ដោយ: គង់ លាងហួរ
ហ្សាការតា: ប្រទេសឥណ្ឌូនេសុីគ្រោងដាក់ពន្ធចំនួន១៥០.០០០រូពី (១០ដុល្លារ) ទៅលើភ្ញៀវទេសចរ ដែលចូលមកទស្សនាកោះបាលី ដែលត្រូវបានគេប្រសិទ្ធនាមថាជា កោះព្រះអាទិទេព ឬ Island of gods ចាប់ពីឆ្នាំ២០២៤។
កោះបាលីបានទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរបរទេសរាប់លាននាក់ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ហើយកោះនេះកំពុងព្យាយាមទាញយកផលប្រយោជន៍ប្រជាប្រិយភាពរបស់ខ្លួន។
លោក I Wayan Koster អភិបាលខេត្ត បានបញ្ជាក់ប្រាប់ក្រុម សមាជិកសភាក្នុងស្រុកថា “ការបង់ថ្លៃសម្រាប់ភ្ញៀវទេសចរបរទេសអនុវត្តតែមួយដងប៉ុណ្ណោះអំឡុងពេលពួកគេទៅលេងកោះបាលី”។
លោកបានបន្តថា “ថ្លៃសេវានេះនឹងត្រូវបង់តាមប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូនិក ហើយនឹងអនុវត្តចំពោះភ្ញៀវទេសចរបរទេស ដែលចូលមកកោះបាលីពីបរទេស ឬមកពីតំបន់ផ្សេងទៀតនៃប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី”។ការយកពន្ធនេះនឹងមិនត្រូវអនុវត្តចំពោះភ្ញៀវទេសចរឥណ្ឌូនេស៊ីក្នុងស្រុកនោះទេ។
យោងតាមតួលេខផ្លូវការបានបង្ហាញថា ភ្ញៀវទេសចរជាង២លាននាក់បានមកទស្សនាកោះនេះកាលពីឆ្នាំមុន ខណៈវិស័យទេសចរណ៍បានស្ទុះងើបឡើងវិញពីជំងឺកូវីដ-១៩ បន្ទាប់ពីបានដាក់ចេញនូវគោលការណ៍មិនអត់ឱនចំពោះអ្នកបំពានច្បាប់។
នៅពេលត្រូវបានសាកសួរថា តើការយកពន្ធថ្មីនេះនឹងរារាំងដល់លំហូរភ្ញៀវទេសចរដែរឬទេ លោក Koster បានឆ្លើយតបថា អាជ្ញាធរមិនជឿថា ចំនួនភ្ញៀវទេសចរនឹងធ្លាក់ចុះនោះទេ។
លោកអះអាងថា“វាមិនមែនជាបញ្ហាទេរួចយើង នឹងប្រើប្រាស់ពន្ធសម្រាប់បរិស្ថាន និងវប្បធម៌ ហើយយើងនឹង កសាង ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ដែលមានគុណភាពកាន់តែប្រសើរដូច្នេះការធ្វើដំណើរ ទៅកោះបាលី នឹងកាន់តែមានផាសុកភាព និង សុវត្ថិភាព”៕
ផ្អែកតាមរបាយការណ៍នេះ តំបន់ក្រីក្របំផុតរួមមានខេត្តក្រចេះ ខេត្តព្រះវិហារ និងខេត្តស្ទឹងត្រែង បានកាត់បន្ថយភាពក្រីក្របានលឿនជាងគេបំផុត។ របាយការណ៍ដដែលបន្តថា អត្រានៃភាពក្រីក្របានធ្លាក់ចុះពី៦៤,៣%មកនៅត្រឹម៣៤,៦%ក្នុងខេត្តព្រះវិហារ និងខេត្តស្ទឹងត្រែង។
ការសាងសង់សំណង់ទាំងនេះ នៅក្នុងត្រីមាសទី១ ឆ្នាំ២០២៣ សុទ្ធតែមានកំណើនចន្លោះពី៣៦,៤ភាគរយ ដល់៧៤,៣ភាគរយ ផ្ទុយពីសំណង់លំនៅឋាននិងភូមិគ្រឹះ បែរជាធ្លាក់ក្នុងអត្រា២,៧ភាគរយទៅវិញ បើធៀបនឹងត្រីមាសទី១ ឆ្នាំ២០២២។ 
លោកបញ្ជាក់ថា “បន្ទាប់ពីការបោះឆ្នោតសកល នាពេលខាងមុខនេះ កម្ពុជាបានព្យាករពីការកើនឡើង នៃការវិនិយោគលើវិស័យបច្ចេកវិទ្យា និងរ៉ែ ដោយវិស័យឧស្សាហកម្មរំពឹងថា ក្នុងឆ្នាំ២០២៣ នឹងអាចចូលរួមចំណែ កក្នុងផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (GDP) ក្នុងរង្វង់ ៣៩ភាគរយ ដោយបង្កើនផលិតភាពនៃការផលិតកាន់តែខ្ពស់ នឹងចូលរួមចំណែកក្នុងសេដ្ឋកិច្ចជាតិកាន់តែប្រសើរ”។ លោកបន្តថា “កម្ពុជាបានបង្កើតបទប្បញ្ញត្តិច្បាប់ និងអនុវត្តច្បាប់វិនិយោគ ដើម្បីទាក់ទាញអ្នកវិនិយោគ ស្របពេលដែលកម្ពុជា នឹងជំរុញការបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈដល់យុវជន១,៥លាននាក់ នៅអាណត្តិក្រោយរបស់រដ្ឋាភិបាល ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងការវិវត្តន៍ នៃតម្រូវការធនធានមនុស្សនៅក្នុងប្រទេស”។
លោកបណ្ឌិតបានបន្ថែមថា ស្ថិតនៅក្រោមដំបូលនៃសន្តិភាព កម្ពុជាបានធ្វើការកែទម្រង់ នូវបទដ្ឋានគតិយុត្តិជាច្រើន និងបរិយាកាសនៃការវិនិយោគ និងធុរកិច្ចជាបន្តបន្ទាប់ ការយកចិត្តទុកដាក់ស្តារឡើងវិញបន្ទាប់ពី វិបត្តិកូវីដ១៩ ការរៀបចំប្រព័ន្ធព័ត៌មានវិទ្យា ប្រព័ន្ធឌីជីថល ការពង្រីកទីផ្សារនាំចេញ និងការអភិវឌ្ឍវិស័យហិរញ្ញវត្ថុ បានក្លាយជាកត្តាវិវត្តន៍ជាវិជ្ជមាន ក្នុងការប្រែក្លាយកម្ពុជាទៅជាទីតាំងផលិតកម្ម ធុរកិច្ច និងវិនិយោគដ៏សំខាន់ ទាំងក្នុងនិងក្រៅប្រទេស ឲ្យមកបណ្តាក់ទុននៅកម្ពុជាជាបន្តបន្ទាប់។
លោកបន្តថា “ការជួយអតិថិជន ដែលប្រើប្រាស់ឥណទានរបស់ស្ថាប័នយើងបានជោគជ័យ គឺជាអាទិភាពរបស់យើង ព្រោះអតិថិជន ទទួលបានជោគជ័យ និងប្រើប្រាស់ឥណទានបានត្រឹមត្រូវ គឺជាជោគជ័យរួមរបស់យើង”។ លោកបន្តថា “ហេតុនេះទើប យើងនៅក្នុងវិស័យនេះ តែងតែប្រុងប្រយ័ត្ននិងជួយវិភាគ ពីហានិភ័យរបស់អតិថិជន លើមុខរបររបស់ពួកគេ មុននឹងយើងសម្រេចចិត្តផ្តល់ឥណទានដល់គាត់”៕
អត្រាកាន់កាប់ជាមធ្យម(occupancy rate) នៅទូទាំងទីផ្សារ (អគារការិយាល័យប្រភេទម្ចាស់តែមួយ និងអគារការិយាល័យសហកម្មសិទ្ធិ) បានថយចុះបន្ថែមទៀតពី៦០% នៅក្នុងត្រីមាសមុនរហូតដល់៥៨%។ទោះបីជាតម្លៃជួលការិយាល័យ (quoting office rents) នៅគ្រប់កម្រិត Grade ទាំងអស់នៅក្នុងសង្កាត់ ពាណិជ្ជកម្មកណ្តាល និងសង្កាត់ពាណិជ្ជកម្ម មិនមែនកណ្តាលបានកើនឡើងពី២% ទៅ៤% ពីមួយឆមាសទៅមួយឆមាស(H-o-H)យ៉ាងណាក្តី ក៏ការជួលដែលសម្រេចបានគឺនៅតែដដែល។
ស្របពេលមានការធ្លាក់ចុះ ជារួមលើវិស័យលក់រាយ យើងសង្កើតមើលឃើញថា ការជួលនៅកន្លែងលក់រាយប្រភេទ Prime High Street (ហាងលក់ទំនិញតាមផ្លូវធំៗ) បានបន្តងើបឡើងវិញ ដោយឈានដល់ទៅ៩៥% នៃកម្រិតក្នុងឆ្នាំ២០១៩។
ចំណែកលោកច្រឹក សុខនីមអគ្គនាយកក្រុមហ៊ុន Century21 Mekongបានមានប្រសាសន៍ឲ្យដឹងផងដែរថា យើងរំពឹង និងសង្ឃឹមថាស្ថានភាពនឹងមានសភាពប្រសើរឡើង ក្រោយការបោះឆ្នោតបញ្ចប់ ប៉ុន្តែស្ថិតក្នុងស្ថានភាពលំបាកបែបនេះ រដ្ឋាភិបាលគួរពិចារណាទម្លាក់ទុន ដើម្បីជួយអ្នកនៅក្នុងវិស័យនេះ។លោកបន្តថា “ការអន្តរគមន៍ណាមួយពីរដ្ឋាភិបាល នឹងជួយឲ្យទីផ្សារនេះងើបឡើងលឿន”៕
គ្រាន់តែនឹកឃើញក៏ឈឺក្បាលខ្លាំងជំនួសដែរ ប៉ុន្តែចូលរួមកម្មវិធីបង្វឹកជំនាញ “គ្រប់គ្រងការគៃបន្លំ ហានិភ័យ និងផ្លូវច្បាប់ជាមួយ CEO Master Club ថ្ងៃទី 14-15 ខែកក្កដា ឆ្នាំ2023នេះ បងប្អូនម្ចាស់អាជីវកម្មនឹងស្រាលខ្លួនចេញពីច្រវ៉ាក់អាជីវកម្មវីដេអូ🔗:
