ដោយៈ គង់ សូរិយា

        ភ្នំពេញៈ ក្រុមអ្នកវិនិយោគ​ជប៉ុន​១​ក្រុម ​នឹង​មក​ធ្វើ​ទស្សនកិច្ច​សិក្សា​លើ​ឧស្សាហកម្ម​ស្វាយចន្ទី​ នៅ​កម្ពុ​ជានា​ចុងខែ​ឧសភា​នេះ ដើម្បី​ស្វែងរក​ឱកាស​វិនិយោគ និង​ពង្រីក​ការវិនិយោគ​ទៅលើ​ការកែច្នៃ​ដើម្បី​នាំចេញ​ទៅកាន់​ទីផ្សារ​រប​ស់​ខ្លួន និង​ពិភពលោក។ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលសម្តេចតេជោហ៊ុន សែននាយករដ្ឋមន្រ្តីនៃកម្ពុជាគ្រោងប្រែក្លាយកម្ពុជា ជាអធិរាជនាំចេញស្វាយចន្ទីរ។

លោកអួន ស៊ី​ឡុ​ត ប្រធាន​សមាគម​​ស្វាយចន្ទី​កម្ពុជា​ (​ស​សក​)​ បានមានប្រសាសន៍ឲ្យដឹងថា ឧស្សាហកម្ម​កែច្នៃ និង​នាំចេញ​គ្រាប់ស្វាយចន្ទី​កម្ពុជា​ត្រូវ​រំពឹងថា នឹងមាន​ដំណើរការ​កា​ន់​តែ​ល្អ ខណៈ​តាម​គម្រោង​នៅ​ចុងខែ​ឧសភា​នេះ ​នឹងមាន​វិនិយោគិន​ជប៉ុន​នៅក្នុង​ឧស្សា​ហកម្ម​កែច្នៃ​គ្រាប់ស្វាយចន្ទី​ជាច្រើន​ ធ្វើដំណើរ​មក​កម្ពុជា​ដើម្បី​ពិភា​ក្សា​ជាមួយ​អាជ្ញាធរ និង​ផ្នែក​ឯកជន​កម្ពុជា​លើ​លទ្ធភាព ​នៃ​ការវិនិយោគ​លើ​រោង​ចក្រ​កែច្នៃ​គ្រាប់ស្វាយចន្ទី និង​ផលិត​ផល​គ្រាប់ស្វាយចន្ទី​ផ្សេងទៀត​។

រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា កាលពី​ថ្ងៃទី​១៣ ខែមករា ឆ្នាំ​ ២០២៣ បានអនុម័ត​លើ​សេចក្តីព្រាង “​គោល​យោ​បាយ​ជាតិ​ស្តីពី​ស្វាយចន្ទី ឆ្នាំ​ ២០២២-២០២៧”។

គោលនយោបាយ​ជាតិ​ស្តីពី​ស្វាយចន្ទី គឺមាន​ចក្ខុវិស័យ​អភិវឌ្ឍន៍​ផលិតកម្ម កែច្នៃ និង​ទីផ្សារ​ស្វាយចន្ទី​ឱ្យមាន​លក្ខ​ណៈ ​ប្រកួតប្រជែង​ប្រកបដោយ​បរិ​យា​ប័ន្ន ធានា​នូវ​និរន្តរភាព និង​ការធ្វើ​ពិ​ពិ​ធ​កម្ម​សេដ្ឋកិច្ច និង​មាន​គោលបំណង​ប្រែក្លាយ​កម្ពុជា ​ទៅជា​ប្រទេស​ផលិត និង​ផ្គត់ផ្គង់​ផលិតផល​សា្វ​យ​ចន្ទី​ដ៏​សំ​ខាន់​មួយ​ សម្រាប់​បម្រើ​ទីផ្សារ​ក្នុងស្រុក តំបន់ និង​ពិភពលោក​។​

លោកស៊ី​ឡុ​តបានបន្តឲ្យដឹងទៀតថា ផលិតកម្ម​គ្រាប់ស្វាយចន្ទី​កម្ពុជា​ត្រូវ​រំពឹងថា​ នឹងមាន​ដំណើរ​វិវឌ្ឍន៍​ទៅមុខ ​កាន់តែ​ល្អ​នាពេល​អនាគត ដោយនៅ២សប្តាហ៍​ខាងមុខ​ នឹងមាន​ថ្នាក់ដឹកនាំ​ក្រុមហ៊ុន​ជប៉ុន​ធំៗ​មក​កម្ពុជា​ ដើម្បី​សិក្សា​លម្អិត​ពី​ការបណ្តាក់ទុន ​លើ​រោងចក្រ​កែច្នៃ​គ្រាប់ស្វាយចន្ទី រោងចក្រ​កែច្នៃ​សម្បក​គ្រាប់ស្វាយចន្ទី​ធ្វើជា​ប្រេង និង​ធ្វើ​ធ្យូង​សម្រាប់​ដុត ជាដើម​។​

លោក​បាន​ថ្លែងថា​ ​“បើតាម​ខ្ញុំ​ដឹង គឺ​នៅ​ថ្ងៃទី​២៥ ខែឧសភា​ខាងមុខនេះ នឹងមាន​ថ្នាក់ដឹកនាំ​ក្រុមហ៊ុន​មកពី​ជប៉ុន​ជាច្រើន ​នៅក្នុង​ផលិតកម្ម​កែច្នៃ ​គ្រាប់ស្វាយចន្ទី​ធ្វើដំណើរ​មក​កម្ពុជា ដើម្បី​ពិនិត្យមើល​ដោយផ្ទាល់ ​ពី​សក្តានុពល​នៃ​ស្ថានភាព​ចម្ការ គុណភាព​គ្រាប់ស្វាយចន្ទី និង​លទ្ធភាព​នៃ​ការវិនិយោគ”។​

កម្ពុជាមាន​ផ្ទៃដី​ចម្ការ​ស្វាយចន្ទី ប្រមាណ៧០​ម៉ឺន​ហិកតា ក្នុងនោះ​ប្រ​ហែល៧​ម៉ឺន​ហិកតា ​ប្រឈម​នឹង​ការ​បាត់បង់​ដោយសារ​ប្រជាកសិករ​ឈូស​ចោល​ទៅ​ដាំដំឡូង​មី ឬ​ដំណាំ​ផ្សេងៗ​ជំនួស​វិញ​។ ជាធម្មតា​ដើម​ស្វាយចន្ទី​ អាច​ផ្តល់​ផល​បន្ទាប់ពី​ដាំ​បានចន្លោះពី៥ ទៅ-៦​ឆ្នាំ។ ក្នុង​ទំហំ​ដី១​ហិកតា​ជា​មធ្យម ​ផ្តល់​ផល​ចន្លោះ​ពី ១,៥-១,៨​ តោន​ក្នុង១​ឆ្នាំ​៕

ដោយ: គង់ លាងហួរ
ភ្នំពេញ: កម្ពុជាមានគោលបំណងសម្រេចបាននូវឋានៈជាប្រទេសមានប្រាក់ចំណូលខ្ពស់នៅឆ្នាំ២០៥០ តាមរយៈការផ្លាស់ប្តូរយ៉ាងឆាប់រហ័សពីបែបប្រពៃណី ទៅជាកំណើនប្រកបដោយបរិយាប័ន្ន និងនិរន្តរភាព ដោយប្រើប្រាស់វិទ្យាសាស្រ្ត និងវិស្វកម្ម។

កម្ពុជាបានបង្កើតក្រសួងឧស្សាហកម្ម វិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា និងនវានុវត្តន៍ និងក្រុមប្រឹក្សាជាតិវិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា និងនវានុវត្តន៍កាលពីឆ្នាំ ២០២០។ កម្ពុជាក៏បានអនុម័តគោលនយោបាយជាតិវិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា និងនវានុវត្តន៍ និងភ្ជាប់ជាមួយផែនទីបង្ហាញផ្លូវ ដើម្បីណែនាំការអនុវត្តគោលនយោបាយរហូតដល់ឆ្នាំ២០៣០ផងដែរ។

យោងតាមការសិក្សាបានផ្តល់អនុសាសន៍ឱ្យប្រមូលទិន្នន័យអំពីការចំណាយលើការស្រាវជ្រាវ និងបុគ្គលិកឱ្យបានទៀងទាត់ជាងមុន។  ជាឧទាហរណ៍ ស្ថិតិថ្មីៗបំផុតសម្រាប់កាលបរិច្ឆេទចំណាយលើការស្រាវជ្រាវក្នុងស្រុកសរុបពីឆ្នាំ២០១៥ នៅពេលដែលប្រទេសកម្ពុជាបានចំណាយត្រឹមតែ០,១២ភាគរយនៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបសម្រាប់ការស្រាវជ្រាវ និងការចំណាយ។ការសិក្សាក៏បានណែនាំពីវិធីដើម្បីដកចេញនូវឧបសគ្គដែលនៅសេសសល់ចំពោះសមភាពយេនឌ័រនៅក្នុងវិទ្យាសាស្ត្រ និងវិស្វកម្មផងដែរ។

យោងតាមវិទ្យាស្ថាន UNESCO សម្រាប់ស្ថិតិ បានឱ្យដឹងថា ស្ត្រីមានចំនួន២៤ភាគរយនៃអ្នកស្រាវជ្រាវសរុបក្នុងឆ្នាំ២០១៥ កើនឡើងពី២០ភាគរយក្នុងឆ្នាំ២០២១ ដែលបង្ហាញពីវឌ្ឍនភាពគួរឱ្យកត់សម្គាល់។  ជាងនេះទៅទៀត ទស្សនវិស័យសម្រាប់អនាគតកំពុងមានការរីកចម្រើន ដោយហេតុថា៤៣ភាគរយនៃនិស្សិតបញ្ចប់ការសិក្សាថ្នាក់ឧត្តមសិក្សាគឺជាស្ត្រីក្នុងឆ្នាំ២០១៥។

វានឹងក្លាយជារឿងដែលមិនអាចខ្វះបានសម្រាប់កម្ពុជា ក្នុងការអនុវត្តយ៉ាងម៉ត់ចត់ និងសម្របសម្រួលគោលនយោបាយដោយមានការចូលរួមចំណែកយ៉ាងសកម្មពីគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធ រួមទាំងស្ថាប័នរដ្ឋាភិបាល ស្ថាប័នសិក្សា វិស័យឯកជន និងដៃគូអភិវឌ្ឍន៍អន្តរជាតិនានា។

ការសិក្សាក៏បានស្នើប្រែក្លាយក្រុមប្រឹក្សាជាតិវិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា និងនវានុវត្តន៍ ទៅជាស្ថាប័នត្រួតពិនិត្យសម្រាប់ការបង្កើត និងការអនុវត្តគោលនយោបាយ ដើម្បីបង្កើតកិច្ចសន្ទនាពហុភាគី រៀបចំការលាយបញ្ចូលគ្នានៃគោលនយោបាយ និងការរួមបញ្ចូលនៃវិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា និងការច្នៃប្រឌិតទៅក្នុងវិស័យគោលនយោបាយផ្សេងទៀត។

លោក ចម ប្រសិទ្ធ ទេសរដ្ឋមន្ត្រី និងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងឧស្សាហកម្ម វិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា និងនវានុវត្តន៍ បានថ្លែងអំណរគុណដល់អង្គការយូណេស្កូ និងអ្នកពាក់ព័ន្ធជាតិសម្រាប់កិច្ចសហការប្រកបដោយផ្លែផ្កាលើការសិក្សានេះ។

លោកបានជំរុញឱ្យក្រសួងទាំងអស់ វិស័យអប់រំ វិស័យឯកជន ដៃគូអភិវឌ្ឍន៍ និងអ្នកពាក់ព័ន្ធនានា ប្រើប្រាស់ទម្រង់ប្រទេស GO-SPIN ឱ្យបានល្អបំផុតសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ដើម្បីសម្រេចបាននូវវិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា និងនវានុវត្តន៍ ដើម្បីបង្កើនការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចសង្គម និងឈានទៅដល់ចក្ខុវិស័យរបស់យើងសម្រាប់ឆ្នាំ២០៣០ និងឆ្នាំ២០៥០”។

លោក Xing Qu អគ្គនាយករងរបស់អង្គការយូណេស្កូ និងជាជំនួយការអគ្គនាយកបណ្ដោះអាសន្នទទួលបន្ទុកវិទ្យាសាស្ត្រធម្មជាតិ បានបង្ហាញទំនុកចិត្តថា “របាយការណ៍នេះនឹងមានសារៈប្រយោជន៍សម្រាប់ការត្រួតពិនិត្យ និងវាយតម្លៃការវិវត្តរបស់ប្រទេសកម្ពុជានាពេលអនាគត”។

តំណាងអង្គការយូណេស្កូប្រចាំកម្ពុជា លោក Sardar Umar Alam បានមានប្រសាសន៍ថា “ការដាក់ឱ្យដំណើរការនេះគឺជាជំហានដ៏សំខាន់មួយ ដោយសាររបាយការណ៍ GO-SPIN នឹងជួយបង្កើនប្រសិទ្ធភាពវិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា និងការច្នៃប្រឌិត ដើម្បីជំរុញការរួមបញ្ចូលសង្គម និងកំណើនសេដ្ឋកិច្ចបៃតងនៅកម្ពុជា”៕