ដោយៈ គង់ សូរិយា

        អន្តរជាតិៈ ការវិភាគគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ និងមានភាពស៊ីជម្រៅមួយទាក់ទងនឹងផលប្រយោជន៍របស់កម្ពុជា និងចិនអាចដឹកអាវុធឆ្លងកាត់ព្រែកជីកហ្វូណនតេជោ ត្រូវបានលើកឡើងដោយអ្នកជំនាញអន្តរជាតិមួយរូប។

សារព័ត៌មាន The Diplomatបានពន្យល់បកស្រាយអំពីរឿងដ៏រសើបនេះ និងបានសម្ភាសន៍ជាមួយអ្នកជំនាញអន្តរជាតិ ដែលបានពន្យល់បកស្រាយអំពីរឿងនេះ ប្រកបដោយមូលដ្ឋានចំណេះដឹង និងមានលក្ខណៈវិទ្យាសាស្រ្ត។និយាយពីសេដ្ឋកិច្ច ព្រែកជីកនេះនឹងជួយកាត់ប​ន្ថយបានមួយផ្នែកធំ នៃការពឹងផ្អែករបស់កម្ពុជាលើកំពង់ផែវៀតណាម។

ព្រែកជីកហ្វូណនតេជោ នឹងតភ្ជាប់ពីកំពង់ផែស្វយ័តភ្នំពេញ ទៅកាន់កំពង់ផែទឹកជ្រៅដែលកំពុង ស្ថិតក្រោមគម្រោងសាងសង់នៅក្នុងខេត្តកែប និងកំពង់ផែទឹកជ្រៅ ដែលត្រូវបានសាងសង់រួចរាល់ នៅក្នុងខេត្តព្រះសីហនុ។ បច្ចុប្បន្នពាណិជ្ជកម្មមួយភាគធំរបស់កម្ពុជា ជាពិសេស ចេញនិងចូលទីក្រុងភ្នំពេញ គឺត្រូវធ្វើឡើងកាត់តាមកំពង់ផែភាគខាងត្បូងរបស់វៀតណាម តួយ៉ាងដូចជាកំពង់ផែ Cai Mep។រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានគណនាយ៉ាងលម្អិតថា ព្រែកជីកហ្វូណនតេជោនឹងជួយកាត់បន្ថយ ការពឹងផ្អែកលើកំពង់ផែវៀតណាម បានរហូតដល់ទៅ៧០ភាគរយ។ នាពេលបច្ចុប្បន្នកំពង់ផែរបស់កម្ពុជា មិនសូវទទួលបាន ការធ្វើពាណិជ្ជកម្មច្រើននោះទេ ហើយក៏មិនសូវប្រមូលពន្ធបានច្រើននោះដែរ។

ដូច្នេះហើយវាជាប្រយោជន៍ សេដ្ឋកិច្ចមួយសម្រាប់កម្ពុជា ដែលត្រូវជំរុញឱ្យពាណិជ្ជកម្ម ហូរកាត់តាមកំពង់ផែរបស់ខ្លួនដោយផ្ទាល់។ លើសពីនេះទៅទៀត វាក៏អាចទប់ស្កាត់ផងដែរនូវហានិភ័យ នៃការបិទខ្ទប់កំពង់ផែ ដោយប្រការណាមួយពីសំណាក់វៀតណាម ដោយមិនឱ្យទំនិញកម្ពុជា ឆ្លងកាត់កំពង់ផែរបស់ពួកគេ។ រឿងបែបនេះធ្លាប់កើតឡើងរយៈពេលខ្លីរួចហើយ កាលពីដើមទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៩០។

ម្យ៉ាងវិញទៀត បើគិតលើប្រយោជន៍ យុទ្ធសាស្ត្រវិញកម្ពុជាយល់យ៉ាងច្បាស់ថា គ្មានឡើយការធានាថា សន្តិភាពនៅក្នុងតំបន់ទន្លេមេគង្គនឹងមានជាអចិន្ត្រៃយ៍រហូតទេ ហើយកម្ពុជាខ្លួនឯងត្រូវតែធានាឱ្យបានថា “ពាណិជ្ជកម្មរបស់ខ្លួន នឹងមិនពឹងផ្អែកលើប្រទេសដទៃណាមួយនោះទេ”។បើពិនិត្យលើផលប្រយោជន៍ទាំងនេះ វាជារឿងចម្លែកដែលលោក សម រង្ស៉ី ដែលតែងតែអះអាងប្រាប់ប្រជាជនខ្មែរថា លោកចង់បិទបញ្ចប់ ឥទ្ធិពលវៀតណាមលើកម្ពុជានោះ បែរជាមើលរំលងផលប្រយោជន៍បែបនេះទៅវិញ។

តាមរយៈគម្រោងព្រែកជីកហ្វូណនតេជោ វាបានបង្ហាញពីភាពផ្ទុយទាំងស្រុង ទៅនឹងការអះអាងរបស់មនុស្សមួយចំនួន ដែលនៅតែយល់ថា គ្រួសារត្រកូលហ៊ុន គឺជាអាយ៉ងរបស់យួន។ការសាងសង់កំពង់ផែ ឬព្រែកជីកមិនមែនរឿងចម្លែកអ្វីនោះទេ នៅក្នុងតំបន់។

ជាឧទាហរណ៍ នៅម៉ាឡេស៊ី ពួកគេក៏កំពុងប្រឹងប្រែងទ្វេរដង ក្នុងការពង្រីកសមត្ថភាពកំពង់ផែKlang ដែលជាកំពង់ផែធំទី២ នៅក្នុងតំបន់។

ចំណែក កំពង់ផែ Sapangar Bay Container Port នៅក្នុងរដ្ឋ Sabah ក៏នឹងត្រូវបានពង្រីកឱ្យធំជាងមុនដែរ។ នៅឯថៃវិញក៏មិនខុសគ្នាដែរ ដោយពួកគេកំពុងជំរុញការអភិវឌ្ឍ កំពង់ផែដ៏ធំមួយ ក្រោមក្របខណ្ឌ នៃច្រករបៀងភាគខាងត្បូងរបស់ខ្លួន ខណៈគំនិតជីកព្រែកជីកKra មិនបានរលាយបាត់ពីគំនិត របស់ថ្នាក់ដឹកនាំថៃនោះទេ។

ដូច្នេះមិនមែនមានតែ កម្ពុជាម្នាក់ឯងនោះទេ ដែលមានមហិច្ឆតាអភិវឌ្ឍព្រែកជីក ឬពង្រីកសមត្ថភាពកំពង់ផែរបស់ខ្លួន នៅក្នុងបរិបទនៃការប្រកួតប្រជែងគ្នា កាន់តែខ្លាំងនៅក្នុងចំណោមកំពង់ផែនានានៃ តំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។

លោក សម រង្ស៉ី បាននិយាយថា ព្រែកជីកហ្វូណនតេជោ នឹងផ្ដល់ឱ្យចិន នូវផ្លូវទឹកដែលតភ្ជាប់ ពីភាគខាងត្បូងប្រទេសចិន ទៅកាន់ឈូងសមុទ្រថៃ ឆ្លងកាត់តាម ប្រទេសឡាវ និងប្រទេសកម្ពុជា…ហើយផ្លូវទឹកនេះ គឺស័ក្តិសមសម្រាប់ការដឹកជញ្ជូនទំនិញ ក្នុងនោះរួមមានអាវុធ និងគ្រាប់រំសេវ ពីចិនឆ្ពោះទៅកាន់ឈូងសមុទ្រថៃ។

ប៉ុន្តែសម្រាប់អ្នកជំនាញដូចជាលោក David Hutt មកពី Central European Institute of Asian Studies (CEIAS)បានលើកជាសំណួរថា ប្រសិនបើគេអាចស្រមៃបានថា កម្ពុជាអាចនឹងអនុញ្ញាតឱ្យចិន ប្រើប្រាស់ព្រែកជីកហ្វូណនតេជោ ចុះហេតុអ្វីគេមិនស្រមៃដែរទៅថា កម្ពុជានឹងអនុញ្ញាតឱ្យចិន ប្រើប្រាស់ផ្លូវល្បឿនលឿន និងស្ពាន ឬផ្លូវដែកដែលចិនជាអ្នកជួយសាងសង់ ដើម្បីឈ្លានពានវៀតណាម?។

 លោក David Hutt បន្ថែមថា “ប្រសិនបើអ្នកមានផ្នត់គំនិតបែបនេះ នោះផ្លូវដែក ផ្លូវថ្នល់ រួមទាំង មូលដ្ឋានទ័ពជើងទឹក ឬក៏ព្រែកជីករបស់កម្ពុជាសុទ្ធតែជាគំរាមកំហែងទាំងអស់”។

បើតាមលោក David Hutt ក្នុងករណីជម្លោះផ្ទុះឡើងរវាងចិន និងវៀតណាម ទីក្រុងប៉េកាំងមិនអាចដឹកជញ្ជូនអាវុធ ឬគ្រាប់រំសេវឆ្លងកាត់តាមសមុទ្រចិនខាងត្បូង បញ្ជូនទៅឱ្យកងទ័ពរបស់ខ្លួន ដែលត្រូវបានគេប៉ាន់ស្មានថា នឹងត្រូវដាក់ឱ្យឈរជើងនៅមូលដ្ឋានទ័ពជើងទឹករាមបាននោះទេ។

ប៉ុន្តែហេតុអ្វីបានជាគេថា ត្រូវដឹកជញ្ជូនតាមទន្លេរទៅវិញ? បើគិតពីព្រំដែន ចិនជាប់ជាមួយឡាវ ទៅកាន់កម្ពុជា ទន្លេរមេគង្គមានប្រវែងប្រហែល១០០០គីឡូម៉ែត្រ។ តើវាឆ្ងាយពេក ឬក៏ជិតពេក។ ដូច្នេះតើកប៉ាល់មួយ ត្រូវចំណាយពេលប៉ុន្មាន ដើម្បីធ្វើដំណើរតាមផ្លូវនេះ? តើត្រូវចំណាយពេលមួយសប្ដាហ៍ ឬក៏ច្រើនជាងនេះ? ជាការពិតណាស់ វាមិនមែនចំណាយពេលខ្លីនោះទេ។

ប្រសិនបើអ្នកសម្រេចចិត្ត ធ្វើដំណើរតាមផ្លូវនេះ នោះកប៉ាល់របស់អ្នកនឹងត្រូវធ្វើដំណើរកាត់តាមច្រក ទន្លេមេគង្គរបស់ប្រទេសឡាវទាំងស្រុង ដែលនេះអាចនឹងបង្កជាជម្លោះការទូត រវាងឡាវ និងវៀតណាម។

ប្រទេសថៃវិញក៏ប្រហែលជា មានរឿងត្រូវនិយាយដែរ។ ម្យ៉ាងបើក្បួននាវាចិន ធ្វើដំណើរកាត់តាមទន្លេនោះវៀតណាម ក៏អាចដឹង និងត្រៀមខ្លួនទុកជាមុនដែរ។

ចុងក្រោយគេ តើអាវុធប្រភេទដែលគេកំពុងនិយាយ? នៅត្រង់ចំណុចនេះ គំនិតដែលថាចិនអាចនឹងដឹកបរិក្ខារយោធា តាមបណ្ដោយទន្លេមេគង្គ ទៅកាន់ភ្នំពេញ រួចកាត់តាមព្រែកជីក ហ្វូណនតេជោ ទៅកាន់មូលដ្ឋានទ័ពជើងទឹករាមនោះ អ្វីដែលគេត្រូវនិយាយគឺអាវុធ និងគ្រាប់រំសេវសម្រាប់កងទ័ពជើងទឹក។

ប៉ុន្តែអាវុធទាំងនេះមិនមែនស្រាលនោះទេ ហើយការដឹកជញ្ជូនតាមទន្លេរក៏មិនអាចធ្វើទៅកើតដែរ។ ទន្លេរមេគង្គ គឺមានទំហំតូចពេកសម្រាប់នាវា ដែលដឹកអាវុធប្រភេទនេះ ហើយបើដូច្នេះការដឹកតាមព្រែកជីក ក៏មិនអាចធ្វើទៅកើត នោះដែរ។

តាមកាសែត Financial Times វៀតណាម បានគណនាថាទីក្រុងហាណូយ នៅតែមានប្រៀបលើកម្ពុជា ពីព្រោះនាវាដែលអាចដឹកទម្ងន់លើស១០០០តោន មិនអាចធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់តាមព្រែកជីកបានទេ ដែលនេះមានន័យថា នាវាធ្ងន់ៗនឹងនៅតែត្រូវពឹងផ្អែកលើកំពង់ផែវៀតណាមដដែល៕

ដោយ: គង់ លាងហួរ
អន្តរជាតិ: តម្លៃហាងឆេងមាសបានបន្តងើបឡើងថ្លៃ នៅល្ងាចថ្ងៃច័ន្ទនេះ បើធៀបនឹងតម្លៃក្នុងពេលបិទការជួញដូរកាលពីថ្ងៃសុក្រសប្តាហ៍មុន ខណៈដែលអ្នកវិនិយោគកំពុងផ្តោតចំណាប់អារម្មណ៍ទៅលើទិន្នន័យអតិផរណារបស់សហរដ្ឋអាមេរិក តំបន់អឺរ៉ុប និងប្រទេសជប៉ុន ដើម្បីស្ទាបស្ទង់ទស្សនវិស័យអត្រាការប្រាក់សកល។

តួយ៉ាង តម្លៃមាស Spot Gold បានងើបឡើង០,៤៧%ដល់២៣៤៤,៦២ដុល្លារ ក្នុងមួយអោន ខណៈតម្លៃហាងឆេងមាសរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក U.S. gold futures បានងើបឡើង០,៤៥ភាគរយដល់២៣៤៥,១០ដុល្លារ ក្នុងមួយអោន គិតត្រឹមម៉ោង៤:២១នាទីល្ងាច។

គិតត្រឹមពេលបិទការជួញដូរកាលពីថ្ងៃសុក្រសប្តាហ៍មុន តម្លៃមាស Spot Gold បានស្ថិតនៅត្រឹម២៣៣៣,៧៦ដុល្លារ ក្នុងមួយអោន ខណៈតម្លៃហាងឆេងមាសរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក U.S. gold futures បានស្ថិតនៅត្រឹម២៣៣៤,៥០ដុល្លារ ក្នុងមួយអោន។

កំណត់សម្គាល់: តម្លៃមាសបានបន្តងើបឡើងថ្លៃ នៅល្ងាចថ្ងៃច័ន្ទនេះ បើយកទៅប្រៀបធៀបនឹងតម្លៃក្នុងពេលបិទការជួញដូរកាលពីថ្ងៃសុក្រសប្តាហ៍មុន៕

ដោយៈ ហ្វីអូណាា

        ភ្នំពេញៈ កម្ពុជាមានអូរ ព្រែក ស្ទឹង ទន្លេរ ហូរកាត់ខ្វាត់ខ្វែង​ដែលជាប្រភព​នៃការដឹកជញ្ជូនផ្លូវទឹក និងសម្រួលដល់ជីវភាពរបស់នៅរបស់ប្រជាជនកម្ពុជាយ៉ាងសំខាន់ និងមិនអាចខ្វះ​បាន។

យោងតាមឯកសារបានបង្ហាញថា ផ្លូវទឹកដែលអាច​ធ្វើនាវាចរ​បាន​មានប្រវែង១៧៥០គីឡូម៉ែត្រ ក្នុងនោះ​ទន្លេមេគង្គមានចំណែក ៣០% ទន្លេរសាប និងបឹងទន្លេសាបប្រហែល១៥% ទន្លេរបាសាក់៥% និងផ្លូវទឹកផ្សេងទៀត​ប្រហែល៥០%។ ប៉ុន្តែ​នារដូវប្រាំងផ្លូវនាវាចរណ៍ មានប្រវែងសរុបត្រឹមតែ៥៨០គីឡូម៉ែត្រ ដែលនេះ​បង្ហាញនូវ​ភាព​ប្រែប្រួល​ដ៏គួរឱ្យកត់សម្គាល់។

រដ្ឋាភិបាល​បាន​កំពុង​ជំរុញ ​ការ​អភិវឌ្ឍ​កំពង់ផែ​តាម​ដង​ទន្លេរ ខណៈ​ដែល​ការដឹកជញ្ជូន​តាមផ្លូវទឹក មានសារសំខាន់ណាស់ ដោយមានភាពចំណេញច្រើន តាមរយៈការ​ដឹក​បាន​ច្រើន កាត់បន្ថយ​គ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ កាត់បន្ថយតម្លៃដឹកទំនិញ និងកាត់បន្ថយ​ការខូចខាត​ផ្លូវថ្នល់ ចូលរួម​ជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ច។យោងតាមឯកសារ​ផែនការមេគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ​ស្តី​ពី ​ប្រព័ន្ធ​ដឹកជញ្ជូន​អន្តរមធ្យោបាយ​ និង​ភស្តុភារកម្ម​កម្ពុជា​បាន​បង្ហាញ​ថា កម្ពុជាមានកំពង់ផែទន្លេសំខាន់ៗចំនួន១៩ រួមមាន៖ (១) ផែរណប​ពហុបំណងទន្លេបិទ (UM2), (២) ផែ​ក្រចេះ, (៣) ផែ​ស្ទឹងត្រែង, (៤) ផែសៀមរាប, (៥) ផែ​បាត់ដំបង, (៦) ផែ​ពោធិ៍សាត់, (៧) ផែ​កំពង់ឆ្នាំង, (៨) ផែ​ពហុបំណង (TS3), (៩) ផែ​អ្នកដំណើរ និង​ទេសចរណ៍ (TS1), (១០) ផែ​រណបពហុបំណង (TS11) ស្ថិតនៅរាជធានីភ្នំពេញ, (១១) ផែកុងតឺន័រថ្មី LM17, (១២) ។

ផែ​ព្រែកអញ្ចាញ (UM1) នៅ​ខេត្តកណ្តាល, (១៣) ផៃ​កោះរកា (LM26) នៅ​ខេត្តព្រៃវែង, (១៤) ផែ​ព្រែកក្ដាម, (១៥) ផែ​បឹងកេត, (១៦) ផៃ​អូស្មាច់, (១៧) ផែ​កំពង់លែង, (១៨) ផែ​មេគង្គ, និង (១៩) ផែ​សុវណ្ណភូមិ ព្រមទាំងចំណតផែទេសចរណ៍ និង​ចំណត​ផែ​​ប្រេងឧស្ម័ន​របស់​ក្រុមហ៊ុន​ឯកជន​មួយ​ចំនួន​ទៀត។

យ៉ាងណាមិញ ដោយសារ​ការប្រែប្រួល​នៃកម្ពស់ទឹក ​តាមរដូវ និង​គន្លង​ផ្លូវខ្លះ ​មិនអាចឱ្យ​នាវាចរាចរណ៍​បានដោយរលូន ផ្លូវ​នាវាចរណ៍​មួយភាគធំ ​មិន​អាច​ឱ្យនាវា​ចំណុះ១០០០តោន ឆ្លងកាត់​ពេញ​មួយឆ្នាំ​បាន​ឡើយ។

ជាក់ស្ដែង គន្លងផ្លូវខ្លះនៃតំបន់បឹងទន្លេសាប និងទីតាំងភ្ជាប់ជាមួយ​ទន្លេសាប (ចំណុចប្រសព្វ​រវាង​ខេត្តក្រចេះ និងស្ទឹងត្រែង) ព្រមទាំងគន្លងនៃទន្លេរមេគង្គ ភ្ជាប់ទៅប្រទេស វៀតណាម ដែល​ជម្រៅ​ទឹក​មិន​ជ្រៅ​គ្រប់គ្រាន់ និងបង្កផលលំបាក​ដល់នាវាចំណុះធ្ងន់ឆ្លងកាត់។ បន្ថែមលើសពី​នេះទៀត លក្ខខណ្ឌ​នាវាចរ​តាម​ព្រំដែន​កម្ពុជា-ឡាវ មិន​អំណោយ​ផល​​ដោយសារ​កម្ពស់ទឹក មាន​ភាព​ខុស​គ្នា​ខ្លាំង ដែល​រារាំងដល់ការអភិវឌ្ឍ​ការដឹកជញ្ជូន ​តាមផ្លូវទឹក​រវាងប្រទេសទាំងពីរ។

ប្រឈមនឹងកត្តាធម្មជាតិ បូករួមទាំង​ថ្លៃដឹកជញ្ជូនខ្ពស់​ និងសកម្ម​ភាព​ដឹកជញ្ជូន​នៅតិច ការទាញ​យក​អត្ថប្រយោជន៍​ពីការដឹកជញ្ជូន​តាម​ផ្លូវទឹកទន្ល​របស់​កម្ពុជា ឱ្យអស់​សក្តានុពល ​តម្រូវ​ឱ្យមានការ​វិយោគ​បន្ថែម​ឱ្យ​បាន​ច្រើន និង​ប្រកប​ដោយ​ប្រសិទ្ធភាព​ខ្ពស់។ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ​ក៏​ទើប​ប្រកាស​ដាក់​ឲ្យ​ប្រើប្រាស់​ច្បាប់ស្តីពី “ការដឹកជញ្ជូនតាមផ្លូវទឹក”។

ច្បាប់នេះកំណត់អំពីការគ្រប់គ្រង និងការអភិវឌ្ឍវិស័យដឹកជញ្ជូ​នតាមផ្លូវទឹក និងកំពង់ផែ​នៃ​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា ក្នុងគោលបំណងដើម្បីរក្សាសណ្តាប់ធ្នាប់ ធានាសុវត្ថិភាព សន្តិសុខនៃការ​ដឹកជញ្ជូនតាមផ្លូវទឹក​ព្រមទាំងការកសាង និងថែរក្សាការពារហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធពាក់ព័ន្ធ និងរួម​ចំណែក​ការពារបរិស្ថាន ព្រមទាំងផ្តល់កាលានុវត្តភាពវិនិយោគ និងការប្រកួតប្រជែង​ប្រកប​ដោយ​យុត្តិធម៌ សមធម៌ និងតម្លាភាព សម្រាប់បម្រើពាណិជ្ជកម្មជាតិ និងអន្តរជាតិ និងទ្រទ្រង់​ការអភិវឌ្ឍ​សេដ្ឋកិច្ច​ជាតិ៕

ដោយៈ គង់ សូរិយា

        អាមេរិកៈ  ក្រសួង​ការពារ​ជាតិ​អាមេរិក ​បាន​ចេញ​សេចក្តីប្រកាស​ព័ត៌មាន​មួយ ​នៅ​ទីក្រុង​វ៉ា​ស៊ី​ន​តោន ​កាលពី​ថ្ងៃ​ទី​២​៤​ ​ខែ​ឧសភា​ថា​លោក​​L​l​o​y​d​ ​A​us​tin​នឹង​ធ្វើដំណើរ​ទៅកាន់​ប្រទេស​សិង្ហបុរី​ ​កម្ពុជា​ ​និង​បារាំង​នៅ​ស​ប្តាហ៍​ក្រោយ​។​

សេចក្តីប្រកាស​ព័ត៌មាន​បាន​បញ្ជាក់​បន្ថែម​ថា​ ​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​របស់​រដ្ឋមន្ត្រី​ ​A​us​tin​ ​ទៅកាន់​កិច្ច​សន្ទនា​សាំង​គ្រីឡា(S​hang​r​i​-​L​a​ ​Dialogue​) ​នៅ​ប្រទេស​សិង្ហបុរី​ ​ដែល​ជា​ផ្នែក​នៃ​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​ផ្លូវការ​លើក​ទី​១០​របស់​លោក ​ទៅកាន់​តំបន់​ឥណ្ឌូ​-​ប៉ាស៊ីហ្វិក​ ​ធ្វើឡើង​ក្នុង​គោលបំណង​ថ្លែងសុន្ទរកថា​ពេញអង្គ​ ​ដោយ​បញ្ជាក់​ពី​សារៈសំខា​ន់​របស់​តំបន់​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​សន្តិសុខ​ពិភពលោក​។​

ក្នុង​អំឡុង​ពេល​ស្នាក់​នៅ​ប្រទេស​សិង្ហបុរី​ ​លោក​រដ្ឋមន្ត្រី​A​us​tin​ ​គ្រោង​នឹង​ជួប ​ជាមួយ​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ថ្មី​របស់​សិង្ហបុរី​ ​និង​មន្ត្រី​ជាន់ខ្ពស់​ផ្សេងទៀត​ ​ក្នុង​គោលបំណង​ជំរុញ​ទំនាក់ទំនង​ទ្វេភាគី ​ឱ្យ​កាន់តែ​រឹង​មាំ​។​ ​

លោក​ក៏​នឹង​បើក​កិច្ចប្រជុំ​ពហុភាគី​ នៃ​សម​ភាគី​តំបន់​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍​ ​និង​ចូលរួម​ក្នុង​កិច្ចប្រជុំ​ថ្នាក់​រដ្ឋមន្ត្រី​ត្រីភាគី​ (​T​M​M​) ​ជាមួយ​សម​ភាគី​ជប៉ុន​ ​និង​សាធារណរដ្ឋ​កូរ៉េ​ ​ដោយមាន​គោលដៅ​ពង្រឹង​កិច្ច​សហប្រតិបត្តិការ​សន្តិសុខ​ក្នុង​តំបន់​។​

សេចក្តីប្រកាស​ព័ត៌មាន​បាន​បន្ត​ទៀត​ថា​ ​រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​ការពារ​ជាតិ​លោក​ ​L​l​o​y​d​ J. ​A​us​tin​ ​ក៏​គ្រោង​នឹង​ជួប​ជា​លក្ខណៈ​ទ្វេភាគី​ជាមួយ​សម​ភាគី​ផ្សេងទៀត​ មកពី​ទូទាំង​តំបន់​ឥណ្ឌូ​-​ប៉ាស៊ីហ្វិក​ ​និង​ជាមួយ​ឧត្តមនាវីឯក​ ​Don​g​ Jun ​រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​ការពារ​ជាតិ​នៃ​សាធារណៈ​រដ្ឋ​ប្រជាមានិត​ចិន​ ​បន្ទាប់ពី​កិច្ចពិភាក្សា​ចំនួន​១​៦​ ​កាលពី​ខែ​មេសា​តាមរយៈ​ប្រព័ន្ធ​វីដេអូ​។​

សេចក្តីប្រកាស​ព័ត៌មាន​បាន​បន្ត​ថា​ ​ នៅ​កម្ពុជា​ ​លោក​រដ្ឋមន្ត្រី​ ​នឹង​ជួប​ជាមួយ​មន្ត្រី​ជាន់ខ្ពស់​នានា​ ​បន្ទាប់ពី​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​របស់​លោក​នៅ​ខែវិច្ឆិកា​ ​ឆ្នាំ​២​០​២​២​ ​មក​ទី​ក្រុងភ្នំពេញ​ សម្រាប់​កិច្ចប្រជុំ​រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិ​អា​ស៊ាន​បូក​ (​A​D​M​M​-​Plus​)​។​

ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​លើក​ទី​១​០​ ​របស់​លោក​រដ្ឋមន្ត្រី​ ​A​us​tin​ ​ទៅកាន់​តំបន់​ឥណ្ឌូ​-​ប៉ាស៊ីហ្វិក​ ​ធ្វើឡើង​ខណៈ​ក្រសួង​ការពារ​ជាតិ ​ពង្រឹង​ទំនាក់ទំនង​អាមេរិក​ ជាមួយ​ស​ម្ព័ន្ធ​មិត្ត​ ​និង​ដៃគូ​ក្នុង​ការ​គាំទ្រ​ដល់​ចក្ខុវិស័យ​រួម​ក្នុង​តំបន់​សម្រាប់​សន្តិភាព​ ​ស្ថិរភាព​ ​និង​ការ​ទប់​ស្កាត់​។​

លោក​រដ្ឋមន្ត្រី​A​us​tin​ ​នឹង​បញ្ចប់​ដំណើរ​របស់​លោក​នៅ​ប្រទេស​បារាំង​ ​ជា​កន្លែង​ដែល​គាត់​នឹង​ចូលរួម​ ក្នុង​ព្រឹត្តិការណ៍​រំលឹក​មួយ​ចំនួន​ ​ដើម្បី​ប្រារព្ធ​ទិវា​រំលឹក​ខួប​លើក​ទី​៨​០​នៃ​ ​D​-​Day​ ៕

        ដោយៈ គង់ សូរិយា

        ភ្នំពេញៈ មន្រ្តីជាន់ខ្ពស់ចិនបានប្រកាសជាចំហ ក្នុងការជួយនិងគាំទ្រដល់គំរោងព្រែកជីកហ្វូណនតេជោ នាពេលខាងមុខឆាប់ៗនេះ។

លោក Wang Yi សមាជិកការិយាល័យនយោបាយនៃគណៈកម្មាធិការមជ្ឈិមបក្សកុម្មុយនិស្តចិន និងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសចិនបានថ្លែងបែបនេះ ក្នុងពេលជួបពិភាក្សាការងារជាមួយ លោក សុខ ចិន្តាសោភា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិកម្ពុជាកាលពីថ្ងៃទី២៤ ឧសភាកន្លងមកនេះ។

លោក Wang Yi បានប្រាប់សមភាគីកម្ពុជាថា ក្នុងនាមជាមិត្តដែកថែប ចិនរីករាយពង្រឹងការប្រាស្រ័យទាក់ទងគ្នា នៃថ្នាក់ដឹកនាំជាន់ខ្ពស់ជាមួយភាគីកម្ពុជា បន្តជំរុញការសាងសង់ “ច្រករបៀងត្រីនិងស្រូវ” និង “ច្រករបៀងអភិវឌ្ឍន៍ឧស្សាហកម្ម” រៀបចំផែនការ ក្នុងការអនុវត្តគម្រោងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ មានដូចជាផ្លូវដែក ផ្លូវថ្នល់ ប្រភពថាមពល និងកសិកម្មជាដើម ជួយកម្ពុជាក្នុងការរៀបចំយ៉ាងសកម្មនូវគម្រោងធារាសាស្រ្តចម្រុះ។

លោក Wang Yi បានបញ្ជាក់ថា “ភាគីចិនរីករាយលើកទឹកចិត្តសហគ្រាសចិនកាន់តែច្រើន មកបណ្តាក់ទុននៅកម្ពុជា ចែករំលែកបទពិសោធន៍របស់ខ្លួន ក្នុងការកសាងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេស ជួយកម្ពុជាពន្លឿន ដំណើរការឧស្សាហូបនីយកម្ម គាំទ្រកម្ពុជាក្នុងការសម្រេចបាននូវការអភិវឌ្ឍន៍បៃតងកាបូនទាប ពង្រីកការនាំចូលផលិ​តផលកសិកម្មកម្ពុជា”។

លោកបន្តថា ភាគីទាំងពីរគួរតែចាប់យក “ឆ្នាំនៃការផ្លាស់ប្តូរប្រជាជននិងប្រជាជនរវាងចិន និង កម្ពុជា”ជាឱកាស ពង្រឹងសម្រេចបាននូវមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃមតិសាធារណៈ និងសង្គមក្នុងការកសាងសហគមន៍វាសនារួមរវាងចិននិងកម្ពុជា។

លោក Wang Yi បានបញ្ជាក់ទៀតថា ភាគីចិនសង្ឃឹមអាចពង្រឹងការសម្របសម្រួល សហការជាមួយកម្ពុជា ដើម្បីរួមគ្នាកសាងសហគមន៍វាសនារួម សម្រាប់ប្រទេសឡានឆាង-មេគង្គ និងសហការជាមួយប្រទេស ក្នុងតំបន់រួមទាំងកម្ពុជាផងដែរ ដើម្បីចាប់យកឱកាសដ៏សំខាន់ សម្រាប់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការអភិវឌ្ឍន៍ក្នុងតំបន់ និងលុបបំបាត់ការជ្រៀតជ្រែក បំបែកបំបាក់ពីកម្លាំងខាងក្រៅ រួមគ្នាការពារសន្តិភាពនិងស្ថិរភាពក្នុងតំបន់ ការពារផលប្រយោជន៍រួមនិងស្របច្បាប់របស់បណ្ដាប្រទេស ការពារក្រមប្រតិបត្តិមូលដ្ឋាននៃទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ៕

ដោយៈ គង់ សូរិយា

ភ្នំពេញៈ សហស្ថាបនិក និងជាអគ្គនាយកគេហទំព័រPropertyarea.aisa លោកយិន លាងគង់ត្រូវបានថ្នាក់ដឹកនាំក្រុមហ៊ុន DE ELEMENTS តែងតាំងជាទូតសុឆន្ទៈទទួលបន្ទុកផ្នែកសារព័ត៌មាន និងការផ្សព្វផ្សាយ។
បុរី DE ELEMENTS ស្ថិតនៅសង្កាត់កាកាប ខ័ណ្ឌពោធិសែនជ័យ រាជធានីភ្នំពេញ។

មានប្រសាសន៍បន្ទាប់ពីពិធីចុះហត្ថលេខា កាលពីព្រឹកថ្ងៃទី២៧ ឧសភានេះ លោកយិន លាងគង់ បានមានប្រសាសន៍ថា វាជាកិត្តយសមួយសម្រាប់រូបលោក ដែលទទួលបានការផ្តល់ទំនុកចិត្តសម្រា​ប់ការតែងតាំងនេះ។ លោកបន្តថា វាជាឱកាសនៃការបង្កើតប្រាក់ចំណូលផង និងជាបញ្ហាប្រឈមផង ព្រោះក្នុងនាមជាទូតសុឆន្ទៈ ទទួលបន្ទុកការងារនេះ យើងត្រូវតែទទួលខុសត្រូវលើការងាររបស់យើង ដើម្បីជម្រុញការលក់ឲ្យបានជោគជ័យ។

បុរី DE ELEMENTS ជាបុរីបែបក្លាស្ទ័រដំបូងគេនៅរាជធានីភ្នំពេ​ញ ដោយអតិថិជនអាចទិញបានទាំងជនជាតិខ្មែរ និងបរទេសតាមរយៈការប្រើប្រាស់ប័ណ្ណ សម្គាល់អចលនវត្ថុបែបStrata ដោយអតិថិជន ឬអ្នកវិនិយោគតាមទម្រង់៣ខុសៗគ្នា ដូចជា ទី១ ការទិញផ្ទះបែបBare units ទី២ ការទិញផ្ទះដែលមានការបំពាក់ សម្ភារៈបរិក្ខា និងការទិញផ្ទះ ដែលអាចជួលត្រលប់មកវិញ ជាមួយការជួលត្រលប់ក្នុងអត្រា៨ភាគរយប្រចាំឆ្នាំ។

គំរោង DE ELEMENTS ជាការរួមបញ្ចូលគ្នានូវរចនាបទបែបសហសម័យ ដែលមានអាងហែលទឹក កន្លែងហាត់ប្រាណ, Sky Bar បន្ទប់សម្រាប់កុមារលេងកំសាន្ត ចំណតរថយន្តធំទូលាយ និងការរស់នៅបែបសហគមន៍ដ៏រសរវើកមួយ។

លោក សូត្រ ចាន់សុផា នាយកប្រតិបត្តិទូទៅនៃបុរី DE ELEMENTS បានមានប្រសាសន៍ថា ការជ្រើសរើសលោកយិន លាងគង់ អគ្គនាយកគេហទំព័រPropertyarea.asia និងគេហទំព័រ Cambodiafinancialtimes.com ជាទូតសុឆន្ទៈមិនមែនជាការចៃដន្យឡើយ ប៉ុន្តែក្រុមហ៊ុនបានសិក្សាពីប្រវត្តិ និងគុណវុឌ្ឍិរបស់ស្ថាប័ននេះ ដែលបានផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មាន ប្រកបដោយវិជ្ជាជីវៈ និងក្រមសីលធ៌មខ្ពស់ ពិសេសផ្តោតលើការផ្សព្វផ្សាយ ព័ត៌មានល្អៗពីកម្ពុជា ទៅកាន់មជ្ឈដ្ឋានជាតិ និងអន្តរជាតិ។

លោកបន្តថា “បុរី DE ELEMENTS មានតែមួយគត់នៅកម្ពុជា ហើយការជ្រើសរើសស្ថាបនិក គេហទំព័រ Propertyarea.asia នឹងជួយជម្រុញ និងលើកតម្កើងតម្លៃនៃការអភិវឌ្ឍរបស់យើង”។ លោកបន្ថែមថា “តាមរយៈការផ្សព្វផ្សាយតាមរយៈគេហទំព័រនេះ យើងជឿថា ការលក់របស់យើងឲ្យកាន់តែទទួលបានជោគជ័យ”។

ជាមួយគ្នានេះ លោកWEE Keigo នាយកប្រតិបត្តិ(CEO)នៃបុរីDE ELEMENTS បានមានប្រសាសន៍ឲ្យដឹងផងដែរថា លោកបានស្គាល់ លោកយិន លាងគង់រយៈពេល៥ឆ្នាំមកហើយ និងបានរកឃើញថា លោកជាមនុស្សនិយាយពិត ធ្វើពិតម្នាក់ ពិសេសជាមនុស្សមានភាពស្មោះត្រង់ និងប្តេជ្ញាចិត្តខ្ពស់ក្នុងការងារ។

លោកបន្តថា គេហទំព័ររបស់លោក ទទួលបានការទទួលស្គាល់យ៉ាងទូលំទូលាយ ក្នុងចំណោមភ្នាក់ងារលក់ ជួល និងអ្នកអភិវឌ្ឍន៍ជាតិ អន្តរជាតិ ហេតុនេះការតែងតាំងលោក ពិតជាស័ក្តិសមនឹងគុណវុឌ្ឍិរបស់បុរី ដែលយើងបានអភិវឌ្ឍន៍ឡើង តាមស្តង់ដាអន្តរជាតិ ជាមួយក្រុមហ៊ុនអភិវឌ្ឍន៍លំដាប់យក្សមួយ ក្នុងចំណោមក្រុមហ៊ុនលំដាប់យក្សធំៗជាច្រើននៅលើពិភពលោក៕

ដោយ: គង់ លាងហួរ

ម៉ានីល: ធនាគារវិនិយោគហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធអាស៊ី (AIIB) បានអនុម័តប្រាក់កម្ចី ចំនួន១,១៤ពាន់លានដុល្លារ ដើម្បីផ្តល់ហិរញ្ញប្បទានដល់ការសាងសង់ស្ពាន តភ្ជាប់ពីខេត្តBataan ទៅកាន់ខេត្ត Cavite ក្នុងប្រទេសហ្វីលីពីន។

លោក Rajat Misra អនុប្រធានស្តីទីនៃធនាគារ AIIB ដែលទទួលបន្ទុកប្រតិបត្តិការវិនិយោគសម្រាប់តំបន់ បានបញ្ជាក់នៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយថា “ការអនុម័តប្រាក់កម្ចីសម្រាប់គម្រោងនេះ បង្ហាញពីការបោះជំហានដ៏សំខាន់មួយ ឆ្ពោះទៅរកការសម្រេចនូវចក្ខុវិស័យរបស់យើង ក្នុងការជំរុញកំណើនប្រកបដោយនិរន្តរភាព នៅក្នុងតំបន់ Greater Manila”។

លោកបានបន្ថែមថា “តាមរយៈការផ្តល់អាទិភាពដល់ការសាងសង់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ដែលមានភាពធន់ទៅនឹងអាកាសធាតុ និងការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យា យើងមិនត្រឹមតែលើកកម្ពស់ការតភ្ជាប់ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងរួមចំណែក ដល់ការអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ចក្នុងតំបន់ ហើយថែមទាំងកាត់បន្ថយ និងសម្របខ្លួនទៅនឹងផលប៉ះពាល់បរិស្ថានផងដែរ”។

គម្រោងសាងសង់ស្ពានឆ្លងកាត់សមុទ្រមួយនេះ មានប្រវែងប្រ មាណ៣២,១៥គីឡូម៉ែត្រ ដែលតភ្ជាប់តំបន់កណ្តាលកោះ Luzon ទៅកាន់តំបន់ Tagalog ភាគខាងត្បូង ខណៈធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី (ADB) ក៏ជាដៃគូផ្តល់សហហិរញ្ញប្បទាន ដល់គម្រោងនេះផងដែរ។ស្ពាននេះត្រូវបានគេរំពឹងថា នឹងកាត់បន្ថយពេលវេលាធ្វើដំណើរពីទីក្រុង Mariveles ក្នុងខេត្ត Bataanនៅលើកោះ Luzon ទៅកាន់ទីក្រុង Naic ក្នុងខេត្ត Cavite ដែលស្ថិតនៅខាងត្បូងរដ្ឋធានីម៉ានីល ពី  រយៈពេល៥ម៉ោង មកនៅត្រឹម១ម៉ោងកន្លះ។ នៅពេលសាងសង់រួចរាល់ ស្ពាននេះក៏ត្រូវបានរំពឹងទុកថា នឹងក្លាយជាស្ពានឆ្លងសមុទ្រដ៏វែងបំផុតមួយផងដែរនៅក្នុងពិភពលោក។

ធនាគារ AIIB ដែលមានមូលដ្ឋាននៅទីក្រុងប៉េកាំង បានអះអាងថា  “នេះជាការគាំទ្រដ៏សំខាន់មួយ ចំពោះកម្មវិធី Build Better More របស់រដ្ឋបាល លោកប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន Ferdinand Marcos Jr. ក្នុងគោលដៅពង្រឹងការតភ្ជាប់ និងលើកកម្ពស់ការអភិវឌ្ឍន៍ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធនៅក្នុងតំបន់Greater Manila”។

តំបន់ Greater Manila គឺជាពាក្យដែលសំដៅ ទៅលើតំបន់ទីក្រុងម៉ានីលទាំងមូល បូកបញ្ចូលទាំងបណ្តាខេត្ត ជិតខាងមួយចំនួន ដូចជាខេត្ត Bulacan ខេត្ត Cavite ខេត្ត Laguna និងខេត្ត Rizal៕ប្រភព: Business World៕

        ដោយៈ គង់ ហ្វីអូណា

        ភ្នំពេញៈ ឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តី រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងយុត្តិធ៌ម លោកកើត រិទ្ឋបានថ្លែងថា នៅពេលអនាគត ការលែងលះគ្នាដោយការព្រមព្រៀង ដោយគ្មានវិវាទ គឺមិនចាំបាច់ឡើងដល់តុលាការនោះទេ គឺត្រឹមតែមុខសាការីតែប៉ុណ្ណោះ។

លោកបានថ្លែងបែបនេះ ក្នុងកម្មវិធីប្រឡងប្រជែងជ្រើសរើសសិស្សសារការីជំនាន់ទី៤ ដំណាក់កាលវិញ្ញាសាសរសេរ សម័យប្រឡង នាថ្ងៃសៅរ៍ ទី២៥ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤សប្តាហ៍មុននេះ។

ឆ្លៀតនាឱកាសនោះ លោកកើត រិទ្ធបានរំលេចថា ឆ្នាំនេះជាឆ្នាំមួយ ដែលក្រសួងនឹងសម្រេចឱ្យបាននូវច្បាប់សាការី ដែលជាច្បាប់ច្បាស់លាស់មួយ តាមការព្យាករណ៍ និងមានបន្ថែមនូវសមត្ថកិច្ចជាច្រើនថែមទៀតដល់សាការី ដែលកម្ពុជាទៅថ្ងៃក្រោយ ការលែងលះគ្នាដោយការព្រមព្រៀង ដោយគ្មានវិវាទ គឺមិនចាំបាច់ឡើងដល់តុលាការនោះទេ គឺត្រឹមតែមុខសាការីតែប៉ុណ្ណោះ ដូចនេះជំនាន់នេះ គឺជំនាន់ដែលចេញទៅវិញ ត្រូវស្ពាយទៅជាមួយនូវច្បាប់សាការីបាន ហើយជាការប្តេជ្ញាចិត្ត នៅក្នុងការរៀបចំសេចក្តីព្រៀងច្បាប់នេះ នឹងឱ្យចប់នៅក្នុងឆ្នាំនេះ និងអនុវត្តន៍ច្បាប់នេះឱ្យបាន។

លោកឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តីបានបន្តថា ចំពោះមុខវិជ្ជាដែលបេក្ខជនទាំងអស់ ត្រូវប្រឡងមានចំនួន៤មុខវិជ្ជារួមមាន៖ មុខវិជ្ជានីតិអចលនទ្រព្យ  មុខវិជ្ជានីតិពាណិជ្ជកម្មនិងនីតិក្រុមហ៊ុន  មុខវិជ្ជានីតិកាតព្វកិច្ចនិងកិច្ចសន្យា និងមុខវិជ្ជានីតិគ្រួសារ។ ដូចនេះសូមបេក្ខជនទាំងអស់កុំអោយពេលវេលាកន្លងទៅអត់ប្រយោជន៍ និងគិតគូរឱ្យបានគ្រប់ជ្រុងជ្រោយមុន និងចាប់ផ្តើមសរសេរ ព្រោះនេះជាការប្រឡងប្រកួតប្រជែង មិនមែនគ្រាន់តែប្រឡងយកតែមួយជាប់នោះទេ។

លោកបញ្ជាក់ថា “គោលការណ៍ក្នុងវិស័យយុត្តិធម៌ ទាក់ទងនិងការជ្រើសរើសមន្រ្តី ក្នុងនីតិកាលថ្មីនេះ ក្រោមការដឹកនាំរបស់សម្តេច នាយករដ្ឋមន្ត្រី បានដាក់ចេញនូវគោលការណ៍ ដើម្បីផ្លាស់ប្តូររបៀបរបបមួយចំនួនក្នុងការប្រឡង”។ លោកបន្ថែមថា “អ្វីដែលសំខាន់ជាងគេ គឺធានាឱ្យការប្រឡងប្រព្រឹត្តទៅ ប្រកបដោយភាពសុក្រឹតនិងយុត្តិធម៌”។

លោកកើត រិទ្ឋបានបន្តថា ក្នុងការប្រឡងនេះ ក៍មានអង្គភាពប្រឆាំងអំពើពុករលួយផងដែរ ដែលវត្តមានពួកគាត់នាពេលនេះ គឺដើម្បីធានាបានថា កិច្ចដំណើរការប្រព្រឹត្តទៅ ស្របតាមច្បាប់បញ្ញតិ្តជាធរមាន និងដើម្បីអោយដំណើរការប្រឡងនេះ មានតម្លាភាព មានភាពសុក្រឹត្រនិងយុត្តិធម៌ ដូច្នេះចំពោះបេក្ខជនណា ដែលរកឃើញថាមានភាពមិនប្រក្រតី នៅក្នុងកិច្ចការប្រឡងនេះ និងត្រូវធ្លាក់ដោយស្វ័យប្រវត្តិ៕