ដោយៈ ម៉ាណា

    អន្តរជាតិៈ នៅពេលដែលអ្នកផ្សំអតិផរណាខ្ពស់ នៅសហរដ្ឋអាមេរិក និងសង្គ្រាមកាន់តែក្តៅរវាងរុស្ស៊ី-អ៊ុយក្រែន លក្ខខណ្ឌអាចអំណោយផលសម្រាប់មាស។

អតិផរណាធ្វើឱ្យទំនុកចិត្តលើរូបិយប័ណ្ណfiat ចុះខ្សោយ  ហើយមាសកាន់តែមានភាពទាក់ទាញ។

បញ្ហាសង្គ្រាម ហានិភ័យ និងភាពមិនប្រាកដប្រជាកើនឡើង តម្រូវការសុវត្ថិភាពកើនឡើងផងដែរ។

ក្រុមអ្នកវិភាគបានព្យាករណ៍ថា ប្រសិនបើសង្គ្រាមបណ្តាលឱ្យមានទណ្ឌកម្ម ឬការរំខានដល់ខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ (ជាពិសេសនៅក្នុងទំនិញ) សម្ពាធអតិផរណាកើនឡើងបន្ថែមទៀត ហើយធនាគារកណ្តាលអាចឆ្លើយតបជាមួយ នឹងគោលនយោបាយមិនធម្មតា ដែលអាចពង្រឹងករណីមាស។

ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏មានការព្រមានថា ប្រសិនបើអតិផរណា បណ្តាលឱ្យធនាគារកណ្តាលសហរដ្ឋអាមេរិក ដំឡើងអត្រាការប្រាក់យ៉ាងខ្លាំង ទិន្នផលពិតប្រាកដកើនឡើង នោះអាចប៉ះពាល់ដល់មាស។

ប្រសិនបើប្រាក់ដុល្លារកើនឡើង (ដោយសារតែវិនិយោគិនសម្រុកទៅរកទ្រព្យសកម្មរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ក្នុងចំណោមហានិភ័យសកល) នោះអាចប៉ះពាល់ដល់តម្លៃមាសផងដែរ។

សង្គ្រាមអាចបណ្តាលឱ្យមាន តម្រូវការសាច់ប្រាក់ភ្លាមៗ វិនិយោគិនអាចលក់មាសជាបណ្តោះអាសន្ន ដើម្បីរៃអង្គាសប្រាក់ (ទោះ​បីជាមាសជាសុវត្ថិភាពក៏ដោយ) មាសរយៈពេលខ្លីអាចធ្លាក់ចុះ។

អ្វីដែលទិន្នន័យបច្ចុប្បន្នបង្ហាញ

យោងតាមសារព័ត៌មាន​​Reuters បានឲ្យដឹងថា មាសថ្មីៗនេះបានកើនឡើង “ដោយសារភាពមិនប្រាកដប្រជា ខាងភូមិសាស្ត្រនយោ​បាយ និងសេដ្ឋកិច្ច ការទិញដោយធនាគារកណ្តាលជាប់លាប់ និងការភ្នាល់កាត់បន្ថយអត្រាការប្រាក់”។

ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ នៅពេលដែលប្រាក់ដុល្លារកាន់តែរឹងមាំចូលមក តម្លៃមាសបានធ្លាក់ចុះបន្តិច មុនទិន្នន័យអតិផរណារបស់សហរដ្ឋអាមេរិក។

ការស្រាវជ្រាវបង្ហាញថា សង្គ្រាម (រុស្ស៊ី-អ៊ុយក្រែន) មានឥទ្ធិពលលើមាស ជាពិសេសតាមរយៈឥរិយាបថ និងភាពមិនប្រាកដប្រជារបស់ធនាគារកណ្តាល។

ការវិភាគមួយចំនួននិយាយថា អតិផរណាតែមួយមិនគ្រប់គ្រាន់ទេ។ អត្រាការប្រាក់ពិតប្រាកដ និងបរិបទម៉ាក្រូមានសារៈសំខាន់ជាង។

“ការស្មានដែលមានការអប់រំ”

ដោយផ្អែកលើសំណួររបស់អ្នក៖ “អតិផរណារបស់សហរដ្ឋអាមេរិកធ្វើឱ្យមាសធ្លាក់ចុះ ឬកើនឡើង ខណៈពេលដែលសង្គ្រាមរុស្ស៊ី-អ៊ុយក្រែនកាន់តែក្តៅ?

ចម្លើយ ប្រសិនបើអតិផរណារបស់សហរដ្ឋអាមេរិក កើនឡើង ហើយត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងនៅខ្ពស់ ការកើនឡើងទំនងជាមាស (ដោយសន្មតថាទិន្នផលពិតប្រាកដទាប។ ធនាគារកណ្តាលមានការសម្របសម្រួល ឬរំពឹងថានឹងកាត់បន្ថយ ហើយប្រាក់ដុល្លារមិនខ្លាំងពេកទេ)។

លើសពីនេះ ប្រសិនបើសង្គ្រាមរុស្ស៊ី-អ៊ុយក្រែនកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរឡើង ភាពមិនប្រាកដប្រជាកើនឡើង + បុព្វលាភហានិភ័យ ការគាំទ្របន្ថែមសម្រាប់មាស ទំនងជាកើនឡើងម្តងទៀត។

ប៉ុន្តែប្រសិនបើការកើនឡើង នៃអតិផរណាជំរុញឱ្យធនាគារកណ្តាលអាមេរិក ដំឡើងអត្រាការប្រាក់យ៉ាងខ្លាំង ទិន្នផលពិតប្រាកដកើនឡើង នោះអាចបណ្តាលឱ្យមាសធ្លាក់ចុះ ឬមានដំណើរការមិនល្អទោះបីជាមានសង្គ្រាមក៏ដោយ។ ឬប្រសិនបើប្រាក់ដុល្លារឡើងថ្លៃយ៉ាងខ្លាំង (ហានិភ័យហូរចូលទៅក្នុងប្រាក់ដុល្លារអាមេរិក) មាសអាចស្ថិតនៅក្រោមសម្ពាធ។

ដូច្នេះនៅក្នុងសេណារីយ៉ូហានិភ័យម៉ាក្រូ/ អតិផរណាទូទៅជាច្រើន មាសមានទំនោរកើនឡើង។ ប៉ុន្តែវាមិនត្រូវបានធានាទេ អ្នកវិនិយោគ ត្រូវមើលគោលនយោបាយរូបិយវត្ថុទូលំទូលាយ អត្រាការប្រាក់ ចលនារូបិយប័ណ្ណ៕

    ដោយៈ ម៉ាណា

    ភ្នំពេញៈ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម លោកជំទាវចម និម្មលបានអញ្ជើញជាអធិបតីក្នុងពិធីបើក “វេទិកាពាណិជ្ជកម្មស្វាយចន្ទី និងម្រេច​​កម្ពុជា” ក្រោមមូលបទ“ការបើកច្រកទីផ្សារទៅកាន់សហភាពអឺរ៉ុប”។

វេទិកានេះ បានប្រព្រឹត្តិទៅចាប់ពីថ្ងៃទី២៣-២៤ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ ដោយមានវត្តមានអញ្ជើញចូលរួមពី លោកហែម វណ្ណឌី រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងឧស្សាហកម្ម វិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា និងនវានុវត្តន៍ លោកតូច ប៊ុនហួរ រដ្ឋលេខាធិការ ក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ ឯកឧត្តម Igor Driesmans ឯកអគ្គរដ្ឋទូតសហភាពអឺរ៉ុបប្រចាំព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា លោកStefan Messerer ឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាល្លឺម៉ង់ប្រចាំព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ឯកឧត្តម លោកជំទាវ លោក លោកស្រី តំណាងក្រសួង-ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ តំណាងដៃគូអភិវឌ្ឍន៍ ភ្ញៀវកិត្តិយសជាតិ និងអន្តរជាតិជាច្រើនរូប។

វេទិកានាថ្ងៃនេះ ត្រូវបានរៀបចំឡើងក្នុងគោលបំណង ប្រមូលផ្តុំភាគីពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ ជាពិសេសអ្នកផលិត អ្នកកែច្នៃ អ្នកនាំចេញ វិនិយោគិនជាតិនិងអន្តរជាតិ មកចែករំលែកចំណេះដឹងប្រកបដោយនវានុវត្តន៍ និងលើកកម្ពស់ការវិនិយោគ លើការកែច្នៃដែល​នឹងបង្កើតតម្លៃបន្ថែមនៅក្នុងវិស័យស្វាយចន្ទីនិងម្រេចកម្ពុជា ព្រមទាំងឱកាសក្នុងការស្វែងរកកាលានុវត្តភាពទីផ្សារបន្ថែម ទៅកាន់​សហភាពអឺរ៉ុបផងដែរ។

លោកជំទាវរដ្ឋមន្ត្រី ស្វាគមន៍វត្តមានចូលរួមរបស់ភាគីពាក់ព័ន្ធ និងបានថ្លែងអំណរគុណ ចំពោះតំណាងសហភាពអឺរ៉ុបប្រចាំព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា សហព័ន្ធអាល្លឺម៉ង់ប្រចាំព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ដែលបានផ្តល់ការគាំទ្រ តាមរយៈទីភ្នាក់ងារសហប្រតិបត្តិការអាល្លឺម៉ង់ប្រចាំនៅកម្ពុជា (GIZ Cambodia) ព្រមទាំងក្រសួង ស្ថាប័ន ដៃគូអភិវឌ្ឍន៍ វិស័យឯកជន និងភាគីពាក់ព័ន្ធ។

លោកជំទាវរដ្ឋមន្ត្រី បានមានប្រសាសន៍ថា កម្ពុជាបាននិងកំពុងខិតខំលើកស្ទួយ និងប្រែក្លាយពីប្រទេសផលិត ទៅជាប្រទេសដែលនាំចេញគ្រាប់ស្វាយចន្ទី និងម្រេច ប្រកបដោយគុណភាពខ្ពស់ និងរួមចំណែករបស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ក៏បាន​ផ្ដោតសំខាន់ទៅលើការពង្រឹងសមត្ថភាព ប្រកួតប្រជែងនៅលើទីផ្សារពិភពលោក។ តាមរយៈការសហការជិតស្និទ្ធ ​ជាមួយភាគីពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ ក្រសួងពាណិជ្ជកម្មកំពុងពង្រឹងបន្ថែមក្នុងការនាំចេញ ការធានាគុណភាព វិញ្ញាបនប័ត្រ និងប្រព័ន្ធតាមដានដំណើរការផលិតកម្ម ឱ្យស្របគ្នាទៅនឹងស្តង់ដារទីផ្សារអឺរ៉ុប។

ដោយមើលឃើញពីសក្តានុពល និងកាលានុវត្តភាពនៃដំណាំស្វាយចន្ទី និងម្រេច លោកជំទាវរដ្ឋមន្ត្រី បានគូសបញ្ជាក់ថា ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម តាមរយៈកិច្ចសហការជិតស្និទ្ធពីក្រសួង ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ ដៃគូអភិវឌ្ឍន៍ និងវិស័យឯកជន  បានរួមគ្នារៀបចំគោលនយោបាយជាតិស្តីពីស្វាយចន្ទីឆ្នាំ២០២២-២០២៧ និងបច្ចុប្បន្នកំពុងរៀបចំសេចក្តីព្រាងគោលនយោបាយ ម្រេចកម្ពុជា ក្នុងគោលបំណងធ្វើយ៉ាងណារួមគ្នាជំរុញការអភិវឌ្ឍផលិតកម្ម ការកែច្នៃ និងទីផ្សារស្វាយចន្ទីនិងម្រេច ឱ្យមានលក្ខណៈប្រកួតប្រជែងប្រកបដោយបរិយាបន្ន ធានានូវនិរន្តរភាព ការធ្វើពិពិធកម្មសេដ្ឋកិច្ច និងប្រែក្លាយកម្ពុជាឱ្យទៅជាប្រទេ​សផលិតនិងផ្គត់ផ្គង់ចម្បងមួយ សម្រាប់បម្រើទីផ្សារក្នុងស្រុក តំបន់ និងពិភពលោក៕