភាគី និងពហុភាគី ដើម្បីជំរុញការអភិវឌ្ឍបៃតង។

ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១៦មក ប្រទេសចិនបានធ្វើការយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍នានា ក្រោមក្របខណ្ឌកិច្ចសហប្រតិ​បត្តិការត្បូង-ត្បូង ដោយបានបើកដំណើរការតំបន់ បង្ហាញការបញ្ចេញកាបូនទាបចំនួន១០កន្លែង អនុវត្តគម្រោងកាត់បន្ថយ និងបន្ស៊ាំអាកា​សធាតុចំនួន១០០ គម្រោង ផ្តល់វគ្គបណ្តុះបណ្តាលស្តីពី ការឆ្លើយតបនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ដល់សិក្ខាកាមជាង១០០០នាក់ និងអនុវត្តកម្មវិធីជំនួយបរទេសស្តីពី ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុជាង ២០០កម្មវិធី។

ទន្ទឹមនឹងនេះ ប្រទេសចិនក៏បានដាក់ចេញ គំនិតផ្តួចផ្តើមសម្រា​ប់ភាពជាដៃគូខ្សែក្រវាត់ និងផ្លូវ ស្តីពីការអភិវឌ្ឍបៃតងជាមួយប្រទេសចំនួន ៣១ បង្កើតភាពជាដៃគូថាមពលខ្សែក្រវាត់ និងផ្លូវជាមួយ៣២ ប្រទេស និងជួយបណ្តុះបណ្តាលសិក្ខាកាមជាង៣០០០នាក់ មកពី ១២០ ប្រទេស ក្រោមកម្មវិធីបេសកជនផ្លូវសូត្របៃតង។

កាលពីខែកញ្ញាឆ្នាំ២០២០ លោកប្រធានរដ្ឋចិន ស៊ី ជីនពីង បានប្រកាសជាលើកដំបូងថា ប្រទេសចិននឹងសម្រេចឱ្យបាននូវ “ការបំភាយឧស្ម័នកម្រិតខ្ពស់បំផុត មុនឆ្នាំ២០៣០” និង “អព្យាក្រឹតភាពកាបូនមុនឆ្នាំ ២០៦០”។

ការប្រកាសនេះ បានធ្វើឱ្យប្រទេសចិន ដើរតួនាទីជាប្រទេសគំរូមួយលើឆាកអន្តរជាតិ ក្នុងការកសាងពិភពលោកមួយ ឆ្ពោះទៅរកការអភិវឌ្ឍបៃតង ប្រកបដោយភាពស្រស់បំព្រង បរិស្ថានល្អ និងចីរភាព។

បើនិយាយពីទំនាក់ទំនងកម្ពុជា-ចិនវិញ ក្នុងនាមជាមិត្តដែកថែប ប្រទេសចិន ក៏បានបង្កើតកិច្ចសហប្រតិបត្តិការស្តីពី ការជំរុញការអភិវឌ្ឍបៃតងជាមួយកម្ពុជាផងដែរ។

ជាក់ស្តែងក្នុងឱកាស សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃកម្ពុជា ចូលរួមវេទិកាខ្សែក្រវាត់ និងផ្លូវ សម្រាប់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិលើកទី៣ កាលពីខែតុលា ឆ្នាំ២០២៣ ប្រទេសទាំងពីរ បានចុះហត្ថលេខាលើអនុស្សរណៈ នៃការយោគយល់គ្នាស្តីពី ការវិនិយោគលើការអភិវឌ្ឍបៃតង និងកាបូនទាប ដោយអនុវត្តនូវកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ និងការប្តូរទស្សនៈគ្នាលើវិស័យសំខាន់ៗ។

វិស័យសំខាន់ៗទាំងនោះមានដូចជា (១) ការអភិវឌ្ឍអរិយធម៌អេកូឡូស៊ី (២) ដំណោះស្រាយការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ (៣) ការអភិវឌ្ឍបៃតង (៤) ការសន្សំសំចៃថាមពល និងការធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវប្រសិទ្ធផល (៥) ដោះស្រាយការបំពុលប្លាស្ទិក និង (៨) ការការពារបរិស្ថាន។

មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ ភាគីទាំងពីរក៏បានឯកភាពគ្នា បង្កើនកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើ វិស័យថាមពលដើរដោយពន្លឺព្រះអាទិត្យ និងប្រភពថាមពលស្អាតដទៃទៀត ដើម្បីស្វែងរកដំណោះស្រាយកិច្ចសហប្រតិបត្តិការថាមពលបៃតង និងជំរុញការបង្កើតគម្រោងតំបន់បង្ហាញការបញ្ចេញកាបូនទាបកម្ពុជា-ចិន នៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការត្បូង-ត្បូង ស្តីពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ នៅខេត្តព្រះសីហនុផងដែរ។

ដំណើរឆ្ពោះទៅរកការអភិវឌ្ឍបៃតង របស់ចិនមិនត្រឹមតែផ្តល់ផលប្រយោជន៍ ដល់ប្រជាជនចិនទាំង១,៤ពាន់លាននាក់ប៉ុណ្ណោះទេ តែថែមទាំងរួមចំណែកជាវិជ្ជមាន ដល់កិច្ចប្រឹងប្រែងសកល ក្នុងការអនុវត្ត របៀបវារៈអង្គការសហប្រជាជាតិ ឆ្នាំ២០៣០ សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាព សំដៅឆ្ពោះទៅរកការកសាងពិភពលោកមួយប្រកបដោយពណ៌បៃតង និងភាពស្រស់ស្អាតសម្រាប់មនុស្សជាតិ ទាំងក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ន និងអនាគត៕

        ដោយៈ គង់ ហ្វីអូណា

        កំពតៈ រដ្ឋបាលខេត្តកំពតបានសន្យា នឹងបើកឱ្យភ្ញៀវទេសចរចូលលេងកម្សាន្តនៅឆ្នេរខ្សាច់ចន្លោះស្ពានចាស់ និងស្ពានថ្មីកណ្តាល​ក្រុងកំពតនាឱកាស នៃពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីប្រពៃណីជាតិ ខាងមុខនេះ។

លោក ម៉ៅ ធនិន អភិបាលខេត្តកំពត បានចុះពិនិត្យវឌ្ឍនភាពនៃការស្ថាបនាផ្លូវឆ្នេរខ្សាច់កម្សាន្ត ប្របមាត់ព្រែកកំពង់បាយ ចាប់ពីស្ពានឥន្ទធនូ (ស្ពានចាស់) រហូតដល់ស្ពានកំពង់បាយ(ស្ពានថ្មី) និងរូបសំណាកសេះសមុទ្រ មុខសាលាខេត្តចាស់ នៅថ្ងៃទី៣ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៤ ដើម្បីជំរុញពន្លឿនក្នុងការដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់។

ក្នុងដំណើចុះពិនិត្យវឌ្ឍនភាពនេះ លោកអភិបាលខេត្តបានលើកឡើងថា ដើម្បីពង្រីកវិសាលភាពនៃទីតាំងកម្សាន្ត ក្នុងក្រុងកំពត រដ្ឋបាលខេត្ត នឹងរៀបចំបើកឱ្យភ្ញៀវទេសចរ ចូលលេងកម្សាន្តឆ្នេរកម្សាន្តចាប់ពីស្ពានចាស់ រហូតដល់ស្ពានថ្មី ក្នុងឱកាសនៃពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីប្រពៃណីជាតិខ្មែរខាងមុខ ទោះជាឆ្នេរនេះមិនទាន់រៀបចំបានរួចរាល់១០០% ក៏ដោយ។

លោកអភិបាលខេត្តបន្តថា “ឆ្នេរកម្សាន្តមួយនេះ ជាបេះដូងនៃខេត្តកំពត ហើយក្រោយស្ថាបនារួចរាល់ នឹងមានសោភ័ណភាពស្អាត អាចទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរជាតិ និងអន្តរជាតិមកលេងច្រើនដោយ​សារតែទីតាំងនេះ អាចបង្ករលក្ខណៈឱ្យភ្ញៀវទេសចរ អាចងូតទឹកលេងបាន”។

ជាមួយគ្នានេះដែរ លោកអភិបាលខេត្ត ក៏បានជំរុញដល់អង្គភាពជំនាញ មន្ទីរជំនាញពាក់ព័ន្ធ ត្រូវយកចិត្តពន្លឿនក្នុងការស្ថាបនាផ្លូវឱ្យបានរួចរាល់មុន ពេលបុណ្យចូលឆ្នាំមកដល់ រៀបចំអនាម័យ បរិស្ថានឱ្យបានស្អាតល្អ រៀបចំភ្លើងបំភ្លឺ ពិសេសត្រូវសិក្សាដាក់តាំងភ្លើងពណ៌ដើម្បីលម្អនាពេលយប់ឱ្យមានភាពទាក់ទាញ ចាប់ពីគល់ស្ពានឥន្ទធនូ រហូតដល់ស្ពានថ្មថ្មី។

ម្យ៉ាងទៀត ចំពោះរូបសំណាកសេះសមុទ្របាញ់ទឹក ដែលមានកម្ពស់៨ម៉ែត្រ ក៏ត្រូវរៀបចំឱ្យបានរួចរាល់ នៅមុនពេលចូលឆ្នាំថ្មីប្រពៃ​ណីជាតិខ្មែរដូចគ្នា ដោយមានការតុបតែងភ្លើងពណ៌ និងការបាញ់ទឹកឱ្យបានស្អាត៕

ដោយៈ យិន លាងគង់

ភ្នំពេញៈ មនុស្សឆ្លាតតែងតែប្រើបញ្ញា ដែលអាចវិភាគបានតាម   រយៈវិចារណៈញ្ញាណរបស់ខ្លួន ព្រោះវិចារណៈញ្ញាណ ជាសារធាតុម្យ៉ាងដែលធ្វើឲ្យមនុស្សឆ្លាតជាងសត្វដទៃ។

ប៉ុន្តែក្នុងសង្គមជាក់ស្តែង ពិសេសប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ និងប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍តិចតួចបំផុត មនុស្សរបស់ប្រទេសនោះនិយមប្រើប្រាស់អារម្មណ៍ សម្រាប់សម្រេចចិត្ត និងវិ​និច្ឆ័យលើរឿងអ្វីមួយ តាមរយៈគំហើញ ជាជាងការយកអ្វីដែលខ្លួនបានឃើញ បានលឺនោះ​យកមកពិចារណាឲ្យគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ វិភាគឲ្យបានស៊ីជម្រៅ ល្អិតល្អ​ន់​ជាមុនសិន ។

តើប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរមួយចំនួន ជាមនុស្សប្រើប្រាស់អារម្មណ៍ដើម្បីវិនិច្ឆ័យលើរឿងអ្វីមួយពិតឬទេ? ចម្លើយគឺ “ជាការពិត”។

ការពិតនៅត្រង់ថា នៅលើបណ្តាញទំនាក់ទំនងសង្គមក្តី នៅលើប្រព័ន្ឋផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានក្តី នៅពេលពួកគេឃើញករណីគ្រួសារណាមួយឈ្លោះគ្នា ពួកគេចូលទៅធ្វើបុរេវិនិច្ឆ័យភ្លាម ដោយមិនបានសិក្សាពីជម្រៅនៃបញ្ហាគ្រួសាររបស់គេនៅឡើយ។

ទាក់ទងប្រព័ន្ឋផ្សព្វផ្សាយវិញ ពួកគេមិនចូលចិត្តអានអត្ថបទឲ្យចប់ចុងចប់ដើម យកមកវិភាគពិចារណានៅឡើយទេ ប៉ុន្តែពួកគេឃើញតែចំណងជើងភ្លាម ពួកគេរិះគន់ភ្លាម ដោយពួកគេមិនទាំងមានចំណេះដឹងលើផ្នែកនោះ ឬមិនបានសិក្សាពីមូលហេតុអ្វី តើអត្ថបទឬ វីដេអូនោះមានប្រភពពីណានៅឡើយទេ។

ការធ្វើបុរេវិនិច្ឆ័យបែបនេះ បញ្ជាក់ថា “អ្នកជាមនុស្សគ្មានសុភវិនិច្ឆ័យ គឺធ្វើតាមសភាវគតិ”។ មនុស្សមិនធ្វើអ្វីតាមសភាវគតិទេ គឺត្រូវប្រើប្រាស់វិចារណញ្ញាណ ដើម្បីអាចវិភាគ ពិចារណាដឹងថា អ្វីខុស អ្វីត្រូវ អ្វីល្អ អ្វីអាក្រក់ អ្វីស អ្វីខ្មៅជាដើម។

ការប្រើប្រាស់សភាវគតិ តែម្យ៉ាងមិនគ្រប់គ្រាន់នោះទេ ព្រោះមានតែសត្វប៉ុណ្ណោះ ដែលប្រើប្រាស់សភាវគតិ ជាមូលដ្ឋាននៃដំណើរជីវិតរបស់ពួកគេ។

ហេតុនេះ ការធ្វើបុរេវិនិច្ឆ័យភ្លាមៗលើរឿងអ្វីមួយ លើបញ្ហាអ្វីមួយ មិនគួរត្រូវយកមកប្រើប្រាស់ក្នុងសង្គមនោះឡើយ ព្រោះបើសង្គមសម្បូរមនុស្សបែបនោះ សង្គមនោះនឹងមិនស្គាល់អ្វីហៅថា ស៊ីវិល័យ ហើយប្រជាជនរបស់ប្រទេសនោះ នឹងមិនទទួលបាននូវអ្វីហៅថា “ជាអរិយជន”ឡើយ៕

ដោយ: គង់ លាងហួរ

អន្តរជាតិ: ក្រុមប្រទេសសេដ្ឋកិច្ចកំពុងរីកចម្រើន ឬហៅកាត់ថា BRICS កំពុងពិចារណាលើការបង្កើត ប្រព័ន្ធទូទាត់ឯករាជ្យមួយ ដោយផ្អែកលើរូបិយប័ណ្ណឌីជីថល និងបច្ចេកវិទ្យា Blockchain ដើម្បីកាត់បន្ថយការពឹងផ្អែក លើប្រព័ន្ធហិរញ្ញវត្ថុលោកខាងលិច។

លោក Yury Ushakov ជំនួយការប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី បានលើកឡើងថា ការបង្កើតប្រព័ន្ធទូទាត់ឯករាជ្យហៅកាត់ថា BRICS គឺជាគោលដៅសំខាន់មួយ សម្រាប់អនាគត ដែលនឹងផ្អែកលើឧបករណ៍ទំនើបបំផុត ដូចជាបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល និងបច្ចេកវិទ្យា Blockchain ។

លោក Ushakov បានថ្លែងប្រាប់សារព័ត៌មានរដ្ឋរុស្ស៊ី TASS ថា “រឿងសំខាន់ យើងត្រូវធ្វើឱ្យប្រាកដថា ប្រព័ន្ធនេះមានភាពងាយស្រួលសម្រាប់រដ្ឋាភិបាល មនុស្សសាមញ្ញ និងក្រុមហ៊ុនអាជីវកម្ម ក៏ដូចជា ការចំណាយប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព និងសេរីភាពនយោបា​យ”។

ដំបូងឡើយ សម្ព័ន្ធភាពនេះត្រូវបានបង្កើតឡើង ដោយប្រទេសប្រេស៊ីល រុស្ស៊ី ឥណ្ឌា ចិន និងអាហ្រ្វិកខាងត្បូង។ ប៉ុន្តែ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១០មក ក្រុមប្រទេសសមាជិកBRICS បានបន្ថែមសមាជិករបស់ខ្លួនជាលើកដំបូង ដោយដាក់បញ្ចូលអេហ្ស៊ីប អ៊ីរ៉ង់ អេត្យូពី និងអេរ៉ាប់រួម ជាសមាជិកថ្មី។

ជាមួយគ្នានេះ ប្រទេសចំនួន៤៤ផ្សេងទៀត ត្រូវបានគេរាយការណ៍ថា បានបង្ហាញចំណាប់អារម្មណ៍ក្នុងការចូលរួមក្នុងប្លុកនេះ។កាលពីឆ្នាំ២០២៣កន្លងទៅ បណ្តាប្រទេសសមាជិកBRICS បានបង្កើនការដោះដូរពាណិជ្ជកម្ម ជាមួយគ្នាទៅវិញទៅមកដោយប្រើប្រាស់រូបិយប័ណ្ណ ក្នុងស្រុករបស់ពួកគេ ដើម្បីពង្រឹងសេដ្ឋកិច្ចជាតិ និងដើម្បីប្រឆាំងទៅនឹងឥទ្ធិពលនៃប្រាក់ដុល្លារអាមេរិក។

លោក Mahdi Safari អនុរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអ៊ីរ៉ង់ បានមានប្រសាសន៍ថា ការបង្កើតរូបិយប័ណ្ណរួមគ្នា នៅក្នុងក្រុមប្រទេស BRICS អាចមានប្រសិទ្ធភាពខ្លាំង។

លោក Safari បានថ្លែងកាលពីពេលថ្មីៗកន្លងទៅថា “តាមរយៈការប្រើប្រាស់រូបិយប័ណ្ណជាតិ យើងបានចាប់ផ្តើមដំណើរការ ក្នុងការលុបបំបាត់ការប្រើប្រាស់ប្រាក់ដុល្លារ ក្នុងការដោះដូរពាណិជ្ជកម្ម ហើយយើងចាប់អារម្មណ៍ ក្នុងការបន្តដំណើរការនេះ”។

ដោយសារតែមានទុនបម្រុងបរទេសដ៏ច្រើន សន្ធឹកសន្ធាប់ធនធា​នធម្មជាតិដ៏សម្បូរបែប ចំនួនប្រជាជនសរុបបញ្ចូលគ្នា ស្មើនឹងជាង៤០% នៃចំនួនប្រជាជនពិភពលោក និងចក្ខុវិស័យរួមសម្រាប់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការពហុភាគី ក្រុមប្រទេសសមាជិកBRICS បានវិវត្តន៍ទៅជាក្រុមដ៏ស្អិតរមួត ដែលមានសក្តានុពលសេដ្ឋកិច្ច និងឥទ្ធិពលភូមិសាស្ត្រនយោបាយ៕ប្រភព: PressTV៕