ដោយ: គង់ លាងហួរ

បាងកក: នាយកដ្ឋានដីធ្លីរបស់ប្រទេសថៃ បានធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពលើលក្ខណៈវិនិច្ឆ័យចុងក្រោយបំផុត សម្រាប់ការអនុញ្ញាតឱ្យជនបរទេសអាចកាន់កាប់ដីធ្លី នៅក្នុងប្រទេសរបស់ខ្លួន។ នេះបើយោងតាមសេចក្តីប្រកាស នៅលើគេហទំព័ររបស់នាយកដ្ឋានខាងលើ។

លក្ខណៈវិនិច្ឆ័យទី១: មរតក៖ ជនបរទេស ដែលជាអ្នកស្នងមរ តកស្របច្បាប់របស់ជនបរទេស ដែលធ្លាប់ត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យកាន់កាប់ដីកាលពីមុនមក អាចទទួលមរតកកាន់កាប់ដីបន្តទៀតបាន។

ជនបរទេស ដែលជាអ្នកស្នងមរតក អាចទទួលបានដីសម្រាប់ប្រើប្រាស់ ក្នុងវិស័យឧស្សាហកម្មមិនលើសពី១រ៉ៃ (០,១៦ហិកតា) ឬដីសម្រាប់ប្រើប្រាស់ ក្នុងវិស័យកសិកម្មមិនលើសពី១០រ៉ៃ (១,៦ហិកតា)។លក្ខណៈវិនិច្ឆ័យទី២: ការទិញដី៖ នាយកដ្ឋានខាងលើបានបញ្ជាក់ថា មាត្រា៩៦ នៃក្រមដីធ្លី អនុញ្ញាតឱ្យជនបរទេស អាចទិញដីទំហំ១រ៉ៃ សម្រាប់សាងសង់លំនៅដ្ឋាន ប្រសិនបើពួកគេបោះទុនវិនិយោគយ៉ាងតិច៤០លានបាតនៅក្នុងប្រទេសថៃ។

នាយកដ្ឋានបានកត់សម្គាល់ថា ប្រភេទនៃការវិនិយោគទាំងនោះត្រូវតែផ្តល់ផលប្រយោជន៍សម្រាប់សេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមរបស់ប្រទេសថៃ ឬស្ថិតក្នុងចំណោមប្រភេទអាជីវកម្ម ដែលត្រូវបានលើកកម្ពស់ដោយក្រុមប្រឹក្សាទទួលបន្ទុកការវិនិយោគ(BoI)។

ជាមួយគ្នានេះ ការវិនិយោគទាំងនោះ ត្រូវតែមានរយៈពេលយ៉ាងតិច៣ឆ្នាំ ហើយតំបន់លំនៅដ្ឋាន ដែលជនបរទេសបានទិញត្រូវតែស្ថិតនៅក្នុងទីក្រុងបាងកក ទីក្រុងប៉ាតាយ៉ា ឬទីក្រុងផ្សេងទៀត។

លក្ខណៈវិនិច្ឆ័យទី៣: ការផ្ទេរដី៖ ជនបរទេសអាចទទួលបានការផ្ទេរដី ដោយអនុលោមតាមច្បាប់ផ្សេងទៀត ដូចជា ច្បាប់ជំរុញការវិនិយោគឆ្នាំ១៩៧៧។

យ៉ាងណាមិញ នាយកដ្ឋាននេះបានព្រមានថា ជនជាតិថៃ ដែលដើរតួជាអ្នកតំណាង ឈរឈ្មោះឱ្យជនបរទេស អាចប្រឈមនឹងការជាប់ពន្ធនាគារជាអតិបរមាចំនួន៣ឆ្នាំ ឬត្រូវបានផាកពិន័យជាទឹកប្រាក់អតិបរមាចំនួន៦.០០០បាត ឬអាចប្រឈមនឹងទោសទាំង២ប្រភេទនេះតែម្តង។

ចំណែកឯ ជនបរទេស ដែលទទួលបានដីដោយខុសច្បាប់ ត្រូវប្រឈមនឹងការផាកពិន័យប្រចាំថ្ងៃ ជាអតិបរមាចំនួន២០.០០០បាត ឬអាចជាប់ពន្ធនាគារអតិបរមាចំនួន២ឆ្នាំ ឬអាចប្រឈមនឹងទោសទាំង២ប្រភេទនេះតែម្តង៕ប្រភព: The Nation៕

        ដោយៈ សហសេវិក

ភ្នំពេញៈ នៅទូទាំងពិភពលោក និងនៅប្រទេសកម្ពុជា យើងកំពុងឃើញភាពអាសន្នផ្នែកបរិស្ថានដែលមិនធ្លាប់មានពីមុនមក ដូចជាបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ មិនអាចទាយទុកជាមុនបាន និងគ្រោះមហន្តរាយធម្មជាតិញឹកញាប់។

វិបត្តិភពបី – បម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ ការបាត់បង់ជីវចម្រុះ និងការបំពុលបរិយាកាស រួមជាមួយនឹងទំនាក់ទំនងរបស់ពួកគេទៅនឹងសុខភាពសាធារណៈ តម្រូវការក្នុងការពង្រឹង លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ដើម្បីដោះស្រាយព័ត៌មានមិនពិត នៅលើវេទិកាឌីជីថល រួមទាំងការគំរាមកំហែង ចំពោះមនុស្សក្នុងជំនាន់នេះ និងអនាគត។

បញ្ហា​អាកាសធាតុ​នេះ ​ក៏​ជា​បញ្ហា​ប្រឈម​ផ្នែក​សារព័ត៌មាន​ផង​ដែរ។ ដូច្នេះហើយបានជារៀងរាល់ឆ្នាំ អង្គការយូណេស្កូកម្ពុជាបានរួមគ្នាប្រារព្ធទិវាអន្តរជាតិ ដែលមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ការយល់ដឹងអំពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ៖ ទឹក (២២ មីនា) ឃ្មុំ (២០ ឧសភា) ជីវៈចម្រុះ (២២ ឧសភា) បរិស្ថាន (៥ ខែមិថុនា) និងទុនបំរុងជីវមណ្ឌល (៣ វិច្ឆិកា) ដោយឆ្នាំនេះផ្តោតលើប្រធានបទ សេរីភាពសារព័ត៌មាន (៣ឧសភា)៖ សារព័ត៌មានសម្រាប់ភពផែនដី។

បឹងទន្លេសាប ជាបឹងទឹកសាបដ៏ធំបំផុតនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ និងសំបូរទៅដោយជីវចម្រុះ ដែលផ្តល់ជម្រកដល់ពពួកសត្វជាច្រើនប្រភេទ និងជាកន្លែងបង្កាត់ពូជ ដ៏ធំបំផុតសម្រាប់សត្វស្លាបជិត១៥០ ប្រភេទនៅក្នុងតំបន់អាស៊ាន។

វាជាជលផលមួយ ក្នុងចំណោមជលផល ដែលមានផលិតភាពបំផុតរបស់ពិភពលោក ហើយដើរតួនាទីសំខាន់ ក្នុងជីវភាពរស់នៅ និងសន្តិសុខស្បៀង របស់ប្រជាជនជាង៤,៦លាននាក់ ដែលពឹងផ្អែកដោយផ្ទាល់ ឬដោយប្រយោលលើបឹងទន្លេសាប។

ប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីរបស់ទន្លេរ ត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ទៅនឹងប្រព័ន្ធទន្លេមេគង្គ តាមរយៈប្រព័ន្ធពិសេស និងស្មុគស្មាញ ដែលនាំឱ្យមានការផ្លាស់ប្តូរលំហូរទឹកទន្លេតាមរដូវទៀងទាត់។ នៅរដូវវស្សា ផ្ទៃបឹងមានទំហំច្រើនជាងបួនបួនដង ហើយកម្រិតទឹកក្នុងបឹងកើនឡើងដល់ជិតដប់ដងក្នុងរដូវប្រាំង។

ដោយទទួលស្គាល់សារៈសំខាន់ផ្នែកវប្បធម៌ សង្គម បរិស្ថាន និងសេដ្ឋកិច្ចនៃកម្ពុជា បឹងទន្លេសាប និងតំបន់ជុំវិញនោះត្រូវបានចាត់តាំងជាតំបន់បម្រុង ជីវមណ្ឌលរបស់អង្គការយូណេស្កូ ក្នុងឆ្នាំ១៩៩៧ ហើយត្រូវបានចាត់ទុកជាតំបន់ បម្រុងជីវមណ្ឌលបឹងទន្លេសាប តាមរយៈព្រះរាជក្រឹត្យ ដែលបានចុះក្នុងឆ្នាំ ២០០១។

ដូច្នេះ បឹងទន្លេសាបដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ សម្រាប់សន្តិសុខស្បៀង និងការអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេស។

ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ បឹងទន្លេសាបកំពុងស្ថិតនៅក្រោមសម្ពាធកាន់តែខ្លាំងឡើង ​ពីកំណើនប្រជាជន ការនេសាទហួសកម្រិត ការអភិវឌ្ឍន៍ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ការរិចរិលព្រៃឈើ ការប្រែប្រួលអាកា​សធាតុ ការផ្លាស់ប្តូរគម្របដី និងការបំពុល រួមទាំងការធ្វើកសិកម្ម និងឧស្សាហកម្ម។

ការព្យាករណ៍ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ សម្រាប់ឆ្នាំ២០៥០ បានបង្ហាញថា ក្នុងរដូវប្រាំងនៅកម្ពុជា សីតុណ្ហភាពអតិបរមានឹងកើនឡើងពី៣២°C ដល់ ៣៥°C ហើយរដូវប្រាំងនឹងកាន់តែស្ងួត ដែលនេះ អាចនាំឱ្យប៉ះពាល់ដល់ទឹកនៅលើដីសើម។ អំពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុនាពេលអនាគត ក៏ព្យាករណ៍ពីការកើនឡើងនៃប្រេកង់ និងអាំងតង់ស៊ីតេ នៃព្យុះភ្លៀងខ្លាំងនៅបឹងទន្លេសាប។

ការព្យាករណ៍ទាំងនេះ នឹងធ្វើអោយប្រែប្រូលប្រព័ន្ធធារាសាស្ត្ររបស់បឹងទន្លេសាប ដែលប៉ះពាល់ដល់សន្តិសុខទឹក និងផលិតភាពនេសាទ និងគំរាមកំហែងដល់សុចរិតភាព នៃប្រព័ន្ធដីសើមដ៏ធំ ទីជម្រក ជីវចម្រុះ ទេសភាព និងការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាព នៅក្នុងប្រទេស។

តាមរយៈគម្រោង CAPFISH-Capture ដែលផ្តល់មូលនិធិដោយសហភាពអឺរ៉ុប អង្គការយូណេស្កូ បានសហការជាមួយក្រសួងបរិស្ថាន ដៃគូអភិវឌ្ឍន៍ និងអ្នកពាក់ព័ន្ធ ដើម្បីពង្រឹងការសម្របសម្រួ​លជុំវិញបញ្ហាបឹងទន្លេសាប។ តាមរយៈកិច្ចសហការនេះ យន្តការសម្របសម្រួលកម្រិតខ្ពស់ ត្រូវបានបង្កើតឡើង ដើម្បីផ្តល់នូវវេទិកាសម្របសម្រួលដ៏រឹងមាំ ដល់ភាគីពាក់ព័ន្ធ ដើម្បីបង្កើនការគ្រប់គ្រងបឹង។

កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរួមគ្នានេះ ធានានូវការគ្រប់គ្រងប្រកបដោយនិរន្តរភាពនៃធនធានរបស់បឹង ផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍ទាំងដល់ជីវចម្រុះ និងជីវភាពរស់នៅ របស់សហគមន៍មូលដ្ឋានជុំវិញបឹង និងលើកកម្ពស់ភាពសុខដុមរមនារវាងមនុស្ស និងធម្មជាតិ។

លើសពីនេះ អង្គការយូណេស្កូកំពុងអនុវត្តន៍ គំនិតផ្តួចផ្តើមទឹកឆ្លងដែន ដើម្បីបង្កើនអភិបាលកិច្ច ការត្រួតពិនិត្យ និងការគ្រប់គ្រងទឹកឆ្លងដែននៅកម្ពុជា  ដីសណ្ដទន្លេមេគង្គ Aquifer ដែលជាប្រព័ន្ធទឹកឆ្លងកាត់ព្រំដែនតភ្ជាប់ទន្លេសាប និងដីសណ្ដមេគង្គ ដែលជាប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីពីរ ដែលមានសារៈសំខាន់ សម្រាប់បរិស្ថានពិភពលោក និងសេដ្ឋកិច្ចសង្គម។

គំនិតផ្តួចផ្តើមទាំងនេះ មានគោលបំណងពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិ​បត្តិការក្នុងចំណោមអ្នកពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ ដើម្បីកែលម្អការប្រើប្រាស់ប្រកបដោយនិរន្តរភាព និងសេវានៃប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី និងពង្រឹងភាពធន់នៃធនធានទឹក ចំពោះការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។

ការចិញ្ចឹមឃ្មុំជាជម្រើសមួយផ្សេងទៀត និងសម្រាប់ការអភិរក្សជីវ​ចម្រុះ

ឃ្មុំគឺជាភ្នាក់ងារផ្តល់លំអង ដ៏សំខាន់សម្រាប់មនុស្ស ដើម្បីធានាសន្តិសុខស្បៀង ដោយ៧៥% នៃដំណាំអាហាររបស់ពិភពលោក ពឹងផ្អែកលើការផ្តល់លំអង និងជាអាហារសុខភាព ការពាតបរិស្ថាន និងជីវចម្រុះ។

តាមរយៈការវាយតម្លៃរហ័ស របស់អង្គការយូណេស្កូ៖ ប្រព័ន្ធអេកូចិញ្ចឹមឃ្មុំ នៅតំបន់បម្រុងជីវមណ្ឌលបឹងទន្លេសាប បានរកឃើញថា ឃ្មុំពីរប្រភេទ ក្នុងចំណោមសត្វឃ្មុំនៅកម្ពុជា ទាំងបួនប្រភេទមានវត្តមាននៅក្នុងបឹងទន្លេសាវ៖ ឃ្មុំយក្សអាស៊ី  និងឃ្មុំតឿក្រហម ។

ពពួកសត្វឃ្មុំដ៏សម្បូរបែប ដែលមានវត្តមាននៅបឹងទន្លេសាប ជួយអោយផ្កាជាបន្តបន្ទាប់ តិចឬច្រើនពេញមួយឆ្នាំ ហើយវាលភក់ល្បាប់ និងព្រៃលិចទឹកនៃផ្តល់លក្ខខណ្ឌ អំណោយផលដល់ការចិញ្ចឹមឃ្មុំ ប្រកបដោយនិរន្តរភាព សម្រាប់សកម្មភាពទេសចរណ៍ និងការលើកស្ទូយជីវភាពរស់នៅ។

ក្រោមកម្មវិធី UNESCO x Guerlain Women for Bees ដែលផ្តោតលើការផ្តល់សិទ្ធិអំណាចដល់ស្ត្រី និងគម្រោងបឹងទន្លេសាបរបស់អង្គការយូណេស្កូ ក្នុងភាពជាដៃគូជាមួយ ក្រសួងបរិស្ថានកំពុងជំរុញការចិញ្ចឹមឃ្មុំ ប្រកបដោយនិរន្តរភាព និងការអភិរក្សឃ្មុំដើមក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។

តាមរយៈការផ្តល់វគ្គបណ្តុះបណ្តាលស្តីពី ការចិញ្ចឹមឃ្មុំ គម្រោងសាកល្បង របស់អង្គការយូណេស្កូ ផ្តល់ឲ្យសហគមន៍មូលដ្ឋាន ជាពិសេសស្ត្រី នូវជំនាញ និងចំណេះដឹងចាំបាច់ក្នុងការចិញ្ចឹមឃ្មុំ ទន្ទឹមនឹងការលើកកម្ពស់ការយល់ដឹង អំពីសារៈសំខាន់នៃការអភិរក្សឃ្មុំដើម និងការយល់ដឹងពីលម្អងផ្កាផងដែរ។

លើសពីនេះ ជាមួយនឹងការពិគ្រោះយោបល់ ជាមួយភាគីពាក់ព័ន្ធ ផែនទីបង្ហាញផ្លូវសម្រាប់ការចិញ្ចឹមឃ្មុំ ប្រកបដោយនិរន្តរភាព និងការអភិរក្សឃ្មុំដើមនៅកម្ពុជា ត្រូវបានបង្កើតឡើង ដើម្បីជាប្រភពមូលដ្ឋានសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍន៍ និងបង្កើតផែនការជាតិ។

អង្គការយូណេស្កូ ក៏កំពុងធ្វើការជាមួយរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ដើម្បីកំណត់ទីតាំងធម្មជាតិ សម្រាប់ការដាក់បញ្ចូល ក្នុងបញ្ជីរបស់អង្គការយូណេស្កូ រួមមាន បេតិកភណ្ឌពិភពលោក បម្រុងជីវមណ្ឌល និងឧទ្យានភូមិសាស្ត្រសកល ដើម្បីការពារ និងលើកកម្ពស់ធនធានធម្មជាតិដ៏សម្បូរបែបរបស់ប្រទេស។

មិនអាចធ្វើសកម្មភាព អាកាសធាតុអោយមានប្រសិទ្ធភាពទៅបានទេ បើមិនមានលទ្ធភាពទទួលបានព័ត៌មាន និងទិន្នន័យវិទ្យាសាស្ត្រដែលគួរឱ្យទុកចិត្ត ស្របពេលមានវិបត្តិសកល អ្នកសារព័ត៌មានផ្នែកបរិស្ថានបានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ ក្នុងការអប់រំសាធារណៈជន និងបង្រួបបង្រួម ដំណើរការបង្កើតគោលនយោបាយ សាធារណៈ តាមរយៈការជូនដំណឹងដល់សាធារណជន ជាពិសេសអ្នកដែលប្រឈមនឹងហានិភ័យ នៃប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។

អ្នកយកព័ត៌មាន និងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ ដែលគ្របដណ្តប់បញ្ហាបរិស្ថាន និងផលប៉ះពាល់របស់វា មិនត្រឹមតែលើកកម្ពស់ការយល់ដឹងក្នុងចំណោមអ្នក ដែលជឿថាមានវិបត្តិអាកាសធាតុ និងផលប៉ះពាល់មកលើពួកគេប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងចងក្រងឯកសារ និងប្រាប់ពីរឿងរ៉ាវរបស់សហគមន៍ ដែលនឹងរងផលប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ នៃការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។

ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ អ្នកសារព័ត៌មានដែលផ្សព្វផ្សាយបញ្ហាបរិស្ថាន តែងតែជួបប្រទះការគំរាមកំហែង និងអំពើហិង្សា ដោយ​សារតែបញ្ហានេះមានភាពរសើប។ យោងតាមទិន្នន័យសកលចុងក្រោយរបស់អង្គការយូណេស្កូនៃសារព័ត៌មាន និងភពផែនដីស្ថិតក្នុងគ្រោះថ្នាក់៖ សុវត្ថិភាពអ្នកកាសែតផ្នែកបរិស្ថាន និន្នាការ បញ្ហាប្រឈម និងអនុសាសន៍ មានអ្នកសារព័ត៌មានយ៉ាងតិច៧៤៩ នាក់ត្រូវបានគេវាយប្រហារ ខណៈដែលពួកគេនិយាយអំពីបញ្ហាបរិស្ថាននៅក្នុងប្រទេសចំនួន៨៩ ចន្លោះឆ្នាំ២០០៩ និង២០២៣ ដែលជាការវាយប្រហារជាមធ្យម៥០ដងក្នុងមួយឆ្នាំ និងនៅគ្រប់តំបន់នៃពិភពលោក។

ការគំរាមកំហែងទាំងនេះ រួមមាន អំពើហិង្សាលើរាងកាយ ការឃ្លាំមើល សម្ពាធ ការបំភិតបំភ័យ និងការរឹតបន្តឹងការចូលប្រើប្រាស់ព័ត៌មាន។ មិនថាពួកគេកំពុងស៊ើបអង្កេត ការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើ ការបំពុល ឬការកាប់ឈើខុសច្បាប់នោះទេ ភាពរសើបនៃបញ្ហាទាំងនេះបន្ថែមបានបន្ថែមហានិភ័យ ដោយរារាំងពួកគេពីការទទួលបានជំនួយភ្លាមៗ ឬការការពារផ្លូវច្បាប់។

នៅកម្ពុជា អង្គការយូណេស្កូ ដោយមានការគាំទ្រពីប្រទេសស៊ុយអែត និងអូស្ត្រាលី កំពុងធ្វើការជាមួយអ្នកពាក់ព័ន្ធប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សា​យទាំងអស់ ដើម្បីលើកកម្ពស់បរិយាកាស ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយប្រកបដោ​យសុវត្ថិភាព សេរី ពហុនិយម និងឯករាជ្យ ដែលអំណោយផលដល់សេរីភាព នៃការបញ្ចេញមតិនៅកម្ពុជា តាមរយៈការប្រជុំពិភាក្សា និងការកសាងសមត្ថភាព សម្រាប់អ្នកជំនាញផ្នែកប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និងអ្នកសារព័ត៌មាន និងជំនួយបច្ចេកទេស សម្រាប់ការគាំទ្រផ្នែកច្បាប់ និងផ្តល់ឱ្យប្រជាពលរដ្ឋនូវជំនាញការគិត ចំណេះដឹងផ្នែកប្រព័​ន្ធផ្សព្វផ្សាយ ដើម្បីយល់ដឹងនូវព័ត៌មានមិនពិត  និងការនិយាយញុះញុង់។

ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមរួមនេះ យើងត្រូវខិតខំប្រឹងប្រែងរួមគ្នា។ យើងសូមអញ្ជើញអ្នកសារព័ត៌មានទាំងអស់ នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ចូលរួមជួយលើកកម្ពស់ការយល់ដឹង ជាសាធារណៈអំពីគ្រប់ទិដ្ឋភាពនៃវិបត្តិបរិស្ថានពិភពលោក និងផលវិបាករបស់វា។

ការងារសារព័ត៌មាន គឺមិនអាចខ្វះបានសម្រាប់គោលបំណងនេះ រួមជាមួយនឹងការទទួលស្គាល់ ប្រភពព័ត៌មានសំខាន់ៗជាច្រើនដែលទាមទារ សម្រាប់ការរាយការណ៍ អោយបានទូលំទូលាយ ត្រឹមត្រូវ និងជាមូលដ្ឋានប្រវត្តិសាស្ត្រ៕

សម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានថ្លែងថា អភិបាលកិច្ចល្អគឺការធានានូវការប្រតិបត្តិរួមគ្នា ប្រកបដោយសង្គតិភាព និងការទទួលខុសត្រូវ ដែលនឹងជួយធ្វើទំនើបកម្មស្ថាប័នឱ្យក្លាយជារដ្ឋបាលទំនើប រកបដោយសមត្ថភាពខ្ពស់ ខ្លាំង វៃឆ្លាត និងស្អាតស្អំ។

សម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានថ្លែងបន្តថា ការអនុវត្តសិទ្ធិអំណាចរដ្ឋ ជាពិសេសការធានានិរន្តរភាពតាមរយៈការអនុវត្តសិទ្ធិអំណាចនិងដំណើរការអនុវត្តរដ្ឋបាលសាធារណៈដោយយកចិត្តទុកដាក់លើផលប្រយោជន៍របស់ប្រជាជន និងការវិវត្តនៃសង្គមសេដ្ឋកិច្ចប្រកបដោយបរិយាបន្ន ភាពធន់និងចីរភាព គឺជាអ្វីដែលស្របទៅនឹងគោលនយោបាយយុទ្ធសាស្ត្របញ្ចកោណរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល។

សម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានថ្លែងដូចនេះ នៅព្រឹកថ្ងៃទី១០ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤ ក្នុងឱកាសអញ្ជើញបិទ និងបើកវគ្គបណ្តុះបណ្តាលឆ្នាំ២០២៣-២០២៤ របស់សាលាភូមិន្ទរដ្ឋបាល ដែលបានរៀបចំឡើងនៅវិទ្យាស្ថានជាតិអប់រំ នៅក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ៕

        ដោយៈ គង់ ហ្វីអូណា

        វៀតណាមៈ ក្រុមហ៊ុន Hung Hua Group ដែលមានអាយុកាលវិនិយោគប្រមាណ៥០ឆ្នាំរបស់ប្រទេសវៀតណាម បានសិក្សាលទ្ឋភាពក្នុងការវិនិយោគនៅកម្ពុជា។

ព័ត៌មាននេះត្រូវបានលើកឡើង កាលពីថ្ងៃទី៨ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤ ដែលត្រូវនឹងថ្ងៃទី២ នៃដំណើរទស្សនកិច្ចផ្សព្វផ្សាយ និងទាក់ទាញការវិនិយោគលើវិស័យកសិ -ឧស្សាហកម្មនៅកម្ពុជានៅប្រទេសវៀតណាម ប្រតិភូគណៈកម្មាធិការវិនិយោគកម្ពុជា ដឹកនាំដោយ លោកជា វុទ្ធី អគ្គលេខាធិការក្រុម​ប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា។

ក្រុមហ៊ុន Hung Hua Group ដែលមានអាយុកាលវិនិយោគប្រមាណ៥០ឆ្នាំ និងមានការទទួលស្គាល់គុណភាពជាអន្តរជាតិ លើផលិផលចំណីអាហារ ដោយផ្តោតលើមុខសញ្ញាអាទិភាព ដូចជា បង្គា ត្រី កាហ្វេ ស្វាយចន្ទី បន្លែផ្លែឈើ។ល។ ដែលឈានមុខគេផ្គត់ផ្គង់លើទីផ្សារនៅ សហរដ្ឋអាមេរិក អឺរ៉ុប ជប៉ុន កូរ៉េ អូស្ត្រាលី ប្រទេសនៅមជ្ឈឹមបូព៌ា និងបណ្តាប្រទេសផ្សេងៗទៀតនៅអាស៊ី។

គណៈប្រតិភូ បានទស្សនកិច្ចឃ្លាំងត្រជាក់ ផ្ទុកដាក់ផលិតផលសម្រេចសម្រាប់ត្រៀមនាំចេញ និងសហគ្រាសកែច្នៃផលិតផលកសិផលនិងចំណីអាហារចំនួន៣ ដែលជាបុត្រសម្ព័ន្ធរបស់ក្រុមហ៊ុន ដែលមានសកម្មភាពផលិត និងកែច្នៃផលិតផលគ្រាប់ស្វាយចន្ទី ស្វាយ ចេក ឱឡឹក និងចំណីអាហារផ្សេងៗ ដែលជាតម្រូវការខ្ពស់នៅលើទីផ្សារចំណីអាហារ។

ក្នុងឱកាសទស្សនកិច្ចនេះ គណៈប្រតិភូបានស្វែងយល់បន្ថែមពីកិច្ចការនានា ដែលទាក់ទងនឹងសកម្មភាពវិនិយោគ និងដំណើរប្រតិ​បត្តិការរបស់ក្រុមហ៊ុន ដែលមានដូចជា៖ ការសុំច្បាប់សាងសង់, ការរៀបចំអាងប្រព្រឹត្តកម្មទឹកកខ្វក់ ផលិតភាពការងារនិងកម្រៃពលកម្មប្រចាំខែ, ប្រភពផ្គត់ផ្គង់និងការប្រមូលទិញបន្លែផ្លែឈើ ត្រីសាច់សម្រាប់ធ្វើការកែច្នៃ, ខ្សែច្រវ៉ាក់ផលិតកម្ម និងការទទួលបាននូវការទទួលស្គាល់ជាអន្តរជាតិពីសុវត្ថិភាព គុណភាព និងអនាម័យនៃចំណីអាហារដែលផលិតរួច, នីតិវិធី និងរយៈពេលនៃការនាំចេញទៅកាន់ផ្សារនៅក្រៅប្រទេស, និងការផ្តល់ការគាំទ្រនានា ពីសំណាក់រដ្ឋាភិបាល។

ស្របតាមអនុស្សារណៈយោគយល់គ្នា រវាងក្រុមហ៊ុន Rithy Granith Cambodia Co., Ltd. និងក្រុមហ៊ុន Hung Hua Corporation ដែលបានចុះហត្ថលេខា ក្នុងអំឡុងដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់សម្តេចធិបតីនាយករដ្ឋមន្ត្រី នៅប្រទេសវៀតណាម កន្លងទៅ  ក្រុមហ៊ុន Hung Hua បាននិងកំពុងសិក្សា ជ្រើសរើសទីតាំងវិនិយោគនៅកម្ពុជា ដើម្បីពង្រីកការវិនិយោគ ក្នុងវិស័យកែច្នៃកសិផលនិងចំណីអាហារ។

អ្នកតំណាងក្រុមហ៊ុន បានកោតសរសើរ និងវាយតម្លៃខ្ពស់ចំពោះសក្តានុពល ផលិតផលកសិកម្មរបស់កម្ពុជា ជាពិសេសស្វាយ​ចន្ទី ស្វាយកែវរមៀត និងដំណាំកសិផលផ្សេងៗទៀត។

ក្រុមហ៊ុន Hung Hua បានអះអាងថា នឹងពន្លឿនការសិក្សារៀប​ចំជំរុញខ្សែច្រវ៉ាក់កែច្នៃ ផលិតផលកសិផលនៅកម្ពុជា ឱ្យទទួលបានជោគជ័យ និងបានថ្លែងអំណរគុណ ដល់ការគាំទ្ររបស់ក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា ក្នុងការផ្តល់នូវព័ត៌មាននានាបន្ថែម ក្នុងឱកាសដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ និងការត្រៀមជួយដល់ការវិនិយោគ របស់ក្រុមហ៊ុននៅកម្ពុជា៕

ដោយ: គង់ លាងហួរ

ហ្សាការតា: ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី គ្រោងតេស្តសាកល្បងតាក់ស៊ីហោះដំបូងរបស់ខ្លួននៅឯរដ្ឋធានីថ្មី Nusantara នាខែកក្កដាខាងមុខ មុនពេលសម្រេច ដាក់ឱ្យហោះហើរជាផ្លូវការ ក្នុងពិធីប្រារព្ធបុណ្យឯករាជ្យជាតិនៅថ្ងៃទី១៧ ខែសីហា។

លោក Bambang Susantono ប្រធានអាជ្ញាធរទីក្រុង Nusantara (IKN) បានមានប្រសាសន៍ឱ្យដឹងកាលពីពេលថ្មីៗនេះថា “គ្រឿងបន្លាស់ និងថ្មអាគុយរបស់តាក់ស៊ីហោះនេះ ត្រូវបានដឹកជញ្ជូនមកដល់ទីក្រុង Balikpapan ក្នុងខេត្ត East Kalimantan រួចជាស្រេចហើយ”។

ការតេស្តសាកល្បង នឹងរៀបចំធ្វើឡើង នៅឯព្រលានយន្តហោះ Samarinda បន្ទាប់ពីអាជ្ញាធរឥណ្ឌូនេស៊ី ត្រូវចំណាយពេល១ខែ ដើម្បីត្រួតពិនិត្យ និងផ្គុំគ្រឿងបន្លាស់ ហើយតាក់ស៊ី ដែលដើរដោយថាមពលអគ្គិសនីនេះ អាចផ្ទុកមនុស្សបានចំនួន៥នាក់។ការផលិតតាក់ស៊ីហោះនេះ កើតចេញពីកិច្ចសហការគ្នារវាងវិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវអវកាសកូរ៉េ (KARI) និងក្រុមហ៊ុន Hyundai Motors។ កាលពីឆ្នាំ២០២២កន្លងទៅ អាជ្ញាធរទីក្រុង Nusantara និងក្រុមហ៊ុន Hyundai បានចុះអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នា ដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍ប្រព័ន្ធ អេកូចល័តផ្លូវអាកាសដ៏ទំនើប នៅក្នុងប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី។

ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយក្នុងស្រុកបានរាយការណ៍ថា “ក្តីស្រមៃក្នុងការចង់ធ្វើដំណើរលើតាក់ស៊ីហោះលើអាកាស កំពុងក្លាយជាការពិតហើយ ដោយក្នុងនោះឥណ្ឌូនេស៊ី ស្ថិតក្នុងចំណោមបណ្តាប្រទេសមួយចំនួននៅលើពិភពលោក ដូចជា អារ៉ាប់រួម ស្លូវ៉ាគី និងជប៉ុន ដែលបានចាប់ផ្តើមតេស្តសាកល្បងតាក់ស៊ីប្រភេទនេះ”។

ការដាក់ឱ្យដំណើរការ សាកល្បងតាក់ស៊ីហោះនេះ គឺស្របតាមមហិច្ឆិតារបស់រដ្ឋាភិបាល​ឥណ្ឌូណេស៊ី​ ដែលបាន​ចាត់ទុក​​រដ្ឋធានីថ្មី Nusantara ជា​ទីក្រុង​ ដែលប្រកាន់គោលការណ៍ស្តីពី អព្យាក្រឹត​កាបូន​ដំបូង​គេ​បង្អស់ នៅក្នុងប្រទេសរបស់ខ្លួន៕ប្រភព: CNA៕

ដោយ: គង់ លាងហួរ

អន្តរជាតិ: លោកស្រី Gina Raimondo រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងពាណិជ្ជកម្មអាមេរិក បានថ្លែងថា ក្រុមហ៊ុនមូលធនឯកជន KKR និងក្រុមហ៊ុន Global Infrastructure Partners (GIP) និងទីភ្នាក់ងារនៃភាពជាដៃគូឥណ្ឌូ-ប៉ាស៊ីហ្វិក ដើម្បីវិបុលភាព បាននិងកំពុងបង្កើតសម្ព័ន្ធមួយ ដើម្បីបោះទុនវិនិយោគ២៥ពាន់លានដុល្លារ លើវិស័យហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធនៅក្នុងតំបន់នេះ។

លោកស្រី Raimondo បានបញ្ជាក់បន្ថែមថា ការវិនិយោគទាំងនេះ នឹងរួមមានដូចជា ការសាងសង់មជ្ឈមណ្ឌលទិន្នន័យបៃតងនៅក្នុងប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី គម្រោងផលិតថាមពលកកើតឡើងវិញ នៅក្នុងប្រទេសហ្វីលីពីន ព្រមទាំងហេដ្ឋាសម្ព័ន្ធនៅក្នុងប្រទេសឥណ្ឌា។

ជាមួយគ្នានេះ ទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន កំពុងបោះទុនវិនិយោគបន្ថែមទៀតទៅលើប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណេត បច្ចេកវិទ្យាបញ្ញាសិប្បនិម្មិត(AI) និងការការពារក្រោមសមុទ្រ ជាមួយសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់ខ្លួននៅក្នុងតំបន់។

លើសពីនេះទៀត សហរដ្ឋអាមេរិកក៏បានបង្កើតសម្ព័ន្ធភាព នៃលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ជាមួយនឹងគោលដៅសេដ្ឋកិច្ច និងសន្តិសុខរួមគ្នា តាមរយៈការបង្កើតក្រុមប្រទេស Quad ដែលមានសមាជិកដូចជា អូស្ត្រាលី ឥណ្ឌា និងជប៉ុនផងដែរ។ឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិកគឺជាតំបន់ ដែលមានប្រជាជនរស់នៅជាងពាក់កណ្តាល នៃចំនួនប្រជាជនសរុបរបស់ពិភពលោក និងគ្របដណ្តប់ចំណែ​ក៦០ភាគរយ នៃសេដ្ឋកិច្ចសកល ដែលលាតសន្ធឹងលើឆ្នេរសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក និងមហាសមុទ្រឥណ្ឌា។

រដ្ឋបាលលោកប្រធានាធិបតីអាមេរិក ចូ បៃដិន បានដាក់ចេញយុទ្ធសាស្ត្រឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិករបស់ខ្លួន កាលពី២ឆ្នាំមុន ដោយធ្វើការរួមគ្នាជាមួយដៃគូក្នុងតំបន់នេះ ដើម្បីធានាឱ្យមានការតភ្ជាប់ វិបុលភាព សុវត្ថិភាព និងមានភាពធន់។ យុទ្ធសាស្ត្រនេះ ក៏មានគោលដៅប្រជែងឥទ្ធិពលរបស់ទីក្រុងប៉េកាំង នៅក្នុងតំបន់ផងដែរ។

សហរដ្ឋអាមេរិកបានបង្ហាញក្តីកង្វល់របស់ខ្លួន ផ្នែកសន្តិសុខនៅក្នុងតំបន់នេះ ជាពិសេសកូរ៉េខាងជើង និងការគាំទ្ររបស់កូរ៉េខាងជើង ចំពោះប្រទេសរុស្ស៊ី ក៏ដូចជា មហិច្ឆិតារបស់ប្រទេសចិន លើកោះតៃវ៉ាន់ ដែលទីក្រុងប៉េកាំងចាត់ទុកត្រឹមតែ ជាផ្នែកមួយនៃទឹកដីរបស់ខ្លួន៕ប្រភព: Reuters៕

        ដោយៈ គង់ ហ្វីអូណា

សៀមរាបៈ ក្រុមហ៊ុន Management Venture Asia (Cambodia) Ltd នៃប្រទេសម៉ាឡេស៊ី បានស្នើសុំការសម្របសម្រួលលើគំរោងវិនិយោគការដឹកជញ្ជូនតាមផ្លូវអាកាសពីព្រលានយន្តហោះសៀមរាប អង្គរមកកាន់ទីក្រុងសៀមរាប។

គំរោងនេះជាផ្នែកមួយអាចចូលរួមចំណែក អភិវឌ្ឍវិស័យទេស​ចរណ៍ និងវិស័យកសិកម្មឱ្យកាន់ល្អប្រសើរ និងរីកចម្រើនក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ក៏ដូចជាក្នុងខេត្តសៀមរាបផងដែរ។

ព័ត៌មាននេះត្រូវបានលើកឡើងកាលពីសប្តាហ៍មុន ក្នុងពេលលោក សុខ ថុល អភិបាលរងខេត្ត តំណាងដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់លោកប្រាក់ សោភ័ណ អភិបាល នៃគណៈអភិបាលខេត្តសៀមរាប បានទទួលជួបសម្តែងការគួរសម និងពិភាក្សាការងារជាមួយក្រុមហ៊ុនManagement Venture Asia (Cambodia) Ltd នៃប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ដឹកនាំដោយ លោក Michael Tan Shyue Jing ប្រធានផ្នែកវិនិយោគ និងមានការចូលរូមពីមន្រ្តីពាក់ព័ន្ឋ។

លោក Michael បានស្នើសុំការគាំទ្រ និងការសម្របសម្រួលពីរដ្ឋបាល លើការវិនិយោគនានា ដូចជា វិស័យដឹកជញ្ជូនតាមផ្លូវអាកាស ពីអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិសៀមរាប អង្គរ ដែលជាផ្នែកមួយអាចចូលរួមចំណែក អភិវឌ្ឍវិស័យទេសចរណ៍ និងវិស័យកសិ​កម្មឱ្យកាន់ល្អប្រសើរ និងរីកចម្រើនក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ក៏ដូចជាក្នុងខេត្តសៀមរាបផងដែរ។

លោកអភិបាលរងខេត្ត ក៏បានថ្លែងអំណរគុណ និងស្វាគមន៍ យ៉ាងកក់ក្តៅ ចំពោះដំណើរបំពេញទស្សនកិច្ច ក៏ដូចជាជំនួបសម្តែងការគួរសម និងពិភាក្សាការងារនាឱកាសដ៏វិសេសវិសាលនេះ។

លោក អភិបាលរងខេត្ត ក៏សូមសម្តែងការស្វាគមន៍ និងគាំទ្រដ៏កក់ក្តៅជាទីបំផុត ចំពោះចំណាប់អារម្មណ៍ លើការបណ្តាក់ទុនវិនិយោគ លើវិស័យដឹកជញ្ជូនតាមផ្លូវអាកាសរបស់ក្រុមហ៊ុន ដើម្បីរួមគ្នាជម្រុញ និងអភិវឌ្ឍវិស័យទេសចរណ៍ និងវិស័យកសិកម្មឱ្យកាន់ល្អប្រសើរ  ក៏ជារួមចំណែកអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចជាតិ ឱ្យកាន់តែរីកចម្រើន នាពេលអនាគតផងដែរ៕

ភ្នំពេញ៖ នាព្រឹកថ្ងៃសៅរ៍ ទី៨ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤នេះ ក្រុមការងារបច្ចេកទេសនាយកដ្ឋានផ្លូវដែក នៃក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន បានចុះពិនិត្យ តាមដានការធ្វើតេស្តសាកល្បងរថភ្លើងប្រភេទ Kiha-183 ដែលត្រូវបានកែសម្រួលប្រព័ន្ធហ្វ្រាំង និងទទឹងកង់ពី ១០៦៧ មិល្លីម៉ែត្រ មក១០០០ មិល្លីម៉ែត្រ រួចរាល់ចំនួន ៤គ្រឿង នៅខេត្តព្រះសីហនុ។

ក្រុមហ៊ុន Royal Railway Cambodia បានដាក់ឱ្យបើកសាកល្បងនៅថ្ងៃទី៨ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤ នេះតែម្តង លើផ្លូវដែកភាគខាងត្បូង ព្រះសីហនុ-ភ្នំពេញ ដោយត្រូវពិនិត្យដំណើរការកង់ ប្រព័ន្ធហ្វ្រាំង និងការងារផ្សេងៗទៀតបណ្តើរៗតាមដំណាក់កាល នៃការរត់លើផ្លូវដែក ដើម្បីប្រាកដថាមានសុវត្ថិភាពសម្រាប់ដឹកជញ្ជូនអ្នកដំណើរ មុននឹងដាក់ឱ្យដំណើរការជាផ្លូវការ។

គួរបញ្ជាក់ថា ក្រោយដឹកពីជប៉ុនតាមកប៉ាល់មកដល់កម្ពុជា ក្រុមការងារបច្ចេកទេសនាយកដ្ឋានផ្លូវដែក នៃក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន និងក្រុមហ៊ុន Royal Railway Cambodia បានចុះពិនិត្យរួមគ្នា លើការងារកែតម្រូវកង់ និងប្រព័ន្អហ្វ្រាំងរថភ្លើងដឹកអ្នកដំណើរឱ្យស្របតាមស្តង់ដារផ្លូវដែកកម្ពុជាដើម្បីធានាសុវត្ថិភាព ប្រសិទ្ធភាព និងនិរន្តរភាព។

ចំពោះការដាក់ឱ្យដំណើរការជាផ្លូវការ ក្រុមហ៊ុន RRC នឹងជម្រាបជូននាពេលបន្ទាប់ ដោយត្រូវបែងចែកការបើកបរសម្រាប់អ្នកដំណើរជាពីរ ក្នុងនោះផ្លូវរថភ្លើងភាគខាងត្បូង ភ្នំពេញ-ព្រះសីហនុ តម្រូវឱ្យរត់ ៨០km/h និងសម្រាប់ផ្លូវរថភ្លើងភាគខាងជើង ភ្នំពេញ-ប៉ោយប៉ែត តម្រូវឱ្យរត់ចន្លោះពី ៣០-៥០ km/h៕