ដោយស៊ីវ ម៉េង SIV MENG
ភ្នំពេញ: អង្គុយលើកៅអីស៊ីម៉ងត៍ មុខផ្ទះសល់ពីសម័យអនានិគមរបស់ខ្លួនអ្នកស្រីព្រំ អាំងគីម តែងតែសម្រាកលំហែរពេលល្ងាច ដើម្បីស្រូបយកខ្យល់អាកាសបរិសុទ្ឋដែលបក់ផាត់ចេញពីស្ទឹងសង្កែដែលនៅក្បែរនោះ និងគយគន់តំបូលផ្សារណាត់ជាសំណង់បុរាណធំជាងគេក្នុងទីក្រុងបាត់ដំបង។
ផ្ទះស្រ្តីសក់ល្បាយអាចម៍ខ្លារូបនេះស្ថិតនៅទល់មុខផ្សារណាត់ ស្ថិតក្នុងសង្កាត់ ស្វាយប៉ោ ក្រុងបាត់ដំបង ជាសង្កាត់ដែលមានសំណង់សល់ពីសម័យច្រើនជាងគេក្នុងក្រុងបាត់ដំបង និងជាសង្កាត់ពេញនិយមជាងគេ សម្រាប់ជនបរទេសរស់នៅនិងប្រកបអាជីវកម្ម។
ស្រ្តីវ័យចំណាស់រូបនេះ មានស្រុកកំណើតនៅខេត្តបន្ទាយមានជ័យ និងបានមករស់នៅក្រុងបាត់ដំបងតាំងពីសម័យសង្គមរាស្រ្តនិយម ហើយបានជាប់ចិត្តនឹងទីក្រុងនេះរហូតមក ដោយអ្នកស្រីបានថ្លែងថា ពីមួយជំនាន់ទៅមួយជំនាន់ទីក្រុងនេះបានផ្លាស់ប្តូរមុខមាត់រហូត ដែលពីមុនមិនមានម៉ូតូឡានច្រើននោះទេ ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្នទីក្រុងនេះមានភាពរីកចំរើន។
អ្នកស្រីបានបន្តថា “ទីក្រុងនេះស្អាត ខ្ញុំចូលចិត្ត ទោះបីកូនចៅហៅទៅរស់នៅ ភ្នំពេញ ក៏ខ្ញុំមិនទៅរស់នៅដែរ ព្រោះមិនចេះរស់នៅ”។អ្នកស្រីបន្តថា “ទីក្រុងនេះមានភ្ញៀវទេសចរណ៍មកដល់កាន់តែច្រើន ព្រោះទីក្រុងនេះបន្សល់ទុកសំណង់សម័
យបារាំងច្រើន មានអាកាសធាតុល្អ”។
រដ្ឋាភិបាលតាមរយៈក្រសួងទេសចរណ៍ និងក្រសួងវប្បធ៌ម និងវិចិត្រសិល្បៈបានរៀបចំឯកសារពាក់ព័ន្ឋ ដើម្បីស្នើទៅអង្គការយូណេស្កូ ដើម្បីសុំដាក់បញ្ចូលទីក្រុងចំនួនបីចូលជាទីក្រុងបុរាណ គឺទីក្រុងបាត់ដំបង ក្រុងកំពត និងទីក្រុងក្រចេះ។
លោកអឿម សុខុនប្រធានក្រុមប្រឹក្សាក្រុងបាត់ដំបងបានថ្លែងថា បច្ចុប្បន្នក្រុងបាត់ដំបងមាននៅសល់ផ្ទះ ពីសម័យអាណានិគមចំនួន៨០០ផ្ទះ ដែលបាននិងកំពុងអភិរ័ក្សទុក។ ផ្ទះទាំងនោះភាគច្រើនស្ថិតនៅក្នុងសង្កាត់ស្វាយប៉ោ និងសង្កាត់វត្តគរ ជាតំបន់ដែលមានភាពទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរណ៍ ហើយក្រុងកំពុងរៀបចំផែនការអភិរ័ក្ស និងអភិវឌ្ឍន៍តំបន់រមណីយដ្ឋានឯកភ្នំ ស្ថិតក្នុងស្រុកឯកភ្នំ និងប្រាសាទភ្នំបាណន់ ស្ថិតក្នុងស្រុកបាណន់ផងដែរ។
លោកបន្តថា“ក្រៅពីសំណង់បេតិកភ័ណ្ឌសល់ពីសម័យអាណានិគម ក្រុងបាត់ដំបងក៏មាននៅសល់វត្តពីសម័យបុរាណជាច្រើនផងដែរ ពិសេសក្រុងមានប្លង់គោល ដែលមានសូចនាករចំនួន៧ ដើម្បីចង្អុលបង្ហាញពីការអភិវឌ្ឍផងដែរ”។លោកបន្តថា “បច្ចុប្បន្នតំបន់ដែលមានសំណង់បុរាណ ក្នុងខេត្តបានក្លាយជាកន្លែងរស់នៅ និងប្រកបអាជីវកម្មរបស់ជនបរទេសជាច្រើន ហើយភ្ញៀវទេសចរណ៍កាន់តែច្រើនបានមកទស្សនាខេត្តនេះ”។
លោករុន ភារ៉ាប្រធានមន្ទីរទេសចរណ៍ខេត្តក្រចេះបានថ្លែងថា ទីរួមខេត្តក្រចេះ ពិតមានសល់សំណង់សល់ពីសម័យអាណានិគមច្រើន ដូចជាផ្ទះនៅជុំវិញផ្សារ និងអាគាររដ្ឋបាលរបស់ខេត្ត ព្រមទាំងអាគាររបស់មន្ទីរ អង្គភាពពាក់ព័ន្ឋក្នុងខេត្ត សុទ្ឋតែជាអាគារសល់ពីសម័យបារាំង ដែលមានការអភិរ័ក្សនិងរក្សាទុករហូតមកទល់សព្វថ្ងៃនេះ។ក្រៅពីក្រុងក្រចេះ ទីរួមស្រុកឆ្លូង ក៏មានបន្សល់នូវអាគារសម័យអាណានិគមច្រើនផងដែរ។
លោកបន្តថា “ទីក្រុងក្រចេះត្រូវតែទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរណ៍មកច្រើន ពិសេសភ្ញៀវមកពីអឺរ៉ុប ដោយកាលពីឆ្នាំមុនខេត្តទទួលបានភ្ញៀវអន្តរជាតិជាង២៦០០០នាក់ ក្នុងនោះបារាំងជាប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខ១”។លោកបន្តថា “ប្រសិនជាទីក្រុងនេះ អាចចូលជាទីក្រុងបេតិកភ័ណ្ឌមែន ខ្ញុំគិតថាភ្ញៀវទេសចរណ៍នឹងមកទស្សនាខេត្តកាន់តែច្រើនថែមទៀត”។
អតីតអភិបាលខេត្តក្រចេះលោកស ចំរ៉ុងបានថ្លែងឲ្យដឹងផងដែរថា ការបញ្ចូលទីក្រុងក្រចេះជាទីក្រុងបេតិកភ័ណ្ឌលំដាប់ទី២ ជាគំរោងរបស់ក្រសួងវប្បធ៌ម និងវិចិត្រសិល្បៈ និងក្រសួងទេសចរណ៍ដែលបានដាក់ស្នើទៅប្រមុខរដ្ឋាភិបាល ព្រោះក្រុងក្រចេះមានបន្សល់ទុននូវសំណង់ពីសម័យបារាំងច្រើន ដែលសំណង់ទាំងនោះមួយចំនួនបានវាយចោល មុនពេលលោកមកគ្រប់គ្រងខេត្តនេះ ប៉ុន្តែចាប់តាំងពីលោកបានមកដឹកនាំខេត្ត សំណង់ទាំងនោះត្រូវបានអភិរ័ក្ស ទោះបីពុយផុយ ក៏ម្ចាស់ត្រូវសាងសង់ឡើងវិញក្នុងទម្រង់ដើមដែរ។
ងាកទៅកាន់ខេត្តមាត់សមុទ្រ គឺទីក្រុងកំពត ក៏ជាទីក្រុងមានភាពទាក់ទាញ និងបន្សល់ទុកនូវអាគារសម័យអាណានិគមច្រើនផងដែរ។
បណ្តាសំណង់បន្សល់ទុកពីសម័យអាណានិគម នៅក្នុងខេត្តត្រូវបានអភិរ័ក្សទុក ដោយមិនមានការវាយចោលនោះទេ ពិសេសផ្ទះមុខងារសល់ពីសម័យបារាំង បច្ចុប្បន្នត្រូវបានរៀបចំជាសារៈមន្ទីរ ហើយសំណង់ចាស់ៗដែលមិនសូវមានសោភ័ណភាព ត្រូវបានលាបថ្នាំឲ្យមានសោភ័ណភាពស្រស់ស្អាតផងដែរ ពិសេសផ្ទះទាំងនោះត្រូវបានជនជាតិបារាំង និងជនបរទេសនានាជួលឬទិញសម្រាប់បើកជាភោជនីយដ្ឋានភាគច្រើន។
អង្គការហ្រ្វង់កូហ្វូនបានផ្តល់អនុសាសន៍ឲ្យខេត្ត ធ្វើការអភិរ័ក្សសំណង់បុរាណ និងរៀបចំផ្លូវថ្មើជើង ដើម្បីធ្វើឲ្យទីក្រុងនេះកាន់តែមានសោភ័ណភា ព និងទាក់ទាញ”។
ផ្ទះសល់ពីសម័យអាណានិគមភាគច្រើន ស្ថិតនៅក្នុងសង្កាត់កំពង់កណ្តាល ក្រុងកំពត ខេត្តកំពត”។
រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងទេសចរណ៍លោកថោង ខុនបានថ្លែងថា ក្រសួងទេសចរណ៍ និងក្រសួងវប្បធ៌ម និងវិចិត្រសិល្បៈបានរៀបចំឯកសាររួចរាល់ហើយ ដើម្បីដាក់ប
ញ្ចូលទីក្រុងទាំងនេះ ជាទីក្រុងបេតិកភ័ណ្ឌឬទីក្រុងបុរាណលំដាប់ទី២របស់អង្គការយូណេស្កូ។
ងាកទៅកាន់ក្រុងបាត់ដំបងវិញ អ្នកស្រីព្រំ អាំងគីមបានថ្លែងថា ផ្ទះអ្នកស្រីមានភាពធន់ជាប់ មិនធ្លាប់បានជួសជុលនោះទេតាំងពីមករស់នៅ ហើយផ្ទះនេះមានអារម្មណ៍ត្រជាក់ត្រជុំណាស់ ខុសពីផ្ទះសម័យឥឡូវដែលងាយប្រេះជញ្ជាំង និងរបកថ្នាំព៌ណ។
អ្នកស្រីបានបន្តថា “ខ្ញុំសង្ឃឹមថាទីក្រុងនេះ នឹងទទួលបានភ្ញៀវទេសចរណ៍កាន់តែច្រើនទៀត បើសិនជាទីក្រុងនេះក្លាយជាទីក្រុង បេតិកភ័ណ្ឌរបស់អង្គការយូណេស្កូ”៕
