ដោយៈ គង់ ហ្វីអូណា
ភ្នំពេញៈ ការសិក្សាថ្មីរបស់សាជីវកម្មហិរញ្ញវត្ថុអន្តរជាតិ (IFC) បានបង្ហាញថា ការកែលម្អលទ្ធភាពទទួលបាន ហិរញ្ញប្បទានពាណិជ្ជកម្មដែលមានតម្លៃសមរម្យ ដែលទីផ្សារក្នុងស្រុកក្នុងប្រទេសកម្ពុជាមានចំនួន១,៦ ប៊ីលានដុល្លារ អាចបង្កើនការនាំចូល និងការនាំចេញរបស់ប្រទេសរហូតដល់៩ភាគរយ។
នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ឡាវ និងវៀតណាម ហិរញ្ញវត្ថុពាណិជ្ជកម្មក្នុងស្រុក មិនត្រឹមតែត្រូវបានប្រើប្រាស់តិចតួចប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងជាលក្ខណៈប្រពៃណី បែងចែក និងមានតម្លៃថ្លៃផងដែរ។ របាយការណ៍កត់សម្គាល់ថា ការបង្កើនការគ្របដណ្តប់គឺមានសារៈសំខាន់ជាង ការកាត់បន្ថយថ្លៃដើម ហិរញ្ញប្បទានពាណិជ្ជកម្ម។
នេះជាការសិក្សាលើកទីពីរ នៅក្នុងការស្ទង់មតិហិរញ្ញវត្ថុពាណិជ្ជកម្មក្នុងតំបន់ជាបន្តបន្ទាប់ បានវិភាគប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីហិរញ្ញវត្ថុពាណិជ្ជកម្មក្នុងតំបន់ និងផ្តល់នូវការយល់ដឹងអំពីរបៀប ដែលអ្នកនាំចូល និងអ្នកនាំចេញ អាចបង្កើនពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិ ជាមួយនឹងការគាំទ្រប្រសើរឡើងពីស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុ។មុខងារនៃហិរញ្ញវត្ថុពាណិជ្ជកម្ម គឺដើម្បីណែនាំភាគីទីបីចំពោះប្រតិបត្តិការ ដើម្បីដកចេញនូវហានិភ័យនៃការទូទាត់ និងការផ្គត់ផ្គង់។
ឧបករណ៍ហិរញ្ញវត្ថុពាណិជ្ជកម្មសំខាន់ៗ នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាគឺ លិខិតឥណទាន ការធានា និងបញ្ជរធានា លិខិតរង់ចាំឥណទាន ការប្រមូលឯកសារ ការដេញថ្លៃ ឬប័ណ្ណប្រតិបត្តិការ ទុនធ្វើការទូទៅដែលប្រើសម្រាប់ពាណិជ្ជកម្ម ហិរញ្ញប្បទានក្រោយការដឹកជញ្ជូន ហិរញ្ញប្បទាននាំចូលឧបករណ៍ ហិរញ្ញប្បទានមុនការនាំចេញ ការផ្តល់ហិរញ្ញប្បទានខ្សែច្រវ៉ាក់ផ្គត់ផ្គង់ ទម្រង់ផ្សេងទៀតនៃហិរញ្ញប្បទាននាំចូល និងការផ្តល់ជូនពិសេសសម្រាប់ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។
ការសិក្សានេះបង្ហាញថា កំណើនពាណិជ្ជកម្មក្នុងតំបន់មេគង្គ-៣ កម្ពុជា ឡាវ និងវៀតណាម មានភាពមិនស្មើគ្នា។ ការនាំចេញពីក្រុមហ៊ុនដែលគ្រប់គ្រងដោយបរទេស បានវ៉ាដាច់ពីខ្សែច្រវ៉ាក់ផ្គត់ផ្គង់ក្នុងស្រុក ដែលបង្ហាញថាហិរញ្ញវត្ថុពាណិជ្ជកម្ម ក្នុងស្រុកមិនត្រឹមតែត្រូវបានប្រើប្រាស់តិចតួចប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងមានលក្ខណៈប្រពៃណី បែងចែក និងមានតម្លៃថ្លៃផងដែរ។
ធនាគារក្នុងស្រុកបានគាំទ្រ ត្រឹមតែ២១ភាគរយ នៃការនាំចេញ និងនាំចូលរបស់វៀតណាម កាលពីឆ្នាំមុន។ នៅកម្ពុជា និងឡាវ តួលេខនោះមានតិចជាង៣ភាគរយ។ តម្រូវការវត្ថុបញ្ចាំខ្ពស់ និងដំណើរការដាក់ពាក្យសុំ ដែលមានភាពស្មុគស្មាញ គឺជាហេតុផលចម្បង ដែលលើកឡើងថាហេតុអ្វីបានជាពាណិជ្ជករ មិនស្វែងរកការគាំទ្រពីធនាគារក្នុងស្រុក នេះបើយោងតាមរបាយការណ៍នៅក្នុងសារព័ត៌មានកម្ពុជា។
ការសិក្សាបានផ្តល់អនុសាសន៍ ឱ្យបង្កើតឧបករណ៍ ដូចជា ខ្សែច្រវ៉ាក់ផ្គត់ផ្គង់ហិរញ្ញវត្ថុ និងការផ្តល់ជូននវានុវត្តន៍ឌីជីថល ដើម្បីកាត់បន្ថយការចំណាយ និងកែលម្អលទ្ធភាពប្រើប្រាស់។ នេះតម្រូវឱ្យមានក្របខ័ណ្ឌបទប្បញ្ញត្តិដែលរឹងមាំជាងមុន ដែលដោះស្រាយតម្រូវការវត្ថុបញ្ចាំ ប្រតិបត្តិការឌីជីថល លក្ខខណ្ឌធនាគារកណ្តាល និងក្របខ័ណ្ឌគណនេយ្យភាព។ វាក៏ណែនាំផងដែរអំពីការបង្កើនការ យល់ដឹងអំពីរបៀបទទួលបានហិរញ្ញប្បទានពាណិជ្ជកម្ម ក្នុងចំណោមក្រុមហ៊ុនតូចៗ និងអ្នកផ្គត់ផ្គង់ក្នុងស្រុក។
ប្រទេសវៀតណាមមានភាពចម្រុះជាងកម្ពុជា ក្នុងការនាំចូល និងនាំចេញ។ ប្រទេសកម្ពុជាពឹងផ្អែកយ៉ាងខ្លាំង លើឧស្សាហកម្មកាត់ដេរ និងវាយនភណ្ឌរបស់ខ្លួន ដែលរួមមានជិតពាក់កណ្តាលនៃការនាំចេញរបស់ខ្លួន ជាមួយនឹងគ្រឿងម៉ាស៊ីន និងទំនិញប្រើប្រាស់ផ្សេងទៀត បង្កើតបានជាចំណែកដែលនៅសល់។
របាយការណ៍បានបន្ថែមថា កម្ពុជា និងវៀតណាមបានបង្កើត ‘ការបោះជំហានគួរឱ្យកត់សម្គាល់’ ក្នុងការពង្រីកទីផ្សារនាំចេញរបស់ខ្លួន ដោយសម្រេចបានការជ្រៀតចូល ការនាំចេញខ្ពស់ជាងមុន។ ប្រទេសឡាវ ក៏បានបង្កើនការជ្រៀតចូល ការនាំចេញរបស់ខ្លួនបន្តិចបន្តួចផងដែរ៕
កាលពីដើមឡើយ គម្រោងកាស៊ីណូក្នុងខេត្ត Nagasaki ដែលស្ថិតនៅរមណីយដ្ឋានជាប់មាត់សមុទ្រ Huis Ten Bosch រចនាប័ទ្មហូឡង់ ត្រូវបានគេរំពឹងថា នឹងទាក់ទាញអ្នកទស្សនាចំនួន៨,៤លាននាក់ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ដោយនាំមកនូវផលប្រយោជន៍ ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចចំនួន៣៣០ពាន់លានយ៉េន (ប្រមាណ២,៣ពាន់លានដុល្លារ) ដល់តំបន់ភាគនិរតីនៃប្រទេសជប៉ុន។
ផែនការសាងសង់កាស៊ីណូ ក្នុងខេត្ត Nagasaki នៅតែស្ថិតក្រោមការត្រួតពិនិត្យ រហូតទាល់មានការច្រានចោល នាពេលនេះ បន្ទាប់ពីរដ្ឋាភិបាលជប៉ុន បានអនុម័តឱ្យសាងសង់កាស៊ីណូ នៅទីក្រុង Osaka កាលពីខែមេសា ដែលនឹងក្លាយជារមណីយដ្ឋានកាស៊ីណូស្របច្បាប់ដំបូងបង្អស់របស់ប្រទេសជប៉ុន។
ទំហំទឹកប្រាក់នាំចេញខាងលើនេះ គឺបាននាំចេញទៅទីផ្សារធំទាំង ៥ រួមមាន អាមេរិក វៀតណាម ចិន ជប៉ុន និងប្រទេសកាណាដា មានទឹកប្រាក់សរុប ១៣,៩១ ពាន់លានដុល្លារ កើនឡើង៤,៤៥ ភាគរយធៀបរយៈពេលដូចគ្នាកាលពីឆ្នាំមុន។ ចំនួនទឹកប្រាក់នាំចេញទំនិញទៅប្រទេសទាំង៥ គឺស្មើនឹង៦៧,៨ភាគរយ នៃទំហំការនាំចេញសរុប ខណៈរយៈពេលដូចគ្នាឆ្នាំ២០២២ មានចំនួនត្រឹម៦៥,៩ ភាគរយ។
លោកបន្តថា មូលហេតុដែលប្រទេសទាំង៥ ជាចំណែកសំខាន់ក្នុងការទិញទំនិញពីកម្ពុជា អាចដោយសារកត្តាមួយចំនួនដូចជា ភាពល្អប្រសើរនៃទំនាក់ទំនងការទូត គុណភាពទំនិញកម្ពុជាស្របតាមការចង់បានរបស់អ្នកបញ្ជាទិញ និងកម្ពុជាមានកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីទ្វេភាគីពហុភាគី។
ជាមួយគ្នានេះ អនុប្រធានសភាពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជា អ្នកឧកញ៉ា លឹម ហេង បានមានប្រសាសន៍ឲ្យដឹងផងដែរថា ការកើនឡើងនៃសមត្ថភាពផលិតកម្ម ក្នុងស្រុកនារយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំកន្លងមកនេះបានជួយឱ្យការនាំចេញទំនិញពីកម្ពុជា ទៅគ្រប់គោលដៅលើពិភពលោកកើនឡើងកាន់តែខ្ពស់។
ជាក់ស្តែង រាជធានីបាងកកនៃប្រទេសថៃ បានដណ្តើមយកចំណាត់ថ្នាក់លេខ១ ដោយទទួលបានភ្ញៀវទេសចរបរទេសចំនួន២២,៧៨លាននាក់ក្នុងឆ្នាំនេះ ខណៈទីក្រុងប៉ារីស ទទួលបានភ្ញៀវទេសចរបរទេសចំនួន១៩,១០លាននាក់។
លោក ឃួង ស្រេងបានឱ្យដឹងដូច្នេះថា នៅក្នុងឆ្នាំ២០២៣នេះ ចំនួនជើងហោះហើរ និងចំនួនអ្នកដំណើរ តាមរយៈអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិភ្នំពេញ បានបន្តកើនឡើងវិញគួរឱ្យកត់សម្គាល់ ស្របតាមគោលនយោបាយ លើកកម្ពស់វិស័យទេសចរណ៍ របស់រាជរដ្ឋាភិបាល ក្នុងនោះជើងហោះហើរសរុបមានចំនួន៨,៧៤០ជើង កើនឡើង ៣១,៦៤% និងអ្នកដំណើរសរុបមានចំនួន១,៥៤៣,២៦៩នាក់ កើនឡើង១០៦% ធៀបនឹងរយៈពេល ដូចគ្នាក្នុងឆ្នាំមុន។
លោកឃួង ស្រេងបានលើកឡើងទៀតថា បច្ចុប្បន្ន ទោះបីសេដ្ឋកិច្ចជាតិ ត្រូវបានរាំងស្ទះដោយវិបត្តិជាសកល និងភាពមិនច្បាស់លាស់ នៃសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកយ៉ាងណាក្តី ក៏គម្រោងអភិវឌ្ឍន៍ជាច្រើន បាននិងកំពុងដំណើរការសាងសង់ នៅក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ ក្នុងនោះ នៅរាជធានីភ្នំពេញ មានសំណង់បុរីចំនួន៣១០កន្លែង អគារខ្ពស់ៗចាប់ពីប្រាំជាន់ឡើងទៅ មានចំនួន១៧៧៧ អគារ។
រាជរដ្ឋាភិបាលបាននិងកំពុងសាងសង់ ផ្លូវជាប្រវត្តិសាស្រ្តតភ្ជាប់ ពីភូមិភាគពាយ័ព្យ ទៅកាន់តំបន់ឆ្នេរជាលើកដំបូង គឺផ្លូវជាតិលេខ១០ ដែលបាននិងកំពុងសាងសង់យ៉ាងសកម្ម។ គម្រោងសាងសង់ផ្លូវតភ្ជាប់រវាងខេត្តសៀមរាប មកកាន់ខេត្តបាត់ដំបង ដោយឆ្លងកាត់ទន្លេរសាប គំរោងស្តារនិងសាងសង់ឡើងវិញ នូវព្រលានយន្តហោះរបស់ខេត្តនេះ ក៏បាននិងកំពុងជម្រុញសក្តានុពលរបស់ខេត្ត ដែលមានប្រជាជនរស់នៅប្រមាណ១លាននាក់នេះផងដែរ។
ជាអ្នកតាមដាន និងវិភាគព័ត៌មានអចលនទ្រព្យ លោកយិន លាងគង់បានមានប្រសាសន៍ឲ្យដឹង កាលពីល្ងាចថ្ងៃទី២៩ ធ្នូថា ខេត្តនេះ មានសក្តានុពលរីកចម្រើននាពេលអនាគត លើវិស័យជាច្រើន ពិសេសវិស័យទេសចរណ៍ ដោយសារក្រុងបាត់ដំបង ត្រូវបានអង្គការយូណេស្កូដាក់បញ្ចូល ជាទីក្រុងបេតិកភ័ណ្ឌវប្បធ៌មរួចហើយ។
លោកយិន លាងគង់បានបន្តថា “ក្នុងនាមជាពលរដ្ឋម្នាក់ ដែលបានដើរកំសាន្តគ្រប់រាជធានី ខេត្តទាំ២៥ ខ្ញុំស្រលាញ់ និងជាប់ចិត្តខេត្តនេះជាងគេ”។
លោកបន្តថា “ជាក់ស្តែងខេត្តនេះ បានទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរណ៍អឺរ៉ុបច្រើន ដោយសារពួកគេមកសិក្សាពីប្រវត្តិសាស្រ្ត មកលំហែរ នៅទឹកដីនេះ”។ ដោយសារភាពស៊ីវិល័យ របស់ប្រជាពលរដ្ឋ ខេត្តនេះក៏បានទាក់ទាញគំរោងអភិវឌ្ឍន៍ផ្ទះលំហែរផងដែរ។
លោកឧកញ៉ាភួ ពុយ ប្រធានសភាពាណិជ្ជកម្មខេត្ត ដែលបានវិនិយោគគំរោងជាច្រើននៅក្នុងខេត្ត រួមទាំងផ្សារ បុរីជាដើមបានមានប្រសាសន៍ថា ការរីកចម្រើនជីវភាពរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ បានធ្វើឲ្យការសាងសង់បុរីបានកើនឡើង ពិសេសការសាងសង់ផ្ទះលំហែរតូចៗ ដែលមានតម្លៃសមរម្យ បានលក់អស់ច្រើន ចាប់តាំងពីវិបត្តិកូវីដនាពេលកន្លងមក។ លោកនៅតែបង្ហាញជំនឿ និងសុទិដ្ឋិនិយម ពីសក្តានុពល និងការរីកចម្រើនរបស់ខេត្តកាន់តែខ្លាំងនាពេលអនាគត៕
បើប្រៀបធៀបលទ្ធផលចុងក្រោយ នៃជំរឿនសេដ្ឋកិច្ចឆ្នាំ២០២២ ទៅនឹងលទ្ធផលនៃជំរឿនសេដ្ឋកិច្ចនៅឆ្នាំ ២០១១ ចំនួនអង្គភាពសេដ្ឋកិច្ចនៅឆ្នាំ២០២២ បានកើនឡើងប្រមាណ៤៩% ជាមួយនឹងអត្រាកំណើនប្រចាំឆ្នាំមាន ៣,៧%។
ការធ្វើជំរឿនសេដ្ឋកិច្ច ឆ្នាំ២០២២ គ្របដណ្ដប់លើអង្គភាពសេដ្ឋកិច្ច មានទីតាំងជាក់លាក់អចិន្ត្រៃយ៍ទាំងអស់ ដែលស្ថិតក្នុងដែនដីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។ លទ្ធផលចុងក្រោយ នៃការធ្វើជំរឿនសេដ្ឋកិច្ចឆ្នាំ២០២២ ត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយបន្ទាប់ពី ការប្រព្រឹត្តកម្មទិន្នន័យនិងវិភាគទិន្នន័យអស់រយៈពេលជាងមួយឆ្នាំ។
According to Ly, the school has three campuses in Phnom Penh, with some 5,000 students.
“So far, the CSX has received a total of 22 listed companies, including 11 equity firms and 11 corporate bond firms, collecting a total capital of about 359 million dollars.” Sok Hour said that to date, some 47,000 investors have opened trading accounts at the CSX.
ការលើកឡើងឲ្យដឹងបែបនេះរបស់លោក ឃួង ស្រេង អភិបាល នៃគណៈអភិបាលរាជធានីភ្នំពេញ ក្នុងពិធី “បើកសន្និបាតបូកសរុបលទ្ធផលការងារ ឆ្នាំ២០២៣ និងទិសដៅអនុវត្តការងារ ឆ្នាំ២០២៤ របស់រដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ” នៅថ្ងៃទី២៨ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៣។
