ដោយ: គង់ លាងហួរ
អន្តរជាតិ: សហរដ្ឋអាមេរិកនៅតែជាកំពូលមហាអំណាច ដែលមានឥទ្ធិពលខ្លាំងបំផុតទៅក្នុងតំបន់អាស៊ី ខណៈប្រទេសចិនបានតាមប្រកៀកប្រកិតពីក្រោយ។នេះបើយោងតាមសន្ទស្សន៍អំណាចអាសុីប្រចាំឆ្នាំ២០២៤(Asia Power Index) ដែលបានចេញផ្សាយដោយវិទ្យាស្ថានLowy Institute។

វិទ្យាស្ថាន Lowy Institute ដែលមានមូលដ្ឋាននៅទីក្រុងសុីដនី ក្នុងប្រទេសអូស្ត្រាលី បានផ្តល់ពិន្ទុដល់បណ្តាប្រទេសនិងតំបន់ចំនួន២៧ ជុំវិញសមត្ថភាពជះឥទ្ធិពលនៅក្នុងតំបន់អាស៊ី ដោយផ្អែកលើសូចនាករសំខាន់ៗ ដែលរួមមានដូចជាសមត្ថភាពសេដ្ឋកិច្ច យោធា និងការទូត។

ឥណ្ឌាបានជាប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខ៣ បន្ទាប់ពីសហរដ្ឋអាមេរិក និងចិន ខណៈជប៉ុនបានធ្លាក់មកនៅលេខរៀងទី៤ ហើយអូស្ត្ត្រាលីបានឈរនៅលេខរៀងទី៥។

បណ្តាប្រទេសទាំង៥នេះតែងជាប់នៅក្នុងចំណាត់ថ្នាក់កំពូលទាំង៥ ក្នុងនាមជាប្រទេសជះឥទ្ធិពលខ្លាំងបំផុតទៅក្នុងតំបន់អាស៊ី គិតចាប់តាំងពីសន្ទស្សន៍អំណាចអាសុី ត្រូវបានចាប់ផ្តើមវាយតម្លៃនៅឆ្នាំ២០១៨។ ប្រទេសរុស្ស៊ី និងកូរ៉េខាងត្បូងបានឈរនៅលេខរៀងទី៦ និងទី៧ រៀងគ្នា ខណៈប្រទេសសិង្ហបុរី ឥណ្ឌូនេស៊ី និងថៃ ក៏បានជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ក្នុងបណ្តាប្រទេសលំដាប់កំពូលទាំង១០ផងដែរ។

ចំណែក ប្រទេសម៉ាឡេសុី និងប្រទេសវៀតណាមបានឈរនៅលេខរៀងទី១១ និងទី១២រៀងគ្នា ខណៈប្រទេសហ្វីលីពីនបានឈរនៅលេខរៀងទី១៥។ ប្រទេសព្រុយណេ និងកម្ពុជាបានឈរនៅលេខរៀងទី១៨ និងទី១៩រៀងគ្នា ខណៈប្រទេសឡាវ និងប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ាជាប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខ២២ និងលេខ២៣រៀងគ្នាក្នុងចំណោមបណ្តាប្រទេសសរុបទាំង២៧។

លោកស្រី Susannah Patton អ្នកដឹកនាំការសិក្សាស្រាវជ្រាវលើរបាយការណ៍នេះបានអះអាងថា “សហរដ្ឋអាមេរិកមានគុណសម្បត្តិរឹងមាំជាច្រើននៅក្នុងតំបន់អាស៊ី ជាពិសេសបណ្តាញការពារជាតិដែលបានវ៉ាដាច់ប្រទេសចិនឆ្ងាយណាស់ ខណៈឥទ្ធិពលចម្បងរបស់ចិនបានពឹងផ្អែកលើទំនាក់ទំនងសេដ្ឋកិច្ច”។

សហរដ្ឋអាមេរិកបាននាំមុខប្រទេសចិននៅក្នុងសន្ទស្សន៍អំណាចអាសុីនេះជារៀងរាល់ឆ្នាំ ចាប់តាំងពីការសិក្សាស្រាវជ្រាវបានចាប់ផ្តើមឡើង។ទោះជាយ៉ាងណាក្តី ប្រទេសចិនបានបន្តទទួលបានសន្ទុះនៅក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ តាមរយៈការទាញយកផលប្រយោជន៍ពីទីតាំងភូមិសាស្ត្រ និងការតភ្ជាប់នានាដើម្បីជំរុញទំនាក់ទំនងការទូតសេដ្ឋកិច្ចជាមួយបណ្តាប្រទេសជិតខាងក្នុងតំបន់៕ប្រភព: Lowly Institute៕

ដោយ: គង់ លាងហួរ
អន្តរជាតិ: សហរដ្ឋអាមេរិកកំពុងរៀបចំសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយ ដោយដាក់ឈ្មោះថា“សេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមទីក្រុងញូវយ៉ក” ដើម្បីរៀបរាប់ពីផែនការរបស់ខ្លួនក្នុងការជួយធានាសុវត្ថិភាពខ្សែកាបទំនាក់ទំនងជាសកលក្រោមបាតសមុទ្រដែលភ្ជាប់បណ្តាញនៅជុំវិញពិភពលោក។

សេចក្តីព្រាងនេះនឹងត្រូវបានចុះហត្ថលេខាដោយសហរដ្ឋអាមេរិក បណ្តារដ្ឋជាសមាជិកសហភាពអឺរ៉ុប និងសម្ព័ន្ធមិត្តអាមេរិកផ្សេងទៀតនៅចុងខែកញ្ញានេះ ដើម្បីទាមទារឱ្យប្រតិបត្តិករខ្សែកាបក្រោមសមុទ្រត្រូវតែមានខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ និងវិធានការរក្សាសុវត្ថិភាពទិន្នន័យនៅលើបណ្តាញរបស់ពួកគេ និងរាយការណ៍អំពីឧប្បត្តិហេតុផ្សេងៗដើម្បីត្រួតពិនិត្យឱ្យទាន់ពេលវេលា។

សារពត៌មាន Politico រាយការណ៍ថា សេចក្តីព្រាងច្បាប់នេះនឹងតម្រូវឱ្យបណ្តាប្រទេសជាហត្ថលេខីអាចធ្វើការតែជាមួយបណ្តាក្រុមហ៊ុនផ្គត់ផ្គង់ ដែលអាចទុកចិត្តបានមកពីបណ្តាប្រទេសសម្ព័ន្ធមិត្ត។

គោលបំណងនៃសេចក្តីព្រាងខាងលើមានភាពស្រដៀងគ្នាទៅនឹងចំណាត់ការរបស់ទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនកាលពីប៉ុន្មានឆ្នាំមុន។ នៅពេលនោះ សហរដ្ឋអាមេរិកបានរុញក្រុមហ៊ុនចិននានាដូចជាក្រុមហ៊ុន Huawei ចេញពីហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ 5G របស់ខ្លួន និងបានលើកទឹកចិត្តសម្ព័ន្ធមិត្តចាត់វិធានការនេះដូចគ្នា។

ទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនព្រួយបារម្ភថា រដ្ឋាភិបាលចិនអាចបញ្ជាដល់ក្រុមហ៊ុនចិនដែលធ្វើការលើខ្សែកាបក្រោមបាតសមុទ្រឱ្យបញ្ឈប់ការចែកចាយសេវាកម្មនៅពេលណាមួយ ហើយទីក្រុងប៉េកាំងអាចទាមទារឱ្យប្រតិបត្តិកររបស់ខ្លួនបង្កការរំខានដល់ប្រតិបត្តិការនៃបណ្តាញសេវាខ្សែកាបក្រោមបាតសមុទ្រដែលពួកគេគ្រប់គ្រង។

ប្រសិនបើបណ្តាក្រុមហ៊ុនចិនដំឡើង ឬដំណើរការខ្សែកាបក្រោមបាតសមុទ្រសំខាន់ៗ គណបក្សកុម្មុយនិស្តចិន (CCP) អាចនឹងបញ្ជាឱ្យក្រុមហ៊ុនទាំងនោះបំផ្លាញប្រតិបត្តិការរបស់ពួកគេ និងកាត់ផ្តាច់ទំនាក់ទំនងជាសកល ជាពិសេសមុនពេលផ្ទុះព្រឹត្តិការណ៍ដ៏កក្រើកណាមួយ ដូចជាសង្គ្រាមឈ្លានពានជាដើម។

ដើម្បីទប់ស្កាត់ហានិភ័យនេះ សហរដ្ឋអាមេរិកបានតម្រូវឱ្យបណ្តាប្រទេសហត្ថលេខីនៃសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមទីក្រុងញូវយ៉កត្រូវតែពឹងផ្អែកលើក្រុមហ៊ុនផ្គត់ផ្គង់សេវាកម្មខ្សែកាបដែលអាចទុកចិត្តបាន។

ក្រៅពីនោះ សេចក្តីព្រាងច្បាប់នេះក៏លើកទឹកចិត្តឱ្យក្រុមហ៊ុនផ្តល់សេវា បណ្តាញខ្សែកាបក្រោមសមុទ្រ ប្រតិបត្តិករ និងក្រុមហ៊ុនផ្តល់សេវាថែទាំត្រូវមានតម្លាភាព ភាពជាដៃគូ និងរចនាសម្ព័ន្ធអភិបាលកិច្ចល្អ ដើម្បីធានាថា បណ្តាក្រុមហ៊ុនដែលធ្វើការលើបណ្តាញខ្សែកាបក្រោមសមុទ្រមានរចនាសម្ព័ន្ធច្បាស់លាស់៕ប្រភព: Yahoo Finance៕

ដោយ: គង់ លាងហួរ
អន្តរជាតិ: អាកាសយានដ្ឋានក្នុងរដ្ឋធានីថ្មី Nusantara របស់ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី គ្រោងនឹងបើកដំណើរការជើងហោះហើរពាណិជ្ជកម្មនៅចុងឆ្នាំ២០២៤ ហើយនឹងក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលពាណិជ្ជកម្មនៅខេត្ត East Kalimantan។

ថ្លែងទៅកាន់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែកញ្ញា បន្ទាប់ពីបានចុះចតជាលើកដំបូងនៅអាកាសយានដ្ឋាន Nusantara ដែលកំពុងស្ថិតក្រោមការដ្ឋានសាងសង់នៅឡើយ លោក ប្រធានាធិបតី Joko Widodo បានបញ្ជាក់ថា លោកបានបញ្ជាឱ្យរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងដឹកជញ្ជូនផ្លាស់ប្តូរឋានៈអាកាសយានដ្ឋាន Nusantara ទៅជាព្រលានយន្តហោះបែបពាណិជ្ជកម្ម។

ដើមឡើយ អាកាសយានដ្ឋាន​នេះត្រូវបានសាងសង់ឡើងក្នុងគោលបំណងបម្រើដល់ការធ្វើដំណើររបស់បុគ្គល​សំខាន់​ខ្លាំង ឬបុគ្គលលំដាប់ VVIPs ដោយសំដៅ​លើ​បុគ្គល​ដែល​មាន​អំណាច​នៃការចំណាយ​ខ្ពស់ បុគ្គលមានឋានៈ​នយោបាយ​ខ្ពស់ ឬ​អ្នកមានឋានៈខ្ពង់ខ្ពស់ក្នុង​សង្គម។

លោក Joko Widodo បានលើកឡើងថា នៅពេលបើកដំណើរការនៅចុងឆ្នាំ២០២៤ អាកាសយានដ្ឋាននេះត្រូវបានគេរំពឹងថា នឹងអាចផ្ទុកអ្នកដំណើរបានចំនួន២០មុឺននាក់ ជាមួយនឹងគោលដៅរយៈពេលវែងក្នុងការគ្រប់គ្រងអ្នកដំណើរចំនួន៧លាននាក់ក្នុងមួយឆ្នាំ។

ប្រធានាធិបតីឥណ្ឌូនេស៊ីចាំផ្ទះរូបនេះបានគូសបញ្ជាក់ថា ការផ្លាស់ប្តូរឋានៈរបស់អាកាសយានដ្ឋានខាងលើ នឹងផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍ដល់សហគមន៍រស់នៅជុំវិញនៅរដ្ឋធានីថ្មី Nusantara ។

ដំបូងឡើយ អាកាសយានដ្ឋាន​Nusantara គ្រោង​ចាប់​ផ្តើម​ប្រតិបត្តិការ​នៅ​ខែ​សីហា​ មុន​ថ្ងៃ​បុណ្យ​ឯករាជ្យ​ជាតិលើក​ទី៧៩ របស់​ប្រទេស​ឥណ្ឌូនេស៊ី​នៅ​ថ្ងៃ​ទី១៧ ខែ​សីហា ប៉ុន្តែ​ត្រូវ​បាន​ពន្យារ​ពេលវិញ ដោយសារគម្រោងនេះមិនទាន់ត្រូវបានសាងសង់រួចរាល់។

គម្រោងអាកាសយានដ្ឋានក្នុងរដ្ឋធានីថ្មី Nusantara កំពុងត្រូវបានសាងសង់ឡើងក្នុងទំហំទុនវិនិយោគចំនួន៤,៣ទ្រីលានរូពី (ប្រហែល២៨៤,៧លានដុល្លារអាមេរិក)។ អាកាសយានដ្ឋាននេះមានផ្លូវរត់ប្រវែង៣.០០០ម៉ែត្រ និងទទឹង៤៥ម៉ែត្រ ដោយមានទំហំធំល្មមសម្រាប់ផ្ទុកយន្តហោះដែលមានតួខ្លួនខ្នាតធំ៕ប្រភព: The Strait Times៕

ដោយ: គង់ លាងហួរ
អន្តរជាតិ: បណ្តាម្ចាស់ផ្ទះជាច្រើននៅក្នុងប្រទេសចិនបានបង្ហាញការសាទរចំពោះការសម្រេចចិត្តរបស់ទីក្រុងប៉េកាំងក្នុងការកាត់បន្ថយអត្រាការប្រាក់ ខណៈម្ចាស់ផ្ទះសង្ឃឹមថា វិធានការនេះនឹងជួយសម្រាលបន្ទុកទូទាត់សងប្រាក់កម្ចីរបស់ពួកគេ។

កាលពីថ្ងៃអង្គារ ទី២៤ ខែកញ្ញា ប្រទេសចិនបានបង្ហាញកញ្ចប់ជំរុញទឹកចិត្តរបស់ខ្លួនសម្រាប់វិស័យអចលនទ្រព្យ រួមមានទាំងការកាត់បន្ថយអត្រាការប្រាក់លើកម្ចីទិញផ្ទះ និងការកាត់បន្ថយការបង់ប្រាក់កក់សម្រាប់ការទិញផ្ទះទី២ ពីអត្រា២៥ភាគរយមកនៅត្រឹមអត្រា១៥ភាគរយនៃតម្លៃផ្ទះ។

លោក Pan Gongsheng អគ្គទេសាភិបាលនៃធនាគារកណ្ដាលចិន បានថ្លែងថា វិធានការនេះនឹងបន្ធូរបន្ថយបន្ទុកទូទាត់អត្រាការប្រាក់លើកម្ចីទិញផ្ទះសម្រាប់ប្រជាជនចិនប្រមាណ១៥០លាននាក់ ដោយជួយកាត់បន្ថយការបង់អត្រាការប្រាក់ប្រចាំឆ្នាំរបស់ពួកគេប្រហែល២១,៣ពាន់លានដុល្លារ។

បណ្តាម្ចាស់ផ្ទះនៅក្នុងប្រទេសចិនបានលើកឡើងទាំងក្តីរំភើបរីករាយថា ពួកគេគាំទ្រចំពោះសកម្មភាពរបស់ធនាគារកណ្តាលចិន ទោះ​បី​ជា​ក្រុមអ្នក​វិភាគ​ និង​សេដ្ឋវិទូ​មួយចំនួនអះអាងថា​ ចំណាត់​ការ​នេះ​នឹង​មិនអាច​ជំរុញ​ឱ្យ​សេដ្ឋកិច្ចចិនស្ទុះ​ងើប​​ឡើងវិញយ៉ាង​ឆាប់រហ័សយ៉ាងណាក្តី។

លោកស្រី Jessie Deng អ្នកជំនាញផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុនៅក្រុមហ៊ុនសំណង់មួយបានលើកឡើងថា “ខ្ញុំមិនចាំបាច់រៀបចំផែនការទូទាត់សងបំណុលមុនកាលកំណត់លើប្រាក់កម្ចីទិញផ្ទះរបស់ខ្ញុំទៀតនោះទេ”។

លោកស្រីបានទិញផ្ទះនៅទីក្រុងក្វាងចូវក្នុងឆ្នាំ២០២១ ខណៈនៅពេលនោះការបង់អត្រាការប្រាក់លើកម្ចីប្រចាំឆ្នាំស្ថិតក្នុងរង្វង់៥,៣ភាគរយ។ លោកស្រីត្រូវទូទាត់សងទៅឱ្យធនាគារជាង១០.០០០យ័នក្នុងមួយខែ។ចំនួននេះមានកម្រិតស្មើនឹងប្រាក់បៀរវត្សរ៍ប្រចាំខែរបស់បុគ្គលិកធម្មតានៅក្នុងទីក្រុង។

លើសពីនេះ ធនាគារកណ្តាលចិនបានទាញទម្លាក់អត្រាសាច់ប្រាក់តម្កល់ជាកំហិតនៅតាមបណ្តាធនាគារនៅប្រទេសចិន​ក្នុងចំនួនចន្លោះពី០,២៥ភាគរយទៅ​០,៥ភាគរយ​​។ ធនាគារ​កណ្តាល​ចិន​អះអាងថា វិធានការនេះ​នឹងអាចធ្វើ​ឱ្យធនាគារ​នានា មានលទ្ធភាព​ផ្តល់កម្ចីបន្ថែមបានកាន់តែច្រើន និងចាក់បញ្ចូលសាច់ប្រាក់​ក្នុងរយៈពេលវែងប្រមាណ​១ទ្រីលានយ័នចូលទៅកាន់ទីផ្សារហិរញ្ញវត្ថុ៕ប្រភព: SCMP៕

ដោយ: គង់ លាងហួរ
អន្តរជាតិ: វិស័យសណ្ឋាគារនៅប្រទេសម៉ាឡេស៊ីកំពុងសម្រេចបានវឌ្ឍនភាពឆ្ពោះទៅរកការស្ទុះងើបឡើងវិញ ស្របពេលឧស្សាហកម្មទេសចរណ៍ និងការធ្វើដំណើរបង្ហាញស្ថានភាពប្រសើរឡើង។

លោកស្រី Datin Christina Toh ប្រធានសមាគមសណ្ឋាគារម៉ាឡេស៊ី បានលើកឡើងថា សណ្ឋាគារនៅតាមបណ្តារដ្ឋជាច្រើនបានទទួលអត្ថប្រយោជន៍ពីការកើនឡើងនៃការមកដល់របស់ភ្ញៀវទេសចរណ៍អន្តរជាតិ។

អ្នកជំនាញរូបនេះបានថ្លែងបន្តថា“សណ្ឋាគារនានា ដែលមានទីតាំងនៅចំកណ្តាលទីក្រុង ជាពិសេសសណ្ឋាគារនៅតំបន់ Klang Valley នៃទីក្រុងគូឡាឡាំពួរ ត្រូវបានគេមើលឃើញថា មានអត្រាគ្រប់ដណ្តប់ការស្នាក់នៅខ្ពស់។

លោកស្រីបានបញ្ជាក់ប្រាប់សារពត៌មាន StarBiz ថា “អត្រាគ្រប់ដណ្តប់ការស្នាក់នៅ មិនទាន់បានហក់ឡើងដល់កម្រិតមុនផ្ទុះជំងឺរាតត្បាតក្នុងរង្វង់ប្រមាណ៧០ភាគរយឡើងវិញនៅឡើយទេ”។

លោកស្រីបានគូសបញ្ជាក់ថា “វិស័យសណ្ឋាគារនៅចំកណ្តាលទីក្រុងមានភាពប្រសើរឡើងយ៉ាងខ្លាំង និងកើនឡើងជិតដល់កម្រិតមុនពេលផ្ទុះជំងឺរាតត្បាត។ ទោះយ៉ាងណាក្តី សណ្ឋាគារនៅតាមរដ្ឋតូចៗមួយចំនួនមិនទាន់ឈានដល់កម្រិតនោះនៅឡើយទេ”។

ចាប់ពីខែកក្កដាដល់ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៤ សណ្ឋាគារលំដាប់ផ្កាយ៣ ដល់ផ្កាយ៥ នៅចំកណ្តាលទីក្រុងគូឡាឡាំពួរ ត្រូវបានគេមើលឃើញថា អត្រាគ្របដណ្តប់ស្នាក់នៅបានកើនឡើងដល់ជាង៨០ភាគរយ។

ក្រុមហ៊ុនប្រឹក្សាអចលនទ្រព្យ Knight Frank បានគូសរំលេចនៅក្នុងរបាយការណ៍ប្រចាំឆមាសទី១ ឆ្នាំ២០២៤ ថា ចំនួនសណ្ឋាគារលំដាប់ផ្កាយ៤ និងផ្កាយ៥ នៅក្នុងទីក្រុងគូឡាឡាំពួរមានចំនួន១០២អគារ គិតជាបន្ទប់សរុបចំនួន៣៣.៣៧៧បន្ទប់។

គម្រោងអភិវឌ្ឍន៍សណ្ឋាគារភាគច្រើនបំផុតត្រូវបានជ្រើសរើសទីតាំងនៅចំកណ្តាលទីក្រុង ខណៈគម្រោងដែលមានទីតាំងនៅជាយក្រុងគូឡាឡាំពួរ
មានចំណែកប្រហែល២៥ភាគរយ ប៉ុណ្ណោះ៕ប្រភព: The star៕