ដោយ: គង់ លាងហួរ
អន្តរជាតិ: វិស័យបដិសណ្ឋារកិច្ច ឬសណ្ឋាគារនៅក្នុងប្រទេសជាច្រើនកំពុងស្ទុះងើបឡើងវិញ ខណៈចំនួនភ្ញៀវទេសចរបរទេសចូលមកកាន់ប្រទេសខ្លះបានកើនឡើងជិតដល់កម្រិតមុនផ្ទុះជំងឺកូវីដ ក្នុងឆ្នាំ២០១៩។

ក្នុងនោះ វិស័យបដិសណ្ឋារកិច្ចក្នុងបណ្តាប្រទេសមួយចំនួននៅតំបន់អាស៊ានមានការកម្រើកឡើងវិញខ្លាំងគួរឱ្យកត់សម្គាល់ ក្នុងឆ្នាំនេះ។

ទី១: ប្រទេសសិង្ហបុរី
ជាក់ស្តែង ប្រាក់ចំណូលនៅក្នុងទីផ្សារសណ្ឋាគាររបស់ប្រទេសសិង្ហបុរីត្រូវបានគេព្យាករណ៍ថា នឹងឈានដល់ទំហំទឹកប្រាក់ប្រមាណជា១,០៧ពាន់លានដុល្លារក្នុងឆ្នាំ២០២៣នេះ។

ប្រាក់ចំណូលនៅក្នុងទីផ្សារសណ្ឋាគារត្រូវបានគេរំពឹងថា នឹងបង្ហាញពីអត្រាកំណើនប្រចាំឆ្នាំ(CAGR)ក្នុងរង្វង់៧,៥៥% ចាប់ពីឆ្នាំ២០២៣ ដល់ឆ្នាំ២០២៨ ដែលគេព្យាករថា កំណើននេះនឹងជំរុញឱ្យទំហំទីផ្សារសណ្ឋាគារនៅសិង្ហបុរី ឈានដល់ទឹកប្រាក់ចំនួន១,៥៤ពាន់លានដុល្លារនៅឆ្នាំ២០២៨។

ជាមួយគ្នានេះ តួលេខភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិចូលទៅកាន់ប្រទេសសិង្ហបុរីត្រូវបានគេរំពឹងថា នឹងកើនឡើងដល់១២លាននាក់ទៅ១៤លាននាក់ក្នុងឆ្នាំ២០២៣ ដោយឆ្នាំ២០២៤ អាចជាឆ្នាំនៃការស្ទុះងើបឡើងវិញពេញលេញ។ចំណូលពីវិស័យទេសចរណ៍ក៏ត្រូវបានគេរំពឹងថា នឹងកើនឡើងពី១៨ពាន់លានដុល្លារទៅដល់២១ពាន់លានដុល្លារផងដែរ។

ទី២: ប្រទេសវៀតណាម
លោក Vu Dang Vinh អគ្គនាយក Vietnam Report បានមានប្រសាសន៍ឲ្យដឹងថា វិស័យទេសចរណ៍របស់ប្រទេសនេះ សង្ឃឹមថា នឹងអាចបម្រើដល់ភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិបានចន្លោះពី១៤ ទៅ១៥លាននាក់ក្នុងឆ្នាំ ២០២៤។

យោងតាមការស្ទង់មតិទៅលើបណ្តាក្រុមហ៊ុនទេសចរណ៍ និងបដិសណ្ឋារកិច្ចបានបង្ហាញថា រហូតដល់៦៦,៧% នៃអ្នកចូលរួម មានសុទិដ្ឋិនិយមជាងមុនបន្តិច សម្រាប់វិស័យសណ្ឋាគារនៅឆ្នាំ២០២៤។

លោកVu Dang Vinh បានកត់សម្គាល់ថា រហូតដល់៩២,៩% នៃអ្នកចូលរួម ជឿជាក់ថា ប្រាក់ចំណូលរបស់ក្រុមហ៊ុនពួកគេនឹងកើនឡើង ខណៈដែល៨៥,៧%នៃអ្នកចូលរួម បង្ហាញទំនុកចិត្តលើកំណើនប្រាក់ចំណេញនៅឆ្នាំ២០២៤។

លោកបានបន្ថែមថា ទំនុកចិត្តរបស់បណ្តាក្រុមហ៊ុនទេសចរណ៍ និងបដិសណ្ឋារកិច្ច ត្រូវបានជំរុញ ដោយគោលនយោបាយទិដ្ឋាការថ្មី ដែលបានចូលជាធរមាននៅថ្ងៃទី១៥ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៣នេះ។ នៅក្រោមគោលនយោបាយថ្មី ទិដ្ឋាការអេឡិចត្រូនិកត្រូវបានផ្តល់ជូនដល់ភ្ញៀវទេសចរមកពីគ្រប់ប្រទេស ហើយពលរដ្ឋ ដែលមកពីប្រទេសចំនួន២៥ មានសិទ្ធិទទួលបានការលើកលែងទិដ្ឋាការ។

លោក Vinh បានឱ្យដឹងទៀតថា ប្រហែល៩២,៩% នៃអ្នកចូលរួមការស្ទង់មតិ បានចាត់ទុកគោលនយោបាយនេះ “ជាអានុភាពជំរុញឱ្យវិស័យទេសចរណ៍ និងបដិសណ្ឋារកិច្ច បន្តរីកចម្រើននៅឆ្នាំក្រោយបន្តទៀត”។

ទី៣: ប្រទេសថៃ
អ្នកវិភាគថៃបានលើកឡើងថា ការមកដល់របស់ភ្ញៀវទេសចរចិនកំពុងស្ទុះងើបឡើងវិញ ក្នុងល្បឿនលឿនជាងមុនក្នុងខែធ្នូនេះ ហើយសន្ទុះនឹងបន្តរហូតដល់ថ្ងៃចូលឆ្នាំចិននៅថ្ងៃទី១០ ខែកុម្ភៈ ដែលកត្តានេះនឹងជួយដល់វិស័យសណ្ឋាគារក្នុងស្រុក។

យោងតាមទិន្នន័យផ្លូវការបានបង្ហាញថា ការមកដល់របស់ភ្ញៀវទេសចរបរទេសនៅក្នុងខែធ្នូនេះ កំពុងស្ទុះងើបឡើងវិញចេញពីទីផ្សារសំខាន់ៗដូចជាប្រទេសចិន រុស្ស៊ី កូរ៉េខាងត្បូង និងឥណ្ឌា។

តួយ៉ាង អត្រាស្នាក់នៅសរុបក្នុងសណ្ឋាគារដែលបានចុះបញ្ជី ស្ថិតក្នុងរង្វង់៧០% ក្នុងរយៈពេល២ខែកន្លងមកនេះ ពោលគឺកើនឡើងពី៦៨% នៅក្នុងត្រីមាសទី៣ និង៦៩% ក្នុងរយៈពេលដូចគ្នានៃឆ្នាំ២០២២។

ចំណែក អត្រាស្នាក់នៅជាមធ្យមក្នុងសណ្ឋាគារ ស្ថិតក្នុងរង្វង់៦៥,២% កាលពីខែកញ្ញា ដែលកើនលើសកម្រិតមុនជំងឺកូវីដ បើធៀបនឹងអត្រាស្នាក់នៅជាមធ្យមចំនួន៦២,៧% ក្នុងរយៈពេលដូចគ្នា កាលពីឆ្នាំ២០១៩។នេះបើយោងតាមតួលេខ ដែលដកស្រង់ចេញពីធនាគារកណ្តាលថៃ។

ជាមួយគ្នានេះ ចំណែកនៃប្រាក់ចំណូល ដែលទទួលបានមកពីភ្ញៀវទេសចរបរទេសស្នាក់នៅសណ្ឋាគារ គឺ២១% សម្រាប់ខែកញ្ញា ពោលគឺនៅតែទាបជាងមុន បើធៀបនឹងចំណែក៣៨% ក្នុងឆ្នាំ២០១៩។

លោក Boonyakorn Amornsank អ្នក វិភាគ ប្រចាំ ក្រុមហ៊ុន Maybank Kim Eng Securities (Thailand) លើកឡើងថា ការកើនឡើងនៃតម្រូវការធ្វើដំណើរកម្សាន្ត និងការប្រជុំ ការលើកទឹកចិត្ត សន្និសីទ និងការតាំងពិពណ៌ អាចបន្តជំរុញប្រាក់ចំណូលពីវិស័យសណ្ឋាគារឱ្យកើនឡើងប្រចាំឆ្នាំ២១% ដល់កម្រិតខ្ពស់បំផុតមិនធ្លាប់មាន នៅឆ្នាំ២០២៤៕

ដោយ: គង់ លាងហួរ
អន្តរជាតិ: យោងតាមសន្ទស្សន៍មហាសេដ្ឋី Bloomberg Billionaires បានបង្ហាញឱ្យដឹង លោក Gautam Adani បានដណ្តើមតំណែងជាមហាសេដ្ឋីកំពូលទី១នៅតំបន់អាស៊ីត្រឡប់មកវិញ បន្ទាប់ពីបានរបូតតំណែងនេះទៅឱ្យលោក Mukesh Ambani កាលពីឆ្នាំមុន។

មហាសេដ្ឋីឥណ្ឌា លោក Gautam Adani ដែលជាស្ថាបនិករបស់ក្រុមហ៊ុន Adani Group មានទ្រព្យសម្បត្តិសរុបចំនួន៩៧,៦ពាន់លានដុល្លារ គិតត្រឹមថ្ងៃទី៥ ខែមករា ដែលធ្វើឱ្យលោកក្លាយជាមហាសេដ្ឋីកំពូលទី១២ នៅលើពិភពលោក និងកំពូលទី១នៅតំបន់អាសុី។

ក្រុមអ្នកតាមដានបានលើកឡើងថា ទ្រព្យសម្បត្តិសុទ្ធរបស់លោក Gautam Adani បានកើនឡើងជាង១៣ពាន់លានដុល្លារ ក្នុងរយៈពេល២ថ្ងៃចុងក្រោយនេះ ដែលអនុញ្ញាតឱ្យលោក Adani បានវ៉ាដាច់លោក Mukesh Ambani ដើម្បីដណ្តើមយកតំណែងជាមហាសេដ្ឋីធំបំផុតទី១របស់ទ្វីបអាសុីត្រឡប់មកវិញ។

ចំណែក លោក Ambani ដែលជាប្រធានក្រុមហ៊ុន Reliance Industries បច្ចុប្បន្ន មានទ្រព្យសម្បត្តិសរុបចំនួន៩៧ពាន់លានដុល្លារ។

ទ្រព្យសម្បត្តិរបស់លោក Adani ទើបតែបានកើនឡើងខ្លាំងនាពេលថ្មីៗនេះប៉ុណ្ណោះ ខណៈកាលពីឆ្នាំមុន ទ្រព្យសម្បត្តិរបស់មហាសេដ្ឋីឥណ្ឌារូបនេះ បានដាំក្បាលចុះយ៉ាងគំហុក បន្ទាប់ពីក្រុមហ៊ុនរបស់លោក ត្រូវបានក្រុមហ៊ុនស្រាវជ្រាវអាមេរិក Hindenburg Research ធ្វើការចោទប្រកាន់ ពីបទឆបោកភាគហ៊ុន និងរៀបគម្រោងការណ៍ក្លែងបន្លំគណនេយ្យ ។

ជាលទ្ធផលនៃការពិនិត្យពិច័យ ដែលបានអនុវត្តតាមបទចោទប្រកាន់ខាងលើ ទ្រព្យសម្បត្តិរបស់លោក Adani បានធ្លាក់ចុះយ៉ាងគំហុក ដែលបានធ្វើឱ្យលោកធ្លាក់មកនៅជាមហាសេដ្ឋីកំពូលទី២ប្រចាំតំបន់អាសុី កាលពីឆ្នាំ២០២៣កន្លងទៅ។

ទោះជាយ៉ាងនេះក្តី ភាគហ៊ុន Adani Group បានហក់ឡើងថ្លៃ ក្នុងសប្តាហ៍នេះ បន្ទាប់ពីតុលាការកំពូលរបស់ប្រទេសឥណ្ឌាបានបញ្ជាឱ្យនិយតករបញ្ចប់ការស៊ើបអង្កេតរបស់ខ្លួនឱ្យបានឆាប់រហ័ស និងបានអះអាងថា យើងមិនចាំបាច់បើកការស៊ើបអង្កេតបន្ថែមទៅលើក្រុមហ៊ុននេះទៀតនោះទេ៕ប្រភព៖CNN៕

ដោយ: គង់ លាងហួរ

អន្តរជាតិ: គម្រោងអភិវឌ្ឍន៍ទីក្រុងឆ្លាតវៃ Neom ដ៏ធំរបស់ប្រទេសអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត បានបង្ហាញផែនការសាងសង់ទីក្រុង Norlana ដែលព័ទ្ធជុំវិញកំពង់ផែជាលក្ខណៈកំសាន្តតូចមួយ នៅលើឈូងសមុទ្រ Aqaba ដែលរចនាឡើង ដោយក្រុមហ៊ុនស្ថាបត្យកម្មដ៏ល្បីឈ្មោះ 10 Design។

ដោយគ្រោងសាងសង់ឡើង សម្រាប់ប្រជាជនរស់នៅចំនួន៣.០០០នាក់ ទីក្រុងនេះនឹងត្រូវបានសាងសង់ នៅលើឈូងសមុទ្រ Aqaba ស្ថិតនៅភាគពាយព្យ នៃប្រទេសអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ដែលជាផ្នែកមួយនៃគម្រោងទីក្រុងខ្នាតយក្ស Neom ។

ទីក្រុងឆ្នេរសមុទ្រ Norlana នឹងត្រូវបានរចនាឡើងដោយក្រុមហ៊ុនស្ទូឌីយោស្ថាបត្យកម្ម 10 Design ដោយផ្តោតលើកីឡា។

បូករួមជាមួយនឹងកំពង់ផែកំសាន្ត នៅលើឈូងសមុទ្រ Aqaba ការអភិវឌ្ឍន៍ទីក្រុងនេះ នឹងរួមបញ្ចូលទាំងទីលានវាយកូនហ្គោល  ក្លឹបជិះសេះ និងក្លឹបវាយកូនបាល់Tennisផងដែរ។

ជាពិសេស អាផាតម៉ិនចំនួន៧០០យូនីត និងសណ្ឋាគារចំនួន២ ដែលស្ថិតក្នុងគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍ទីក្រុង Norlana នឹងត្រូវបានសាងសង់ឡើងនៅជុំវិញកំពងផែកំសាន្ត។

​ទីក្រុង Norlana គឺជាតំបន់ទី៩ ដែលត្រូវបានប្រកាសថា ជាផ្នែកមួយនៃគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍ដ៏ធំ និងបានចូលរួមជាមួយគោលដៅទេសចរណ៍ចំនួន៤ផ្សេងទៀត ដែលគ្រោងនឹងសាងសង់នៅឈូងសមុទ្រ Aqaba ក្នុងនាមជាផ្នែកមួយនៃគម្រោង Neom។

ជាមួយគ្នានេះ នៅក្នុងគម្រោងទីក្រុងNeom ក៏មានការបង្កើតមជ្ឈមណ្ឌល Utamo ដែលជារោងមហោស្រពនៃអនាគត ការបង្កើតតំបន់ Leyja ដែលជាបណ្តុំនៃសណ្ឋាគារប្រណិតចំនួន៣ រមណីយដ្ឋាន Epicon និងសណ្ឋាគារដែលធ្វើឡើងពីសសរ៦ជ្រុង ឈ្មោះថា Siranna ។

គម្រោងទាំងនេះគឺជាផ្នែកមួយ នៃគម្រោងទីក្រុងខ្នាតយក្ស Neom ដែលជាផែនការអភិវឌ្ឍន៍ដ៏ធំ និងដ៏ចម្រូងចម្រាសបំផុតមួយរបស់ពិភពលោក ហើយប្រទេសអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ថែមទាំងមានផែនការសាងសង់ ទីក្រុងប្រវែង១៧០គីឡូម៉ែត្រ ដែលមានឈ្មោះថា The Lineផងដែរ៕

ដោយៈ គង់ ហ្វីអូណា

        បាវិតៈ គំរោងសាងសង់ផ្លូវល្បឿនលឿនខ្សែទី២ ត្រូវបានគេនឹកឃើញដល់ទឹកដីក្រុងបាវិតមុនគេ ជាទឹកដីដែលកំពុងមានសក្តានុពលផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច ពាណិជ្ជកម្ម និងវិស័យឧស្សាហកម្ម។

ទីក្រុងនេះត្រូវបានគេស្គាល់ថា ជាក្រុងសរសៃឈាមសេដ្ឋកិច្ចដ៏សំខាន់នៃខេត្តស្វាយរៀង ជាទីក្រុងដែលដើរតួជាច្រកទ្វារព្រំដែនអន្តរជាតិកម្ពុជា-វៀតណាម មានភ្ញៀវជាតិ អន្តរជាតិធ្វើដំណើរចេញចូលមិនដាច់ បង្កជាភាពអ៊ូអរខ្លាំង មិនចាញ់ក្រុងឯទៀតនៅកម្ពុជាឡើយ ។

ក្រុងបាវិត មានព្រំប្រទល់ ខាងជើងជាប់ជាមួយស្រុកស្វាយទាប និងស្រុកបេនកូវ ខេត្ដតៃនីញ ប្រទេសវៀតណាម ខាងត្បូងជាប់នឹងស្រុកចន្ទ្រា និងស្រុកកំពង់រោទិ៍ ខាងលិចជាប់នឹងស្រុកស្វាយទាប និងស្រុកកំពង់រោទិ៍ និងខាងកើតជាប់នឹងស្រុកបេនកូវ ស្រុកចាងបាង ខេត្ដតៃនីញ និងស្រុកឌឹកវ៉េ ខេត្ដឡុងអាន ប្រទេសវៀតណាម ។យោងតាមរបាយការណ៍ពីរដ្ឋបាលខេត្តស្វាយរៀង បានបង្ហាញពីប្រវត្តិក្រុងបាវិតយ៉ាងដូច្នេះថា បាវិត ដើមឡើយគឺជាភូមិមួយ ដែលមានមនុស្សរស់នៅតិចតួច ជាវាលរាបសម្បូរទៅដោយស្មៅ និងសត្វប្រវឹករស់នៅ។

តាមឯកសារខ្លះបានរៀបរាប់ថា “ពាក្យបាវិត ក្លាយមកពីពាក្យថា ប្រវឹក” ពាក្យនេះប្រើប្រាស់ពេល ដែលអ្នកបកប្រែភាសា ជនជាតិវៀតណាមនិយាយមិនច្បាស់ជាភាសាបារាំងថា “បាវឹក” ក្រោយមកក្លាយជា បាវិត ពេលបង្កើតឃុំ ក៏ជាប់ងារនេះរហូតដល់បច្ចុប្បន្ន ។

អំឡុងពេលបារាំងធ្វើផ្លូវជាតិលេខ១ ពីព្រៃនគរ មកភ្នំពេញ គឺបារាំង បានជ្រើសរើសធ្វើផ្លូវថ្នល់ជាតិទី១ កាត់តាមបាវិតនេះ មុនគេបង្អស់នៅឆ្នាំ១៩០៣ ។

ក្រោយពីមានផ្លូវ មនុស្ស បានរស់នៅតំបន់នេះច្រើន អំឡុងពេលនោះហើយ ដែលរាជការបារាំង ខ្មែរ បានរៀបចំបង្កើតជារដ្ឋបាល ឃុំបាវិត (ពាក្យកម្លាយពីប្រវឹក) នៅចន្លោះឆ្នាំ១៩១៩-១៩២២ ជាផ្លូវការ ។

ក្រោយពេលបង្កើតឃុំបាវិត ឃុំនេះស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់រដ្ឋបាលស្រុកស្វាយទាប តរៀងមក។ ឆ្នាំ១៩៦៨ ឃុំបាវិត ត្រូវបានដាក់បញ្ចូលឱ្យស្ថិតនៅ ក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់រដ្ឋបាលស្រុកចន្ទ្រាវិញ។ នៅឆ្នាំ២០០៨ បាវិត ត្រូវបានរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា សម្រេចបង្កើតជាក្រុងបាវិត ដោយផ្ដាច់ចេញពីស្រុកចន្ទ្រា ។

បើយោងតាមខ្លឹមសារសៀវភៅប្រវត្តិវត្តពោធិ៍ថ្មី របស់លោកគ្រូព្រឹទ្ឋាចារ្យ សួស ថន បានបង្ហាញថា ប្រជាជនឃុំបាវិត ពីជំនាន់មុន ភាគច្រើនរស់នៅប្រមូលផ្ដុំគ្នា ជារបៀបសហគមន៍ ក្នុងភូមិតាបឹបស្ថិតនៅត្រើយខាងលិច ជាប់មាត់បឹងដ៏ធំមួយលាតសន្ធឹង ពីជើងទៅត្បូង ហើយត្រើយខាងកើតនៃបឹងនេះ ទៅទល់នឹងទន្លេវ៉ៃកូ(វាយគោ)ខាងកើត បច្ចុប្បន្នហៅថាទន្លេ កូយ៉ូហា (វៀតណាម)។

កាលពីជំនាន់នោះ គមនាគមន៍ផ្លូវគោកឆ្លងកាត់បឹងនេះ ពុំទាន់មានទេ។ ត្រង់តំបន់ភូមិតាបឹបនេះ ជាកំពង់ចម្លងដ៏ធំមួយ សម្រាប់អ្នកដំណើរ និងការផ្លាស់ប្ដូរទំនិញសព្វសារពើ ពីតំបន់ចំពុះទា ទៅកាន់ដែនដីកូសាំងស៊ីន និងពីកូសាំងស៊ីន មកកាន់តំបន់ចំពុះទាវិញ។

នៅសម័យអាណានិគមន៍បារាំង តំបន់នេះក៏មានចលនាបះបោរប្រឆាំងនឹងបារាំងដែរ។ ដើម្បីបង្ក្រាបចលនាបះបោរនេះ ពិសេសក្នុងការចល័តកងទ័ព តាមទន្លេរវ៉ៃកូខាងកើតម្ដងៗ កងនាវាចម្បាំងបារាំង តែងតែបាញ់បោះគ្រាប់ផ្លោង មកលើត្រើយខាងលិចបឹង ពេលខ្លះកងការណូតចម្បាំងបារាំង ចូលមកធ្វើការរាតត្បាត អ្នកស្រុកនៅត្រើយខាងលិច ធ្វើឱ្យពួកគេមានការភ័យខ្លាច រត់ចោលផ្ទះសម្បែងហើយប្រជាជនខ្លះបានរុះរើថយចូលមកក្នុង (មកលិច) ដើម្បីចៀសផុតពីគ្រោះថ្នាក់។

ដោយសារសង្គ្រាមបានបំផ្លិចបំផ្លាញផ្លូវ ផ្ទះសម្បែងទ្រព្យសម្បត្តិ ខ្វះស្បៀងអាហារ ម្យ៉ាងទៀតកត្តាអសន្ដិសុខ នៅកើតមាននៅឡើយម្លោះហើយ ពួកគេបានសម្រេចចិត្តបោះបង់ ភូមិកំណើតចាស់ចោលហើយមកប្រមូលផ្ដុំគ្នា រស់នៅក្បែរបន្ទាយទាហានអាណានិគមបារាំងមួយក្បែរបន្ទាយតុងកាក ដែលស្ថិតនៅត្រង់សាលាសង្កាត់បាវិតសព្វថ្ងៃនេះ ដើម្បីងាយស្រួលក្នុងការការពារសន្ដិសុខសង្គម។

ដើម្បីងាយស្រួលក្នុងការការពារ និងគ្រប់គ្រងស្ថិតិប្រជាពលរដ្ឋនៅក្រោយសង្គ្រាម រដ្ឋអំណាចមូលដ្ឋានឃុំបាវិតជំនាន់នោះ បានបែងចែកទីតាំងភូមិឱ្យប្រជាជន រស់នៅតាមទិសដៅដូចខាងក្រោម៖ – ភូមិបាវិត នៅខាងកើតវត្ត – ភូមិច្រកលាវ នៅខាងត្បូងវត្ត – ភូមិតាពៅ នៅខាងលិចវត្ត – ភូមិតាបឹប នៅខាងជើងវត្ត ការបែងចែកទីតាំងភូមិតាមទិស ឱ្យប្រជាជនរស់នៅនេះ បានជាប់រហូតមកដល់សព្វថ្ងៃនេះ។

នៅឆ្នាំ១៩៥៣ ប្រទេសកម្ពុជាទទួលបានឯករាជ្យ ពេញបរិបូណ៍ពីអាណានិគមបារាំង។ កងទ័ពបារាំង ក៏ត្រូវបានដកចេញទាំងអស់ពីទឹកដីកម្ពុជា។

នៅឆ្នាំ១៩៥៤ បន្ទាយទាហានរបស់អាណានិគមបារាំង ឈ្មោះថា បន្ទាយតុងកាក ត្រូវបានរុះរើចោល។ ដីនៅខាងជើងផ្លូវជាតិ រដ្ឋអំណាចទុកសាងសង់សាលាឃុំ ចំណែកដីខាងត្បូងផ្លូវរដ្ឋអំណាចទុកសម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋ និងសាងសង់វត្តសម្រាប់ ប្រជាជនធ្វើបុណ្យទាន។

បច្ចប្បន្នក្រុងបាវិត មានចំនួន៥សង្កាត់ គឺសង្កាត់ច្រកម្ទេសសង្កាត់ព្រៃអង្គុញ សង្កាត់ប្រាសាទ សង្កាត់បាវិត និងសង្កាត់បាទី ដែលមានប្រជាជនសរុបប្រមាណ៤៩.៧៦០នាក់ (ទិន្ន័យពីរដ្ឋបាលខេត្តស្វាយរៀងក្នុងឆ្នាំ ២០២០) ។

ក្រុងបាវិត ត្រូវបានរាជរដ្ឋាភិបាល សម្រេចបង្កើតឱ្យមានតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេស ដែលមានរោងចក្រ សហគ្រាសចំនួន៣៦កន្លែង និងបានទាក់ទាញកម្លាំង ពលកម្មប្រមាណ៣៥.០០០នាក់ ។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ បាវិត ក៏ជាបណ្ដុំមជ្ឈមណ្ឌលកម្សាន្តដ៏ស៊ីវិល័យ មានដូចជា សណ្ឋាគារ ក្លឹបកម្សាន្ដ កាស៊ីណូជាប់ព្រំដែន ដែលអាចឱ្យអ្នកទេសចរជាតិ អន្ដរជាតិ មកកម្សាន្ដ ផងដែរ ។

បន្ទាប់ពីរដ្ឋាភិបាល បានដាក់ផែនការអភិវឌ្ឍន៍ក្រុង សម្រាប់ឆ្នាំ ២០១៥ ដល់ ២០២៥ រួចមក បច្ចុប្បន្នក្រុងនេះ ក៏ទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍ ពីសំណាក់វិនិយោគិនបរទេស គួរឱ្យកត់សម្គាល់ហើយរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ យើងបានសង្កេតឃើញនូវសញ្ញាណសំខាន់ៗមួយចំនួន នៃកំណើនការវិនិយោគមកលើក្រុងបាវិត។

ជាងនេះទៅទៀត អ្វីដែលអ្នកវិនិយោគកាន់តែរំពឹងខ្ពស់ ទៅលើទឹកដីក្រុងបាវិត អាចនឹងក្លាយជាតំបន់ទឹកដីមាស នោះគឺនៅពេលបញ្ចប់គម្រោងសាងសង់ ជាស្ថាពរផ្លូវល្បឿនលឿនភ្នំពេញ-បាវិត នៅចុងឆ្នាំ២០២៦ ឬដើម ឆ្នាំ២០២៧ ដែលមានប្រវែងសរុបប្រហែល ១៣៥ គីឡូម៉ែត្រ៕

ដោយ: គង់ លាងហួរ
អន្តរជាតិ: នាយករដ្ឋមន្ត្រីរបស់ប្រទេសអុីតាលី គឺលោកស្រី Giorgia Meloni បានលើកឡើងថា ទ្វីបអាហ្វ្រិក និងគ្រោះថ្នាក់ ដែលអាចបង្កឡើងដោយបញ្ញាសប្បនិមិ្មត (AI) គឺជាប្រធានបទធំៗចំនួន២ សម្រាប់កិច្ចប្រជុំរបស់បណ្ដាប្រទេសដែលមានសេដ្ឋកិច្ចជឿនលឿនទាំង៧ (G7) ខណៈអុីតាលីធ្វើជាប្រធានប្តូរវេននៅឆ្នាំនេះ។

កាលពីដើមខែមករា អុីតាលីបានចូលកាន់តំណែងជាប្រធានប្តូរវេននៃក្រុមប្រទេស G7 ដែលមានសមាជិក ដូចជា សហរដ្ឋអាមេរិក កាណាដា ជប៉ុន អាល្លឺម៉ង់ បារាំង និងអង់គ្លេស។ ប្រទេសអុីតាលី នឹងធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះកិច្ចប្រជុំថ្នាក់រដ្ឋមន្ត្រី ដែលនឹងរៀបចំឡើងជាបន្តបន្ទាប់ រួមទាំងកិច្ចប្រជុំកំពូលរបស់ថ្នាក់ដឹកនាំទាំង៧រូប នៅក្នុងខែមិថុនាផងដែរ។

លោកស្រីនាយករដ្ឋមន្ត្រី Giorgia Meloni បានគូសបញ្ជាក់ឱ្យដឹងថា លោកស្រីគ្រោងនឹងរៀបចំវគ្គពិសេសមួយនៅមុនខែមិថុនា ដោយផ្តោតលើបញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI) ។
លោកស្រីបានបន្តថា “ខ្ញុំ មាន ក្តីព្រួយ បារម្ភ យ៉ាង ខ្លាំង អំពី ផល ប៉ះពាល់ របស់ AI មកលើ ទីផ្សារ ការងារ។ សព្វថ្ងៃនេះ យើងប្រឈមមុខនឹងបដិវត្តន៍ ដែលបញ្ញារបស់មនុស្ស ស្ថិតក្នុងគ្រោះថ្នាក់ ដែលអាចត្រូវបានជំនួសដោយបច្ចេកវិទ្យា AI”។

លោកស្រីបាន ថ្លែងបែបនេះ ក្នុងសន្និសីទ សារព័ត៌មាន មួយ ដោយបានកត់សម្គាល់ពីភាពចាំបាច់នៃការពិភាក្សាលើតម្រូវការគាំទ្រដល់ការអភិវឌ្ឍន៍ នៅទ្វីបអាហ្វ្រិកដូចជា ការជំរុញសេដ្ឋកិច្ចក្នុងស្រុក និងកម្រិតជីវភាពរស់នៅ ដើម្បីបង្ការជនចំណាកស្រុក ដែលមានបំណងធ្វើដំណើរទៅកាន់តំបន់អឺរ៉ុបផងដែរ។

នាយករដ្ឋមន្ត្រីអុីតាលីរូបនេះ បានបន្ថែមថា អ្វីដែលលោកស្រីគិតឃើញថា ត្រូវធ្វើនៅក្នុងទ្វីបអាហ្រ្វិក ពុំមែនជាកម្មវិធីសប្បុរសធម៌នោះទេ ប៉ុន្តែ គឺការកសាងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ និងទំនាក់ទំនងជា យុទ្ធសាស្ត្រឱ្យបានស៊ីជម្រៅ និងស្មើភាពគ្នា ព្រមទាំងការវិនិយោគ និងយុទ្ធសាស្ត្រផ្សេងៗដែលចាំបាច់។

ក្នុងចំណោមបញ្ហាផ្សេងទៀត ដែលអាចនឹងគ្របដណ្ដប់លើកិច្ចប្រជុំG7 ក្នុងឆ្នាំនេះ គឺសង្រ្គាម ដែលកំពុងបន្តឆាបឆេះនៅអ៊ុយក្រែន និងជម្លោះនៅតំបន់កាហ្សារវាងអុីស្រាអែល និងក្រុមសកម្មប្រយុទ្ធប៉ាឡេស្ទីនហាម៉ាស៕

ដោយ: គង់ លាងហួរ
អន្តរជាតិ: ទីភ្នាក់ងារ Fitch Ratings បានវាយតម្លៃថា កំណើនសេដ្ឋកិច្ចនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក (Apac) ជាទូទៅនឹងនៅតែមានភាពរឹងមាំ ក្នុងឆ្នាំ២០២៤នេះ ជាពិសេសនៅក្នុងប្រទេស ឬទីផ្សារដែលកំពុងរីកចម្រើន (EMs)។

ទីភ្នាក់ងារវាយតម្លៃខាងលើបានរំពឹងថា ផលទុនជាតិសរុប (GDP) របស់ប្រទេសឥណ្ឌា ឥណ្ឌូនេស៊ី ហ្វីលីពីន និងវៀតណាម នឹងកើនឡើង៥% ឬលើសពី៥%  ខណៈសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសចិននឹងនៅតែមានភាពរឹងមាំ បើគិតតាមស្តង់ដាររបស់ប្រទេសដទៃទៀត។

ជាមួយគ្នានេះ ទីភ្នាក់ងារ Fitch Ratings បានបង្ហាញការរំពឹងទុកខុសគ្នា សម្រាប់វិស័យធនាគារ នៅក្នុងទីផ្សារដែលកំពុងរីកចម្រើន(EM) និងទីផ្សារអភិវឌ្ឍន៍ (DM)។ទីភ្នាក់ងារ Fitch Ratings បានបន្តថា កំណើនសេដ្ឋកិច្ចនៅប្រទេស ឬទីផ្សារដែលកំពុងរីកចម្រើន ក្នុងតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក នឹងជំរុញតម្រូវការប្រាក់កម្ចី និងកំណត់ផលប៉ះពាល់អវិជ្ជមាន ដែលអាចកើតមានពីការដំឡើងអត្រាការប្រាក់ មកលើគុណភាពទ្រព្យសកម្ម។

ជាមួយគ្នានេះ ការកើនឡើងនៃអត្រាការប្រាក់ នឹងជះផលប៉ះពាល់ដល់វិស័យធនាគារ របស់ប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍ ក្នុងតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក ខ្លាំងជាងនៅក្នុងប្រទេសដែលកំពុងរីកចម្រើន។  Fitch Ratings រំពឹងថា អនុបាតប្រាក់កម្ចីដែលមិនដំណើរការរបស់ទីផ្សារ ឬប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍នឹងរងសម្ពាធក្នុងឆ្នាំ២០២៤នេះ។

ទីភ្នាក់ងារវាយតម្លៃក៏បានកត់សម្គាល់ផងដែរថា ភាពតានតឹងរវាងចិន និងអាមេរិកបានធូរស្រាលនាពេលថ្មីៗនេះ ប៉ុន្តែទីភ្នាក់ងារនេះរំពឹងថា ទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសមហាអំណាចទាំង២ នឹងនៅតែមានបញ្ហាប្រឈម ដែលនឹងអាចនាំឱ្យក្រុមហ៊ុននានា បន្តធ្វើពិពិធកម្មខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់របស់ពួកគេបន្ថែមទៀត។

ទីភ្នាក់ងារ Fitch Ratings បានគូសបញ្ជាក់ថា និន្នាការទាំងនេះអាចជាកត្តាសំខាន់មួយ សម្រាប់ទស្សនវិស័យក្នុងវិស័យជាច្រើន ជាពិសេសឧស្សាហកម្ម និងបច្ចេកវិទ្យា ហើយវាក៏អាចជះឥទ្ធិពលលើការវិនិយោគ និងចក្ខុវិស័យកំណើនសេដ្ឋកិច្ច របស់បណ្តាប្រទេសមួយចំនួនដូចជា សិង្ហបុរី កូរ៉េខាងត្បូង ថៃ និងវៀតណាមផងដែរ។

លើសពីនេះ ទីភ្នាក់ងារ Fitch Ratings ក៏រំពឹងទុកថា កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងផ្លាស់ប្តូរប្រភពថាមពល នឹងបន្តជំរុញការវិនិយោគក្នុងវិស័យជាច្រើន នៅក្នុងតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក ដូចជាវិស័យអគ្គិសនី ធនធា​នធម្មជាតិ រថយន្ត និងលោហៈ៕ប្រភព៖The edge Malaysia៕

សេចក្តីជូនដំណឹង ស្តីពី ការបន្តគោលការណ៍លើកលែងពន្ធ ការអនុគ្រោះពន្ធបន្ថែមទៀត ការពន្យារ និងការព្យួរការអនុវត្តពន្ធសម្រាប់វិស័យអចលនទ្រព្យ

អនុលោមតាមការសម្រេចរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាក្នុងវេទិការាជរដ្ឋាភិបាល-ផ្នែកឯកជន លើកទី១៩ នាថ្ងៃទី១៣ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៣ ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុមានកិត្តិយសសូមជូនដំណឹងដល់ លោក-លោកស្រី និងសាធារណជន ដូចខាងក្រោម៖

I. ពន្ធប្រថាប់ត្រាលើការផ្ទេរកម្មសិទ្ធិ ឬសិទ្ធិកាន់កាប់អចលនទ្រព្យ
១- បន្តការលើកលែងពន្ធប្រថាប់ត្រាលើការផ្ទេរកម្មសិទ្ធិ ឬសិទ្ធិកាន់កាប់លំនៅឋានគ្រប់ប្រភេទ ដែលមានលក្ខណៈ ជាបុរី ដែលមានតម្លៃក្រោម ឬស្មើ ៧០ ០០០ (ប្រាំពីរម៉ឺន) ដុល្លារអាមេរិក រហូតដល់ដំណាច់ឆ្នាំ២០២៤។
២-អនុគ្រោះពន្ធប្រថាប់ត្រាបន្ថែមទៀតលើការផ្ទេរកម្មសិទ្ធិ ឬសិទ្ធិកាន់កាប់លំនៅឋានគ្រប់ប្រភេទ ដែលមាន លក្ខណៈជាបុរី និងមានតម្លៃលើស ៧០ ០០០ (ប្រាំពីរម៉ឺន) ដុល្លារអាមេរិក ដោយអនុញ្ញាតឱ្យដកទំហំទឹកប្រាក់ ៧០ 000 (ប្រាំពីរម៉ឺន) ដុល្លារអាមេរិក ចេញពីមូលដ្ឋានគិតពន្ធប្រថាប់ត្រា សម្រាប់ការទិញលំនៅឋានក្នុងគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍លំនៅឋាន ជាបុរី ដែលមានអាជ្ញាបណ្ណអាជីវកម្ម អចលនវត្ថុ និងបានចុះបញ្ជីត្រឹមត្រូវ រហូតដល់ដំណាច់ឆ្នាំ២០២៤។

ការទទួលបានការលើកលែង និងអនុគ្រោះពន្ធខាងលើនេះ ត្រូវបំពេញនូវលក្ខខណ្ឌដូចមានចែងក្នុងសេចក្តីណែនាំ អនុវត្តការសម្រេចរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលស្តីពីវិធានការសម្រួលផ្នែកពន្ធដារ ដើម្បីកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់លើវិស័យសណ្ឋាគារ និងផ្ទះសំណាក់ និងវិស័យអចលនទ្រព្យលេខ ០០២ សហវ ចុះថ្ងៃទី២៥ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២០ របស់ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចនិង ហិរញ្ញវត្ថុ ដូចខាងក្រោម៖

ក. ការទទួលកម្មសិទ្ធិ ឬសិទ្ធិកាន់កាប់អចលនទ្រព្យដែលមានតម្លៃក្រោម ឬស្មើ ឬលើស ៧០ ០០០ (ប្រាំពីរម៉ឺន) ដុល្លារអាមេរិក តាមតម្លៃទីផ្សារជាក់ស្តែងដែលមានចែងនៅក្នុងកិច្ចសន្យាទិញ-លក់ ចាប់ពីថ្ងៃទី២៥ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២០ ដល់ដំណាច់ឆ្នាំ២០២៤ និងមកធ្វើការប្រកាសបង់ពន្ធប្រថាប់ត្រានៅក្នុងអំឡុងពេលនេះ

ខ. ការទទួលកម្មសិទ្ធិ ឬសិទ្ធិកាន់កាប់អចលនទ្រព្យ (លំនៅឋានគ្រប់ប្រភេទ) ពីក្រុមហ៊ុនអភិវឌ្ឍន៍លំនៅឋាន ដែលបានចុះបញ្ជីនៅក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុ (បច្ចុប្បន្ននិយ័តករអាជីវកម្មអចលនវត្ថុនិងបញ្ចាំ) ឬនៅ មន្ទីរសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុខេត្ត និង

គ. ក្រុមហ៊ុនអភិវឌ្ឍន៍លំនៅឋានទាំងអស់ ត្រូវធ្វើកិច្ចសន្យាទិញ-លក់ឱ្យបានត្រឹមត្រូវដោយផ្អែកលើតម្លៃទីផ្សារ ជាក់ស្ដែង។ ក្នុងករណីចាំបាច់ អគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារនៃក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុ អាចនឹងធ្វើការត្រួតពិនិត្យ ឡើងវិញ ចំពោះក្រុមហ៊ុនអភិវឌ្ឍន៍លំនៅឋានដែលបានឆ្លៀតឱកាសបន្ថយតម្លៃទិញ-លក់ ខុសពីទីផ្សារជាក់ ស្តែង ធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ចំណូលពន្ធដារ។

អ្នកជាប់ពន្ធត្រូវភ្ជាប់មកជាមួយនូវ កិច្ចសន្យាទិញ-លក់ជាក់ស្តែងរវាងក្រុមហ៊ុនអភិវឌ្ឍន៍លំនៅឋាន និងអ្នកទិញ
(ច្បាប់ដើម) បន្ថែមលើសំណុំឯកសារស្នើសុំបង់ពន្ធប្រថាប់ត្រាលើការផ្ទេរកម្មសិទ្ធិ ឬសិទ្ធិកាន់កាប់អចលនទ្រព្យ។

II. ពន្ធលើចំណេញមូលធន
បន្តពន្យារពេលការអនុវត្តពន្ធលើចំណេញមូលធនទាំង ៦ ប្រភេទទ្រព្យរួមមាន អចលនទ្រព្យ, ភតិសន្យា, ទ្រព្យ
វិនិយោគ, កេរ្តិ៍ឈ្មោះអាជីវកម្ម, កម្មសិទ្ធិបញ្ញា និងរូបិយបណ្ណបរទេស រហូតដល់ដំណាច់ឆ្នាំ២០២៤។
III. ពន្ធលើអចលនទ្រព្យ
១- ចំពោះអចលនទ្រព្យដែលបានចុះបញ្ជី និងប្រកាសបង់ពន្ធលើអចលនទ្រព្យកន្លងមក ខុសតម្លៃដីឬសំណង់ ទំហំដីឬសំណង់ ប្រភេទសំណង់ ឬ/និងអាយុកាលសំណង់ ត្រូវបានលើកលែងការកំណត់ពន្ធឡើងវិញ ដែលមានប្រាក់ពន្ធ រួមទាំងទណ្ឌកម្មរដ្ឋបាល (ពន្ធបន្ថែម និងការប្រាក់) ចាប់ពីឆ្នាំដាក់ឱ្យអនុវត្តពន្ធរហូតដល់ឆ្នាំ២០២៣។ ចាប់ពីឆ្នាំ២០២៤ តទៅ អនុវត្តតាមច្បាប់ និងលិខិតបទដ្ឋានគតិយុត្តជាធរមាន។ ២-ចំពោះអចលនទ្រព្យ (មានបណ្ណកម្មសិទ្ធិ ឬគ្មានបណ្ណកម្មសិទ្ធិ) ដែលពុំធ្លាប់បានចុះបញ្ជី និងប្រកាសបង់ពន្ធ

លើអចលនទ្រព្យកន្លងមក អនុញ្ញាតឱ្យចុះបញ្ជី និងបង់ប្រាក់ពន្ធ ចាប់ពីឆ្នាំកាន់កាប់ ឬទទួលប្រយោជន៍ចុងក្រោយ។ ៣-ពន្យារការលើកលែងទណ្ឌកម្មរដ្ឋបាល (ពន្ធបន្ថែម និងការប្រាក់) ដែលនឹងត្រូវផុត កំណត់ត្រឹមដំណាច់ឆ្នាំ ២០២៣ រហូតដល់ដំណាច់ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤។

IV. ពន្ធលើដីធ្លីមិនបានប្រើប្រាស់
ពន្ធលើដីធ្លីមិនបានប្រើប្រាស់ត្រូវបានព្យួរការអនុវត្តរហូតដល់ដំណាច់ឆ្នាំ២០២៤ មានន័យថាកម្មសិទ្ធិករ ឬអ្នក កាន់កាប់ ឬអ្នកទទួលប្រយោជន៍ចុងក្រោយ ពុំមានកាតព្វកិច្ចប្រកាសបង់ពន្ធរហូតដល់ដំណាច់ឆ្នាំ២០២៤។ ក្រសួង សេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុនឹងចេញលិខិតបទដ្ឋានគតិយុត្តស្ដីពីពន្ធលើដីធ្លីមិនបានប្រើប្រាស់ ដោយបន្ធូរបន្ថយនូវលក្ខខណ្ឌ លើកលែងពន្ធនេះ សម្រាប់ការអនុវត្តចាប់ពីឆ្នាំ២០២៥ តទៅ ដូចខាងក្រោម៖

១- ដីដែលជាកម្មវត្ថុនៃពន្ធលើដីធ្លីមិនបានប្រើប្រាស់សំដៅដល់ដីដែលនៅក្រៅតំបន់ជាប់ពន្ធលើអចលនទ្រព្យ។
២-ដីដែលជាកម្មវត្ថុនៃពន្ធលើដីធ្លីមិនបានប្រើប្រាស់ត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យកាត់ចេញ ៥ ហិកតា ក្នុងដីមួយកន្លែង។
៣-ចំពោះដីដែលលើសពី ៥ហិកតា គឺអាចរួចពន្ធលើដីធ្លីមិនបានប្រើប្រាស់ ស្របតាមលក្ខខណ្ឌណាមួយដូចខាងក្រោម៖
– ដឹកសិកម្មកំពុងបង្កបង្កើនផលដោយមានការបញ្ជាក់ពីគណៈកម្មការ ឬអនុគណៈកម្មការវាយតម្លៃដីសម្រាប់ ពន្ធលើដីធ្លីមិនបានប្រើប្រាស់
– ដីកំពុងបម្រើសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ចរបស់រូបវន្តបុគ្គល ឬនីតិបុគ្គល ដែលបានចុះបញ្ជីពន្ធដារនៅរដ្ឋបាលសារពើពន្ធ
-ដីមានសំណង់ ឬគ្មានសំណង់ស្ថិតក្រោមកិច្ចសន្យាជួលដី ដែលជាកម្មសិទ្ធិរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ឬស្ថាប័នរាជរដ្ឋាភិបាល
-ដីសម្បទានសេដ្ឋកិច្ចដែលជួលពីរដ្ឋ, ដីធ្លីរបស់សហគមន៍
ដីជាកម្មសិទ្ធិរបស់រដ្ឋ ដែលបានជួលទៅឱ្យនីតិបុគ្គល ឬរូបវន្តបុគ្គលណាមួយ សម្រាប់ប្រើប្រាស់ជាសកម្មភាព សេដ្ឋកិច្ចផ្សេងៗតាមកិច្ចសន្យា ឬកិច្ចព្រមព្រៀងរវាងភាគីទាំងពីរ
– ដីដែលស្ថិតនៅក្នុងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេស ដែលបម្រើផ្ទាល់ដល់សកម្មភាពកសិកម្ម ឧស្សាហកម្ម និងសេវាកម្ម
– ដីដែលត្រូវបានចុះបញ្ជីជាទ្រព្យសម្បត្តិរបស់សហគ្រាសក្នុងវិស័យអប់រំ សិក្សាធិការ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ សម្រាប់គោលដៅបម្រើការងារក្នុងវិស័យដូចបានរៀបរាប់ខាងដើម។ ក្នុងករណីដែលដីនេះត្រូវបានលក់ ឬមិនត្រូវបានប្រើប្រាស់តាមគោលដៅខាងលើ ត្រូវបំពេញកាតព្វកិច្ចពន្ធដារតាមច្បាប់ជាធរមាន។ រាល់ការលើកលែង ការអនុគ្រោះ និងការព្យួរពន្ធខាងលើនេះ ពុំមានអានុភាពប្រតិសកម្មចំពោះប្រាក់ពន្ធ រួមទាំងទណ្ឌកម្មរដ្ឋបាល (ពន្ធបន្ថែម និងការប្រាក់) ដែលបានបង់រួចហើយនោះទេ។